R_7_sprawy tow2_posiedzenia zarządu.pdf
Media
Part of Posiedzenia Zarządu centralnego (cz.1-3) / Lud 1901, t. 7
- extracted text
-
—
233
—
»D eutsche M ythologie« zabierali w tej spraw ie niejednokrotnie uczeni tej m iary ja k :
•daw ny prof. uniw . w M oskwie O. F. Miller, prof. uniw . kijow skiego N. P. P a s z - '
kiew icz, prof. uniw. charkow skiego Sum ców, prof. M. C hałański, w ydaw ca p rz eślicz
nego zbioru ballad ludow ych angielskich J. Child i inni.. T ypow ym przykładem tej
.grupy podań je s t grupa pro w an salsk a o pow rocie Rajm unda de/ B ousquet z n iew oli
n á w ersyi tej w szelako s ą ślady podania greckiego o pow rocie O dysseusza do Penelopy. Do tej grupy należą nadto podania niemieckie o pow rocie K arola z W ęgier,
okazujące zw iązek z podaniem francuskiem , j akoteż opow iadanie o pow rocie hrabiego
D ld ary k a z W ęgier, na którem w idoczne są ślady w pływ u w spom nianej sceny
z »O dyssei«. Podobnych podań w ylicza autor sp o rą ilość, a w ięc: hiszpańskie o p o w
rocie K arola z Hiszpanii, niem ieckie o pow rocie rycerza G erharda HollenbachSkiego
z Indyi, pochodzące z 13. wieku, o charakterze dydaktycznym , cykl o p o w ie ść 1
o Hornie, składający się z dwu poem atów i kilku ballad angielskich, rom ansu frań- ■
cuskiego, ballad skandynaw skich z XVI i XVII w . i podania angielsko-riorm andzkiej
kroniki z 12. w ieku »De gestis Herwardi Saxonis.« W ersyj tych u narodów euro
pejskich w w iekach średnich p o w sta ła cała m asa, że nie podobna ich w yliczać. Co
^gię tyczy podań słow iańskich wym ienić należy czeskie podanie o królu B runcw iku,
zresztą pieśni tego rodzaju u innych narodów słow iańskich przytacza autor wieie.
Sporo pieśni polskich na ten tem at napisali: Chełchowski, Cinciała, Federow ski,
G loger, Kolberg, K onopka, Kosiński, Lipiński, Petrow , Roger, U dziela i W ójcicki
w różnych okolicach. Schem at zaś ich ja k też w ogóle zachodnio-słow iańskich je s t
następujący z nielicznem i odm ianam i : 1) Mąż natychm iast po ślubie w y ru sza n a
w ojnę, 2) żonę p o zostaw ia przy m atce n a lat parę, po których upływ ie, gdyby nie
w rócił, p ozw ala jej w yjść za mąż, 3ł po upływ ie w yznaczonego czasu w raca m ąż
do dom u matki, od której dow iaduje się, że żona jego spraw ia w łaśnie w esele,
4) bierze w ięc skrzypce i idzie grać n a weselu, przyczem zbliża się stopniow o od
drzw i do sto łu ; 5) w tedy żona poznaje m ęża i przybiega do niego przeskakując
p a rę stołów , 6) poczem mąż, który w rócił, zabiera żonę ze sobą, bądź też uw ozi
ją . T a k mniej więcej w yglądają w szystkie pieśni polskie.
Dodatek do tego dzieła zaw iera rosyjskie w ary an ty bajek o um arłym m ężu
pochodzące z kilkunastu gubernij cesarstw a, które b yły ju ż ogłoszone przez prof.
Sozonow icza w czasopiśm ie „Ruskij fiłołogiczeskij w iestm k« z r. 1890. IV. i 1892IV. a zapisane zo stały przez znanego e tn o g ra fa.W . A. M oszkow a.
. .
. S ta n is ła w , Z d zia rsk i.
SPRAWY TOWARZYSTWA.
.f
I. Posiedzenia Zarządu centralnego.
P i e r w s z e p o s i e d z e n i e odbyło się 31. stycznia 1901 r. Obecni pp. Bab
d r. Kalina, dr. Leciejew ski i Z dziarski. P rzew odniczył Prezes T ow .
1. Przyjęto rezygnacyę
p. Fr. Raw ity-G aw rońskiego
z godności w icep rezesa.
2. Z arząd ukonstytuow ał się w ybierając s e k r e t a r z e m
ponow nie p. S f
Z d z i a r s k i e g o , s k a r b n i k i e m p. B a l a , b i b l i o t e k a r z e m dr. K r ć e k a , r e d a k
o r e m »Ludu« dr. K a l i n ę dodając mu do pom ocy dr. K r ć e k a i dr. L e c i e
j e w s k i e go.
э
I-
>
¿V
-
234
—
3. Do kom isyi m ającej się zająć sp ra w ą zało że n ia m uzeum kraj. w y b ra n o
z ło n a T ow . dr. K rčeka i dr. E ljasza R adzikow skiego.
4. U chw alono w yrazić pisem ne pod zięk o w an ie Akadem ii Nauk w P radze, z a
ofiarow ane T ow . publikacye.
5. W ykreślono z liczby członków T ow . 41 zalegających z dw uletnią w kładką.
D r u g i e p o s i e d z e n i e odbyło się 19. lutego 1901 r. Obecni pp. Bal, B ayger,
d r. K alina, dr. Leciejew ski, Soleski, Sołtys i Z d z ia rs k i. Przew odniczył P re z e s T ow
1. Przyjęto 27 now ych członków .
2. Udzielono p. G ustaw iczow i pozw olenia n a ściąganie w kładek z członków
O ddziału chrzanow skiego.
3. O m ów iono szczegółow o sp raw o zd an ia z a r. 1900 oddziałów Tow .
4. U chw alono o dstąpić 750 egzem pl. »Podręcznika ludoznaw stw a« po cenie
zniżonej redakcyi »W isły« dla jej prenum eratorów .
5. P ostan o w io n o prosić o kw estyonaryusze ludoznaw cze pp. dr. E streichera
i R ebczyńskiego.
6. T erm in posiedzenia n aukow ego n aznaczono n a 2. m arca z odczytem dr.
L eciejew skiego.
U. Posiedzenia naukowe.
P i e r w s z e posiedzenie naukow e odbyło się 21. m arca 1901 r., n a którem
p. S tanisław Z d z i a r s k i o d c zy tał p ierw szą część sw ojej pracy p. t. »M łoda Polska.
P ierw iastek ludow y w poezyi«. T reści tego odczytu nie podajem y, gdyż zostanie on
w y d ru k o w an y w pracy p. t. »Pierw iastek ludow y w p oezyi polskiej XIX. w ieku«,
k tó ra okaże się w e w rześniu b. r. nakładem księgarni E. W endego w W arszaw ie.
W d y sk u sy i nad odczytem zabierali głos pp. dr. K alina, dr. Leciejew ski, ks. K recho
w icz, Jankow ski, W elichow ski i prelegent.
D r u g i e posiedzenie naukow e odbyło się 30. m arca 1901 r., n a którem p.
SŁ Z d z i a r s k i odczy tał d rugą część sw ojej pracy o pierw iastku ludow ym w poezyi
»M łodej Polski«. Z p rzyczyn w yżej w ym ienionych nie podajem y iutaj treści odczytu.
W d y sk u sy i zabierali g ło s pp. dr. Kalina, dr. L eciejew ski, Jan k o w sk i i prelegent.
T r z e c i e posiedzenie naukow e odbyło się 11. m aja 1901 r., n a którem p.
J a n G r z e g o r z e w s k i odczy tał pracę p. t. »K serksesow e sm aganie H ellespontu
w zw yczajach i obrzędow ych refleksach polskich«. W dyskusyi zabierali gło s pp.
Bayger, dr. K alina, dr. Krcek, St. Schneider, dr. W itkow ski i prelegent.
S ta n isła w Z d z ia r s k i
D r. A . K a lin a
sekretarz.
prezes.
III. Sprawozdania Oddziałów.
Oddział w Buczaczu.
P o s i e d z e n i e n a u k o w e odbyło się 16. grudnia 1901 г., n a którem p. Pa
w e ł B a n a c h o d c zy tał pracę p. t. »Skon cesarzow ej Elżbiety w pieśni ludu«
Oddział w Chrzanowie.
II.
W a l n e Z g r o m a d z e n i e odbyło się 12. sty czn ia 1901 r. vf K rzeszow
cach, n a którem sekretarz oddziału p. St. Polaczek z d a ł sp raw ę z czynności z a ro k
1900, poczem przy stąp io n o do w y boru zarządu. P rzew odniczącym obrano p o n o w n ej