e74ffc5323f447c073a8e7f416c1d6cb.pdf

Media

Part of Strony tytułowe i spis treści / Lud, 2013, t. 97

extracted text: 1
L U

D

ORGAN POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNAWCZEGO
I KOMITETU NAUK ETNOLOGICZNYCH
POLSKIEJ AKADEMII NAUK

TOM XCVII ZA ROK 2013

2

„LUD” is regularly indexed/abstracted in:
• IBSS – International Bibliography of the Social Sciences
• Anthropological Index Online
• CEJSH – Central European Journal of Social Sciences and Humanities
• Bibliograﬁa etnograﬁi polskiej (http://www.bep.uni.lodz.pl)

3

L U D
ORGAN POLSKIEGO TOWARZYSTWA
LUDOZNAWCZEGO
I
KOMITETU NAUK ETNOLOGICZNYCH PAN
ORGANE DE LA SOCIÉTÉ POLONAISE D’ETHNOLOGIE
ET DU COMITÉ DES SCIENCES ETHNOLOGIQUES
ZAŁOŻONY W ROKU

1895
PRZEZ
ANTONIEGO KALINĘ
OGÓLNEGO ZBIORU

TOM XCVII
ZA ROK 2013

POLSKIE

TOWAR ZYSTWO

LU D O Z NAWC Z E

KOMITET NAUK ETNOLOGICZNYCH POLSKIEJ AKADEMII NAUK
POZNAŃ – WARSZAWA – WROCŁAW 2013

4
RADA REDAKCYJNA
Michał Buchowski, Elżbieta Goździak (Waszyngton), Chris Hann (Halle/Saale),
Zbigniew Jasiewicz, Katarzyna Kaniowska, Gabriela Kiliánová (Bratysława),
Lech Mróz, Aleksander Posern-Zieliński, Czesław Robotycki, Alexandra Schwell (Wiedeń)
ZESPÓŁ REDAKCYJNY
Redaktor naczelny – Danuta Penkala-Gawęcka
Zastępca redaktora naczelnego – Jacek Bednarski
Sekretarz redakcji – Natalia Bloch
Redaktor – Roman Bąk
Redaktor tematyczny (folklorystyka) – Teresa Smolińska
Redaktor językowy – Katarzyna Majbroda
Redaktor techniczny – Justyna Nowaczyk
Projekt okładki – Ewa Wąsowska
Recenzenci artykułów:
Marcin Brocki, Anna Weronika Brzezińska, Wojciech J. Burszta, Marcin Kafar,
Grażyna Ewa Karpińska, Ewa Klekot, Agnieszka Kościańska,
Aleksandra Krupa-Ławrynowicz, Katarzyna Kubat, Katarzyna Marciniak,
Noemi Modnicka, Michał Mokrzan, Krystyna Piątkowska, Małgorzata Rajtar,
Sławomir Sikora, Andrzej P. Wejland, Magdalena Zowczak

Tłumaczenie spisu treści i korekta językowa streszczeń:
Zbigniew Nadstoga
Copyright © by Polskie Towarzystwo Ludoznawcze and Authors, 2013
ISSN 0076-1435
Publikacja doﬁnansowana przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego
i wydana we współpracy z Uniwersytetem Wrocławskim

POLSKIE TOWARZYSTWO LUDOZNAWCZE – WROCŁAW 2013
ADMINISTRACJA: 50-382 WROCŁAW, UL. SZCZYTNICKA 11
TEL. (71) 321-16-10, FAX (71) 321-16-14
e-mail: ptl@ptl.info.pl
http://www.ptl.info.pl
REDAKCJA: 61-809 POZNAŃ, UL. ŚW. MARCIN 78
TEL. (61) 829 48 25, FAX (61) 829 47 10
e-mail: danagaw@amu.edu.pl; jbed@amu.edu.pl; nbloch@amu.edu.pl
http://www.ptl.info.pl/?page_id=112
DRUK: Zakład Poligraﬁczno-Wydawniczy M-Druk w Wągrowcu

Lud, t. 97, 2013
5

SPIS TREŚCI

I. ANTROPOLOGIE PROBLEMOWE – NOWY KROK
W ROZWOJU NASZEJ DYSCYPLINY?
(red. Katarzyna Kaniowska)
Katarzyna K a n i o w s k a, Wprowadzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
Katarzyna M a j b r o d a, Drogi wiedzy w antropologii społeczno-kulturowej po
zwrocie ku sensoryczności i niedyskursywnemu doświadczaniu rzeczywistości . . 17
Janusz B a r a ń s k i, Kultura materialna. Nowy paradygmat antropologiczny . . . . . . 39
Grażyna K u b i c a, Społeczne biograﬁe zdjęć terenowych, czyli antropologia wizualna
archiwalnej fotograﬁi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57
Izabella M a i n, Anna W i t e s k a - M ł y n a r c z y k, Antropologia medyczna dzisiaj.
Zarys problematyki i perspektywy teoretyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87
Marta S o n g i n - M o k r z a n, Antropologia zaangażowana w Polsce. Poza postmodernistyczną koncepcję nauki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .111
Inga B. K u ź m a, Antropologia przezwyciężająca „hermeneutyczną niesprawiedliwość”. Z badań w schronisku dla bezdomnych kobiet . . . . . . . . . . . . . . . 133
Łukasz M i c h o ń, O pewnym projekcie antropologii wspierającej proces kreowania
rzeczywistości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157

II. ARTYKUŁY
Andrzej Z a p o r o w s k i, Kultura w świetle amerykańskiej antropologii współczesności . 175
Magdalena L u b a ń s k a, Agata Ł a d y k o w s k a, Prawosławie – „chrześcijaństwo
peryferyjne”? O teologicznych uwikłaniach teorii antropologicznej i stronniczości
perspektyw poznawczych antropologii chrześcijaństwa . . . . . . . . . . . . . . 195
Maria D ę b i ń s k a, Natura, kultura i hybrydy. Prawne konstrukcje transseksualizmu
i sprawy o ustalenie płci. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 221
Karolina D u d e k, Współczesne wesela widziane oczami fotografów i wideoﬁlmowców.
Figury myślenia i kategorie estetyczne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 245
Kamil P i e t r o w i a k, Kłamstwo, uczciwość, zaufanie. Problemy etyczne w badaniach
na temat życia osób niewidomych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 267

6
III. KOMUNIKATY
Agata Agnieszka K o n c z a l, Kult świętego Huberta w Polsce w świetle koncepcji
tradycji wynalezionej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 291
Weronika S z e r l e, Ciemne suknie ślubne na Kaszubach. Próba interpretacji zjawiska. . 305

IV. ROZMOWY I WSPOMNIENIA
Anna Z a d r o ż y ń s k a, „Wydaje mi się, że etnologia idzie w bardzo dobrym
kierunku…”. Odpowiedzi na pytania Zbigniewa Jasiewicza . . . . . . . . . . . . 319

V. RECENZJE I NOTY RECENZYJNE
Agnieszka K o ś c i a ń s k a (red.), Antropologia seksualności. Teoria, etnograﬁa,
zastosowanie, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 2012
(Anna Witeska-Młynarczyk) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 333
Małgorzata R a j t a r , Justyna S t r a c z u k (red.), Emocje w kulturze, Warszawa:
Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Narodowe Centrum Kultury 2012
(Waldemar Kuligowski) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 337
Danuta P e n k a l a - G a w ę c k a , Izabella M a i n , Anna W i t e s k a - M ł y n a r c z y k
(red.), W zdrowiu i w chorobie… Z badań antropologii medycznej i dyscyplin
pokrewnych, Prace Komitetu Nauk Etnologicznych PAN, nr 17, Poznań:
Biblioteka Telgte Wydawnictwo 2012 (Agnieszka Kościańska) . . . . . . . . . . 339
Juraj P o d o b a , Vývoj stavitel’stva a spôsobu bývania v dedinskom prostredí
v 20. storočí, Etnograﬁcke monograﬁe, zv. 1, Bratislava: Slovenská asociácia
sociálnych antropológov 2011 (Waldemar Kuligowski) . . . . . . . . . . . . . . 342
Rastislava S t o l i č n á - M i k o l a j o v á (ed.), Katarína N o v á k o v á , Kulinárna
kultúra regiónov Slovenska, Bratislava: VEDA vydavatel’stvo Slovenskej
akadémie vied 2012 (Anna Drożdż). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 345
Patrycja T r z e s z c z y ń s k a , Łemkowszczyzna zapamiętana. Opowieści o przeszłości
i przestrzeni, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 2013 (Anna
Szyfer) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 347
Natalia B l o c h , Anna Weronika B r z e z i ń s k a (red., współpraca Błażej Warkocki,
Małgorzata Wosińska), Sztutowo/Stutthof. Gdzieś pomiędzy plażą a obozem,
Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar 2013 (Marek Pawlak) . . . . . . . . 349

VI. KRONIKA
89. Walne Zgromadzenie Delegatów Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego,
Zielona Góra, 12 września 2013 (Jerzy Adamczewski) . . . . . . . . . . . . . . . 353
Sprawozdanie z działalności Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego
za okres od września 2012 do sierpnia 2013 (Jerzy Adamczewski) . . . . . . . . . . . 357
Posiedzenie plenarne Komitetu Nauk Etnologicznych PAN, Warszawa, 7 grudnia
2012 (Irena Kabat) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 369

7
VII. IN MEMORIAM
Mieczysław Soppa (1959-2013), (Roman Bąk, Irena i Marianna Soppa) . . . . . . . 373
Noty o autorach artykułów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 377
Informacje dla autorów. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 381

8

Lud, t. 97, 2013
9

CONTENTS

THEMATIC ANTHROPOLOGIES – A NEW STEP
IN THE DEVELOPMENT OF OUR DISCIPLINE?
(edited by Katarzyna Kaniowska)
Katarzyna K a n i o w s k a , Introduction . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
Katarzyna M a j b r o d a , The paths of knowledge in socio-cultural anthropology after
the sensual and non-discursive turn in experiencing reality . . . . . . . . . . . . . 17
Janusz B a r a ń s k i , Material culture. A new paradigm of anthropology. . . . . . . . . 39
Grażyna K u b i c a , Social biographies of ﬁeld photographs or visual anthropology of
archival photography . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57
Izabella M a i n , Anna W i t e s k a - M ł y n a r c z y k , Medical anthropology today. An
outline of the ﬁeld and research perspectives . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 87
Marta S o n g i n - M o k r z a n , Engaged anthropology in Poland. Beyond the
postmodern concept of science . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .111
Inga B. K u ź m a , Anthropology overcomes „hermeneutical injustice”. Research in
the shelter for homeless women. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 133
Łukasz M i c h o ń , The project of assistive anthropology as a vehicle for creating the
reality . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 157

II. ARTICLES
Andrzej Z a p o r o w s k i , Culture in light of American anthropology of the contemporary . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 175
Magdalena L u b a ń s k a , Agata Ł a d y k o w s k a , Is Orthodox Christianity a peripheral Christianity? Theological entanglements of anthropological theory,
biased epistemologies in anthropology of Christianity . . . . . . . . . . . . . . . 195
Maria D ę b i ń s k a , Nature, culture and hybrids. Legal constructions of transsexuality
and the legal sex reassignment procedures in Poland . . . . . . . . . . . . . . . 221
Karolina D u d e k , Modern weddings as seen by wedding photographers and
videographers. Figures of thinking and aesthetic categories . . . . . . . . . . . . 245
Kamil P i e t r o w i a k , Lie, honesty, trust. Ethical dilemmas during research on the
life of the blind . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 267

10
III. REPORTS
Agata Agnieszka K o n c z a l , The cult of St. Hubertus in Poland in light of the concept
of invented tradition . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 291
Weronika S z e r l e , Dark wedding dresses in Kashubia. An attempt at interpretation . 305

IV. INTERVIEWS AND RECOLLECTIONS
Anna Z a d r o ż y ń s k a , „It seems to me that ethnology is going in a very right
direction…”. Answers to Zbigniew Jasiewicz’s questions . . . . . . . . . . . . . 319

V. REVIEWS AND REVIEW NOTES
Agnieszka K o ś c i a ń s k a (ed.), Antropologia seksualności. Teoria, etnograﬁa,
zastosowanie [Anthropology of sexuality. Theory, ethnography, application],
Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 2012 (Anna WiteskaMłynarczyk) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 333
Małgorzata R a j t a r , Justyna S t r a c z u k (eds.), Emocje w kulturze [Emotions in
culture], Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Narodowe
Centrum Kultury 2012 (Waldemar Kuligowski) . . . . . . . . . . . . . . . . . . 337
Danuta P e n k a l a - G a w ę c k a , Izabella M a i n , Anna W i t e s k a - M ł y n a r c z y k
(eds.), W zdrowiu i w chorobie… Z badań antropologii medycznej i dyscyplin
pokrewnych [In health and in sickness… On the research of medical anthropology
and related sciences], Prace Komitetu Nauk Etnologicznych PAN, nr 17, Poznań:
Biblioteka Telgte Wydawnictwo 2012 (Agnieszka Kościańska) . . . . . . . . . . 339
Juraj P o d o b a , Vývoj stavitel’stva a spôsobu bývania v dedinskom prostredí
v 20. storočí, Etnograﬁcke monograﬁe, zv. 1, Bratislava: Slovenská asociácia
sociálnych antropológov 2011 (Waldemar Kuligowski) . . . . . . . . . . . . . . 342
Rastislava S t o l i č n á - M i k o l a j o v á (ed.), Katarína N o v á k o v á , Kulinárna
kultúra regiónov Slovenska, Bratislava: VEDA vydavatel’stvo Slovenskej
akadémie vied 2012 (Anna Drożdż). . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 345
Patrycja T r z e s z c z y ń s k a , Łemkowszczyzna zapamiętana. Opowieści o przeszłości
i przestrzeni [Lemkivshchyna retained in memory. Stories of the past and space],
Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 2013 (Anna Szyfer) . . . . 347
Natalia B l o c h , Anna Weronika B r z e z i ń s k a (eds., assisted by Błażej Warkocki,
Małgorzata Wosińska), Sztutowo/Stutthof. Gdzieś pomiędzy plażą a obozem
[Sztutowo/Stutthof. Somewhere between the beach and the camp], Warszawa:
Wydawnictwo Naukowe Scholar 2013 (Marek Pawlak) . . . . . . . . . . . . . . 349

VI. CHRONICLE
89th General Meeting of Delegates to the Polish Ethnological Society, Zielona Góra,
12 September 2013 (Jerzy Adamczewski) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 353

11
Report on the work of the Main Board of the Polish Ethnological Society for the
period from September 2012 to August 2013 (Jerzy Adamczewski) . . . . . . . . 357
Plenary meeting of the Committee of Ethnological Sciences, Polish Academy of
Sciences, Warszawa, 7 December 2012 (Irena Kabat) . . . . . . . . . . . . . . . 369

VII. IN MEMORIAM
Mieczysław S o ppa (1959-2013), (Roman Bąk, Irena i Marianna Soppa) . . . . . . 373

Notes on the authors of articles . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 377
Information for authors. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 381

e74ffc5323f447c073a8e7f416c1d6cb.pdf

Media

New Tags