d7d8b974ca8df9bad347c6b24f47c8d0.pdf
Media
Part of Z przysłów kujawskich / Lud, 1910, t. 16
- extracted text
-
Materyały i poszukiwania
Z przysłów kujawskich.
I.
Swojego czasu w Wiśle zamieszczałem przyczynki paremiologiczne, obecnie przedstawię wiązkę ludowych przysłów
kujawskich, o ile, że dotąd niektóre może nie były podane.
Pochodzą przeważnie z okolic Sąpólna.
IŁ. Witowt.
Bieda. Co za bida, pije sie uoda.
Bieda. Dłuży moi bidy jagjegó bogastwa. (Adl. bieda 73).
Chłop. Chłop, jak tur. (Adl chłop 123).
Chłop. Chłop, jak zwirz.
Chłop. Taki chłop, baba by gó mietłóm z lasu wygnała.
C h ł o p i e c. Słomiany chłopiec (chłop) złotóm dziwkę
weźnie.
Chcieć. Z bogiem Kaśko, kiej ludzie chcóm.
Cieśla. Cieśli psy d... nieśli.
Człowiek. Na bezludziu i Wacho człowiek.
Dziękuje. Dziękuje w keszyni nie ostanie.
Dziewka. Na co dzieuche niewolić, jak parobek nie kce.
Głupi. Co głupi robisz? — uOde mierze.
Głupiec. Dobry głupiec: —z cudzygó wozu — na swój.
Gospodarz. U gospodarza dadząm mąnki, ale wypendzóm z d... bąnki.
Iść. Jak idzie, to idzie a jak pódzie, to jak z tubka.
Jeść. Jesz dobrze — rób dobrze.
Kręcić. Kręci nim jak krowamy w jarzmie.
Kulik. Zniós sie kuliczek ni gniozduchna ni jojuszek (jojuchnów).
Kusy. Gdzie kusymu do zająca. (Adl. kusy 2).
Łyko. Przegryź łyczko. (Zepsuł się, znieprawił, głównie
o służbie).
Matka. Urodziła matka Jasia, a nie wi jak imię.
Miód. Jag miód, to łyżkom.
Miód. Sr... gorzała, że miodu nie dostała.
Mleko. Jak nie było na mlekce, to i nie bydzie na syrwatce.
Mydłek. Mydłek koszule os... a mówi ze drza padła.
Ostrzyżony. Ostrzyżony, ogolony, to jak d... brat ro
dzony. (Wiadomo, że wieśniacy niedawno dopiero zarzucili no
— 96 —
Materyały i poszukiwania
szenie długich włosów a niechęć do nowej mody wyrazili w tern
przysłowiu).
Pies. 1 w naszy wiesce tyz pies zdech.
Pies. Psu pod ogon nie podrós a juz... (n. p. kinie, kradnie... i t. d.).
Pisać. Wypisz, wymaluj. (Mówią, gdy co podobne zu
pełnie do czego drugiego. „Wypisz, wymaluj podobny do NN.“)
Piwowar. Piwowar poszed s... za browor, po d.... sie
maco a gdzie sie pańskie piwo obroco.
Proszony. Weńdzie nieproszony, wyńdzie nie dziękowany.
Przystać. Przystał jak szewska smoła do butów.
Pytać. Nie pytająm i nie dbająm.
Robić. Rób piersiami, bydziesz ludziami.
Ryba. Tania rybka, kiepska juszka.
Sarna. Nie za sora dusze. Odm. Nie za koziąm dusze.
Sor = kozieł.
Siedzieć. Siedzi jak tabaka w rogu. (Nic nie wie).
Siła. Nie trać bracie siły, tónij na dno.
Sroka. Sr.ka siedzi na płacie. (Gdy kto chce „akać“
czyli nie pochylać a „czyli mówić z książki“, to go tern przy
słowiem odstraszają).
Szewc. Nie uważejcie, że ja szewc a mówcie ze mnąm,
jak z prostym człowiekiem.
Szlachcic. Ślachcic, urodzony: mo przez j.... szew bez
d... rów.
Świat. Co to tera za świat: jak widząm jedno na dru
gim, to mówiąm, że sie już znająm.
Świecić. Świcąm sie, jak psu j...
Towarzystwo. Nie bardzo Wielgie ale porządne to
warzystwo: dwie k...y, królewski hycel, g ...arz i złodzij.
Warza. Jidz warząm a rób co ci każąrn. Adl. Chleb 74.
Widzieć. Dali s.. jak widzi.
W i eźć. Czekejcie, podwieze. — Nima casu: trzeba iść.
Wilk. Co szare, to wilk. Odm. Co bure...
W i re ż. Śmiała sie wireżka z błota a sama była w błocie.
Won. Wąnt ich za płot a mnie za nimi.
Wziąść. Przyszed ktoś, wzion coś, poszedbym za nim,
ale nie wim za kim.
— 97
Materyały i poszukiwania
Zdrowie. Prztyczka w nos, pięściąm w plecy, na zdrowie
waszeci!
Żupan. Żupon równo z d..,. (O długości źupana).
Żwaniec. Pod Żwańcem, biło sie g.... z zas.....
Żreć. Nazar sie, aż łeb twardy.
IV. lViVowt.
Gaiczek śląski.
7. A ona im rosła
Jako w lesie sosna,
Dejże Panie Boże,
Coby były kłosa.
Gaiczek zielony,
Pięknie przystrojony.
8. Idą se gazdoszek
Po placu z kulczami,
Odmykać stodołę,
Bo jadą z furami.
Gaiczek etc.
9. A tą tuta miedzą
Siwe gąski lecą,
Idzie se synaczek
Ku dzieusze miedzą.
Gaiczek etc.
10. Idzie on też idzie,
Siatka upaduje,
Już się też synaczek,
Dzieusze raduje.
Gaiczek etc.
11. Nie raduj się i ty,
Bo ci je nie dają,
Bo se też gaździnka,
O nie nie posadzą.
Gaiczek etc.
12. A w tym to tu domie
Szumne konie mają,
Są też tu pachołcy,
Co ich odbywają.
Gaiczek etc.
1. Dej Pan dobry dzień,
Pod wasze okienka,
Przyszliśmy powitać
Pani gospodynka.
Gaiczek zielony,
Pieknie przystrojony.
2. A my tu do tego
Domu wstępujemy,
Wszystkiego dobrego
Wam tu winszujemy.
Gaiczek etc.
3. A na tym gaiczku
Jedwabne sznureczki,
Co my się nawiły
Szykowne dzieweczki.
Gaiczek etc.
4. Siedzą se gaździnka
Na złotym stołecku,
Piastują dzieciątko
W białym zagłowecku.
Gaiczek etc.
5. A na tym to placu
Po kolana błota,
Trzęsą się gaździnka,
Od samego złota.
Gaiczek etc.
6. Wyśli se gazdoszek
Do policzka w poście,
Spojrzyć na pszeniczkę,
Niechże im ta rośnie.
Gaiczek etc.
98