d73b5a40d07606f432834b80da8a45ac.pdf
Media
Part of Kronika / ETNOGRAFIA POLSKA 1976 t.20 z.2
- extracted text
-
K
R
O
N
I
K
A
„Etnografia P o l s k a " , t. X X z. 2
T E M A T Y K A I P R O B L E M Y MIĘDZYNARODOWEJ S E S J I
„ETNOGRAFII NARODÓW
W
związku z przygotowywaną
narodów
słowiańskich
rencja zorganizowana
kierownicy
POŚWIĘCONEJ
SŁOWIAŃSKICH"
międzynarodową
odbyła się w W a r s z a w i e
Etnografia
pracą zbiorową pt.
w d n i a c h 17-19 m a r c a 1975 r. k o n f e
p r z e z K o m i t e t Słowianoznawstwa P A N . Udział w n i e j
i przedstawiciele
placówek
etnograficznych
wzięli
i s l a w i s t y c z n y c h Bułgarii,
Czechosłowacji, Jugosławii, Łużyc ( N R D ) , P o l s k i i Z S R R . Była to z k o l e i już piąta
n a r a d a r o b o c z a poświęcona powyższemu
C e l e m konferencji
Komitetu
specjalistyczne
w
1
było n i e t y l k o z a p o z n a n i e
z postępem
ramach
ale p r z e d s t a w i e n i e
grafów
warszawskiej
Redakcyjnego
wydawnictwu .
poszczególnych
podjętych
u c z e s t n i c t w a współpracujących
Komitetów
i przedyskutowanie
w
s z e r s z y m gronie
i slawistów p o l s k i c h niektórych problemów
Słowian. Przecież P o l a c y
Międzynarodowego
prac
przez
zespoły
Narodowych,
zainteresowanych
związanych z kulturą
n a o d c i n k u badań k u l t u r y Słowian —
jak
etno
ludową
powszechnie
w i a d o m o — u z y s k a l i w ubiegłym i bieżącym s t u l e c i u duże osiągnięcia i sporo d o
ś w i a d c z e ń . Również i n i c j a t y w a , a także k o n c e p c j a obecnie podjętego
wydawnictwa
została
Gładysza,
2
a
wysunięta
przyjęta
ze
strony
polskiej
przez
do r e a l i z a c j i n a p i e r w s z e j
prof.
dr. Mieczysława
konferencji
przedstawicieli
placówek
etno
g r a f i c z n y c h należących do a k a d e m i i n a u k k r a j ó w słowiańskich .
a
Opracowywane
wydawnictwo
będzie składało się z t r z e c h o b s z e r n y c h
z których każdy dotyczy w z a s a d z i e j e d n e j
skich.
z trzech podstawowych
T o m 1 oprócz części wprowadzającej
będzie
dotyczył
tomów,
g r u p słowiań
Słowian
Wschodnich
( R o s j a n i e , Ukraińcy, Białorusini), t o m 2 — Słowian Z a c h o d n i c h ( P o l a c y , C z e s i , S ł o
w a c y , Łużyczanie), a t o m 3 — Słowian Południowych (Bułgarzy, n a r o d y Jugosławii).
T o m o s t a t n i będzie zawierał również ujęcia s y n t e t y c z n e , zamykające
1
Poprzednie
s p o t k a n i a odbyły się k o l e j n o :
Słowacja
całość
(Moravany —
1971, S m o
l e n i c e — 1972), Z S R R ( M o s k w a — 1973), C z e c h y ( P r a g a — 1974). Z o b . E .
Problémy
h o v á,
nech,
„Slovenský
Sowieszczanie
„Sowietskaja
priedstawitielej
G ł a dу s z,
lematyka
slovanských
národopis",
Etnografija",
etnografických
M.
etnografie
R.
20: 1972, n r
etnograficzeskich
i organizacja
na pracovněj
opracowanie
poradě
2, s. 291-298; K . W.
uczrieżdienij
Horvátv
Morava
С z i s t o w,
sławjanskich
t e n ż e, Porada
R . 1974, z. 2, s. 132-133;
organizací slovanských
Nowe
národov
publi-
stran",
představitelů
zemí, „Český l i d " , R . 61: 1974, z. 2 s. 104-105;
kultury
międzynarodowej
ludowej
pracy
narodów
zbiorowej),
słowiańskich
„Prace
(Prob
Etnograficzne"
( Z e s z y t y n a u k o w e U J ) , z. 7: 1974, s. 7-19.
2
Potwierdzają
to l i c z n e p o z y c j e
w
bibliografiach
polskich
(np. E . Kłodziej-
c z y k , J . S . Bystroń, A . B a c h m a n , H . B i t t n e r - S z e w c z y k o w a ) , n i e k i e d y także
(np. A . N. P y p i n , L . N i e d e r l e ,
szyńskiego.
*
Zob. H o r v á t h o v á ,
obcych
W. A . F r a n c e w ) , a p r z e d e w s z y s t k i m p r a c e K . M o
op. cit., s. 293.
216
KRONIKA
k a c j i . Poszczególne części o p r a c o w a n i a
są r e a l i z o w a n e
p r z e z zespoły narodowe,
jed
nakże p r z y z a c h o w a n i u j e d n o l i t e j , ogólnie przyjętej k o n c e p c j i .
4
Konferencję
otworzył
prof,
dr W i t o l d
Hensel
jako
przewodniczący
Komitetu
Słowianoznawstwa P A N o r a z d y r e k t o r I n s t y t u t u H i s t o r i i K u l t u r y M a t e r i a l n e j , w któ
r y m podjęto p r z y g o t o w a n i e
referatach
p o l s k i c h opracowań d l a o m a w i a n e g o w y d a w n i c t w a . W 18
wygłoszonych w ciągu o b r a d , obok i n f o r m a c j i o s t o p n i u
5
zaawansowa
6
n i a szczegółowych opracowań, podnoszono
Wskazywano
n i e j e d n o k r o t n i e z n a c z e n i e podjętej
również trudności n a p o t y k a n e
przy ujmowaniu
niektórych
pracy.
zagadnień
ogólnych, j a k też tematów szczegółowych właściwych zróżnicowanym o b s z a r o m
kul
t u r o w y m z i e m słowiańskich.
Sposoby
rozwiązywania
specyficznych
wiańskich zostały p r z e d s t a w i o n e
problemów
kulturowych
wschodniosło-
w p i e r w s z y m r e f e r a c i e pt. „Naświetlenie ogólnych
problemów m e t o d o l o g i c z n y c h i h i s t o r y c z n y c h w I tomie Etnografii
narodów
słowiań
skich".
prof.
Juliana
We
wstępnej
części
referatu,
przygotowanego
przez
dr.
W. B r o m l e j a , przewodniczącego Głównego K o m i t e t u R e d a k c y j n e g o , oraz prof. dr. K i riłła W. C z i s t o w a ( L e n i n g r a d ) , r e d a k t o r a t o m u 1, p r z y p o m n i a n e
z a s a d y przyjęte d l a całości w y d a w n i c t w a ,
które —
w
zostały p o d s t a w o w e
odróżnieniu od d o t y c h c z a s o
w y c h p u b l i k a c j i ujmujących s y n t e t y c z n i e c z y m o n o g r a f i c z n i e
kulturę Słowian ( L . N i e -
derle, D . K . Z i e l e n i n , K . Moszyński) •— p r z y n i e s i e charakterystykę k u l t u r y p o s z c z e
gólnych g r u p i narodów słowiańskich n a s z e r o k i m tle powiązań w z a j e m n y c h , a t a k
że kontaktów z n a r o d a m i niesłowiańskimi. W o p r a c o w a n i u g r u p y
s k i e j p o z a charakterystyką k u l t u r y l u d o w e j
dzie
przedstawiony
tworzenia
się n i e t y l k o i c h
odrębności, a l e również wspólnoty e t n i c z n o - k u l t u r o w e j . P o n a d t o
za jeden z poważ
niejszych
w
problemów
rozwoju
wschodniosłowiań-
R o s j a n , Ukraińców i Białorusinów, b ę
uważa
h i s t o r y c z n y m proces
Wschodnich
we
współczesnych p r o c e s a c h e t n i c z n o - k u l t u r o w y c h , j a k i m podlegają niesłowiańskie
się określenie s w o i s t e j
roli
Słowian
gru
p y ludnościowe w Z S R R . Z a g a d n i e n i e to, chociaż j e s t b a r d z o złożone, w y m a g a
wnikliwego
jednak
omówienia w o b e c istniejącej s y t u a c j i p o l i t y c z n o - a d m i n i s t r a c y j n e j , która
w y n i k a p r z e d e w s z y s t k i m z wieloetniczności, pośredniczącej
r o l i języka i k u l t u r y
r o s y j s k i e j , a także coraz s z e r s z e j dwujęzyczności i kontaktów i n t e r e t n i c z n y c h p r z y
nasilającej się równocześnie u r b a n i z a c j i .
W związku z p r z y g o t o w y w a n i e m
wspomnianej
całości p u b l i k a c j i , prof. J . W. B r o m l e j
wyżej części wprowadzającej
k o m K o n f e r e n c j i p i e r w s z e robocze o p r a c o w a n i a
t r z e c h jej rozdziałów, a m i a n o w i c i e :
prof. dr. N . I . Tołstoja „Języki słowiańskie", prof, d r Т. I . A l e k s i e j e w e j
Aleksiejewa
do
przedstawił do w g l ą d u i d y s k u s j i u c z e s t n i
„Charakterystyka a n t r o p o l o g i c z n a
i dr. W . P .
współczesnych S ł o w i a n " i D. A . M a -
czinskiego „Pochodzenie Słowian".
W
następnym
problemy
jako
referacie,
I I t o m u Etnografii
redaktor
tomu
zatytułowanym
narodów
przedstawił
w
„Teoretyczne
słowiańskich"
założenia
i
podstawowe
prof, d r Mieczysław
z a r y s i e wieloaspektową
przydatność
Gładysz
naukową
i społeczną podjętego w y d a w n i c t w a , podając równocześnie formę o r g a n i z a c j i i w s p ó ł
działania
kolektywów
drugiego. R e f e r e n t
narodowych,
opracowujących
poszczególne
omówił możliwości nowego s p o j r z e n i a
rozdziały
tomu
n a rzeczywistość
kultu
r o w ą w s i t r a d y c y j n e j , j a k też współczesnej w o b e c świeżych rezultatów
badawczych
op. cit., s. 12 n.
4
Zob. G ł a d y s z ,
5
W s z y s t k i e r e f e r a t y , j a k również głosy w d y s k u s j i zostaną o p u b l i k o w a n e
w wy
d a w n i c t w a c h K o m i t e t u Słowianoznawstwa P A N .
6
Obradom,
prof, d r W e s e l i n
dr
Božena
które
odbywały
się
w
Chadżinikołow (Sofia),
Filová
(Bratysława),
doc.
Pałacu
Staszica, kolejno
przewodniczyli:
prof, d r Dušan N e d e l j k o v i c
dr
Karel
Fojtík
W. B r o m l e j ( M o s k w a ) , prof, d r P a w e ł N o w o t n y ( B u d z i s z y n ) .
(Brno),
(Belgrad), dyr
prof,
dr
Julian
217
KRONIKA
w
postaci
publikowanych
różnorodnych
ujęć
monograficznych
0 charakterze syntetycznym dla kultury ludowej
oraz
C z e c h , Słowacji
wydawnictw
i Polski. Na z a
sadniczą treść t o m u I I będą składały się c z t e r y s a m o i s t n e części, obrazujące k u l t u r y
l u d o w e P o l s k i , C z e c h , Słowacji i Łużyc z i c h specyfiką wynikającą
warunków
środowiskowych
i
p o l i t y c z n y c h , j a k również
kontaktów i n t e r e t n i c z n y c h , wpływających
cesów wyznaczających
główne k i e r u n k i p r z e m i a n
odpowiadających
oczywiście
traktowane
sobie
grup
będą
z
i rozwoju
większej l u b m n i e j s z e j r o l i w
tematycznych .
zjawisk
dziedziny
szczegółowości
kultury
zależnie
od i c h
całokształcie k u l t u r y l u d o w e j każdego z k r a j ó w z a -
chodniosłowiańskich. D l a ostatniego
na funkcjonowanie
stopniem
pro
kulturowych.
w dziesięciu r o z d z i a
Omawiane
7
różnym
wielorakich
n a różnicowanie się wewnętrznych
P o d s t a w o w a treść opracowań k r a j o w y c h będzie p r z e d s t a w i o n a
łach,
z odmienności
odmienności
o k r e s u szczególna u w a g a w i n n a być
zwrócona
elementów k u l t u r y t r a d y c y j n e j w e współczesnym życiu w s i z a -
chodniosłowiańskiej z całą złożonością jego n o w y c h f o r m , u w a r u n k o w a ń o r a z
stosowań n a j n o w s z y c h z d o b y c z y
profil
całości t o m u
przy
c y w i l i z a c y j n y c h . "Wewnętrzną zwartość i określony
u z y s k a się p r z e z z a s t o s o w a n i e
jednolitej
zasady w
selekcjono
w a n i u i h i e r a r c h i z o w a n i u o m a w i a n y c h faktów k u l t u r o w y c h .
Monografie k r a j o w e
dzeniem,
zawierającym
stanowiącym
wchodzące w skład t o m u I I zostaną poprzedzone
podstawowe
zespół i n f o r m a c j i
wiadomości
niezbędnych
przy
o
Słowiańszczyźnie
rozwiązywaniu
wprowa
Zachodniej,
istotnych
zagad
nień k u l t u r o w y c h . C h a r a k t e r z b i o r c z y posiadać będzie również zakończenie całości
tego t o m u poświęcone omówieniu wspólnych i s p e c y f i c z n y c h elementów w t r a d y c y j
nej i współczesnej k u l t u r z e l u d o w e j Słowian Z a c h o d n i c h .
Osobną grupę stanowiły r e f e r a t y redaktorów k r a j o w y c h , w których s t a r a n o się
przedstawić problematykę i tematykę kulturową każdego z k r a j ó w
zachodniej. W
ludowej"
referacie
doc. d r K a r e l
„Wyniki o p r a c o w a n i a
Fojtík,
związanych z r o z w o j e m
z w r a c a się baczną uwagę n a związki k u l t u r o w e
interetnicznych
i wewnątrzgrupowych.
kowo wczesne
rozbudzanie
mieślników
Znaczny
się w
wpływ
kulturze
Jako
cechę
historycznym kultury
wynikające
specyficzną
szerokich warstwach
miała
c z e s k i c h , wędrujących
w
również
głąb
duża
stosun
czeskiej
świado
się już o d X V I w .
ruchliwość
i n n y c h terytoriów
z kontaktów
podkreślił
ludności
mości wspólnoty słowiańskiej, m . i n . p r z e z rozpowszechniające
czytelnictwo.
Słowiańszczyzny
I I o czeskiej
r e d a k t o r tej części, podkreślił, że zgodnie z ogól
n y m i w y t y c z n y m i obok problemów
ludowej
części t o m u
handlarzy
i
słowiańskich.
rze
Refe
r e n t omówił również z n a c z e n i e w z a j e m n y c h związków, j a k i e często następowały p o
między mieszkańcami
w s i i m i a s t e c z e k , a n i e r a z i większych m i a s t , d l a
rozwoju
1 przetrwania
kultury tradycyjnej
wskazał
lokalnej
n a nierównomierność w r o z w o j u
w
Czechach. Z
drugiej
strony
tej k u l t u r y , wynikającą n i e t y l k o z różnorodności
w p ł y w ó w zewnętrznych, ale uzależnioną od atrakcyjności i intensywności
oddziały
w a n i a niektórych elementów k u l t u r y t r a d y c y j n e j , które i o b e c n i e posiadają
znaczenie w integrowaniu
omówieniu r o z w o j u
społeczności w i o s k o w e j .
zainteresowań Słowiańszczyzną w
wątpliwie miało w p ł y w n a s t u d i a m o n o g r a f i c z n e
pewne
S p o r o m i e j s c a poświęcił również
l i t e r a t u r z e c z e s k i e j , co n i e
i porównawcze p r z e d o s t a t n i e j
oraz
ostatniej g e n e r a c j i etnografów i folklorystów czechosłowackich.
W r e f e r a c i e „Niektóre e t n o k u l t u r o w e
Paweł N o v o t n ý
wej
jako redaktor
z a g a d n i e n i a etnografii Łużyczan" prof, d r
całości o p r a c o w a n i a
poświęconego k u l t u r z e
Łużyc omówił historię badań e t n o g r a f i c z n y c h n a t y m obszarze,
równocześnie trudności w p o z y s k i w a n i u o d p o w i e d n i c h
ludo
przedstawiając
materiałów źródłowych. T r u d
ności te wynikły głównie z przeszłych układów polityczno-społecznych i e k o n o m i c z
n y c h , w j a k i c h z n a j d o w a l i się b a d a c z e łużyccy. B r a k i istniejące w
opracowaniach
7
oraz zaznaczająca
się w w i e l u p u b l i k a c j a c h
Zob. G l a d y s z, op. cit., s. 12-19.
dotychczasowych
(wydanych
do 1945 r.)
218
KRONIKA
tendencyjność w i n t e r p r e t o w a n i u faktów h i s t o r y c z n y c h i k u l t u r o w y c h u t r u d n i a
bar
d z i e j , aniżeli i n n y m n a r o d o m
pod
Zachodniej
jętych w o b e c n i e p r z y g o t o w y w a n y m
łużyccy rozpoczęli w
c e l e m określenia
założeń
o p r a c o w a n i u . D o p i e r o współcześni
sposób n a u k o w y
nie tylko
Słowiańszczyzny, realizację
obiektywnie
i c h pochodzenia,
przedstawiać
ale p r z e d e
etnografowie
fakty
wszystkim
kulturowe
ustalenia i c h
f u n k c j i w t r a d y c y j n y m i współczesnym życiu w s i łużyckiej.
D r E m i l i a Horváthová
wacji
w
ludowej
referacie
(Bratysława) j a k o r e d a k t o r rozdziału poświęconego S ł o
„Problemy
metodologiczne
syntetycznego
opracowania
kultury
S ł o w a k ó w " przedstawiła d o t y c h c z a s o w y dorobek etnografii k r a j o w e j
z a k r e s i e oraz omówiła n a j i s t o t n i e j s z e e l e m e n t y obecnego w y d a w n i c t w a ,
w tym
warunkujące
swoistość procesów k u l t u r o w y c h n a w s i słowackiej.
O s t a t n i z tej g r u p y referatów pt. „Podstawowe z a g a d n i e n i a w o p r a c o w a n i u
tury ludowej
w
Przedstawiając
P o l s c e " wygłosiła
sposób u j m o w a n i a
dr M a r i a
Gładyszowa, r e d a k t o r
tradycyjnej
i współczesnej
kul
części p o l s k i e j .
k u l t u r y w s i polskiej,
zarówno j e j d z i e d z i n p r o d u k c y j n y c h , j a k i k o n s u m p c y j n y c h , zwróciła u w a g ę n a k o
nieczność określania h i e r a r c h i i i w z r o s t u potrzeb j e d n o s t k o w y c h , j a k również g r u p o
w y c h , a także z m i a n f o r m
i treści zachowań społecznych (szczególnie
z obrzędowością i z w y c z a j a m i oraz sztuką). Dąży się b o w i e m
f i k a c j i k u l t u r y dokonującego się p o p r z e z
nowych
zunifikowanych
rozpad jej form
wzorów, powodujących
t r a d y c y j n y c h i adaptację
z a c i e r a n i e się zróżnicowań
rialnych. Z drugiej
s t r o n y będzie się zwracało uwagę n a rolę k u l t u r y
w rozwoju kultury
narodowej.
Próbę zaprezentowania
roboczego w a r s z t a t u polskiego
n y c h referatów, w których p r z e d s t a w i o n o
spektach
przystosowanych
do
specyfiki
związanych
do ujęcia p r o c e s u u n i
teryto
tradycyjnej
stanowiła g r u p a
następ
z a g a d n i e n i a szczegółowe z a w a r t e w
polskiej.
Chodziło
zwłaszcza
s p e c j a l n e , j a k n p . h i s t o r y c z n e p r o c e s y społeczno-gospodarcze, folklor
o
kon
dziedziny
c z y też
zagad
n i e n i a k u l t u r y społecznej.
Doc. d r J e r z y W y r o z u m s k l i prof, d r A n t o n i Podraża w r e f e r a t a c h p o d w s p ó l
n y m tytułem „Procesy h i s t o r y c z n e warunkujące rozwój k u l t u r y l u d o w e j
omówili
czynniki,
tylko o przebudowie
które
począwszy
ustrojowej,
od
wczesnego
średniowiecza
a l e również o c h a r a k t e r z e
w
Polsce"
decydowały
nie
obyczajowo-kulturowym
w s i p o l s k i e j . Zwrócono p r z y t y m uwagę n a rolę stosunków o s a d n i c z y c h , a s z c z e
gólnie różnorodnych a k c j i przesiedleńczych, w procesie p r z e n i k a n i a elementów
turowych. Wskazywano
również n a k o n s e k w e n c j e
kul
k u l t u r o w e wynikające z r o z s z e
r z a n i a się w p ł y w ó w kościoła n a m a s y l u d o w e . D o czynników o b i e k t y w n y c h , o dużej
skali
oddziaływania
n a społeczności w i e j s k i e , z a l i c z o n o
w s t r u k t u r z e gospodarczej,
j a k o że poszczególne
wszystkim
zmiany
dziedziny k u l t u r y ludowej
przede
zwią
z a n e są głównie z działalnością ekonomiczną ludności w s i . Podkreślono także k o
nieczność
ujęcia
przebiegu
procesów
warstwieniem wsi. Wspomniano
deformacyjnych,
wywoływanych
m. i n . r o z
również o k o n s e k w e n c j a c h z m i a n w s t o s u n k a c h a d
m i n i s t r a c y j n y c h oddziaływających
na powstawanie
i rozpadanie
się regionów
kul
turowych.
D r hab. M a r i a
B i e r n a c k a w referacie
„Życie społeczne w s i p o l s k i e j "
wiła ogólne założenia t e o r e t y c z n e podjętego z a g a d n i e n i a .
Omawiając
przedsta
poglądy
róż
n y c h autorów, traktujących o p r z e m i a n a c h społecznych w s i i i c h prawidłowościach,
zwróciła u w a g ę n a c e c h y c h a r a k t e r y s t y c z n e d l a s t r u k u r y więzi społecznej
występujące
w
różnych o k r e s a c h . Podała
również przykłady
na wsi
różnych f o r m
insty
t u c j o n a l n y c h występujących w P o l s c e w o s t a t n i c h s t u l e c i a c h .
W
referacie
„Tradycyjna
wiedza
i w i e r z e n i a l u d o w e w P o l s c e " prof, d r
w i g a K l i m a s z e w s k a zapoznała słuchaczy z l i c z n y m i przykładami w i e d z y
z
zakresu
meteorologii,
rachuby
czasu, medycyny
z działalnością praktyczną. P o n a d t o
omówiła
długo utrzymywały się w k u l t u r z e n a s z e j w s i .
l t d . , podkreślając
elementy
wierzeń, które
Jad
chłopskiej
jej
związki
stosunkowo
219
KRONIKA
W
kolejnym referacie
przedstawiając
zarys
współczesnego
folkloru
pt. „Polski folklor
rozwoju
l i t e r a c k i " doc. d r D o r o t a
polskiej
myśli
uwagę
m.in. n a tworzenie
zwróciła
folklorystycznej
oraz
Simonides
zagadnienia
się f o l k l o r u
środowi
s k o w e g o , t a k c h a r a k t e r y s t y c z n e g o d l a w i e l u obszarów P o l s k i .
Dr
i
J a n Stęszewski w r e f e r a c i e
opracowań
materiałów
„Polski f o l k l o r
źródłowych
oraz
ujęć
m u z y c z n y " omówił s t a n źródeł
s y n t e t y c z n y c h . Zwrócił
również
związane z t e m a t e m , j a k
problemy
s e m i o t y c z n e , z a g a d n i e n i e zróżnicowań t e r y t o r i a l n y c h p r z y równoczesnym
określaniu
u w a g ę n a p o d s t a w o w e k w e s t i e metodologiczne
ogólnych właściwości s p e c y f i c z n i e p o l s k i c h , a także n a p r o b l e m
nego
i generalizującego.
Ponadto
poruszy w przygotowywanym
podał
uporządkowany
zestaw
O s t a t n i z p o l s k i c h referatów
„Taniec i jego r o d z a j e
które
na w s i polskiej", wygło
zebranych z zagadnieniem
cowań r e g i o n a l n y c h tańca, sposobów p r z e k a z y w a n i a f o r m
importów
zagadnień,
opracowaniu.
s z o n y przez d r Grażynę Dąbrowską, zaznajomił
wania
opisu synchronicz
c z y infiltratów
oraz
z klasyfikacją
zróżni
tradycyjnych i przyjmo
i systematyką
polskiego
re
p e r t u a r u tanecznego.
Ostatnią grupę stanowiły r e f e r a t y dotyczące o p r a c o w a n i a t o m u trzeciego,
mującego grupę Słowian Południowych. R e d a k t o r
święconej
Bułgarii, prof,
przygotowawczych
dr Weselin
do t o m u
części p i e r w s z e j
Chadżinikołow,
I I I , cz. 1: Bułgarzy",
omawiając
zwrócił
obej
tego t o m u , p o
uwagę
„Stan
na
prac
zasadnicze
trudności związane z realizacją tego o p r a c o w a n i a w o b e c niedostatecznej ilości p r a c
źródłowych
oraz
n i e i s t n i e n i a całościowych
wyjątek s t a n o w i n i e d a w n o
opublikowana
ujęć
w
etnografii
bułgarskiej.
Jedyny
p r a c a C h r i s t o W a k a r e l s k i e g o . Powyższe
8
b r a k i są konsekwencją nieuwzględniania etnografii j a k o odrębnej d y s c y p l i n y w
gramie
studiów
naukowe
uniwersyteckich w
opracowania
i
Bułgarii.
publikacje
Ponieważ
wymagają
należy równolegle z p r z y g o t o w y w a n i e m
ujęcia
dotychczasowe
znacznych
uzupełnień,
syntetycznego prace
pro
nieliczne
prowadzić
monograficzne,
a także gromadzić n o w y materiał źródłowy. P o z a t y m r e f e r a t przedstawił i u z a s a d
nił z a k r e s t e m a t y c z n y i strukturę podjętego o p r a c o w a n i a
bliższych kontaktów
oraz podniósł konieczność
organizacyjno-merytorycznych z etnografami
współuczestniczącymi w p r z y g o t o w y w a n y m
Z k o l e i zabrał głos prof, d r Dušan N e d e l j k o v i c ,
n e j Jugosławii, referując
Jugosławii
jako
tomie.
r e d a k t o r części poświęco
„Stan p r a c p r z y g o t o w a w c z y c h do t o m u I I I , cz. 2: N a r o d y
Jugosławii". Spośród następnych t r z e c h jugosłowiańskich prelegentów prof, d r P e
tar
V l a h o v i c
ludowej
( B e l g r a d ) przedstawił „Niektóre p r o b l e m y w o p r a c o w a n i u k u l t u r y
słowiańskich
narodów
Jugosławii".
Mówiąc
o celowości
przeprowadzanej
a k c j i r e f e r e n t podniósł j e j z n a c z e n i e d l a p r z e d s t a w i e n i a słowiańskiego e t n o s u z jego
najistotniejszymi
giej
strony
miejsca
c e c h a m i łączącymi n a r o d y
wskazującymi
na
poświęcił następnie sposobom
antropologiczne
tychczasowe
słowiańskie w
h i s t o r y c z n i e zróżnicowane
ujęcia
jedną
drogi
d w u zagadnień
całość, a z d r u
rozwojowe.
ludności" i „cechy e t n o p s y c h o l o g i c z n e " . Przedstawił
osiągnięcia
z zakresu
badań
antropologicznych,
t y c z n y c h i e t n o p s y c h o l o g i c z n y c h d l a Południowej
twierdził
—
zagadnienia
stanowi
nieodzowny
te
element
n i e są
w
dostatecznie
rozumieniu
wspólnot e t n i c z n y c h , które formowały
Sporo
ogólnych, t j . „cechy
przy t y m do
procesów
etnogene-
Słowiańszczyzny. Chociaż —
rozpracowane,
dzisiejszych bardzo
rozwiązanie
jak
ich
zróżnicowanych
się pod działaniem- różnorodnych
wpływów
dzięki g e o p o l i t y c z n e m u u s y t u o w a n i u obszarów jugosłowiańskich. D l a t e g o
też w i n n y
być o d p o w i e d n i o szeroko p o t r a k t o w a n e
w przygotowywanym
również w z g l ę d ó w szczególnie b a d a n i e
e t n o p s y c h o l o g i c z n y c h komponentów
opracowaniu.
Z
b u życia i mentalności) znalazło się o b e c n i e w c e n t r u m zainteresowań b a d a c z y
8
Ch.
Etnografija
W a k a r e l s k i ,
na Byłgarija,
Etnografia
Bułgarii,
S o f i j a 1974, ss. 797.
Wrocław
1965, ss. 392;
tych
(sposo
we
tenże,
220
KRONIKA
w s z y s t k i c h d o m e n a c h badań e t n o l o g i c z n y c h n a t e r y t o r i u m Jugosławii. Szczególnie
ważne są one w p r a c a c h dotyczących t r a n s f o r m a c j i r o d z i n y , r o z w a r s t w i e n i a w s i ,
m i g r a c j i p a s t e r s k i c h , przegrupowań ludności oraz t w o r z e n i a się n o w y c h wartości
w w y n i k u społecznego, k u l t u r a l n e g o , ekonomicznego i politycznego przeobrażania.
Tenże
kierunek
badań
zaprezentowała
prof,
dr
Marianna
Gusić
(Zagrzeb)
w s w y m r e f e r a c i e „Podstawowe z a g a d n i e n i a k u l t u r y l u d o w e j
w Chorwacji". Autor
k a , wychodząc od zróżnicowania geograficzno-gospodarczego
(region panoński, część
dynarskiego,
nic
w
jadrański)
mentalności,
jako
uwarunkowań
postawach,
poglądach
l o k a l n y c h , ustaliła
n a podstawie
i przyzwyczajeniach
ludności
róż
w s i trzy
główne strefy k u l t u r o w e , w których chociaż grupują się c e c h y drugorzędne k u l t u
r y ludowej
C h o r w a c j i , przecież są d l a n i e j c h a r a k t e r y s t y c z n e .
Natomiast
etnogenezy
dr
Galaba
Palikruševa
Macedończyków"
poświęciła
(Skopje)
w
uwagę
m i n . starobałkańskim
referacie
„Niektóre
problemy
elementom
znajdującym się w języku macedońskim oraz omówiła z n a c z e n i e t u r e c k i e g o
n a konsolidację
W d y s k u s j i , która odbywała, się po wygłoszeniu referatów, poza
kwestiami
wpływu
Macedonii.
m e r y t o r y c z n y m i związanymi
prof, d r J . B u r s z t a , prof, d r W.
z i c h tematyką
(prof,
Chadżinikołow, doc. d r B .
szczegółowymi
d r J . W.
Bromlej,
Kopczyńska-Jaworska,
prof, d r D . N e d e l j k o v i c , d r G . ' Palikruševa, d r J . Stęszewski) w s k a z y w a n o
na ko
nieczność nawiązywania bliższych i n d y w i d u a l n y c h kontaktów między a u t o r a m i p o
dejmującymi
a
to w
analogiczne
zagadnienia
celu przeprowadzania
w
poszczególnych o p r a c o w a n i a c h
niezbędnych
uzgodnień p r z y
krajowych,
tego r o d z a j u
ujęciach
(prof, d r K . W . C z i s t o w , d r B . Filová, prof, d r M . Gładysz, prof, d r P . N o w o t n y ,
doc. d r D. S i m o n i d e s , prof, d r P. V l a h o v i c ) . N a j s z e r z e j
dyskutowano
tematykę r o z
działów wprowadzających do całości o p r a c o w a n i a , które mają otwierać t o m p i e r w
szy.
Skoncentrowano
się
głównie
p e w n e uzupełnienia zarówno w
g i c z n y c h i językowych
na
e l e m e n t a c h , które
pozwoliłyby
z a k r e s i e zagadnień etnogenezy,
wprowadzić
j a k też
(prof, d r W . Chadżinikołow, prof, d r K . W.
antropolo
C z i s t o w , prof,
dr W . H e n s e l , doc. d r Z. S o k o l e w i c z , prof, d r P . V l a h o v i c , prof, d r P . Zwoliński).
Ponadto
podniesiono
potrzebę p r z y g o t o w a n i a
d l a niesłowiańskiego
odbiorcy
takie
go o p r a c o w a n i a , które orientowałoby ogólnie o Słowiańszczyźnie. Mogłoby ono być
dokonane
n a podstawie
integracji w s z y s t k i c h obecnie p r z y g o t o w y w a n y c h
rozdzia
łów, ze w s k a z a n i a m i n a t e n d e n c j e r o z w o j o w e wspólne w s z y s t k i m Słowianom (prof,
dr K . Z a w i s t o w i c z - A d a m s k a ,
d r R . R o t h s t i n ) . Ogólnego p o d s u m o w a n i a
obrad
do
konał prof, d r M . Gładysz.
P o zakończeniu k o n f e r e n c j i odbyło się posiedzenie Międzynarodowego K o m i t e t u
Redakcyjnego
(pod p r z e w o d n i c t w e m
naczelnego r e d a k t o r a J . W. B r o m l e j a ) , w
któ
r y m poza r e d a k t o r a m i poszczególnych tomów wzięli udział r e d a k t o r z y k r a j o w i .
posiedzeniu przypomniano
wiono
postanowienia
ostatniego
dalsze s p r a w y o r g a n i z a c y j n e , w y d a w n i c z e ,
zakończenia
przygotowywanych
opracowań.
zebrania
w Pradze
oraz
Na
omó
ustalając równocześnie t e r m i n a r z
Następną
międzynarodową
konferen
cję w y z n a c z o n o n a październik 1976 r. w Bratysławie.
Maria
TURYSTYKA
CZYNNIKIEM AKTYWIZACJI
T u r y s t y k a to w e d ł u g d e f i n i c j i z o r g a n i z o w a n e
wyjazdy
Gładyszowa
REGIONU
poza m i e j s c e stałego z a
mieszkania, wędrówki w celach k r a j o z n a w c z y c h dla r o z r y w k i lub w y p o c z y n k u nie
mające n a c e l u s z u k a n i a p r a c y z a r o b k o w e j .
tem
zainteresowania
C o r a z częściej staje się ona p r z e d m i o
p r z e d s t a w i c i e l i różnych
dyscyplin
nauki,
było V I I S e m i n a r i u m N a u k o w e Ośrodka Badań N a u k o w y c h
czego
i m . W.
przykładem
Kętrzyńskiego
221
KRONIKA
w
Olsztynie,
zorganizowane
6-8 c z e r w c a
1975 r o k u w
Pasymskich.
Nad
regionu
i
turystyką
dyskutowali
Dynamiczny
przez
Zakład
Badań
siedzibie U n i w e r s y t e t u
jako
czynnikiem
ekonomiści, pedagodzy
rozwój
turystyki w
społecznymi, j e s t f a k t e m
aktywizacji
W
spowodowany
k i e z n i c h korzystają. P y t a n i e , k t o najczęściej
sobie
formę
doc. d r A n n a
wypoczynku
Olszewska
różnych
grup
w
dniach
teoretycy
i
zmianami
praktycy.
politycznymi
państwie s o c j a l i s t y c z n y m różne
t u r y s t y k i udostępnione zostały w s z y s t k i m w a r s t w o m
wiła
w
Rudziskach
społeczno-gospodarczej
i etnografowie,
Polsce,
bezspornym.
n a d Współczesnością
Ludowego Z 9 M W w
uprawia
komunikacie
społecznych.
formy
społeczeństwa, a l e n i e w s z y s t
turystykę w P o l s c e ,
omawiającym
Wzrost
posta
turystykę
zamożności
„otwarcie" g r a n i c oraz w p r o w a d z e n i e w o l n y c h sobót umożliwia zwiększenie
łu
ludności
w
wyprawach
turystycznych.
Stwierdzono,
że
jako
społeczeństwa,
turystykę
udzia
uprawiają
zwłaszcza osoby w w i e k u od 18 do 24 l a t oraz ok. l a t 50, a n a s i l e n i e tego z j a w i s k a
zależy m . i n . od wykształcenia i wysokości
dochodu
n a członka r o d z i n y .
W
wolne
soboty i n i e d z i e l e wyjeżdżają
z a m i a s t o głównie p r a c o w n i c y
ceniem
średnim
oraz
pracownicy
inżynieryjno-techniczni
z
wykształ
zagadnieniem
jest
odpowiednie
przygotowanie
na
przyjęcie
wyższym
i
umysłowi z wykształ
c e n i e m wyższym.
Osobnym
gości. Odpowiedź n a p y t a n i e :
się udzielić w r e f e r a t a c h
wione zagadnienia
1. N a t u r a l n e
namiotowych
j a k i e c z y n n i k i warunkują
i komunikatach przedstawionych
można ująć w
warunki
następujące
regionu
—
tematyczne:
odpowiednie
usytuowanie
inne dziedziny
n i c t w o i przemysł), a b y zachować w s z y s t k i e w a l o r y
sobów
regionu
Długotrwałość
wodnych
spodarki
olsztyńskiego;
żywnościowej;
go a rozwój
nych
sezonu
turystycznego
i
olsztyńskim
jako
gospodarki
czynnik
rozwoju
leśne regionu
tereny
czynnego
wypoczynku,
(mgr T . A l e k s a n d r o w i c z )
a zasady
jako
racjonalnego
czynnik
dla
turystycz
mieszkańców
wykorzystania
ściową r e g i o n u
gospodarcza
nej
regionu
i wykorzystanie
spożywczego d l a r o z w o j u
kładzie
odpowied
przestrzeni;
z uwzględ
turystyki
i
rekrea
Turystyka
d r H . Dąbrowski,
osiedlotwórczy).
3. S y t u a c j a
przestrzenny
go
olsztyńskie
i sieci k o m u n i k a c y j n e j
n i e n i e m „pojemności" t e r e n u (doc. d r h a b . A . H o p f e r , Rozwój
cji
za
i
rekreacji).
regionów —
noclegowej
fizjo
turystyki
m i a s t i osiedli oraz d l a p r z y b y s z y z i n n y c h części k r a j u , p r z y g o t o w a n i e
niej bazy
(rol
regio
i wykorzystanie
z a g o s p o d a r o w a n i e k r a j u z uwzględnieniem w a l o r ó w
poszczególnych
pól
na tle warunków
m g r inż. W. Półtoracki, Obszary
turystyki
2. P r z e s t r z e n n e
campingów,
środowiska n a t u r a l n e g o
m g r J . Oryńczak, Ochrona
w województwie
Omó
a b y n i e niszczyć l a s ó w i n i e z a n i e c z y
szczać j e z i o r i r z e k ; w k o m p o n o w a n i e t u r y s t y k i w
graficznych
starano
w t r a k c i e obrad.
grupy
i ośrodków w y p o c z y n k o w y c h ,
n u (mgr E . O l b r o m s k a ,
terenu
dobrą turystykę?
gospodarki
Wielkich
a ochrona
terenów
zwrócenie
uwagi
Jezior
г jej
związki
Mazurskich;
o wyjątkowych
walorach
czy kluby
i
żywno
przemysłu
Rozwój
dr J . Suchta,
turystyczną
d r B . Sałuda. Sprawy
historię i tradycję r e g i o n u ,
tektury ludowej na campingi
rolniczej
z funkcją
na
przy
produkcji
rol
turystycznych).
w a l o r ó w obiektów z a b y t k o w y c h
gi n a treści k u l t u r o w e ,
n a gospodarkę
t u r y s t y k i (mgr inż. F . K o e z o w s k i ,
żywnościowej
Rejonu
4. W y k o r z y s t a n i e
—
niektórych gałęzi p r o d u k c j i
zwrócenie większej
uwa
udostępnienie obiektów
—
archi
„Ruchu", p u n k t y żywienia w
zrekonstruo
w a n y c h k a r c z m a c h i z a j a z d a c h , udostępnienie reliktów k u l t u r y l u d o w e j w e w s i a c h
letniskowych
ochronie
a
wykorzystanie
zabytkowych
(budownictwo
zabytków
i pełnić
obiektów
województwa
5. P r z y g o t o w a n i e
ludowe,
izby
funkcje
kształceniowe
regionalne);
turystyka
(mgr
W.
Walory
obiektów
mgr J . Borzuchowski,
olsztyńskiego
a rozwój
odpowiedniej
kadry
do
pracy
służyć
Turystyka
zabytkowych;
ruchu
mogłaby
Lempka,
turystycznego).
turystyczno-krajoznawczej
o u d z i a l e n a u c z y c i e l i i studentów mówił m g r R . J a n u s z k i e w i c z .
—
222
KRONIKA
Kolejną
grupą zagadnień były s k u t k i t u r y s t y k i oraz p r z e m i a n y
nomiczno-kulturowe
nie u w a r u n k o w a n a
powodowane przez
społeczno-eko-
j e j rozwój. T u r y s t y k a b o w i e m , s a m a
społecznie, j e s t i s t o t n y m c z y n n i k i e m z m i a n w
sil
stosunkach
łecznych środowiska o d w i e d z a n e g o p r z e z turystów, m a w p ł y w n a z m i a n y w
spo
osobo
wościach zarówno przybyszów j a k i mieszkańców danego r e g i o n u
(socjalizacja
lub
dyssocjalizacja). W
od zawodu
rol
zbiorowości o d w i e d z a n e j
p o w o d u j e odchodzenie
n i k a , wiązanie się z zakładami usługowymi
z i o m i e wykształcenia, w poziomie
obsługującymi
turystów, z m i a n y w p o
dochodów ( r o z w a r s t w i e n i e
społeczności n a grupę
bogacących się i grupę o t r a d y c y j n y c h f o r m a c h
Wraz
z
rozwojem
zmiany, np. w
wych
do
turystyki
rodzinie.
powstają
Zetknięcie
c z y społecznych (miasto —
komercjalizacji
kultury,
nowe
u t r z y m a n i a i źródłach dochodów).
instytucje,
zarysowują
się z p r z e d s t a w i c i e l a m i
znaczne
zawodo
wieś, m i a s t o — małe m i a s t e c z k o ) p r z y c z y n i a się
nieraz
do
wyboru
nie zawsze
z k u l t u r y c z y s t y l u życia p r z y j e z d n y c h . L i c z n e k o n t a k t y
glądach i p o s t a w a c h
się
innych grup
najlepszych
powodują
wartości
zmiany w
po
e t n i c z n y c h — przyczyniają się do w z r o s t u t o l e r a n c j i , a l e r ó w
nocześnie sprzyjają d e z i n t e g r a c j i społeczności.
Poparciem
styki
H.
jako
Murawskiej
Ruciane-Nida
sko
w
a
wpływie
w
tzn. integracja
Poruszona
na
mieszkańców
postawy
przedstawiający
pierwszym
rytmie
przypadku
życia, w
strukturze
zjawi
turystyczny
zawodowej
oraz
wytwarzanie
się p o s t a w
konsump
objawy
społeczności ' m i a s t e c z k a .
Natomiast
dezintegracji
(w R u -
rozwija
odwrot
się przemysł
społeczności
dając
w
drzewny)
momentach
wystąpiło z j a w i s k o
przygotowywania
t a k różnych p o s t a w wymagają
na seminarium
SESJA
mgr
miasta
to samo
ruch
jednak
problematyka
impuls
objęła
miasta
na
przy
d z i e d z i n , niektóre
tylko
dalszych
wiele
do d a l s z y c h badań
badań.
i rozważań.
Małgorzata
XVIII
tury
komunikat
m i a s t e c z k u o t r a d y c j a c h rzemieślniczo-handlowych
jęcie turystów. P o w o d y
zasygnalizowała
W
funkcji
był
dyskusji mgr B. Beby
Welski.
n a temat
kulturowych
wartości. S t w i e r d z o n o
także p e w n e
Lidzbarku Welskim,
i
turystyki
codziennym
systemie
szybko
społecznych
rozwoju
Lidzbark
zmiany
cianym-Nidzie
ne,
doc. dr h a b . K . Przecławskiego
przemian
oraz głos w
uznawanym
cyjnych,
w
o
miasteczku
spowodował
w
rozważań
czynnika
STAŁEJ
MIĘDZYNARODOWEJ
KONFERENCJI
Orlewicz
AŁTAISTYCZNEJ
( B L O O M I N G T O N , 29 V I — 5 V I I 1975)
Doroczna
International
sesja
Stałej
Międzynarodowej
Altaistic Conference =
od samego początku j e j p o w s t a n i a ,
na
w
Bloomingtonie
prof,
dr H e l m u t
Denis
Sinor,
(stan
mongolista,
zawdzięcza P I A Ć
uniwersytecie
której
USA). Funkcje
tybetolog.
filolog
w
i
Sekretarz
historyk
Ałtaistycznej
uczeni
została z o r g a n i z o w a n a
Indiana,
Hoffmann,
Konferencji
PIAĆ),
udział
przez U n i w e r s y t e t
India
przewodniczącego
kierownika
Działu
którego
inicjatywie
Uralskich i
pełnił
prof,
i
dr
energii
wspomnianym
Ałtajskich
oraz
I n d i a n a gościł
PIAĆ
pięćdziesięciu uczestników z F i n l a n d i i , F r a n c j i ,
Hisz
d y r e k t o r a I n s t y t u t u Badań N a u k o w y c h
Studiów
sesji
Konferencji,
s w e k i l k u n a s t o l e t n i e i s t n i e n i e i rozwój, pełni w e
obowiązki
(Permanent
biorą
generalny
Azji,
polscy
n a d Azją. U n i w e r s y t e t
już po r a z drugi.
S e s j a zgromadziła p o n a d
panii, I z r a e l a , Japonii, M e k s y k u , Polski, R F N , T a i w a n u , T u r c j i , U S A , W. B r y t a n i i ,
Węgier,
Włoch
i
ZSRR.
Najliczniej
były
orieritalis'tyczne Stanów
Zjednoczonych
Wisconsin
uczestników
i
in.). W ś r ó d
reprezentowane
(Harvard,
z krajów
uniwersyteckie
Columbia,
europejskich
Indiana,
ośrodki
Washington,
najliczniejszą
grupę
s t a n o w i l i W ę g r z y (5 delegatów). Związek R a d z i e c k i n i e przysłał t y m r a z e m
oficjał-
223
KRONIKA
nej
delegacji,
log
z Instytutu Dalekiego
innymi
jednak
kolegami
w
obradach
uczestniczył M . V . S o f r o n o w , ' m o s k i e w s k i
Wschodu
odbywał
Akademii
dłuższy
staż
Nauk
ZSRR,
naukowy
w
który w r a z
z
sino
dwoma
orientalistycznych
placów
kach USA.
P e w n ą nowość w p r a c a c h s e s j i stanowiło robocze
wieniu
nych
pewnych
oraz
filmy,
potrzebnych
taśmy
posiedzenie
problemów związanych z n a u c z a n i e m
z
d o tego c e l u p o m o c y
nagraniami
kultury materialnej
tekstów
i
naukowych,
j a k skrypty,
orientalnej,
kolekcje
muzyki
pochodzących z k r a j ó w
Wschodu
udziału w t y c h p r a c a c h zarówno jednostek,
j a k i zespołów —
mecenasów, a p r z e d e
stwowych,
szczególnie
metodologicznych
0 ludach
tego
typu
oriental
słowniki,
przedmiotów
itp. Podkreślano
s k i c h , k a t e d r , instytutów, w r e s z c i e
badaniami
poświęcone omó
języków i k u l t u r
konieczność
kolektywów
autor
w s z y s t k i m urzędów
zainteresowanych.
Obok
i d y d a k t y c z n y c h podkreślano także potrzebę p o p u l a r y z a c j i
Wschodu
i i c h k u l t u r a c h . Własnymi
kwestiach
d z i e l i l i się głównie u c z e n i amerykańscy, którzy wysunęli również szereg
praktycz
n y c h postulatów, głównie pod a d r e s e m
of
rządowego B i u r a
cation), którego p r z e d s t a w i c i e l uczestniczył w
Podstawowym
tematem
Temat
literaturoznawczej
r a t a c h wysunęła
bogatej
literatury
Tak
więc
stawy
czym
kilkunastu
przy
t y c h wystąpień,
staromongolskiej,
(ostatnio
J.
stereotypami
pracujący
Paryżu)
człowiek
do „Historii
literatury
mongolskiej
1 przyjaźń
w
historii
„Tajnej
głównie
tylko
w
N i e mogąc
między
Boszi
„Walthera
Mongołów";
Mongołów"
jak
refe
zabyt
referatów.
referat,
napi
Temudżynem
Obserwacje
(USA).
historii
świecie
streszczać
niektórych
przedstawił
stosunki
(w
językowej,
na klasycznych
tytuły
P. H y e r
„Tajnej
Edu
wygłoszonych
S . J a g c h i d ( U S A ) Tradycyjne
podstawie
(W. B r y t a n i a ) , Stary
Boyle
mongolistyczna.
i lojalność:
ludzkie
płaszczyźnie
wymienimy
regionalnymi;
na
w
bazujących
a Dżamuką — gur-chanem;
wartości
„Uczucia
i
O. L a t t i m o r e
i
były
w
s a n y w r a z z F u j i k o Isono, pt. Honor
golskimi
sesji
zarówno
historycznej,
(Office
obradach.
się n a czoło p r o b l e m a t y k a
Czyngis-chanem
Oświaty
ten przedyskutowano
problematyki
kach
tegorocznej
w
nauki
tych
ałtajskim)".
doświadczeniami
pań
zagadnień
—
nad
mon
mongolskie
i
„Altan
po
łobczi";
Kwada;
L . Lórincz
(Węgry),
Uwagi
Heíssiga;
A . Sárkózi (Węgry),
Miłość
(Węgry), Czy
L . Bese
kóde
Aral
bylo
wyspą?
W
grupie
referatów
sáry ( W ę g r y ) , Termin
jarski
turkologicznych
O pewnych
S. B u l u c (Turcja),
„daruga"
arabsko-kipczacki,
R. D a n k o f f
( U S A ) , Wulgaryzmy
Zagadnień
z Taiwanu.
landia),
skich,
nem
A.
i
w
Kilka
referatów
uwag
Karahan
Ordy
niektórych
i jego
pozostałości
językach
językoznawcza:
anatolijskich;
I. V á -
w Rosji;
E. Try-
zachodniotureckich
karaimski,
(«Codex
kazańskotatarski);
jeden
referat
—
Chieh-hsien
dotyczyło obszarów p o g r a n i c z n y c h ,
„szacunek
Zarys
i miłość"
stosunków
Cheena
np. A. J o k i
(Fin
ałtajskich
i
ural-
Turcją,
Ira
obradom na pierwszym
robo
w językach
kulturalnych
między
Pakistanem.
Niżej
podpisany
miał z a s z c z y t p r z e w o d n i c z e n i a
c z y m posiedzeniu
sesji. W y b r a n y
międzynarodowego
komitetu,
został także (obok
którego
celem
jest
g r o d y (tzw. Złotego M e d a l u P I A Ć ) , u f u n d o w a n e j
grodę
tematyka
dialektów
średniotureckie.
dotyczył t y l k o
o pojęciu
(Turcja),
cechach
ormiańsko-kipczacki,
mandżurskich
Kilka
ze Złotej
Wykrzykniki
(Polska),
Cumanicus»,
przeważała
językowych
tę przyznają
osiągnięcia w
co r o k u
dziedzinie
uczestnicy
PIAĆ
delegata
wysunięcie
Węgier)
na
członka
kandydatów
do n a
przez
Uniwersytet
uczonym
różnych
studiów ałtaistycznych. W
Indiana.
Na
narodowości
za
1975 r. nagrodę
tę
przyznano
zasłużonemu filologowi i h i s t o r y k o w i prof. К. J a h n o w i z W i e d n i a .
Gościnni
gospodarze
wał zwiedzanie
jeziora
i
udział
bibliotek,
w
przygotowali
bogaty
program
k u l t u r a l n y , który
muzeów, s p o t k a n i a t o w a r z y s k i e ,
widowisku
zorganizowanym
z
okazji
obejmo
w y c i e c z k i n a d okoliczne
amerykańskiego
święta
224
KRONIKA
n a r o d o w e g o 4 l i p c a . W ś r ó d z w i e d z a n y c h obiektów p o w s z e c h n y
woczesna,
licząca
miliony
woluminów
biblioteka
z a s a d z i e samoobsługi i dostępna d l a w s z y s t k i c h w ciągu całej
k a położona n a t e r e n i e U n i w e r s y t e t u
p o d z i w budziła n o
uniwersytecka,
działająca
doby. I n n a
(The L i l l y L i b r a r y ) zawiera ponad
c y w o l u m i n ó w i 2 m i l i o n y rękopisów. W
muzeum
na
bibliote
150 tysię
uniwersyteckim uczestnicy sesji
m o g l i podziwiać d w i e w y s t a w y : kolekcję m u s z l i o c e a n i c z n y c h oraz ekspozycję e t n o
graficzną
poświęconą
k u l t u r z e Eskimosów
(pomieszczenia
m o w e , narzędzia p r a c y , broń odzież itd.). W
go M u s e u m
of N a t u r a l
History
przebogatych
m i e s z k a l n e , sprzęty
kolekcjach
mogłem się m i n . zapoznać z wyjątkowo
dziełem poświęconym m a t e r i a l n e j i d u c h o w e j
cennym
kulturze Indian.
Edward
do
nowojorskie
Tryjarski