ff079f915c8bd4385213bc90c537ba57.pdf
Media
Part of Macica / Lud, 1910, t. 16
- extracted text
-
Materyały i poszukiwania____________________
Macica.
Więcej bodaj pod względem leksykalnym niż ludoznawczym
zwróciło z początku moją uwagę wyrażenie: »chodzi mi macica«,
którego na oznaczenie jakiegoś wewnętrznego niedomagania używają
tutejsi chłopi (ze wsi Wola Wydrzyna, powiat noworadomski, czter
dzieści kilka wiorst od Częstochowy w kierunku północno-zachodnim
NNW).
Zdaje mi się jednak, że wyrażenie to zdradza nam pewien specyalny sposób zapatrywania chłopa na chorobę i wogóle organizm
ludzki.
Wyrażenia tego używają zarówno kobiety jak i chłopi; »ma
cica« nie oznacza bynajmniej żadnej części ciała, nie ma też nic wspól
nego z nerką latającą; ale jest to pojęcie, oznaczające istotną^ ży
wotną część organizmu ludzkiego, od której dobrego stanu zależy
zdrowie człowieka.
Przy ogólnem osłabieniu, chłop — nie mogąc znaleźć żadnej
zewnętrznej przyczyny tego — przypuszcza, że właśnie ta istota jego
organizmu, znajdująca się gdzieś w jego wnętrzu, uległa zaognieniu
i — »chodzi«.
Bóle »w środku« »na wnątrzu« są również wewnętrzne jednak
umiejscowione; podczas gdy dla oznaczenia już nie bólów, ale we
wnętrznej, ogólnej niedyspozycyi, osłabienia używa chłop słów: »cho
dzi mi macica«.
Zdaje się też, że owa »macica« w pojęciu chłopa musi grać
wielką rolę i w innych wypadkach jego życia, skoro jej choroba jest
w jego pojęciu jedną z ważniejszych. Co do tego jednak wskazówek
dać nie mogę.
Dodam jeszcze, że chorobę »chodzi mi macica« podobnie jak
inne wewnętrzne: »boli w środku, na wnątrzu« leczy wybornie wódka
z pieprzem lub też »wódka z tłustym«, którą przygotowuje się mie
szając rozpuszczone sadło lub słoninę z wódką. Lekarstwa te dają
nawet starszym dzieciom i z tern przekonaniem, że wódka rozgrzewa
żołądek lub inne organy zajęte, roztopiony zaś tłuszcz łagodzi wszyst
kie dolegliwości podobnie jak rany zewnętrzne.
Wola Wydrzyna 29. VI. 1910.
Mirosław Zbigniew Strzegonia-Kryński.