R_7_sprawy tow2_grabowski_nekrolog.pdf
Media
Part of Bronisław Grabowski (nekrolog) / Lud 1901, t. 7
- extracted text
-
—
238
—
Do m uzeum :
1. Rewakowicz, kontrol, urzęd. podatk. w Ż yw cu: T ypy m ieszczan żyw ieckich
w stroju żałobnym . Inw ent. nr. 147.
2. M arya W olska, L w ów : P a s skórzany, w yszyw any bogato perełkam i, noszony
przez bogatych w ieśniaków rum uńskich w m iejscow ości Telega. Inw ent.
«nr. 148.
3. Józ. Schnaider 55. pisanek z okolic Peczeniżyna. Inw ent. nr. 149.
4. T en że: dwie fotografie H ucułów z M ikuliczyna i Jaw ornik. Inw ent nr. 150.
5. M. R em bacz: W ieniec dożynkow y z. okolic W ieliczki. Inw et. nr. 151.
6. Ant. Siewiński : 12 sztuk starych m onet. Iw ent. nr. 152.
7. T en że: 2 okrzeski krzem ienne i 2 paciorki z naszyjnika w ypalone z gliny.
Iwent. nr. 153.
8 K. B ołsunow ski w K ijowie: 8 sztuk m o n et.c a ró w Bosforskich. Inw ent. nr. 134.
V. Spis now ych członków :
634. Bąkowski K., urzędn. kolej., Kraków.
653. M agiera W aw., słuch, fil., K raków
635. D obrow olski W łodz., nacz. st. kol.,
654. O gonow ski L., nacz. st. kol., M aków.
C habów ka
655. Paciorek T., nacz. st. kol., Jordanów .
636. Dubiel Gabryel, słuch, fil., Kraków.
656. Pająk Jan, urzędn. kol., Kraków.
6 :-7. F ischer Stanisław , słu c h , fil., K raków .
657. Piątek Jan, słuch, fil., Kraków. .
638. G rabow ski T ad., słuch, fil., Kraków.
658. Pietrzykiew icz J., kierow nik szkoły,
639. Groblicki Błażej, słuch, fil., Kraków.
Szczakow a.
640. H artm ann Feliks, nacz. st kol.,R ytro.
659. Połotnicki T adeusz., nacz. st. kol.,
641. H radecka Stanisł., naucz , L ibiąż W.
Lim anow a.
642 Jaw o rsk a Sabina, n a u c z , L w ów
660. Porębow icz Ed. dr., prof. un. L w ów .
661. Rogowski J , nacz. st. kol. M szana
643. K aczm arczyk J., słuch, fil., K raków .
644. K aczm arczyk K., słuch, fil , Kraków.
dolna.
662. R ybczyński Julian, nacz. stac. kol.
645. Karliński L , st. rew . kol., Kraków.
663. Saturski M ikołaj, nauczyciel, Bełz.
646. K ocyłow ski A. nacz. st. kol., Osielec
664. Starzew ski L eopold dr., urzęd. kol.,
647. K orczew ski A., nacz. st. kol. K asina W .
Chabów ka.
648. K oziorow ski F r , nacz. st. kol., P isa
665. Steiczyk K a z , nacz. st. kol., D obra.
rzow a.
667. T ow . kształcącej
się
m łodzieży
649. K ram arczyk K., słuch, fil., K raków .
„M łodość“, Kraków.
650. L eszczyński K onstanty, nacz, stać.
668. Vodička K. S t , bibliotekarz, Krum kol., Piw niczna.
1ÜV, Czechy.
651. L oew enburg W ., urz k o l , C habów ka.
669. Zach J., naucz. st. kol., C h rz a n ó w .
652. M adey Jan, nacz. stac. k o l , M arcin
670. Z ajączkow ska M., naucz., S zczakow a.
kowice.
671. Z auderer J., urzędn. k o le j, T arnów .
i
Bronisław Grabowski.
Dnia 23. grudnia 1900 roku w Pińczowie zmarł slaw ista ,
etnograf, dram aturg, powieściópisarz i poeta Bronisław G rabow ski.
Urodzony w roku 18И w Kaliszu, po ukończeniu gimnazyu m
—
239
—
w Piotrkowie wstąpił w roku 1860 na wydział filologiczny U ni
w ersytetu Petersburskiego, w roku zaś І862 do Szkoły Grłównej
warszawskiej, świeżo wówczas otworzonej. Tu słuchał wykładów
■dra Bolemira Kwieta, którego wpływ sprawił, iż Grabowski
poświęcił się poważnie studyom nad językami i literaturam i sło
wiańskimi.
Po ukończeniu Szkoły Głównej i otrzymaniu w roku 1867
stopnia m agistra za rozprawę „O etymologicznem pocnodzeniu na
rzeczy w języku polskim i starosłowiańskim“ otrzym ał posadę na
uczyciela gitnnazyum w Warszawie, skąd po roku 1872 przeniesiony
został do Częstochowy. W roku zaś 1898, jakoby wskutek udziału
á. p. Br. Grabowskiego w uroczystościach Franciszka Palackiego
w Pradze, a następnie Mickiewiczowskich, rząd rosyjski przeniósł
go z gimnazyum wyższego częstochowskiego do niższego w Pińczo
wie, małej mieściny gubernii Kieleckiej.
Działalność literacka ś. p. Grabowskiego była wszechstronna
Pisyw ał dram aty ( „ M ś c i w ó j i S w a n h i l d a “, „ S y n M a r
g r a f a “, „ K r ó l e w i c z M a r k o “, „ D o n n a R o s a n d a “, „ B o
r u t a “ — osnuty na tle podań o tym dyable-szlachcicu, —
„ J a d w i g a T a r ł ó w n a “, „ K r z y s z t o f o r “...), komedye (Ma
■wodach", „ D r u g i r a z “...), utwory powieściowe, nowele, poezye
{ „ B a b u n i a “, „ C u d z e s z c z ę ś c i e “, „ M i s t r z W i t “...); we
wszystkich tych jednak pracach literackich, w które włożył dużo
serca, przejął szlachetnemi myślami, wykonanie nie odpowiadało
sile i powadze umysłu, Skąpiono mu więc uznania za te jego prace.
Główna jednak działalność Grabowskiego polegała na zazna
jam ianiu społeczeństwa polskiego z dziejami, literaturą, zwyczajami,
wzajemnymi stosunkami i stanem obecnym poszczególnych szcze
pów słowiańskich Pisał więc o Słoweńcach ( „ S ł o w e ń c y , n a r ó d
i d z i e j e “...), o Bułgarach ( „ B u ł g a r y a i B u ł g a r o w i e “...),
Chorwatach ( „ M a t i c a c h o r w a c k a i r u c h l i t e r a c k i w C h o r w a c y i “, „ F r a n c i s z e k R a c z k i , k a r t k a z d z i e j ó w l i t e
r a t u r y c h o r w a c k i e j “.., o Czechach ( „ K a r o l i n a S w i e t l a “,
„ J a r o s ł a w V r c h l i c k y i j e g o d r a m a t „ B a r K o c h b a “...)
Przetłum aczył również bardzo wiele utworów powieściowych i poe
tyckich z wszystkich języków zachodnio- i południowo słowiańskich.
N apisał też „ D z i e j e l i t e r a t u r s ł o w i a ń s k i c h “ od czasów
najdawniejszych aż do wieku X V III. włączuie, (w „Dziejach litera
tu ry powszechnej“, wydawanej przez Lewentala w W arszawie,
w tomach: II. cz. 2., III. cz. 2. i IV. cz. 2 ) .
Te właśnie prace ś. p. Grabowskiego, które wymieniliśmy,
t. j. dotyczące rzeczy słowiańskich, powinny być tytułem do naszej
względem niego wielkiej wdzięczności, pracował on bowiem na tej
niwie bez pomocników, i śmiało rzec można, pierwszy zaczął zazna
jam iać nás za pomocą źródłowych oryginalnych prac popularnie
pisanych z całokształtem duchowego rozwoju wszystkich szczepów
słowiańskich.
Za tę właśnie pracę cieszył się daleko wyższem uznaniem
i popularnością nad W ełtaw ą, Cisą i Sawą, aniżeli wśród swoich,
240
—
dla których chyba dobra wyłącznie pracował. Czesi trzykrotnie
uczcili go uroczystymi wieczorami.
Prace jego dotyczące rzeczy słowiańskich, były rezultatem ,
głębokich i sumiennych studyów. Pisząc zaś o czasach obecnych,
pisał o tem, co sam własnemi uszami słyszał i własnemi oczami,
oglądał, corocznie bowiem podczas wakacyi letnich robił wycieczki
po ziemiach słowiańskich. Stąd to, nie będąc zawodowym etnogra
fem, napisał jednak wiele prac odnoszących się do tej gałęzi
wiedzy
Ze względu na czytelników „Ludu“ wymienimy tu jego pracetego ostatniego właśnie rodzaju: „O p i e ś n i a c h B u ł g a r ó w m a
ce do ńs ki ch w Rodopie, z e b r a n y c h przez St efana Werk o w i c z a “, .zarys kwestyi ich autentyczności (w „Bibliot. W arsz.“ ,.
1880), „ W y s t a w a e t n o g r a f i c z n a w P r a d z e C z e s k i e j “
(„W isła“, 1895), „ J a n III. w p o e z y i l u d ó w p o ł u d n i o w o s ł o w i a ń s k i c h “ (w „Tygodn. ilustrow .“, 1880j, „ L e g e n d y
o ś p i ą c y c h r y c e r z a c h “ („Bluszcz“, 1881), „ D z i e ń św. J a n a
E w a n g i e l i s t y “ („N iw a“, warsz. 1888), „ P i e ś ń d z i a d o w s k a
0 b i t w i e p o d W i e d n i e m r. 1683“ („W isła“, 1888), „ P o d a n i a
1 l e g e n d y z a p i s a n e u a u t o r ó w s t a r o p o l s k i c h “ („W isła “,
1890), „ Z w y c z a j e d o r o c z n e ze s t a n o w i s k a m i t o l o g i i p o
r ó w n a w c z e j “ („Tygodn.
powszech “, (1878/9), „Z ad r u g a
u S ł o w i a n p o ł u d n i o w y c h “ („W isła“, 1889; tłum. na język
rosyjski, Moskwa, 1894), „ K w e s t y o n a r y u s z d l a z b i e r a j ą
c y c h z w y c z a j e i p o j ę c i a p r a w n e u l u d u " („W isła“,
1889, i odbitka), „ P o d a n i a o z w i ą z k a c h m i ę d z y n a j b l i ż s z e m r o d z e ń s t w e m “ („W isła“, 1892). Przetłum aczył z języka
łużyckiego .piękną pracę Adolfa Czernego „ I s t o t y m i t y c z n e
S e r b ó w ł u ż y c k i c h “ („W isła“, 1894—98; oryginał w Budziszynie, 1893 i 98, str. X., 462), jest to bardzo ważny przyczynek
do mitologii słowiańskiej, zawierający dokładnie zebrany m a te ry a ł
podaniowy. B ył też ś. p. Grabowski stałym współpracownikiem
wielu pism pery ody cznych, między innemi i „W isły“, w której
zamieszczał wiele fachowych sprawozdań.
Ze śmiercią więc ś. p. Grabowskiego społeczeństwo nasze
utraciło męża gruntownej nauki, pisarza miłującego przedewszystkiem wszystko to, co dobre i piękne, przejętego szczerze i głęboko
miłością tego wszystkiego, co słowiańskie, z zaparciem się torującego
drogę ku poznaniu się wzajemnemu i zbliżeniu pobratymczych szcze
pów słowiańskich...
N iew ygasła cześć i pamięć niech będzie szlachetnemu mężowi !i
Henryk Uiaszyn.
Z »Drukarni Polskiej« w e L w ow ie (P asaż H ausm ana. 5.)