2485aa8f2c131590b27d980dbaf32e52.pdf
Media
Part of Z życia i kronika / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1973 t.27 z.1
- extracted text
-
I ł ż a . C h r y s t u s B o l e s n y u d o ł u napis „ P a t r z coin d l a ciebie
cmentarna w Klwowie) Chrystus
dał u c z y n i ć . . . " (zakrystia kościoła).
z chorągwi; kościół w
Ł o w i c z .
Chrystus
Pocieszyciel
św. J a n Nepomucen
P o w.
Koło.
w
Misjonarski),
(tamże).
Chrystus
Pow.
Końskie.
Łazarz
i niemiłosierny
bogacz
(wieś
Czarna).
Św. Franciszek
d y n ó w — Kolo),
(kościół
z M a r i ą M a g d a l e n ą (obraz
Bielinach).
z Asyżu
(klasztor
Ukrzyżowany
bernar
(stary
kościół
P o w.
S ł u p c a .
Św. Jerzy
(st. k o ś c i ó ł , w i e ś O s t r o w i t e ) ,
św. Marcin ( t a m ż e ) , św. Piotr (drewniany kościół w S ł u p c y ) ,
ś w . K r z y s z t o f (probostwo we w s i M ł o d o j e w o ) , ś w . J a n E w a n
Kłodawie).
gelista (obraz z c h o r ą g w i , k o ś c i ó ł w K o s z u t a c h ) .
Pow.
Opoczno.
Chrystus
Ukrzyżowany
(kapliczka
p r z y d r o ż n a we w s i R ó ż a n n a ) , A d a m i E w a (d. c h a t a Miko
Pow.
łaja
cmentarny
Rozeja
(refektarz
we
wsi
Gorzałków),
klasztoru w
św.
Wielkiej Woli),
Antoni
Padewski
Chrystus
Naucza
Pow.
j ą c y ( t a m ż e — refektarz).
Pow.
S t a s z ó w .
w Szydłowie)
Pow.
Ś w . M i c h a ł (obraz z c h o r ą g w i , k o ś c i ó ł
Z
Ż
Y
C
I
A
.
.
w
M i ń s k
Tryb.
Witowie)
Św.
Św.
Katarzyna
(kościół
Maria
Magdalena
(tamże),
Św. Rozalia
(feretron
M a z o w i e c k i .
w Siennicy), św, Barbara
Pow.
P r z у s u с h a. Ś w . A n n a (obraz z c h o r ą g w i , k a p l i c a
P i o t r k ó w
P u ł a w y.
(tamże).
C h r y s t u s „ Ż y w i c i e l " ( k o ś c i ó ł w Janow
cu).
.
O p o w i e ś ć pewnego r e g i o n a l i s t y :
— B y ł o to p a r ę lat t e m u , T . ( r z e ź b i a r z l u d o w y ) miesz
kał
wtedy
ubrany,
do
w
sąsiedniej
zapuścił
niego
brodę,
któregoś
stycznego.
Widzę
wsi.
Chodził
zawsze
porządnie
żona,
dzieci
zadbane.
Wpadłem
razu
z
w
lipcu,
przerażeniem,
pełnia
sezonu
tury
że
ubrany
jest
T.
w j a k i e ś straszliwe gacie p r z e w i ą z a n e p o s t r o n k i e m , a g ł o w ę
ma
o g o l o n ą do
latają
gołej s k ó r y . Chodzi
brudne, na
wszedłem,
T.
tłumaczył
rzeźba. Kiedy
jakiemuś
stare s z m a t y .
panu,
jak
też
Gdy
powstaje
z o b a c z y ł mnie, z m i e s z a ł się trochę.
O d c i ą g n ą ł e m go n a
bok.
— - P a n i e Т . , r a n y boskie, co
zawołałem
n a b o s a k a , dzieci
bosaka, ubrane w
się z panem dzieje? —
przerażony.
— Cicho -— s z e p n ą ł
T — niech
pan przyjdzie później,
n i e c h m i p a n teraz nie p s u j e interesu.
N i g d y nie m o g ł e m z r o z u m i e ć , dlaczego T . z g o l i ł sobie
g ł o w ę n a zero, b y
zadokumentować
swą ludowość.
on
że
symbolizuje
się
dowiedział,
ogolony
łeb
Gdzie
chłopa?
C h c i a ł e m go p o t e m o to z a p y t a ć , ale j a k o ś nie b y ł o
okazji.
*
— Niechże
j u ż wreszcie p r z e s t a n ą
do
mmc
przy łazić
c i p a n o w i e z gazet i ci z n a w c y , j a nie m a m n a n i c h c z a s u ! -s k a r ż y s i ę n a z e b r a n i u S t o w a r z y s z e n i a T w ó r c ó w "Ludowych
pewien
garncarz,
którego
jest s p r z e d a ż s w y c h
jedynym
źródłem
dochodów
wyrobów.
*
-Zamówiła
u m n i e C e p e l i a 00 C h r y s t u s i k ó w ,
robiłem
i r o b i ł e m j a ż e m n i e m g l i ł o , t a k a n u d a m n i e m g l i ł a , a potem
s i ę przez p ó ł d n i a nie m o g ł e m o p a m i ę t a ć ocl r a d o ś c i , ż e
z
głowy
to
C h r y s t u s i k i — opowiada
o
swej
mam
wspólpracy
z Cepelią rzeźbiarz wiejski.
— Którą
ze
swoich
rzeźb
pan
najbardziej
lubi? —
p y t a m t w ó r c ę ludowego.
— Chrystusiki
najwięcej
idą,
a
mnie
się
Chrystusik
t e ż bardzo podoba •— o d p o w i a d a .
55
Tomasz Ligas, rzeźbiarz z Krościenka n a d Dunajcem,
o d o k o ł o d w ó c h l a t c z e k a n a d e c y z j ę p r z y j ę c i a go w poczet
Stowarzyszenia T w ó r c ó w L u d o w y c h . G ł ó w n a przeszkoda:
L i g a s p r a c u j e j a k o k s i ę g o w y , jest w i ę c n i e l u d o w y m
ligentem.
„ D o o k o ł a Ś w i a t a " , „ P o l i t y k a " i inne
czasopisma
w y d r u k o w a ł y o g ł o s z e n i e , k t ó r e jakoby wisiało n a podha
l a ń s k i e j s t a c y j c e k o l e j o w e j . O g ł o s z e n i e p o d a w a ł o , i ż jest
„ s u r o w o zbronione r z u c a n i e od p a t k ó w od jedzenia, skorupow z j a j , p o m a r a j c o w i t d . " W a r t o p r z y p o m n i e ć , ż e o g ł o
szenie to j e s t w y d r u k o w a n e w k s i ą ż c e J a n a S t a n i s ł a w a
B y s t r o n i a „ K o m i z m " , wydanie przedwojenne. A l b o w i ę c
r e d a k t o r z y c z a s o p i s m c z y t a j ą ostatnio B y s t r o n i a , albo
naczelnik stacyjki przepisał
ogłoszenie z książki,
chcąc
rozerwać turystów.
inte
T w ó r c a l u d o w y , p o s i a d a j ą c y w a r s z t a t (np. g a r n c a r z ,
k o w a l ) b a r d z o n i e c h ę t n i e p r z y j m u j e u c z n i ó w do n a u k i
fachu,
ponieważ
za uczniów
i czeladników płaci się
wysoki podatek. T e n stan p r a w n y jest j e d n ą z p o w a ż n i e j
s z y c h p r z y c z y n , d l a k t ó r y c h t r a d y c y j n e r z e m i o s ł o ludowe
ginie. T r u d n o s i ę w i ę c d z i w i ć , ż e s t a r z y m i s t r z o w i e s ą
z tego p o w o d u rozgoryczeni.
Cesarza
Franciszka
Józefa
znałem
C z y m o ż e i s t n i e ć fotografia l u d o w a ? — p y t a r z e ź b i a r z
i malarz, wielokrotny uczestnik k o n k u r s ó w sztuki ludowej,
k t ó r y z a j ą ł s i ę ostatnio f o t o g r a f i ą .
o s o b i ś c i e •—
o ś w i a d c z a z d u m ą s t a r y g ó r a l z K o ś c i e l i s k a . W i d z i a ł e m go
w Wiedniu n a katafalku.
z a s ł y s z a ł i z a n o t o w a ł Antoni
N
VM-IX
Kroh
К
1972
Imprezy folklorystyczna i regionalne
L i p i e c
30. V I . — - 2 . V I I .
w
Kazimierzu
nad W i s ł ą odbywał się V Ogólnopolski
Festiwal Kapel i Śpiewaków Ludo
wych, na którym występowały zespoły
r e p r e z e n t u j ą c e w s z y s t k i e regiony P o l
s k i i g o ś c i n n i e — d w a z e s p o ł y regional
ne z A u s t r i i i W ę g i e r oraz k a b a r e t
„ R z e p " . W s u m i e u c z e s t n i c z y ł o 27
k a p e l , 52 ś p i e w a k ó w i 8 i n s t r u m e n t a
listów.
J u r y p o d p r z e w o d n i c t w e m prof,
dr J ó z e f a B u r s z t y p r z y z n a ł o ^ n a g r o d y :
n a g r . I (5.000 z ł . ) w kategorii k a p e l
regionalnych przyznano „ S t e f a n o m "
z L e ś n i c y , p o w . N . T a r g ; nagr. I I
(4.000 z ł . ) — k a p e l i z S i e d l e c z k i , w o j .
r z e s z o w s k i e ; n a g r . I I I (3.000 zł.) —
k a p e l i z W y s o k i e j , w o j . kieleckie.
W grupie z e s p o ł ó w „ s t y l i z o w a n y c h "
laureatami zostały: kapela ludowa z Ł o w i i z a , kapela i m . S a b a ł y z Zakopane
go i k a s z u b s k i e „ B a z u n y " z L e ż n a ,
woj. gdańskie. Z a najlepszych śpiewa
k ó w uznano: W ł a d y s ł a w a Szczepania
k a z L e ś n i c y , A n n ę Malec i Antoniego
Słotysa z Biłgorajskiego.
W ka
tegorii i n s t r u m e n t a l i s t ó w I i I I miejsce
zdobyli Florian Walkosz i B o l e s ł a w
Trzmiel z zespołu i m . Sabały
oraz
J ó z e f Szpargała z Tomaszowa L u b .
N a g r o d ę dziennikarzy o t r z y m a ł a trzy
osobowa k a p e l a K o t a z i ń s k i c h ze Z d u n kowa, pow Przysucha.
Speoyfiką Festiwalu w Kazimie
r z u j e s t , ż e obok m u z y k ó w i ś p i e w a
56
k ó w w i e j s k i c h gromadzi t a k ż o z o s p o ł y
m i e j s k i e uliczne i p o d w ó r k o w o , a t a k ż e
i to, ż e programowo jest to i m p r e z a
0 c h a r a k t e r z e festynu ludowego. Z n a
l a z ł o to w y r a z w programie, w k t ó r y m
oprócz koncertów, wieczorów g a w ę d
1 poezji, w y s t ę p ó w wiejskiego k a b a
r e t u „ R z e p " , przewidziano targi s z t u
k i ludowej, n a k t ó r y c h t w ó r c y ludowi
s a m i s p r z e d a w a l i swoje w y r o b y , m . i n . :
Felicja Curyło i Maria W o j t y ł o z Z a
lipia, S t a n i s ł a w K o r p a z R u d y , J a n
S ł a w i ń s k i z P a w ł o w a , Mateusz Startek
z Ł ą ż k a Ordynackiego i i n .
6—9.VII. odbył się w Bukowi
nie Tatrzańskiej V I konkurs g a w ę
dziarzy i i n s t r u m e n t a l i s t ó w ziem gór
skich „ S a b a ł o w e Bajania". Organiza
torami byli: Referat K u l t u r y P P R N
i P D K w N o w y m Targu. W konkursie
u c z e s t n i c z y ł o 43 g a w ę d z i a r z y i 28
instrumentalistów z 3 województw:
k r a k o w s k i e g o , katowickiego
i rze
szowskiego.
J u r y p o d p r z e w o d n i c t w e m prof,
dr R o m a n a R e i n f u s s a p r z y z n a ł o n a
grody n a s t ę p u j ą c e : w kategorii ga
wędziarzy ludowych g ł ó w n ą nagrodę,
„Bacowską Spinkę" otrzymał
Sta
nisław Klimek
z Zabrzeży, pow.
N . S ą c z ; nagr. I - - J ó z e f a W ó j c i k
z Ż y w c a i Alojzy Ś m i e c h z Piekielnika,
pow. N . T a r g ; nagr. I I — S t a n i s ł a w
K u r z e j a z K a m i e n i c y , pow. limanow
ski i Franciszek Hodorowicz z B u k o
w i n y T a t r z ; nagr. I I I — W ł a d y s ł a w
Gącłek z B i a ł e g o D u n a j c a , F r a n c i s z e k
J u r k o w s k i ze S z c z a w y , p o w . l i m a
n o w s k i i K a t a r z y n a K r a c i k ze S p y t
kowic, pow. Sucha Beskidzka. Ponad
to p r z y z n a n o 8 n a g r ó d I V . W k a t e
gorii o g ó l n e j nagr. I i „ B a c o w s k ą
Spinkę" otrzymał Józef Pitoń z Z a
kopanego, a p o z o s t a ł e
nagrody-R u d o l f M a c u r a z U s t r o n i a , w o j . kato
wickie i Piotr K r z y k a l s k i z N . Sącza.
W kategorii m ł o d z i e ż o w e j
nagrodę
„Gazety Krakowskiej" otrzymała naj
m ł o d s z a uczestniczka
„Sabałowych
Bajan" 11-letnia H a l i n k a M a c i a t a
z Białego Dunajca.
W konkursi e i n s t r u m e n t a l i s t ó w
„ B a c o w s k ą S p i n k ę " otrzymał Stani
s ł a w T r e b u n i a z P o r o n i n a , nagr. I —
J a n Stoch z Z ę b u , pow. nowotarski;
nagr.
I I - - Adam
Doleżuchowicz
z Zakopanego, J a n S z e w c z y k z L i m a
nowej, S t a n i s ł a w S t r a m a z Zubsuchego, p o w . n o w o t a r s k i , Z u z a n n a K a w u
lok z I s t e b n e j ; nagr. I I I — W o j c i e c h
Majerz
z J e l o ś n i , pow. ż y w i e c k i ,
Wiktoria Stopka i K a r o l Byrtek
z Ż y w c a . Ponadto przyznano 4 n a
grody I V .
W kategorii o g ó l n e j nagr. I nie
p r z y z n a n o , a nagr. I I o t r z y m a l i :
Józef Broda z Koniakowa i Andrzej
Majerczyk z Białego Dunajca. W k a
tegorii m ł o d z i e ż o w e j n a g r o d ę „ D z i e n
n i k a Polskiego" o t r z y m a ł 15-letni p r y
mista zespołu „Małe Harnasie" — Sta-
n i s ł a w S k u p i e ń z Poronina-Suchego.
Ponadto j u r y p r z y z n a ł o 3 nagrody
specjalne, k t ó r e o t r z y m a l i : J a n K a
w u l o k z I s t e b n e j , J a n J a r z ą b e k ze
Skrzypnego i W ł a d y s ł a w T a t a r z Z a
kopanego — za k u l t y w o w a n i e d a w n e j
muzyki.
o d b y ł s i ę w i e l k i k i e r m a s z w y r o b ó w re
gionu k r a k o w s k i e g o . W ś r ó d r ó ż n y c h
p l a c ó w e k b r a ł a w n i m u d z i a ł t a k ż e Ce
p e l i a o f e r u j ą c w y r o b y ludowe, g a l a n
teryjne i p a m i ą t k a r s k i e .
*
6 . V I I . odbyła się
inauguracja
I X Tygodnia K u l t u r y Beskidzkiej pn.
„ B e s k i d y 72",
zorganizowanego
w
W i ś l e i S z c z y r k u p o d p a t r o n a t e m re
dakcji „ D z i e n n i k a Zachodniego". W
uroczystościach
otwarcia w
Wiśle
uczestniczył członek B a d y Państwa,
przewodniczący
WBN
w
Katowi
cach — Jerzy Ziętek.
W ramach imprezy o d b y ł się
p r z e g l ą d folkloru g ó r a l s k i e g o z u d z i a
ł e m 30 z e s p o ł ó w z P o l s k i , C S B S i J u
gosławii.
Z Polski w y s t ą p i ł y m.in. „ P o d e
grodzie", „ J u h a s " , „ P s z c z y n a " , zespo
ł y z Mesznej, Jaworza, Bystrej i in.
O p r ó c z p i e ś n i i t a ń c a prezentowano
sceny obyczajowe.
O d b y ł się też przegląd kapel lu
dowych z Limanowej,
Koniakowa,
Jabłonkowa,
Goleszowa,
Roznova,
Czeskiego C i e s z y n a . W y s t ę p o w a ł zes
p ó ł studencki z L j u b l j a n y .
W Szczyrku czynne b y ł y wysta
w y : 1 — t w ó r c z o ś c i ludowej (na k t ó r e j
z a p r e z e n t o w a n o p o n a d 120 p r a c 20 a r
t y s t ó w ludowych z Beskidu Śląskiego
i Ż y w i e c k i e g o ) , 2 —• r z e m i o s ł a a r t y s
t y c z n e g o i Cepelii. W W i ś l e — w y s t a
w a w plenerze r z e ź b A r t u r a C i e n c i a ł y
i malarstwa Czesława Kuryato. W J a
w o r z y n c e — w y s t a w a ś w i ą t k ó w ludo
w y c h w i z b i e regionalnej J a n a B o j k i ,
a w Koniakowie — nowa ekspozycja
k o r o n e k w chacie regionalnej Z u z a n n y
Gwarek.
J u r y o c e n i a j ą c e p r a c e zaprezento
wane n a wystawach p r z y z n a ł o na
g r o d y u f u n d o w a n e przez W y d z . K u l t .
P W R N w Katowicach.
W grupie a u t e n t y c z n y c h t w ó r
c ó w l u d o w y c h n a g r o d y po 500 z ł .
otrzymali: Irena Pietrzyk z Rudzicy,
pow. B i e l s k o - B i a ł a , M a r i a M a d e j c z y k ,
i K a t a r z y n a M o t y k a z C i ś c a , pow. Ż y
w i e c , J a n G u s t a f ze Starego B i e l s k a ,
M i c h a ł W a l c z a k ze S z c z y r k u oraz A n
toni
Kruczała
z
Bulowic,
pow.
Oświęcim.
W
grupie
artystów-rzemieślnik ó w , n a w i ą z u j ą c y c h do s z t u k i ludo
wej n a g r o d y z d o b y l i : J ó z e f M i g d a ł ze
Szczyrku, Stefan M i e c h ó w k a z Ustro
n i a , L e c h L e s k i z B y s t r e j , pow. B i e l
sko-Biała i K a r o l K w a ś n y z BielskaBiałej .
13-go o d b y ł y s i ę b a r w n e d o ż y n k i
g ó r a l s k i e w W i ś l e . G a s t o n o m i a ofero
w a ł a d a n i a regionalne, j a k : „ p o l e ś n i k i " , „ p i e c z e ń z b ó j n i c k ą " , sery i ko
łacze.
I m p r e z a c i e s z y ł a s i ę d u ż y m po
wodzeniem i o g r o m n ą frekwencją.
*
8—24.VII. w
Świnoujściu
od
b y ł a s i ę i m p r e z a p n . „ F a m a — 72".
W b o g a t y m p r o g r a m i e , obok koncer
t ó w muzyki poważnej i kabaretów
występowały także zespoły
folklo
rystyczne.
*
22,
23.VTI. z
okazji
Święta
Odrodzenia na r y n k u
krakowskim
2 2 . V I I . w Rzeszowie o d b y ł się
k o n c e r t galowy,
który
zakończył
t r w a j ą c y 10 d n i I I Ś w i a t o w y F e s t i w a l
Polonijnych Zespołów Artystycznych.
W czasie F e s t i w a l u p o z a w y s t ę p a m i
ludowych
zespołów pieśni i tańca
czynna b y ł a wystawa pokonkursowa
pn.
„Sztuka Ludowa Województwa
R z e s z o w s k i e g o " . Z 1752 p r a c n a d e s ł a
n y c h n a k o n k u r s przez 203 a u t o r ó w ,
a reprezentujących
r ó ż n e dziedziny
t w ó r c z o ś c i ludowej — w y r ó ż n i o n o 41
prac,
p r z y z n a j ą c autorom nagrody
u f u n d o w a n e przez M K i S . N a g r . I
otrzymali: W ł a d y s ł a w Chajec z K a m i e
n i c y G ó r n e j , pow. J a s ł o , M a r i a K o z ł o w a
z B a r a n o w a Sandomierskiego. N a g r . I I
W y d z i a ł u K u l t u r y P W R N w Rzeszo
wie o t r z y m a l i : M a r i a n B i e r n a c k i z K ł o
dawy , A d a m Łaba z Woli Dębowieckiej,
Albina Świzdor z Bud Łańcuckich, Wła
d y s ł a w B ą k z Woli Cichej, W ł a d y s ł a w a
Prucnal z Medyni Głogowskiej, Antoni
Toborowicz
z
Woli
Libertowskiej
(pow. O l k u s z ) . N a g r . I I I o t r z y m a ł o 33
twórców.
*
3 1 . V I I . — 6 . V I I I . trwał
Tydzień
K u l t u r y B y d g o s k i e j , w czasie k t ó r e g o
otwarto m . i n .
wystawę
twórczości
dziecięcej i w y s t a w ę prac bydgoskich
plastyków amatorów.
V I I — do p o ł o w y s i e r p n i a w s a l i
kameralnej Filharmonii Warszawskiej
o d b y w a ł y s i ę w y s t ę p y z e s p o ł ó w folklo
rystycznych w
ramach
Przeglądu
1972.
S i e r p i e ń
6 . V I I I . w Zamościu odbyła się im
p r e z a p n . , , B a r w y S z t u k i L u d o w e j ",zor
g a n i z o w a n a po r a z c z w a r t y przez M u z e
u m Ziemi Zamojskiej i Stowarzyszenie
T w ó r c ó w Ludowych w Lublinie. N a
program złożyły się: I V w o j e w ó d z k i e
targi s z t u k i l u d o w e j , w y s t a w y : h a f t ó w
i fotografii z a b y t k ó w a r c h i t e k t u r y l u
dowej regionu lubelskiego. I m p r e z ę
z a i n a u g u r o w a ł ludowy orszak weselny,
w y s t ę p y z e s p o ł ó w ludowych, a na tar
g a c h a r t y ś c i l u d o w i oferowali swe w y
r o b y i d e m o n s t r o w a l i swoje u m i e j ę t
ności, w y k o n u j ą c na miejscu rzeźby
w drewnie, lepiąc garnki i w y k o n u j ą c
pisanki.
*
5—13.VIII.
odbywał
się
w
G d a ń s k u J a r m a r k D o m i n i k a ń s k i , na
wiązujący
do
tradycji
miejscowej
z X I I I wieku, a zorganizowany z ini
c j a t y w y redakcji „ G ł o s u W y b r z e ż a '
pod patronatom P M R N w G d a ń s k u
oraz G d a ń s k i e g o T o w a r z y s t w a P r z y
jaciół Sztuki.
N a j a r m a r k u sprzedawano m.in.
w y r o b y ludowe i w y r o b y p r z e m y s ł u
artystycznego, a g d a ń s k a gastronomia
lansowała kilkanaście starogdańskich
i staropolskich potraw i n a p o j ó w . N a
estradzie o d b y w a ł y s i ę w y s y p y 10-ciu
zespołów folklorystycznych i chórów,
w t y m 2 z a g r a n i c z n y c h — ze S z w a j c a r i i i ze S z w e c j i . I m p r e z a c i e s z y ł a s i ę
d u ż y m powodzeniem, g r o m a d z ą c t ł u
m y t u r y s t ó w k r a j o w y c h i zagranicz
nych, a uczestniczącym placówkom
p r z y n i o s ł a ogromne o b r o t y . Z a c h ę c o n e
sukcesem w ł a d z e miejskie p o s t a n o w i ł y
j u ż od p r z y s z ł e g o r o k u p o ł ą c z y ć do
roczne obchody „ D n i G d a ń s k a " z J a r
markiem Dominikańskim.
*
1 7 . V I I I . w Ż y w c u zorganizowa
no po r a z I I I „ D n i P o l s k i e " M i ę d z y
narodowego F e s t i w a l u F o l k l o r u Z i e m
G ó r s k i c h , b ę d ą c e e l i m i n a c j ą do za
kopiańskiej
„Jesieni
Tatrzańskiej".
W D n i a c h P o l s k i c h b r a ł o u d z i a ł 26
z e s p o ł ó w r e g i o n a l n y c h i 24 k a p e l e l u
dowe, k t ó r e z a p r e z e n t o w a ł y folklor
góralski z Podhala, Tatr, Gorców, Bes
kidu Sądeckiego, Żywieckiego i Śląs
kiego oraz B i e s z c z a d ó w . W czasie i m
prezy otwarta b y ł a wystawa prac
t w ó r c ó w l u d o w y c h i 20-letniego do
robku Młodzieżowego D o m u K u l t u r y
w Ż y w c u , a t a k ż e wystawa pn. „ Z d o b
nictwo b i b u ł k o w e Ż y w i e c c z y z n y " , na
k t ó r e j zaprezentowano plon konkursu,
o g ł o s z o n e g o przez M u z e u m w Ż y w c u
oraz W y d z . O ś w i a t y i K u l t . P P R N
w Ż y w c u . U d z i a ł b r a ł o 28 t w ó r c z y ń .
Imprezę zainaugurował
zespołów ludowych, k t ó r y z
i
śpiewem
przedefilował
miasta.
pochód
muzyką
ulicami
W r z e s i e ń
2—-4. I X .
w Tarnowskich
Gó
rach o d b y ł y się tradycyjne
„Dni
G w a r k ó w " . W t y m roku impreza ta
p o ś w i ę c o n a b y ł a w d u ż e j m i e r z e 500-ej
rocznicy urodzin Kopernika, w z w i ą z
k u z c z y m zorganizowano s e s j ę po
pularno-naukowa
poświęconą
wiel
kiemu astronomowi.
P o z o s t a ł y program imprezy wy
p e ł n i ł y w y s t ę p y estradowe z e s p o ł ó w
amatorskich i ludowych, m.in. pro
d u k o w a ł się zespół estradowy ziemi
bydgoskiej, „ H a l k a " z L u b l i ń c a i 8
s i ó s t r K n a p i k oraz o r k i e s t r y d ę t e ,
g ó r n i k ó w ze Ś l ą s k a i Z a g ł ę b i a . N a
rynku
wystawiono
„Krakowiaków
i Górali" Wojciecha Bogusławskiego
w wykonaniu Sceny Polskiej P a ń s t w o
wego T e a t r u z Czeskiego C i e s z y n a .
W niedzielne p o p o ł u d n i e o d b y ł s i ę
konkurs zespołów artystycznych o na
grodę „Srebrnego Gwarka".
*
3.IX.
na
centralnych
dożyn
k a c h w Bydgoszczy w y s t ą p i ł y kapele
l u d o w e i s o l i ś c i oraz l u d o w e z e s p o ł y
pieśni i tańca.
P o u r o c z y s t o ś c i d o ż y n k o w e j od
b y ł o s i ę wiele i m p r e z , w ś r ó d n i c h —•
kiermasz w y r o b ó w ludowych. Z okazji
dożynek
otwarta została
wystawa
„ Z i e m i a b y d g o s k a w m a l a r s t w i e , gra
fice, r y s u n k u i fotografice" oraz w y
stawa pokonkursowa prac bydgoskich
plastyków amatorów.
*
5 . I X . w K r a s n y m s t a w i e odby
ło się I I ś w i ę t o d o ż y n e k chmielarskich
57
pn. „Chmielaki". W ś r ó d wielu im
p r e z z a p r e z e n t o w a n o w i d o w i s k o ob
rzędowe,
nawiązująco
do
tradycji
chmielarskich
oraz
zorganizowano
kiermasz w y r o b ó w ludowych.
*
3—10.IX.
w
Zakopanem
od
bywała się X l Tatrzańska Jesień.
Głównym
punktom programu
był
Międzynarodowy
Festiwal
Folkloru
Z i e m G ó r s k i c h , w k t ó r y m uczestniczy
ł o 17 z e s p o ł ó w z 12 k r a j ó w , w t y m
6 polskich i l l zagranicznych: z B u ł
g a r i i , C S R S , F r a n c j i . J u g o s ł a w i i, N R D ,
Norwegii, S z w a j c a r i i , R u m u n i i , W i e l kioj B r y t a n i i , W ę g i e r i Z S R R .
M i ę d z y n a r o d o w e j u r y pod prze
w o d n i c t w e m prof, d r R o m a n a R o i n fussa p r z y ocenie b r a ł o pod u w a g ę za
r ó w n o d o b ó r roportuaru, j a k prezen
tację s t r o j ó w i r e k w i z y t ó w , zestaw
i n s t r u m e n t ó w i s p o s ó b przedstawienia
starych z w y c z a j ó w i obrzędów.
Tradycyjne, już „Złote Ciupagi"
o t r z y m a l i : w kategorii z e s p o ł ó w auten
tycznych — Regionalny Zespół Pieśni
i T a ń c a „ P o d o g r o d z i e " , w kategorii
zospołów
artystycznie
opracowa
nych - - Amatorski
Zespół
Pieśni
i Tańca Okręgu Gardabańskiego w
G r u z j i , w kategorii z e s p o ł ó w stylizo
wanych
-Zespól Ludowy Spóldziołezogo D o i n u K u l t u r y w Sofii. P o n a d t o
p r z y z n a n o liczne n a g r o d y i w y r ó ż n i e
nia,. L a u r e a t e m specjalnej n a g r o d y
ministra kultury i sztuki z o s t a ł wir
tuoz gr\- n a „ z u r l i " j u g o s ł o w i a ń s k i e g o
zespołu Arif Fazli. Tradycyjną „Ciu
p a g ę D z i e n n i k a r z y " o t r z y m a ł zes
pól ..Skalnych".
W I I Międzynarodowym Kon
kursie L u d o w y c h z e s p o ł ó w i n s t r u m e n
t a l n y c h Z i e m G ó r s k i c h , j u r y p o d prze
w o d n i c t w e m prof, dr J ó z e f a B u r s z t y
przyznało główną nagrodę „Podhalańskio Z ł ó b c o k i " k a p e l i z e s p o ł u „ K o s t a
Abrasevic" z Jugosławii, a 5 równo
r z ę d n y c h w y r ó ż n i e ń — k a p e l o m z Cze
c h o s ł o w a c j i , P V a n c j i , N o r w e g i i , kapeli
braci M a ś n i a k ó w z Z a k o p a n e g o oraz
kapeli zespołu „ S k a l n i " .
W czasie F e s t i w a l u c z y n n e b y ł y
wystawy: połączona z kiermaszem
w y s t a w a s z t u k i l u d o w e j , zorganizowa
n a z i n i c j a t y w y Cepelii, w y s t a w a p n .
. . Ż y e i e G ó r a l i P o d t a t r z a ń s k i c h " zorga
n i z o w a n a przez M u z e u m T a t r z a ń s k i e .
O d b y ł o s i ę r ó w n i e ż spotkanie z ludo
w y m i p i s a r z a m i P o d h a l a , tzw. „ P o siady" , a k a b a r e t „ Z a s k r o n i e c " z a
p r e z e n t o w a ł s p o k t a k l p.t. „ W r a c a m y
do w i o c h y " .
*
1 0 . I X . z a k o ń c z y ł y się t r w a j ą c e
od 2 4 . V I . w N o w o j S ł u p i „ D y m a r k i
72". W t y m czasie, w k a ż d ą s o b o t ę
i niedzielę demonstrowano turystom
proces w y t o p u ż e l a z a w p i e c a c h dym a r k o w y c h m e t o d ą s p r z e d 2.000 lat.
N a kiermaszu sprzedawano wyroby
t w ó r c ó w l u d o w y c h , organizowano w y
stawy a r t y s t ó w
ludowych,
amato
rów,
prezentowano z e s p o ł y
pieśni
i t a ń c a . W liczne a t r a k c j e o b f i t o w a ł
zwłaszcza „dzień d o ż y n k o w y " 3 . I X . ,
w d n i u t y m o d b y ł y s i ę w y s t ę p y wielo
k r o t n i e nagradzanego Z e s p o ł u P i e ś n i
i T a ń c a z Sofii, z e s p o ł u r o g i o n a ł n o g o
z K a d z i d ł a , pow.
Ostrołęka.
Przy
stoisku z wyrobami
kurpiowskimi
obecni b y l i z n a n i w y c i n a n k a r z e —
Czesława K o n o p k ó w n a i Piotr Puław-
58
ski. Zaprezentowano też widowisko
związane z tradycyjnymi obrzędami
dożynkowymi.
W o s t a t n i m d n i u „ D y m a r o k " od
b y ł się pokaz wytopu ż e l a z a w piecach
z i e m n y c h i k i e r m a s z s z t u k i ludowej
oraz w y s t ą p i ł y
zespoły
regionalne
z
Sandomierza,
Kunowa,
Staszowa i in.
*
IG—17.IX. w
Warszawie
od
b y ł się wielki festyn z okazji Ś w i ę t a
„ T r y b u n y L u d u " , w k t ó r y m wedle
ogólnych obliczeń uczestniczyło ponad
600.000 o s ó b . W ś r ó d w i e l u a t r a k c y j
n y c h imprez d u ż y m p o w o d z e n i e m cie
s z y ł się kiormasz w y r o b ó w ludowych.
20—-24.1X. w
Zielonej
Górze
o d b y ł się M i ę d z y n a r o d o w y F e s t i w a l
Z e s p o ł ó w P i e ś n i i T a ń c a , organizowa
n y t a m co d w a l a t a .
W t y m r o k u u d z i a ł w improzio
zgłosiły zespoły z Włoch, ,Francji,
Czechosłowacji,
Węgier,
Rumunii,
N R D , Anglii, J u g o s ł a w i i , Z S R R , Mon
golii i B u ł g a r i i . P o l s k i folklor reprezen
towały zespoły: „Olsztyn",
Zespół
P i e ś n i i T a ń c a Ziemi
Cieszyńskioj
oraz L u b u s k i Z e s p ó ł P i e ś n i i T a ń c a .
Z okazji Festiwalu o d b y ł y się
m.in.: pokonkursowa wystawa twór
c z o ś c i ludowej i p a m i ą t k a r s k i e j Z i e m i
L u b u s k i e j , w y s t a w a malarstwa lubus
kiego ś r o d o w i s k a p l a s t y c z n e g o oraz
o g ó l n o p o l s k i e s e m i n a r i u m folklorys
tyczne pn. „Granice stylizacji w ama
torskich z e s p o ł a c h piośni i t a ń c a " .
*
1С- - 3 0 . I X . o d b y ł y s i ę D n i Ziom i L i m a n o w s k i e j , w czasie k t ó r y c h
zaprezentowano widowisko
„Weselo
S z c z y r z y c k i e " . W d w u m i a s t a c h po
wiatu
-Mszanie Dolnej i Limanowej
o d b y ł y się tradycyjne jarmarki, na
k t ó r y c h artyści ludowi sprzedawali
swe w y r o b y .
*
3 0 . I X — o d b y ł a się inauguracja
„ P a ł u c k i e j J e s i e n i " , w czasio k t ó r e j
czynne
były
wystawy
obrazujące
10-lotni dorobek M u z e u m R o g i o n a ł n o
go i o ś r o d k a campingowogo P T T K
w Ż n i n i e . Zorganizowano spotkanie
t w ó r c ó w l u d o w y c h i kiermasz ludo
w y c h w y r o b ó w , zaprozentowano zosp o ł y estradowe, m.in. s ł y n n y z e s p ó ł
„Pałuki".
r
Wystawy i konkursy
L i p i e c
(5. V I I . w
Starej
Kordegardzie
w Ł a z i e n k a c h warszawskich otwarta
z o s t a ł a w y s t a w a p r e z e n t u j ą c a dorobek
konkursu na rzeźbę ludową, ogłoszonogo w m a r c u b r . z i n i c j a t y w y C e p e l i i
i S t o w a r z y s z e n i a Tw^órców L u d o w y c h
d l a w'oj. w a r s z a w s k i e g o i lubelskiogo.
W k o n k u r s i e u c z e s t n i c z y ł o 70 a r t y s
t ó w , w t y m 32 z w o j . warszawskiogo
i 38 z lubelskiego, n a d s y ł a j ą c 356 p r a c .
N a w y s t a w ę z a k w a l i f i k o w a n o 132.
J u r y p r z y z n a ł o 9 n a g r ó d i 10 w y
r ó ż n i e ń z f u n d u s z y M K i S oraz C P L i A .
N a g r o d y n a j w y ż s z e (po
7.000 zł.)
otrzymali: B o l e s ł a w Suska i W a c ł a w
S u s k a z pow. ł u k o w s k i e g o oraz S t a
nisław D u ż y ń s k i z Zawidza Kościel
nego, pow.
sierpocki; nagrody
II
(po 5.000 zl.) — T a d e u s z C ą k a ł a i R y
s z a r d S ę k z pow. ł u k o w s k i e g o oraz
J ó z e f K o z i e ł z pow.
węgrowskiego,
nagr. I I I — B o l e s ł a w A d a m i a k z pow.
krasnostawskiego, H e n r y k Wierzchow
s k i z Z a w i d z a K o ś c i e l n e g o , pow. sierp e c k i i L u d w i k S z c z e p a n i k z pow.
garwolińskiego.
*
16. V I I . w M u z e u m S i e r a d z k i m
otwarta została wystawa r z e ź b y i ma
l a r s t w a ludowogo oraz z d o b n i c t w a
w n ę t r z a d o m u sieradzkiego, n a k t ó r e j
zaprezentowano
dorobek
konkursu
zorganizowanego
przez
Muzeum,
Wydz. Kult. P W R N
oraz W y d z .
K u l t . w Sieradzu i w Ł a s k u . W kon
kursie u c z e s t n i c z y ł o 33 a r t y s t ó w l u
d o w y c h z 24 m i e j s c o w o ś c i , w
tym
17 — z sieradzkiego, 7 — z
łaskiego.
O g ó ł e m z g ł o s z o n o 379 p r a c . N a g r . I
(z f u n d u s z u M K i S ) o t r z y m a l i : Szczop a n M u c h a z Szale, S t a n i s ł a w K o r p a
z Rudy, Jerzy Kaczmarek z Wróble
w a ; n a g r . I I (z f u n d u s z u M K i S ) —
C z e s ł a w C z e k a l i k ze S t o c z k i , S t a n i
sław K r z y ż a ń s k i z Zawady, Marianna
Balcerzak z Woli Bałuckiej. Oprócz
tego p r z y z n a n o dwie nagr. I I I i wy
różnienia.
17. V I I . w M u z e u m w Ł o w i c z u
otwarto w y s t a w ę s z t u k i l u d o w e j , n a
k t ó r e j zaprezentow ano dorobek k o n
k u r s u zorganizowanego przez W y d z .
Kultury P P R N , Muzeum i Spółdziel
nię „Sztuka Ludowa" w
Łowiczu.
W k o n k u r s i e b r a ł o u d z i a ł 93 a r t y s t ó w
ludowych, w t y m
18 c h a ł u p n i k ó w
pracujących w „Sztuce Ludowej". N a
p o k o n k u r s o w e j w y s t a w i e reprezento
w a n o b y ł y r ó ż n e d z i a ł y s z t u k i ludo
wej : r z e ź b a w drewnie, w y r o b y z ż e
l a z a , c e r a m i k a , t k a n i n a , k o r o n k i , pa
j ą k i , w y c i n a n k i , k w i a t y itd.
*
2 0 . V I I . w salach P D K w P u ł
tusku otwarto w y s t a w ę „ S z t u k a K u r
p i ó w B i a ł y c h " , z o r g a n i z o w a n ą przez
P D K , miejscowy o d d z i a ł Cepelii i T o
warzystwo Kulturalne Ziemi P u ł t u s
kiej w r a m a c h R o k u K u l t u r y L u d o
wej n a M a z o w s z u . N a otwarcie p r z y
b y l i przedstawiciele w ł a d z w o j e w ó d z
kich i powiatowych.
N a w y s t a w i o zgromadzono 500
p r a c z regionu k u r p i o w s k i e g o P u s z c z y
Białej, reprezentujących 6 działów
sztuki ludowej: ceramikę, tkactwo,
s t r ó j , w y c i n a n k ę , haft, w y r o b y z drew
n a . E k s p o n a t y u z y s k a n o c z ę ś c i o w o od
t w ó r c ó w l u d o w y c h , a w d u ż e j mierze
z C e p e l i i i z M u z e u m Regionalnego
w P u ł t u s k u . W y s t a w ę z w i e d z i ł o wielu
t u r y s t ó w krajowych i zagranicznych.
Równocześnie
zorganizowano
w P u ł t u s k u d r u g ą w y s t a w ę — 45 foto
g r a m ó w R y s z a r d a Staronia, obrazu
j ą c y c h unikalne zabytkowe budowle
drewniane n a K u r p i a c h B i a ł y c h w
pow. p u ł t u s k i m i w y s z k o w s k i m .
*
V I I — w ramach konkursu
og ł o s z o n e g o w 8 powiatach Kielec
c z y z n y o t w a r t o w Opocznie w y s t a w ę
p r e z e n t u j ą c ą p l o n k o n k u r s u prze
prowadzonego n a t y m terenie przez
W y d z . K u l t u r y P W R N , Cepelię i miej
scową spółdzielnię „Opocznianka".
W konkursio b r a ł o u d z i a ł ponad
170 a r t y s t ó w l u d o w y c h z 50
wsi,
z g ł a s z a j ą c p o n a d 1600 p r a c z z a k r e s u
r z o ź b y , t k a c t w a , koronkarstwa, stroju,
h a f t u i i n . J u r y , w k t ó r y m uczestni
c z y l i przedstawiciele M K i S , p r z y z n a ł o
78 n a g r ó d . N a g r o d y 1 o t r z y m a l i m . i n . :
K a t a r z y n a Wróbel z Woli Zależnej za
w y c i n a n k i , F r a n c i s z e k M o r a w s k i zo
Ś w i e r c z y n a za r z o ź b y , W a n d a Niomirska z O d r z y w o ł u za kwiaty, A n n a
W o j t a s z e k z M i ę d z y b o r z a za. z a p a s k i
i Weronika. L o s i a k z M i ę d z y b o r z a za
pająki.
лvego r z e ź b i a r z a W ł a d y s ł a w a
z Wdzydz Tucholskich.
Licy
*
VIII
- w Muzeum w Grudziądzu
czynna, b y ł a w y s t a w a r z e ź b t w ó r c ó w
ludowych z Prabut, sprowadzona tu z
Muzeum na Zamku w
Kwidzyniu.
Z a p r e z e n t o w a n o 42 p r a c e 6-ciu auto
r ó w : Stanisława, Z y r k a , Witolda Mar
ciniaka, E d m u n d a K ł o s a .
Edwarda
W o l o j s z y , Z b i g n i e w a Chiniolewskiogo
i Jerzego W i ś n i o w s k i e g o .
*
VIIw Muzeum Regionalnym
w Z ł o t o w i e c z y n n a b y ł a w y s t a w a haf
t ó w w y k o n a n y c h przez k o b i e t y wiejs
kie z tego t e r e n u . W y s t a w a b y ł a re
z u l t a t o m k o n k u r s u o g ł o s z o n e g o przoz
Muzeum i Wydział Kultury P W R N .
N a j l e p s z e praco z o s t a ł y nagrodzono.
29.VIJ1
w Wieluniu
rozstrzyg
n i ę t y został konkurs na artystyczni)
w y r o b y k o w a l s k i e regionu w i e l u ń s k i e
go, z o r g a n i z o w a n y przoz M u z e u m Zie
mi W i e l u ń s k i e j i W y d z . K u l t . P W R N
w Ł o d z i . W konkursie! u c z e s t n i c z y ł o
8 kowali, k t ó r z y nadesłali
łącznie
21 p r a c .
Wojciech Oleksy z Paszyna
*
W r z o s i e ii
V I I - - w siodzibie P M R N w I ł ż y
otwarto w y s t a w ę s z t u k i ludowej pow.
iłżeckiego, na której zaprezentowano:
malarstwo, rzeźbę, ceramikę, instru
m e n t y m u z y c z n e , t k a n i n y i w y r o b y ze
słomy. Komisja oceniająca przyznała
n a g r o d y . P r a c e nagrodzone z a k w a l i
fikowano na w y s t a w ę w S z y d ł o w c u .
*
V I I - - w siedzibie P M R N w K o ś
cierzynie czynna b y ł a w y s t a w a sztuki
ludowej, na której pokazano: obrazy
n a szkle (m.in. C z e s ł a w a H i n c a ) , r z e ź b ę
(m.in.
A d a m a Zwolakiewicza
ze
Skrzydłówka, Stanisława Rekowskiego z W i ę c k ó w i A p o l i n a r e g o P a s t w y
z Wąglikowic), a także tradycyjne ma
l o w a n e meble k a s z u b s k i e , h a f t y w d z y
dzkie, plecionki z korzeni i in.
*
V I I - - w Ł a s k u z o k a z j i 550-lecia
istnienia m i a s t a zorganizowano liczno
imprezy, m.in. w y s t a w ę h o b b y s t ó w
z Ł a s k a i powiatu, na której znalazły
się interesująco dzieła sztuki ludowej.
*
V I I — R o z s t r z y g n i ę t y został kon
kurs na sztukę l u d o w ą i p a m i ą t k ę
z Zielonej G ó r y i z Z i e m i L u b u s k i e j .
N a k o n k u r s n a d e s z ł o 206 p r a c 38 auto
r ó w , z czego za w y j ą t k i e m jodnego —•
j a k podajo k a t a l o g — s a m y c h a m a
t o r ó w . K o m i s j a pod k i e r o w n i c t w e m art.
piast. W i t o l d a N o w i c k i e g o p r z y z n a ł a
nagrody i w y r ó ż n i e n i a . N a g r o d y I otrzymali: Franciszek Puszko z Glisna,
po\v.
sulęciński i Witold
Jagiołło
z K o s t r z y n a ; nagr. I I — S t a n i s ł a w
Mirek z L u b s k a , H e n r y k
Cichowski
z Zielonej G ó r y , T a d e u s z B o r k o w s k i
z W i c h l i c , pow.
s z p r o t a w s k i , Mieczysław Greczyło z Baczyny,
pow.
gorzowski.
Nagrodzone prace zakwalifiko
w a n o n a w y s t a w ę w czasie „ D n i Z i e l o
nej G ó r y " .
S i e i- p i o ii
1 . V I I I . лу
PD К
w
Sępolnie
otovarta z o s t a ł a w y s t a w a p r a c ludo-
11.IX. w Domu Chłopa w War
szawie otwarto z o s t a ł y w y s t a w y w y c i n a n o k i p a j ą k ó л v Zofii W i e c h n o i Genowofy C z a c h o r .
*
18.IX. w Muzeum w
№wym
S ą c z u otwarto \ v y s t a w ę pn. „ W s p ó ł
czesna r z e ź b a кк1олуа K a r p a t pols
kich", b ę d ą c ą plonem konkursu ogło
szonego w m a r c u , a zorganizowanego
przez M u z e u m w
Noлvym
Sączu,
W y d z . K u l t . P W R N przy w s p ó ł p r a c y
merytorycznej Pracowni B a d a n i a Pol
skiej S z t u k i L u d o w e j I n s t y t u t u S z t u k i
P A N w Krakowie.
Celem konkursu b y ł
przegląd
w s p ó ł c z e s n e j r z e ź b y ludowej a i n t e n
cją — uaktywnienio ś r o d o w i s k a artys
t ó w ludowych.
W k o n k u r s i e w z i ę ł o u d z i a ł 115
r z e ź b i a r z y z g ó r s k i c h p o w i a t ó w woje
w ó d z t w : katowickiego, krakowskiego
i rzeszowskiego, n a d s y ł a j ą c 625 prac —
r z e ź b w drewnie i k a m i e n i u oraz
p ł a s k o r z e ź b . J u r y pod p r z e w o d n i c t
w e m prof, dr R o m a n a R e i n f u s s a za
k w a l i f i k o w a ł o n a w y s t a w ę 200 p r a c
40-tu a u t o r ó w .
Z
funduszy
otrzymanych
od
M K i S i P W R N w K r a k o w i e w sumio
50.000 z ł . p r z y z n a n o nagrody n a
stępujące.
W
grupio t w ó r c ó w
ц^олуусп
n a g r o d y I (po 3.000 zł.) o t r z y m a l i :
S t a n i s ł a w N i e w o l a z M u s z y n y , pow.
N . Sącz, Wojciech Oleksy z Paszyna,
pow.
N . Sącz, Mioczysław
Piwko
z P a s z y n a , pow. N . S ą c z ; nagr. I I
(po 2.000 z ł . ) — J ó z e f S i k o r s k i z M u
s z y n y , pow. N . S ą c z , W ł a d y s ł a w C h a jec z K a m i e n i c y G ó r n e j , pow. J a s ł o ,
J ó z e f Piechowicz z Koninek,
pow.
Limanowa, K a r o l Marian L e j a z Łuколласу, pow. L i m a n o w a , J ó z e f S a c h a
z D o ł ó w , pow. B r z e s k o , B r o n i s ł a w
Sendocki z B i n a r o w e j , pow.
Gorlice,
J a n R a p c i a k z P o r ę b y W i e l k i e j , pow.
Limanowa i Andrzej Głód z Paszyna,
ролл'. N . S ą c z ; n a g r . I I I (po 1.000 z ł . ) —
I g n a c y Majorek zo S k o m i e l n e j C z a r
n e j , pow. M y ś l e n i c e , S t a n i s ł a w F a l t y n
ze S z c z a w y , pow.
Limanowa,
Jan
F i c o ń z W i e p r z a , pow. Ż y w i e c i J a n
W o j t a r o w i c z ze w s i N i e c e w ,
pow.
N.
Sącz.
Oprócz
tego p r z y z n a n o
6 w y r ó ż n i e ń z funduszu W K P W R N
w Krakowie.
W grupie t w ó r c ó w w y k r a c z a j ą
c y c h poza l u d o w ą s z t u k ę t r a d y c y j n ą
n a g r . I (po 3.000 z ł . ) o t r z y m a l i : A n d
rzej K o n o p a c k i z Z a k o p a n e g o , A n d
rzej B i e r n a c i k z Z a k o p a n e g o i F r a n
ciszek P a l k a z N . S ą c z a . N a g r o d y I I
nie p r z y z n a n o . N a g r . I I I (po 1.000 z ł . )
otrzymał Tomasz Ligas z Kroście
n k a n a d D u n a j c e m , pow. N . T a r g .
K o m i s a r z e m konkursu b y ł mgr
Antoni. K r o h , a e k s p o z y c j ę оргасол¥аН
art. piast. J . Pogwizd i A . Załuski.
Andrzej Głód z P a s z y n a
Z okazji w y s t a w y wydano kata
log z a w i e r a j ą c y : s ł o w o л \ ^ е р п е A n t o
niego K r o h a , r e g u l a m i n k o n k u r s u , w y
kaz
prac
konkursowych,
protokół
z posiedzenia j u r y oraz i l u s t r a c j e .
*
59
18.IX. na Zamku w Szydłowcu
o t w a r t a z o s t a ł a w y s t a w a s z t u k i ludo
wej p r e z e n t u j ą c a dorobek k o n k u r s u
o g ł o s z o n e g o pod
hasłem
„Kultura
ludowa dobrem narodu" w l u t y m dla
8 p o w i a t ó w K i e l e c c z y z n y , a zorganizo
wanego przez W y d z . K u l t u r y P W R N ,
Cepelię, spółdzielnię
„Opocznianka"
i „ C h a ł u p n i k " oraz S t o w a r z y s z e n i e
T w ó r c ó w L u d o w y c h . W k o n k u r s i e ud z i a ł w z i ę ł o 426 t w ó r c ó w ze 150 m i e j
scowości, nadsyłając
łącznie
4.700
prac. Najbogaciej z a p r e z e n t o w a ł o się
O p o c z n o , z k t ó r e g o 186 a r t y s t ó w n a
d e s ł a ł o 2.000 p r a c .
Przyznano
nagrody
w
wys.
230.000 z ł . ł ą c z n i e .
Nagr. I otrzymali: J ó z e f Głuszek
z C h a ł u p e k — za wyroby ceramiczne
i g a r n c a r s k i e oraz m ł o d y r z e ź b i a r z
Aleksander K u c h a r s k i z Nowej Słupi.
Nagr. I I uzyskali: Stefan S o w i ń s k i —
za ceramikę figuralną, S t a n i s ł a w B ą k
— z a m a l a r s t w o , Antoni M o ć k o i Cze
sław Zemsta — za kowalstwo artys
tyczne, A n n a K o b y ł e c k a i Stanisław
Waldon — za kwiaty i wycinanki,
Zofia K a l e t a — za pająki i w i e ń c e
dożynkowe.
Nagr. I I I otrzymali: Stanisław
F o r n a l s k i i J ó z e f P i ł a t (syn z m a r ł e g o
rzeźbiarza)
za
rzeźby w
drewnie,
B r o n i s ł a w S y n o w i e c za k o w a l s t w o a r t y
s t y c z n e , J a n A n n a ń s k i za g a r n c a r s t w o
oraz H e n r y k D y k , S t a n i s ł a w
Marsz
i S t a n i s ł a w Ciszek — za r z e ź b y .
R e w e l a c j ą w y s t a w y b y ł o odkry
cie ciekawego m a l a r s t w a K a t a r z y n y
Wiśnios.
2 4 . I X . otwarta została w Mu
zeum Regionalnym w Ł u k o w i e wysta
wa „ S z t u k a ludowa północnej Lubel
szczyzny" (powiaty: bialski,
łuko
wski, r a d z y ń s k i ) , n a k t ó r e j zaprezen
t o w a n o dorobek k o n k u r s u o g ł o s z o n e
go p r z e d k i l k o m a m i e s i ą c a m i pod h a s
ł o m „ K u l t u r a ludowa dobrem naro
d u " , przez W y d z . K u l t u r y P W R N ,
Muzeum O k r ę g o w e i Stowarzyszenie
T w ó r c ó w Ludowych w Lublinie. Re
ferat K u l t u r y P P R N i M u z e u m w
Białej Podl., W y d z . K u l t u r y P P R N
i M u z e u m R e g i o n a l n e w Ł u k o w i e oraz
Referat K u l t u r y P P R N w Radzyniu,
k t ó r e u f u n d o w a ł y nagrody w sumie
ł ą c z n e j p o n a d 28.000 z ł . W k o n k u r s i e
u c z e s t n i c z y ł o 66 t w ó r c ó w l u d o w y c h ,
k t ó r z y n a d e s ł a l i 423 p r a c e .
N a g r o d y o t r z y m a l i : n a g r . I (po
1.500
zł.) — T e k l a
Radzikowska
z Z e m b r ó w i Tadeusz Cąkała z Sobisk,
pow. ł u k o w s k i .
N a g r . I I (po 1.000 z ł . ) o t r z y m a l i
— Irena Harasimiuk z kol. Derewiczn e j , pow. r a d z y ń s k i , S e w e r y n a Ś w i d e r
z W o j c i e s z k o w a , pow. ł u k o w s k i , K a z i
mierz Rogowski z B i a ł e j Podl., B a z y l i
A l b i c z u k z D ą b r o w i c y D u ż e j , pow. b i a l
ski, Kazimierz K u b i k z K w a s ó w k i ,
pow.
radzyński,
Zdzisław
Koźluk
z K ą k o l e w n i c y , pow. r a d z y ń s k i , F r a n
c i s z e k P a j d o s z z D e r e w i c z n e j , pow.
radzyński, Piotr F u r m a n z kol. Z a c z o p k i , pow. b i a l s k i , M a r i a n A d a m s k i
z S o b i s k , ролу, ł u k o w s k i i F r a n c i s z e k
S a d o w n i k z Ł o m a z , pow. b i a l s k i .
P o n a d t o p r z y z n a n o 10 n a g r ó d I I I
(po 750 z ł . ) , 2 n a g r o d y s p e c j a l n e z a
c a ł o k s z t a ł t t w ó r c z o ś c i (po 500
zł.)
i 34 w y r ó ż n i e n i a (po 200 z ł . ) .
*
24.IX.
w
Muzeum
Regional
n y m w Kolbuszowej otwarta została
wystawa pn. „ S z t u k a ludowa Lasowiaków".
*
IX
we W ł o c ł a w k u , w w i t r y n i e
S p ó ł d z i e l c z e g o D o m u H a n d l o w e g o zor
ganizowano z i n i c j a t y w y L i g i K o b i e t
w y s t a w ę haftu kujawskiego.
*
K . W i ś n i o s , Chrystus
Akwarela
u
słupa,
Podczas uroczystości
otwarcia
w y s t a w y Minister K u l t u r y i S z t u k i
Tadeusz Kaczmarek wręczył o d z n a k ę
Z a s ł u ż o n e g o D z i a ł a c z a K u l t u r y za
ł o ż y c i e l c e i d ł u g o l e t n i e j prezesce s p ó ł
dzielni „ O p o c z n i a n k a " —
Janinie
Smykowskiej.
W y s t a w ę w S z y d ł o w c u poprze
d z i ł y w y s t a w y powiatowe. W ł a d z e
m i e j s k i e i d z i a ł a c z e w y s t ą p i l i z pro
p o z y c j ą utworzenia w S z y d ł o w c u sta
łej w y s t a w y sztuki ludowej.
*
1 8 . I X . w p o z n a ń s k i m Arsenale
o t w a r t o Avystawe p n .
„Malarstwo,
g r a f i k a , s z t u k a l u d o w a , r z e m i o s ł o ar
tystyczne w reprodukcjach wydaw
nictwa „ R u c h " .
60
"T
28.IX. rozstrzygnięto
konkurs
na w j c i n a n k ę i m a l o w a n k ę na szkle
o charakterzo l u d o w y m dla p l a s t y k ó w
a m a t o r ó w z woj. w r o c ł a w s k i e g o . J u r y
pod przewodnictwem mgr A l e k s a n d r a
Jackowskiego p r z y z n a ł o n a s t ę p u j ą c e
nagrody.
Z a m a l o w a n k ę n a szkle n a g r . I
(2.000 z ł . ) o t r z y m a ł J a r o s ł a w F u r g a ł a ,
pow. O ł a w a ; n a g r . I I (1.500 z ł . ) - —
Z d z i s ł a w T a t u r a , pow. Z ł o t o r y j a .
Z a w y c i n a n k ę n a g r o d y I nie p r z y
z n a n o , s t w i e r d z a j ą c b r a k w t y m za
kresie prac oryginalnych o charakterze
ludowym. T r z y r ó w n o r z ę d n e nagrody
I I (po 1.200 zł.) o t r z y m a l i : M i e c z y s ł a w
M t s z e w s k i , pow.
Trzebnica,
Irena
M i s i o b ę d z k a , pow.
Milicz,
Barbara
K u r j a t a , pow. Z ł o t o r y j a .
D w a w y r ó ż n i e n i a w postaci albu
m ó w p r z y z n a n o H a l i n i e S o k ó ł , pow.
Kamienna Góra i Franciszkowi Mar
t y n i a k , pow. W r o c ł a w .
J u r y p o s t a n o w i ł o nie p r z y z n a w a ć
w o g ó l e n a g r o d y specjalnej u f u n d o w a
nej przez C e p e l i ę z a praco o w y b i t n i e
ludowym charakterze, p o n i e w a ż ż a d n a
z n a d e s ł a n y c h p r a c nie k w a l i f i k o w a ł a
s i ę do tej n a g r o d y . W o g ó l n e j ocenie
n a d e s ł a n y c h prac j u r y stwierdziło, że
sądząc z nadesłanego materiału sztuka
w y c i n a n e k i m a l o w a n e k n a szkle nie
jest w t y m ś r o d o w i s k u uprawiana
i b r a k p r a c n a w i ą z u j ą c y c h do t r a d y c j i
l u d o w y c h . Z t y c h ż e w z g l ę d ó w ustalono
dla pokonkursowej w y s t a w y t y t u ł :
„ W y c i n a n k a i m a l o w a n k a n a szkle,
w y s t a w a pokonkursowa prac plasty
k ó w a m a t o r ó w woj. w r o c ł a w s k i e g o " ,
eliminując określenie „ludowa".
*
I X •— w
Bierkowickim
Muze
u m W s i Opolskiej c z y n n a b y ł a pokon
kursowa wystawa w o j e w ó d z k a sztuki
ludowej O p o l s z c z y z n y .
*
I X •— w Ł ó d z k i m D o m u C h ł o p a
czynna b y ł a wystawa pokonkursowa
sztuki ludowej powiatu ł a s k i e g o .
Polska sztuka ludowa zagranicą
22.VII.
w
Usti
nad
Łabą
( C S R S ) otwarta została wystawa pn.
„ S z t u k a l u d o w a M a z o w s z a " , zorga
n i z o w a n a przez M u z e u m M a z o w i e c k i e
i p r e z e n t u j ą c a g ł ó w n i e jego z b i o r y .
Scenariusz w y s t a w y o p r a c o w a ł mgr
A l e k s a n d e r B ł a c h o w s k i , p r o j e k t eks
pozycji — mgr Tadeusz Zaremba. U roczystego o t w a r c i a d o k o n a ł a m b a s a
dor P R L w C S R S — L u c j a n M o t y k a .
*
V I I — J e d n ą z czterech g ł ó w n y c h
i m p r e z p l a s t y c z n y c h 14-ego „ F e s t i w a
l u d w ó c h ś w i a t ó w " w Spoleto b y ł a
w y s t a w a „ N a i f s d e l i a P o l o n i a " , zorga
n i z o w a n a p r z e z B H Z D e s a oraz p p .
Vittore i Marco querel w
Palazzo
Collicola. K o m i s a r z e m w y s t a w y i a u t o
r e m w s t ę p u do k a t a l o g u b y ł A l e k s a n
der J a c k o w s k i . P o k a z a n o b o g a t y w y
bór w s p ó ł c z e s n e j r z e ź b y ludowej i ma
larstwa naiwnego.
*
23—30.VII.
w Zagrzebiu (Ju
gosławia) o d b y w a ł się V I I Między
narodowy Przegląd Folkloru, w k t ó
r y m w ś r ó d 60 w y s t ę p u j ą c y c h zespo
ł ó w u c z e s t n i c z y ł z e s p ó ł polski „ P a
ł u k i " z K c y n i , k t ó r y m opiekuje się
K l a r a Prillowa.
Występy
naszego
z e s p o ł u b y ł y prezentowane t a k ż e w
j u g o s ł o w i a ń s k i e j telewizji.
*
V I I — w Mińsku ( Z S R R ) w ra
mach „ D n i Przyjaźni Radziecko-Polskiej i K u l t u r y P o l s k i e j " o t w a r t o
m . i n . w y s t a w ę polskiej s z t u k i l u d o w e j .
*
V I I I — na I Międzykontynentalnym Festiwalu Folkloru w Tokio,
w y s t ą p i ł polski Zespół P i e ś n i i T a ń c a
Z i e m i L u b e l s k i e j (jako j e d e n z 5 euro
p e j s k i c h z e s p o ł ó w ) , k t ó r y zaprezento
w a ł t a ń c e l u b e l s k i e , k r a k o w s k i e , rze
szowskie i g ó r a l s k i e , a t a k ż e p o l o n e z a
i mazura.
V I I I —• w „ Z i m m e r G a l e r i e " w
Dusseldorfie c z y n n a b y ł a w y s t a w a
prac Nikifora. D u ż a frekwencja i d u ż a
ilość sprzedanych prac, k t ó r y c h ceny
w a h a j ą s i ę od 600 do 2,5 t y s i ę c y m a
rek — ś w i a d c z ą o p o z y c j i , j a k ą a r t y s t a
z d o b y ł na rynku ś w i a t o w y m .
je na wyroby sztuki ludowej,
w y n o s z ą 90% c a ł e g o obrotu.
które
Inne
Wśród
nagród
przyznawanych
z o k a z j i Ś w i ę t a O d r o d z e n i a za n a j w y
b i t n i e j s z e o s i ą g n i ę c i a w zakresie upowszechniania kultury znalazł się
w t y m roku znany rzeźbierz ludowy
z Zawidza Kościelnego — Stanisław
Dużyński.
*
*
V I I I — w Salonie R z e m i o s ł a A r
tystycznego w P a r y ż u , w ś r ó d kilkuset
w y s t a w c ó w s z c z e g ó l n y m powodzeniem
c i e s z y ł o s i ę stoisko polskie p a r y s k i e g o
o d d z i a ł u Cepelii, k t ó r a w c i ą g u 5 d n i
o t r z y m a ł a p o n a d 200 z a m ó w i e ń n a
d o s t a w y w y r o b ó w z a s u m ę 15.000
franków.
V I I — n a g r o d y p r z y z n a w a n e co
rocznie przez W R N w Ł o d z i z a w y
b i t n e o s i ą g n i ę c i a w dziedzinie k u l t u r y ,
techniki i racjonalizacji,
otrzymali
m.in. t w ó r c y ludowi: J a n i n a P r z y borek i M i e c z y s ł a w Ż e l i ń s k i z pow.
R a w a Mazowiecka.
*
*
1 2 . I X . w M o n a c h i u m w czasie
Olimpiady o d b y ł się D z i e ń Polski,
w r a m a c h k t ó r e g o otwarto m . i n . w y
s t a w ę polskiej s z t u k i l u d o w e j .
Józefa Wiprzycka, artystka lu
dowa
spod
Czeladzi
przeznaczyła
d o c h ó d u z y s k a n y ze s p r z e d a ż y s w o i c h
p o c z t ó w e k w y s . 1.000 zł. n a o d b u d o w ę
Zamku.
*
J a k podaje prasa, n a W ę g r z e c h
n a j w i ę k s z y p o p y t z o f e r o w a n y c h przez
P o l s k ę p r o d u k t ó w k u l t u r a l n y c h istnie
DO
St. D u ż y ń s k i , Ś w . Franciszek
pod K r z y ż e m
Kronikę opracowała
Jadwiga
Jarnuszkiewicz
REDAKCJI:
P a ń s t w o w e W y d a w n i c t w o „ W i e d z a P o w s z e c h n a " przep r a s z a p. J a n a Ś w i d e r s k i e g o z a nie umieszczenie jego n a z w i s k a j a k o a u t o r a z d j ę ć n r n r : 24, 27, 32, 38, 60, 62, 64, 66
72, 78, 85, 92, 95, 96, 98, 99, 100, 101, 103, 104, 105, 112,
113, 114, 115, 117, 118, 119 — r e p r o d u k o w a n y c h w k s i ą ż c e
Stefanii Krzysztofowicz „O sztuce ludowej w Polsce".
Sekretarz W y d a w n i c t w a
Bożena
Witkowska