851228f8152075943b56d54614d70f0d.pdf
Media
Part of Sprawy Towarzystwa, cz. 1 / Lud, 1905, t. 11
- extracted text
-
SPRAWY TOWARZYSTWA.
Posiedzenia Zarządu centralnego.
Czwarte posiedzenie Zarządu odbyło się dnia 30 listo
pada 1904 r., pod przewodnictwem p. M. Rybowskiego.
Obecni pp.: Dr. Z. Gargas, J. Klemensiewicz, ks. J. Kre
chowicz, M. Rybowski, Prof. C. Studziński, M. Treter.
1. Uchwalono naznaczyć termin zjazdu naukowego na
pierwsze dni czerwca.
2. Uchwalono rezygnacyi Prof. A. Kaliny z godności Pre
zesa na razie nie przyjąć.
3. Omówiono szczegółowo sprawę dalszego rozwoju To
warzystwa.
4. Uchwalono przed Walnem Zgromadzeniem urządzić
przedwyborcze posiedzenie Zarządu.
4. Uchwalono sprzedać resztę nakładu »Folkloru« Gommego po zniżonej cenie.
6. Omówiono sprawę zamierzonego przez Ministerstwo
wyznań i oświaty wydawnictwa pieśni ludowych wszystkich
krajów koronnych.
»
Dr. Z. Gargas m. p.
M. Rybowski m. p.
Sekretarz.
Przewodniczący.
Pierwsze posiedzenie Zarządu za rok administracyjny 1905
odbyło się dnia 17 stycznia, pod przewodnictwem wiceprezesa
p. St. Bała. Obecni pp.: St. Bal, Dr. Z. Gargas, J. Klemensiewicz,
M. Rybowski, M. Siwak, M. Treter.
1. Przyjęto do wiadomości sprawozdanie sekretarza z do
tychczasowych czynności.
2. Termin obchodu jubileuszowego, połączonego ze zja
zdem naukowym, naznaczono na dzień 10 względnie 11 czer
wca 1905 r.
87
SPRAWY TOWARZYSTWA
SPliAWY TOWARZYSTWA
86
Bilans kasowy
za rok 1904.
Rozchód.
Przychód,
Pm
J
I.
II.
III.
TYTUŁ
Kor. | hal.
Reszta kasowa z r. 1903:
1. gotówką.................................
2 w pocztowej kasie oszczęd.
1289
130
90
67
Wpisowe i wkładki członków:
1. zamiejscowych:
a) gotówką . . Kor. 394-41
b) w p. k. osz.
» 610'—
2. miejscowych.......................
1004
629
41
—
Subwencye:
1. Rady król. stół. m. Lwowa
2. Sejmu krajowego ....
3 c. k. Ministerstwa oświaty .
200
200
500
Razem
Kor.
1420
1633
hal.
L. p.
Szczegółowo
♦
I.
hal.
Kor.
hal.
120
62
59
61
69
—
98
63
20
5
372
86
1507
—
241
72
1748
72
Wydatki na wydawn. Tow. lud.
1. ekspedycya............................
12
—
IV.
Wydatki na klisze, wyd, red. itd.
700
—.
V.
Zaliczki..........................................
70
41
VI.
Przebieżne
570
—
VII.
Reszta kasowa:
1. w gotówce............................
2 w poczt, kasie oszczędności
1330
4804
63
62
II.
—
III.
900
IV.
Prenumerata czasopisma »Lud«
.
43
—
V.
Dochód z wydawnictw Towarz. .
177
19
VI.
60
45
VII.
570
—
4804
Wydatki administracyjne:
1. wynagrodzenie funkcyonaryusza .....................................
2. druk odezw, zaproszeń itd.
3. portorya.................................
4. kursor
.................................
5. różne.....................................
Wydatki na czasopismo »Lud«:
1. druk i papier.......................
2. broszurowanie, ekspedycya
i drobne wydatki ....
.....................................
1131
199
23
40
62
We Lwowie, dnia
Razem
Kor.
57
41
Szczegółowo
TYTUŁ
31. grudnia 1904.
Józef Klemensiewicz m. p.
skarbnik.
Po zbadaniu stwierdza Komisya rewizyjna
Bolesław Lewicki m. p.
zgodność bilansu powyższego z księgą kasową
Dr. Was ling Michał m. p.
88
SPRAWY TOWARZYSTWA
89
SPRAWY TOWARZYSTWA
Bilans majątkowy
z końcem r. 1904.
Stan czynny.
Stan bierny.
Szczegółowo
cL
J
TYTUŁ
I.
Reszta kasowa z dn. 31/XII 1903
Kor. ! hal.
II.
Zalegle odsetki w pocztowej kasie
oszczędności............................
III.
Zalegle należytości czynne:
1. zal. wkładki członków miej
scowych ................................
zal. wkładki członków zamiejscowych....................... 2. zaległe należytości w księgarniach ................................
Razem
hal.
1330
63
•
92
140
—
452
1785
Szczegółowo
TYTUŁ
Kor.
hal.
Kor.
hal.
Zaległe należytości za druk »Ludu«
780
61
II.
Zaległe należytości za*klisze i t. p.
15
21
III.
Wkładki pobrane na r. 1905
14
—
IV.
Nadwyżka stanu czynnego jako
czysty majątek Towarzystwa:
1. w pieniądzach:
a) p. K. o. 199 40 | Fund. żel. 520 —
b) gotówka 321-41j » obrot. —-81
2. w zaległych należyt czynnych
975
1785
75
57
.
.
520
454
81
94
57
We Lwowie, dnia
Razem
I.
94
2
220
CL
Kor.
31. grudnia 1904.
Józef Klemensiewicz m. p.
skarbnik
Uwaga: Oprócz gotówki pieniężnej posiada Towarzystwo w swym
Lwów, dnia
majątku zapasy roczników »Ludu« i innych swych wydawnictw.
31. grudnia 1904.
Stanisław Bal
Józef Klemensiewicz
wiceprezes.
skarbnik.
91
SPRAWY TOWARZYSTWA
SPRAWY TOWARZYSTWA
90
Preliminarz
na rok 1905.
Pokrycie.
Wumnni.
&
TYTUŁ
j
I.
II.
III.
IV.
V.
Wydatki administrauyjne:
1. wynagrodzenie
funeyonaryusza ......................................
2. druk odezw, zaproszeń itd.
3. portorya.................................
4. kursor
.................................
5. różne......................................
Wydatki na czasop. »Lud«
1. druk, papier........................
2. broszurowanie. exped. i dro
bne wydatki........................
Wydatki na klisze, wydatki redakeyi itd..........................................
Wynikłość
z r. 1904
Preliminuje
się na r. 1905
Kor. 1 hal.
Kor, i hal.
120
62
59
61
69
98
63
20
5
120
80
65
75
75
241
72
Wydatki na wydawn. Towarz.
1. druk i papier........................
2. broszurowanie, exped. itd. .
12
200
30
Zaliczki.............................
70
VII.
Fundusz żelazny .
.
,
.
Kor.
hal.
Kor.
Wpisowe i wkładki Członków:
1. miejscowych
. K. 629 —
2. zamiejscowych . » 1004-41
1633
41
1600
Subwencye:
1. Rady kr. st. m. Lwowa . .
2. Sejmu krajowego ....
3. c. k. Ministerstwa oświaty .
200
200
500
—
200
400
500
—
III.
Prenumerata czasop. »Lud«
43 . —
43
—
IV.
Dochód z wydawn. Towarzystwa
177
19
100
—
V.
Odsetki...................
60
45
25
—
VI.
Zapas kasowy:
1. Fundusz żelazny K. 520.—
2.
«
obrotowy »
—'81
II.
1507
400
Wydatki na bibliotekę . .
Preliminuje
się na r. 1905
I.
700
VI.
Wynikłość
z r. 1904
Cl.
J
100
220
3123
99
80
3275
VII.
TYTUŁ
.
.
hal.
81
Bilansowa różuica zapasów kaso
wych 1903/4 .............................
89
94
VIII.
Fundusz żelazny .......
220
—
IX.
Spodziewany niedobór w roku
1905 .................................
3123
99
406
3275
19
92
SPRAWY TOWARZYSTWA
3. Przyjęto trzech nowych członków.
4. Postanowiono zwołać z początkiem marca pierwsze po
siedzenie komitetu, urządzającego obchód jubileuszowy ze zja
zdem naukowym.
5. Uchwalono odroczyć Walne Zgromadzenie do Zielonych
Świąt.
6. Po odczytaniu przez skarbnika bilansu kasowego i pre
liminarza na rok 1905 przyjęto na razie sprawozdanie kasowe,
a skarbnikowi wyrażono za jego wydatną działalność uznanie.
Mieczysław Treter m. p.
Stanisław Bal m. p.
zast. Sekretarza
zast. Prezesa.
Drugie posiedzenie Zarządu za rok adm. 1905 odbyło
się dnia 14 marca b. r. Obecni pp.: St. Bal, J. Klemensiewicz,
M. Siwak, Dr. C. Studziński, M. Treter. Przewodniczył zastępca
Prezesa p. St. Bal.
1. Po przyjęciu protokołu przyjęto do wiadomości sprawo
zdanie zast. sekretarza z dotychczasowych czynności.
2. Wyrażono podziękowanie redakcyi »Ludu« za jej dzia
łalność w roku ubiegłym i uchwalono zwrócić się do pp. K.
Potkańskiego i S. Udzieli z prośbą o objęcie redakcyi na rok
1905 pod dotychczasowymi warunkami.
3. Postanowiono wynająć od 1 maja 1905 lokal, w ktorymby znalazły pomieszczenie zbiory etnograficzne, książki i cza
sopisma.
ii
4. W sprawie p. W . Badury, który pobrawszy od członków wkładki, Tow. dotąd ich nie zwrócił, uchwalono: od człon
ków ponownie wkładek się nie domagać, natomiast kwotę tę
zapisać jako dług p. Badury do Towarzystwa.
5. Do Zarządu kooptowano Prof. Dr. W. Bruchnalskiego.
Mieczysław Treter m. p.
Stanisław Bal m. p.
zast. Sekretarza.
zast. Prezesa.
Trzecie posiedzenie Zarządu za rok adm. 1905 odbyło
się dnia 9 kwietnia Obecni pp.: St. Bal, Dr. Z. Gargas, ks. J.
Krechowicz, M. Rybowski. M. Siwak, M. Treter; usprawiedli
wili swą nieobecność pp.: Prof. Dr. C. Studziński, Prof. W .
Bruchnalski, J. Klemensiewicz. Przewodniczył zastępca prezesa
p. St. Bal.
1. Przyjęto do wiadomości oświadczenie pp. K. Potkań
skiego i S. Udzieli, że także na rok 1905 przyjmują redakcyę
»Ludu« pod dotychczasowymi warunkami.
2. Przyjęto do wiadomości i zatwierdzono wystosowanie
prośby do Zarządu Tow. ludoznawczego na Śląsku, by Tow. to
uznało »Lud« za swój organ.
3. Postanowiono' wysłać delegata na zjazd Kółek rolni-
93
SPRAWY TOWARZYSTWA
czych, mający się odbyć w czerwcu b. r. Delegatem wybrano
р. Dr. Z. Gargasa.
4. Uchwalono w zasadzie udzielać Red. »Ludu« wszystkich
pism etnologicznych na pewien określony przeciąg czasu.
5. Przyjęto czterech nowych członków.
6. Załatwiono drobniejsze sprawy, dotyczące administracyi
»Ludu«.
7. Postanowiono wystosować do redakcyj pism polskich
w Ameryce odezwy z prośbą o popieranie »Ludu« i zalecanie
go do prenumerowania.
8. Postanowiono rozesłać odezwy do zarządów bibliotek
szkół średnich w Galicyi z prośbą o zaprenumerowanie »Ludu«
dla bibliotek.
Mieczysław Treter m. p.
Stanisław Bal m. p.
zast. Sekretarza.
zast. Prezesa.
Posiedzenia naukowe.
Drugie posiedzenie naukowe odbyło się dnia 18 paź
dziernika ¡904 r., o godzinie 7 wieczorem, w sali botanicznej
с. k. Uniwersytetu, pod przewodnictwem I-go wiceprezesa Dr.
J. Leciejewskiego. Dr. Śt. Zdziarski odczytał swą pracę p. t.:
»Cześć Najświętszej Panny w pieśniach ludu polskiego«. Pre
legent wykazał zapomocą licznych ‘ przykładów, że cześć dla
Najświętszej Panny jest wśród ludu naszego oddawna nadzwy
czaj rozpowszechniona. Przy wszelkich uroczystościach i ob
chodach lud nasz pamięta zawsze o Boga Rodzicy, czego do
wodem tak liczne pieśni, które, krążąc z ust do ust, przecho
wują się w żywej tradycyi.
W ożywionej dyskusyi, jaka się po odczycie tym wywią
zała, zabierali głos Prof. W. Bruchnalski, ks. J. Krechowicz,
Dr. J. Leciejewski i Prelegent.
Dr. Z. Garyas m. p.
St. Bal m. p.
Sekretarz.
Wiceprezes.
Trzecie posiedzenie naukowre odbyło się dnia 8 listo
pada 1904 r., w sali Związku naukowo literackiego, pod prze
wodnictwem wiceprezesa p. St. Bała. Na porządku dziennym
miał być odczyt p. Franciszka Rawity Gawrońskiego »0 wil
kołakach i wilkołactwie«, ponieważ jednak prelegent z powodu
nieprzewidzianej przeszkody nie mógł przybyć, odczytał sekre
tarz Tow. część autobiografii zasłużonego na polu folklorystyki
polskiej męża, ś. p. Jana Witorta.
W części tej skreślił autor swe lata dziecinne i młodzień
cze aż do r. 1875, w którym został uwięziony. Prądy pozyty
wistyczne odegrały wówczas wybitną rolę w jego życiu du-
94
SPRAWY TOWARZYSTWA
chowem i już wówczas zwróciły uwagę jego na kwestye, które
stanowiły przedmiot jego późniejszych badań.
W dyskusyi zabierali głos pp.: St. Bal, ks. J. Krechowicz,
J. Klemensiewicz, M. Siwak, Dr. Z. Gargas.
Dr. Z. Gargas 'm. p.
St. Bal m. p.
Sekretarz.
Wiceprezes.
Czwarte posiedzenie naukowe odbyło się dnia 10. gru
dnia 1904. r. o godz. 7 wieczorem, w sali botanicznej Uniwer
sytetu. Dr. Z. Gargas odczytał swą pracę p. t.: »O statystyce
ludów pierwotnych«. Prelegent wskazał na nader powolny roz
wój pojęć kwantytatywnych u ludów pierwotnych wogóle, tłómacząc ten powolny rozwój tą głównie okolicznością, źe ludy
te nie potrzebują liczb wyższych, niż te, które posiadają fakty
cznie. Wobec braku większej ilości bydła, braku przedmiotów
i środków zamiany, nie mają te ludy po prostu żadnego racyonalnego powodu do używania liczb wyższych. Liczba dzieci,
ilość dni, potrzebnych do podróży z jednego miejsca składo
wego do drugiego, stanowi też u nich granicę liczenia. Dopiero
rozwój gospodarczy, rozszerzenie widnokręgu ekonomicznego
sprowadza też rozwój sztuki liczenia. Ale i na późniejszych
stadyach rozwoju społecznego pojęcia kwańtytatywne rozwijają
się bardzo powoli. Warunkiem bowiem wszelkiego liczenia jest
to, by przedmioty, jako takie, jako indywidua, stały się oboję
tnymi. A to następuje dopiero w wyższem stadyum, w erze
gospodarstwa zamiennego, choć w pewnym stopniu dzieje się
to już w chwili tworzenia się własności indywidualnej. W erze
bowiem gospodarstwa zamkniętego uwaga gospodarującego
zwróconą jest na pojedyncze sztuki, jako takie. Niema też mowy
o tem, by u ludów pierwotnych, czy choćby tylko znajdujących
się w pierwotnem stadyum rozwoju cywilizacyjnego znaleźć
było można jakieś spisy ludności, jakieś spostrzeżenia kwantytatywne. Zbadanie stosunków ilościowych tych ludów jest przeto
możliwe tylko przy pomocy metody szacowania. Prelegent omó
wił szczegółowo poszczególne metody szacowania, w pierwszym
rzędzie te, które są stosowane przez podróżników i wskazał na
różne trudności, stojące zbadaniu prawdy na przeszkodzie, zwła
szcza trudności wypływające z wielkiej ruchliwości hord pier
wotnych. Ta okoliczność czyni też mezbędnemi pewne korektywy przy stosowaniu metody, opierającej się na liczbie mie
szkań, chat lub namiotów. Inną podstawę dla oceny liczby lu
dności stanowić może znajomość liczby pewnej jej części, a zwła
szcza liczby ludzi zdolnych do broni, dalej liczby skonów i na
rodzeń, w końcu danych dotyczących kultury danego terytoryum.
W dalszym ciągu omówił Prelegent metody, służące do
zbadania rozdziału ludności na poszczególne części terytoryum,
95
SPRAWY TOWARZYSTWA
względnie gęstości zaludnienia, więc metodę przeciętnych, me
todę wyboru t. zw. typowych miejscowości, wreszcie metodę
kartograficzną, W końcu przedstawił Prelegent metody doty
czące zbadania składu i ruchu ludności.
Z powodu spóźnionej pory zaniechano odczytania dalszej
części autobiografii Jana Witorta, co było zapowiedziane jako
drugi punkt porządku dziennego.
Miecz. Treter m. p.
St. Bal m. p.
zast. Sekretarza.
Wiceprezes.
Posiedzenie pełnego Komitetu
urządzającego obchód jubileuszowy ze zjazdem naukowym.
Posiedzenie pełnego Komitetu urządzającego zjazd nau
kowy i obchód jubliteuszowy Tow. ludoznawczego, odbyło się
dnia 20. marca 1905. r. Komitet ukonstytuował się w sposób
następujący: prezesem -obrano jednogłośnie Prof. Dr. J. Kallen
bacha, wiceprezesem Prof. Dr. W. Bruchnalskiego, sekretarzem
p. M. Tretera. W skład komitetu ściślejszego wykonawczego
weszli pp.: St. Bal, Fr. Rawita- Gawroński, Dr. M. Janik, J. Kle
mensiewicz, M. Rybowski, M. Siwak, Prof. Dr. C. Studziński,
W. Stroner, Z. Wasilewski.
Omawiano następnie ogólnie program uroczystości, a ko
mitetowi ściślejszemu, prócz spraw innych, poruczono wybór
honorowego prezydyum zjazdu i ustalenie terminu uroczystości.
Miecz. Treter m. p.
Br. Józef Kallenbach m. p.
Sekretarz.
Prezes.
Pierwsze posiedzenie komitetu ściślejszego odbyło
się dnia 23. marca b. r., pod przewodnictwem Prof. J. Kallen
bacha. Obecni pp.: St. Bal, Prof. W. Bruchnalski, Dr. M. Janik,
J. Klemensiewicz, M. Rybowski. W. Stroner, Prof. C. Studziń
ski, M. Treter, Z. Wasilewski. Uchwalono rozpocząć zjazd w so
botę dnia 10 czerwca b. r. Postanowiono prosić autorów zgło
szonych dotąd referatów'o nadesłanie krótkich streszczeń, które
ułatwią dyskusyę. Postanowiono urządzić wystawę etnografi
czną i w tym celu wybrano komisyę trzech: p. W. Stronera,
p. Z. Wasilewskiego, z prawem kooptacyi trzeciego członka komisyi. Następnie omawiano szczegółowo program całej uroczy
stości.
Mieczysław Treter.
Oddział podgórski.
Doroczne walne zgromadzenie członków oddziału Towa
rzystwa ludoznawczego w Podgórzu odbyło się dnia 1. lutego
96
SPRAWY TOWARZYSTWA
1905, pod przewodnictwem p. Seweryna Udzieli i przy udziale
36 członków.
Po przyjęciu przez zgromadzenie protokołu z ostatniego
posiedzenia, złożył Wydział sprawozdanie z czynności za rok
1904. W roku ubiegłym liczył oddział 69 członków, odbył 5 po
siedzeń, na których zajmował się sprawami rozwoju Towarzy
stwa i zorganizował 5 sekcyj: 1) zbierającą opisy zwyczajów
i obyczajów, przesądów i zabobonów i t. d.; 2) zbierającą wy
cinki i wypisy z czasopism i z książek; 3) rysunkową; 4) mu
zealną i 5) wycieczkową. Znaczna liczba członków brała udział
w czynnościach tych sekcyj, które potem na posiedzeniach wy
działu zdawały sprawę z czynności swoich. Mniej zadowalniająco przedstawiał się stan kasy z powodu dość znacznych zale
głości członków. Zgromadzenie wyraziło wydziałowi uznanie
za dotychczasową pracę i wybrało na rok 1905 pp.: Seweryna
Udzielę, ks. Jana Laskiego, Kazimierza Swibę, Antoniego Miksteina, Bolesława Tyńca, Floryana Kotowskiego, Celinę Garbaczyńską, Feliksa Taroniego i Maksymiliana Guńkiewicza. W końcu
przewodniczący miał wykład »o śmierci w pojęciu ludowem«.
Na tern posiedzenie zakończono.
Posiedzenie wydziału.
Na posiedzeniu dnia 8 kwietnia 1905 r. ukonstytuował się
wydział, wybierając przewodniczącym p. Seweryna Udzielę, za
stępcą przewodniczącego ks. Jana Łaskiego, sekretarzem p. Ma
ksymiliana Guńkiewicza i skarbnikiem p. Feliksa Taroniego.
Przewodniczący sekcyj zdawali sprawę z czynności' I tak:
1 sekcya odbyła dwa posiedzenia i gromadzi materyały do opisu
zwyczajów dorocznych w Krakowie; 2 sekcya robi spisy rze
czowe do X rocznika »Ludu« i odbyła w tym celu 6 posiedzeń;
3 sekcya przygotowała plany trzech wsi krakowskich i malo
widła gorsetu z Polanki Haller, kaftana z pod Niepołomic i dzbana
z okolic Tarnobrzega; 4 sekcya czyni przygotowania do wy
cieczki do salin wielickich. Skarbnik zawiadomił, iż członkowie
spłacają powoli zaległości dawniejsze; wynoszą one jednakże
jeszcze 60 kor. 75 h.
M. Guńkiewice
sekretarz.