Cyfrowa Etnografia

R_7_sprawy tow1_posiedzenia zarządu.pdf

Media

Part of Posiedzenia Zarządu centralnego (cz.1-3) / Lud 1901, t. 7

extracted text

100
pou,kiej (I, 102-120) i O ile

należałoby uwzg~nić narzecza ludowe w gramatykach

(V, 186-192).
Na zakończenie zaś tego sprawozdania notujemy, iż w tomie I, w obszernym
Przeglądzie bibliograficznym prac naukowych o j'}zyku polskim, ułożonym przez K.
Appla i A. A. Kryńskiego - znajduje się. specyalny dział o~naczony C. III. p. t.
Dyalektologia (str. 663-680). Dzieła w dziale tym wymienione podzielono na dwie
kategorye, na a) badania gwar] ludowych i b) zbiory pieśni, podań ludu i t. p. rnateryałów etnograficznych. Pod tytułem każdego wymienionego dzieła sprawozdawcy
ci podajl\ krótką tresć i zarazem spis recenzyi i sprawozdań o tern dziele.

Henryk Ułaszyn.

SPRAWY TOWARZYSTW A.
L Posiedzenia, Zarzaidu centralnego.
S z ó s te posiedzenie odbyło sic; 31. października 1900 r. Obecni p. p. Bal,
dr. Kalina, dr. Krcek, dr. Leciejewski, dr. Pazdro, Soleski, Sołtys, dr. Twardowski,
Wróński i Zdziarski. Przewodniczył Prezes Tow. dr. Kalina.
1. Przyjęto 9 nowych członków.
2. Uchwalono zrobić drugie wydanie pracy dr. SL Eljasza-Radzikowskiego
p. t. ,, Styl zakopiański.".
3. Prezes zakomunikował list otrzymany od Kasy im. J. Mianowskiego,
·w sprawie dzieła śp. Dr. Matlakowskiego, który postanowiono ogłosić w „Ludzie";
jakoteż podał do wiadomości dwa listy, otrzymane od rektora Uniw. Jagiel. w Krakowie z podziękowaniem za adres i „Lud" ofiarowany w dniu Jubileuszu wszech nicy.
4. Dr. Eljaszowi-Radzikowskiernu uchwalono pisemne podziękowanie za. starania, połQŻone około artystycznego wykonania adresu dla wszechnicy Jagiellońskiej.
5. Prezes zakomunikował, Że Tow. otrzymało na wystawie przyrodniczo-lekarskiej w. Krakowie dyplom honorowy za zbiory i wydawnictwa.
6. Na wniosek p. Zdziarskiego uchwalono pierwszy zeszyt „Ludu" z r. 1901
powiększyć o arkusz druku.
Si ód rn e posiedzenie odbyło się 6. grudnia 1900 r. Obecni p. p. Bal, dr. Kalina,
dr. Leciejewski, dr. Pazdro, Wroński i Zdziarski. Przewodniczył prezes Tow.
1. Przyjęto 2 nowych członków.
2. Uchwalono podj4ć akcyę celem założenia muzeum etnograficznego krajowego.
3. Stosownie do zaproszenia Tow. historycznego wybrano dwu delegatów:
dr. Kalinę i Wrońskiego do ankiety mającej rozpatrzeć projekt założenia Tow. dla
popierania nauki polskiej.
4. Uchwalono wnieść podania o subwencyę do Ministeryurn ośw., Sejmu kraj.
i Rady m. Lwowa.
5. Postanowiono w r. 1901. bić „Lud" w 650 egzemplarzach.
6. Rezygnacyi dr. Twardowskiego z godności członka Zarządu nie przyjęto.
7. Termin najbliższego posiedzenia naukowego naznaczono na 13. grudnia.
Ósme posiedzenie odbyło się 12. stycznia 1901 r. Obecni p. p. Bayger,
dr. Bruchnalski, dr. Kalina, dr. Leciejewski, dr. Pazdro, Soleski, Sołtys i Zdziarski.
Przewodniczył Prezes Tow.
1. Przyjęto 47 nowych członków.

101
2. Mianowano delegatem Tow. p. Fr. Leichtfrieda w Podłężu, a p. J.
udzielono pełnomocnictwo na założenie oqdziału Tow. w Dębicy.
3. Przyjęto rezygnacyę z godności członka Zarządu p. dr. J. Niemca.
4. Uchwalono wydać zamiast drugiego zeszytu _,,Ludu" za r. 1901. ,,Podręcznik ludoznawstwa" w 1500 egzemplarzach.
5. Uchwalor,o powiększyć „Lud" o 4 arkusze rocznie począwszy od r. 1901
6. Na posiedzeniu tajnem ułożono propozycye dla Walnego Zgromadzenia na
prezesa, wiceprezesa i 4 członków zarządu w miejsce ustępujących: dr. Krceka, dr.
Kolessy, dr. Gorzyckiego i dr. Niemca, który zrezygnował.
7. Termin Walnego Zgromadzenia naznaczono na 26. stycznia i ułożono
porządek dzienny.
Szydłowskiemu

W wykonaniu uchwały powziętej w Sekcyi etnograficznej III. Zjazdu historyków
polskich w Krakowie 1900 r. wysłał Zarząd Towarzystwa ludozn. odezwę do Komitetu kasy im. Mianowskiego w sprawie wydawnictwa· 2-go tomu dzieła śp. Matlakowskiego, na którą otrzymał następujące pismo:

Do Towarzystwa ludoznawc1ego we Lwowie.
Otrzymaliśmy

odezwę Zarządu L. 2f> 1 z d. 22. z. m. i przyłączamy się do
wyrazów ubolewania z powodu zwłoki, jaka zachodzi od szeregu lat w doprowadzeniu do skutku cennego rękopisu ś. p. Matlakowskiego p. t. •Zdobienie i sprzęt
ludu polskiego na Podhaluc. Ponieważ ze sprawozdań, jakie nas doszły o pracach
sekcyi etnograficznej III. Zjazdu historyków polskich w Krakowie z Żalem przekonaliśmy się, Że nikt z osób uczestniczących w sekcyi tej, nie wyjaśnił obecnym,
jaki jest stan faktyczny zaniedbanej od tak dawna sprawy, pozwalamy sobie pokrótce wyłuszczyć Zarządowi Towarzystwa ludoznawczego, jako wykonawcy uchwał
sekcyi pomienionej, okoliczności fak,yczne, należycie sprawę cał4 wyświetlające.
Nieboszczyk ś. p. Matlakowski na kilka miesięcy przed śmiercią, w marcu
1895 r., zwrócił się do Komitetu Kasy naszej ·z prośbą o podjęcie wydania pracy
wyżej nazwanej, w rękopisie jeszcze nie ukończonej, wskazując, iż wydawcą dzieła
będzie kolega i przyjaciel jego Dr. Józef Peszke. Ten ostatni akceptował włożone
nań obowiązki na oryginalnej odezwie autora rękopisu. Komitet Kasy skwapliwie
propozycyę przyjął, o czem autora bezzwłocznie zawiadomił. Gdy Matlakowski
zmarł, zwrócił się do Komitetu kasy Dr. Peszke, powołując się na porozumienie
swe z wdową po zgasłym przyjacielu, z ponowieniem zapewnień, iż dochowa
obowiązków włożonych przez nieboszczyka i dzieł'l najzupełniej do druku przygotuje. Koszt obliczył wówczas na 2-3 tysięcy rubli. Komitet przyjął to do wiadomości i kwotę 3.000 rubli na wydanie dzieła zarezerwował. W ciągu roku 1896
i 1897 na Żądanie Dra Peszke wypłacono różnym za roboty przy przepisywaniu
rysowaniu i odbiciu klisz do dzieła około 900-1000 r., gdy jednak o rozpoczęciu
druku nic słychać nie było, jeden z członków Komitetu upomniał się u wydawcy
o wiadomości, co się dzieje z wydawnictwem. Pod dniem 10./X. 1897 objaśnił'
Dr. Peszke Komitet o przyczynach zwłoki, zawiadamiaj4c, iż niebawem druk rozpocznie. Komitet odezwę tę przyjął do wiadomości, lecz~ odpowiadając na niq
Drwi. Peszke, zaznaczył, iż zwłoka jest mu przykrą i prosi o ukończenie rękopisu
najdalej na I. IV. 1898. Jednocześnie Komitet przyjflł wszelkie uwagi i Życzenia
wydawcy co do sposobu wydania. ksi4Żki i t. p. Następnie prowadzono z wydawc4
za pośrednictwem jednego z członków Komitetu, pertraktacye celem ustalenia terminu stanowczego i rozpoczęcia druku, aż wreszcie, na z~sadzie tych rokowań
pod d. 5 kwienia 1898 r. określono termin ostateczny ukończenia rękopisu na I
tycznia 1899 r. Terminu tego wydawca nie dotrzymał { Żadnych od tego czasu

102
nie dał Komitetowi wiadomości. Dr. Peszke jest wydawcą dzieła z woli autora,
z upoważnienia wdowy po nim pozostałej, w jego ręku znajduje się rękopis
i wszelkie materyały. Komitet zaś jest tylko przedstawicielem i czasowym dysponentem funduszu, jaki od r. 1895 na cel wydania książki jest w kasie odłożony,
a którego reszta wynosi obecnie z górą 2000 rubli. Środki swe do przynaglania
wydawcy Komitet, jak mu się zdawało, wyczerpał'.
Z otrzymanej obecnie odezwy~ jednak Komitet o tyle skorzysta, Że ją prześle
w 01 yginale zalegającemu wydawcy z prośbą o dokładne przedstawienie, w jakim
stanie praca nad wydawnictwem się znajduje.
Komitet tuszy sobie, Że przedstawienie w krótkim szkicu właściwego stanu
rzeczy w materyi, przez sekcyę Zjazdu poruszonej, wyświetli należycie stosunki,
które na posiedzeniu sekcyi niedość bezstronnie przedstawione zostały.
Za członka Komitetu sekretarza:

J. Natanson.

Wiceprezes Komitetu: . .:·:.:i;~J
R. Dobrski.

II. Sprawozdanie z VII. Walnego Zgromadzenia.
Si6d.me n,yczajne Walne Zgromadzenie członków Towarzystwa ludoznawczego
się
26. stycznia b. r. w sali botanicznej uniwersytetu we Lwowie. Przewodniczył' prezes Tow. Dr. A. Kalina, protokół prowadził' sekretarz Towarzystwa
St. Zdziarski.
I. Po zagajeniu, wypowiedzianem przez Dra Kalinę, w którem nakreślił
główne
rezultaty zeszłorocznej pracy Zarządu i wskazał, jakie zad~nia Tow. na
odbyło

przyszłość czekają,

St. Zdziarski szczegółowe sprawozdanie z czynności Zarządu za
Tow. na polu naukowem była tak wydatną jak nigdy
dotąd.
Spowodował' ją Zjazd historyków polskich w Krakowie, którego sekcyę
etnograficzną zorganizowaliśmy, zapewniwszy jej referentów i korreferentów. Jakie
były rezultaty prac naszych nad sekcyą o tern świadczą wymownie gorące
dyskusye, które toczyły się nad referatami. Nie na tern wszelako skończyła się
nasza praca dla Zjazdu, sekcya bowiem etnograficzna przekazała wykonanie, zapadłych uchwał, Tow. ludoznawczemu. Nie zwlekając długo, rozpatrywała osobna
komisya wybrana przez Zarziid, jeszcze w lipcu całii sprawę i niektóre z tych
uchwał o ile były możliwe do wykonania obecnie, już załatwiła pomyślnie, bo
przewodnik etnograficzny w przyszłym miesiącu opuści prasę drukarską, a dzieło
ś. p. Dra Matlakowskiego pojawi się niebawem. W ogólno3ci ze Zjazdu historyków
wynieśliśmy
to niezłomne, a poparte wielu dowodami przekonanie, iż Tow.
nasze ma wielk4 powagę u naszyeh i u obcych, Że może liczyć na poparcie ogółu
skoro nam powierzono wykonanie uchwał tam zapadłych, skoro jak najsympatyczniej
się o nas wyrażano tak, że kiedy jeden z referentów zaznaczył, iż Tow. nasze
w r. 1899 nie otrzymało subwencyi Sejmowej, wyrazom oburzenia nie było końca•
Z pomiędzy członków Zarziidu w Zjeździe brali udział;: Dr. A. Kalina, Dr. Fr.
Krcek i St. Zdziarski. W łonie Tow. ruch naukowy nie ·zmalał także, gdyż odbyliśmy 5 posiedzeń naukowych, na których odczytano 6 prac. Objętość »Luduc nie
zmniejszyła się również, a za to staraliśmy się o dobór prac i zwiększenie liczhy
ilustracyj, których pomieścił zeszły rocznik tyle, ile Żaden dawniejszy. Ponadto wydaliśmy w odbitkach prace Dra Krceka i Dra St. Eljasza-Radzikowskiego. Praca ta
ostatnia rozeszła się w ciągu 3-ech miesięcy w 500 egzemplarzach, ponieważ zaś
ciągle nadchodzą liczne zamówienia, przeto postanowiliśmy przystąpić do ponownego
II.

rok

odczytał

ubiegły.

Działalność