R_7_rozmaitości_jakóbiec.pdf
Media
Part of Przyczynki do rozmowy z głuchym / Lud 1901, t. 7
- extracted text
-
91
Grób królowej polskiej na. cmentarzu żydcwskim w Prad1e Czeskiej.
N a cmentarzu zydowskim w Pradze Czeskiej znajduje się nagrobek,
wyryty jest herb, składający się z trzech pól~ Na
środkowym mieszczą się trzy gwiazdy, na· obydwóch bocznych po
lwie. Według napisu na nagrobku spoczywać tu ma niejaka Anna
Szmidesowa, lecz według podania, krążącego między ludem pragskim,
jest to mogiła jakiejś królowej polskiej, która w ojczyźnie swojej
biła pieniądze. Przez króla polskiego została królowa ta wygnana
jakoby za niewierność, poniewaz zaś dawni jej poddaui godzili na
jej zycie, umknęła przeto do Czech i ukryła się w zydowskiej
na którym
dzielnicy miasta Prngi. Żydzi pragscy przyjęli ją chętnie dla tego,
i.z z racyi swego kró]ewskiego pochodzenia miała prawo bić pieniąd1.e. Przed śmierc·ią, wyguana królowa przyjęła, według podania,
judaizm, czem się tłómaezy, ze ją pochowano na cmentarzn zydowskim ; w przeciwnym bowiem razie nie byłaby przecie.z ziemia
przyj~la na łono swe ciała c:hrześcijańskiego. Herb z gwiazdami
i lwami wyryto na nagrobku zmarłej na pamiątkę jej królewskiego
pochodzenia, zaś o nazwisku jej właściwem przemilczano, umieszczaJąc natomiast 11apis, ze jest to miejsce wiecznego spoczynku
Anny Szmidesowej. Bali się bowiem Żydzi, że zwłoki byłej królowej
mogą zostać wykopane z grobu i przewiezione do Polski w celu
pogrzebania ich na cmentarzu chrześcijańskim". (Józef Sv at e k,
Prazske povesti a legendy, Praha 1883, 185).
St. Ciszewski.
Przyczynki do rozmowy z głuchym. W Słotwinie, powiat Żywiecki,
nie spotkałem się z rozwiniętym dyalogiem: ,,Jak się macie
Bartoszu?" Natomiast znalazłem inne, trochę dłuższe, bo o Bartoszu
tylko pytanie i odpowiedź. Rozmowa ta, według zdrowego rozumu
chłopskiego, nie może się toczyć z głuchym, bo ten przecie.z nic nie
słyszy, a najczęściej jest także równocześnie „mierny", jeno z takim
,,co walnie nie dosłysy•. Dy9:log połączony jest z objaśnieniem.
Ostatni przyszedł rok temu z Zywca do Słotwiny.
1. O gęsi.
Chłop
niós na sprzedoj gęś a drugi go doseł'. ji tak go powitoł:
• Witej Bartosie".
- ,,Niesie gęsi w kosie".
,, Jak sie ta nasi mająm ? "
,, Trzi złote mi za nie dająm ''.
2. O wróbla.k.
Seł'. joden chłop a chłopiec dosta.joł wróble na goju, ji powiado
ee tak:
,,Pochwolus Chrystus, chłapce I"
A chłopiec mu odpowiedzioł :
,,Jo q.ostaje wrabce".
92
1A chłop mu godo:
,,Jo ci godom pozdrowieni".
A chłopiec mu :
,,Jesce nie sąm obrośnieni".
3. O prosięńciu.
Kupił se chłop prosie i gnoł go, a drugi chłop jidzie ji
godo mu:
,, Chłopku za wie la to prosie ?"
A ón mówi : "Z J eleśnie".
Potem sie pyto: ,,Chłopku, skąndzeście ?"
A 6n mu godo : ,, Za pietnoście"'.
A ón mu: ,,E, chłopku, głupiście".
A ten se mówi: "A kto głupi to kupi i pozenie se ku chałupie•.
4. O głuchej pannie ze Żywoa.
,
Panna Bla naprzeciw ulicąm i spotkała kawaliera.
Qn ji godo: ,,Dzień dobry pani".
Qna mu odpowiado: ,, W jatcem była".
Qn sie ji pyto: Co słychać, pani?
Qna mówi: ,,Pluckam kupiła".
Qn ji mówi: ,,A cy pani osalała ?"
Ona mówi: ,,Seś centów dala".
Tak ón ji godo: ,,Całuj mie w d ... !"
A óna, mówi: ,,Ja, ja, zarqs, jeno pieprzu kupie".
Ona se myślała, jize ji godoł, coby jus Bla,
Jan Jakóbiec.
ROZBIORY 1 SPRAWOZDANIA
geograficzno-etnograficzny. Tom X, XI, XII, xm,
Warszawa r. 1896, 1897, 1898 i 1899. (Ciąg dalszy).
Tom XI, >Wisłyc, obejmujący 872 stronic dużej ósemki, jest rocznik starannie
redagowany jak rocznik poprzedni i mieści treść niemniej, jak tamten bogatą. Dość
przytoczyć tylko ważniejsze rozprawy, artykuły i materyały, aby podziwiać wielki!
troskliwość o rozwój pisma czcigodnego redaktora dr. J. Karłowicza i nader umiejętną rękę w prowadzeniu dzieła do wytkniętego celu. Tom ten zawiera następujqce
prace: Dr. Józef Pesz k e >Urywki dawnej szopki kaliskiej z roku 1850c. H. Sarnowska >Dwie melodye dożynkowec. H. Łopaciński >Dwa ustępy
w gwarze mazowieckiej, wyjęte z rękopisów z XVIII w.c. Dr. Karol Matyś.s
>Przezwiska ludowe w powiatach tarnobrzeskim, rawskim i brzeskim w Galicyic
jest to dokończenie pracy rozpoczętej w tomie X. i zawierającej razem 292 przezwisk.
Ad o lf Str ze Ie ck i podaje dalszy ciąg >Materyałów do bibliografii ludozn11.wstwa
polskiegoc. i dochodzi w tym tomie do litery p włącznie, pomieściwszy 1586 prac.
Dr. Jerzy Pol i w ka >Doktor wszystkowiedz. Ze studyów powiastkowychc. Znan11
u nas powiastKą o chłopie Świerczku wróżu, który odnalazł dziedziczce zgubiony
,,Wiała. 11
miesięcznik