9ed5460d5b6f9ab063b5dfa833c85f05.pdf
Media
Part of O zapomnianej twórczości Żegoty Paulego / Lud, 1933, t. 32
- extracted text
-
77
Pańczyk, Paterkowskï, Pawłowicz, Pędrak, Piłacik, Piotrowski,
Pityński, Pokrywka, Porębski, Prącik, Prusterniak, Przedpełski, Przemilski, Przysucha, Ptasiński, Pucko, Pulikowski, Puskarczyk.
Rup, Rzepiela.
Sałęga, Sibitka, Sieczka, Skoczylas, Smoliński, Smoła, Smorągowicz, Sokalski, Sokołowski, Stanowski, Sudyło, Szafrański, Szajwaj,
Szczuciński, Szelążek, Szewczyk, Szkotnicki, Szulc, Szumilas, Szydłow
ski, Śmielowski, Śpiewak.
Tokarski.
[ tl liński, Umiński.
Warzycki, Wasil, Wasilkiewicz, Wasilowski, Witek, Witkiewicz,
Wojtyło, Wolanin, Wolski, Wójcik, Wróbel.
Zaborski, Zarębski, Ząbecki, Zdanowski, Zgórek, Ziarno, Ziemski,
Zięba.
Żołądek.
RÉSUMÉ.
En considérant les livres de comptes et les documents du-corps de
métier des lamaneurs et des pilotes à Ulanów (Petite Pologne), l’auteur fait
connaître l’histoire et la raison d’être du .corps en question.
Cette corporation avait pour but l’émancipation des apprentis du métier
de lamaneur, e’est à dire pilote de radeaux et autres flottages qui, par le
San, le Wieprz, de Bug et la Vistule, étaient dirigés vers Gdańsk (Danzig).
Le corps de métier des lamaneurs jformait aussi une confrérie de piété
et était en même temps une sorte de club. Vers l’an 1851 la corporation en
question s’est transformée complètement en une confrérie de pieté.
JULJUSZ ZBOROWSKI
O ZAPOMNIANEJ TWÓRCZOŚCI ŻEGOTY PAULEGO
(PRODUCTION LITTÉRAIRE OUBLIÉE DE ŻEGOTA PAULI)
Pracując nad zebraniem materjałów do tatrzańskiej bibljografji ze
starych czasopism, znalazłem kilka pozycyj, odnoszących się do lite
rackiej i naukowej działalności Żegoty Paulego. Nie mogłem dotąd
stwierdzić, czy jćst już wiadome, że Pauli, podpisując się „Ignaz Pauli“,
zamieszczał etnograficzne rozprawy i tłumaczenia w języku niemieckim
w czasopiśmie „Mnemosyne“. Wychodziło ono we Lwowie w pierwszej
połowie XIX wieku dla użytku niemieckich przybyszów, których obficie
nadsyłał rząd austrjacki do b. Galicji na posady urzędnicze, profe
sorskie, do starostw, leśnictw, uniwersytetu, szkół i t. d.1).
*) O wspótpracownictwie Paulego w czasopiśmie „Mnemosyne“ wspomniał
Jan Karłowicz („Wisła“ 1888, II, 655) jednakże wzmiankuje on jedynie o poezjach
Paulego, nie o etnograficznych przyczynkach.
78
Nie mając czasu na zupełne wyzyskanie materjałów ludoznawczych
i słowianoznawczych w wymienieniem piśmie, ograniczam się do
zwrócenia uwagi na kilka pozycyj, pochodzących z pióra Paulego.
I tak w roczniku 1824 w n-rze 100 znajdujemy artykuł: Sagen
des polnischen Volkes in Galizien (Gesammelt von Ignaz Pauli)“. Po
wstępie o znaczeniu ludowych podań, autor przytoczył legendę p. t.
„König Boleslaus der Kühne in den Karpathep“. Jest to jeden z warjantów podania o królu Bolesławie w Tatrach i o śpiących rycerzach.
Pauli podaje w objaśnieniach, że legenda o błąkającym się w górach
królu i o jego pobycie w „Karpatach“, powstała z reminiscencyj histo
rycznych, a mianowicie z wiadomości o podróży na Węgry. Bo gdy
po zabiciu Stanisława Szczepanowskiego za tajne knowania z Czechami,
Bolesław Śmiały z powodu papieskiej klątwy musiał opuścić Polskę,
udał się wT gościnę do węgierskiego króla. Pauli przytacza dla porówna
nia legendę niemiecką o Barbarossie, duńską o Olgerdzie, serbską
o Trajanie i czeską o rycerzach, śpiących w Blaniku.
W roczniku 1835 tejże „Mnemosyne“ znajdujemy również arty
kuły Paulego. Np. w n-rze 14: „Illyrische Romanze. (Aus dem Französi
schen). Der sterbende Hajduk“. Jest to tłumaczenie serbskiej opowieści
ludowej. W n rze 27 tłumaczy Pauli inną serbską pieśń ludową, tym
razem napewno z oryginału, mianowicie: „Königsohn’s Marko Bache“.
W przypiskacli podał tłumacz niezbędne objaśnienia. Numer 33 zawiera
tłumaczenie poematu rosyjskiego poety Konst. Batjuszkowa p. t. „Die
Baehantin“. W n-rze 35 wraca Pauli znowu do ludowej twórczości
Serbów i daje tłumaczenie poematu „Die Wiła, ein serbisches Volkslied“
wraz z przypiskiem, wyjaśniającym znaczenie wyrazu i pojęcia mi
tycznej istoty: wili. W n-rze 37 znajdujemy tłumaczenie małoruskiej
pieśni p. t. „Die Sklavinnen“. Numery 39, 40 i 48 zawierają artykuł
o najnowszej literaturze czeskiej.
Współpracownictwo Paulego trwa także w 1836 r. W tomie „Mnemosyne“ z tego roku znajdują się tłumaczenia serbskich pieśni, jak
np. „Fürst Georgs Abschied von Serbien“, „Klein-Radoica“, „Königsohn
Marko und zwölf Araber“ i „Die Türken in Russland^ ' (w n-rach 41,
45, 48 i 51).
ZDZISŁAW KACZMARCZYK
PRZYCZYNEK DO GOSPODARKI HALNEJ XVIII WIEKU
W „PAŃSTWIE ŁODYGOWICKIEM“
{CONTRIBUTION À
L’HISTOIRE DE L’ADMINISTRATION DES
ALPAGES
DANS LA SEIGNEURIE DE ŁODYGOWICE AU XVIII SIÈCLE)
W archiwum jasnogórskiem pomiędzy lieznemi extraneami odna
lazłem przypadkowo ciekawe rachunki gospodarskie tyczące się „pań
stwa łodygowickiego“ z lat 1702—1706. Między innemi znalazły się