R_5_sprawy tow4.pdf
Media
Part of Zgromadzenie miesięczne naukowe (cz.1,2,3) / Lud 1899, t. 5
- extracted text
-
— 388 —
SPRAWY TOWARZYSTWA.
I. Posiedzenia Sarządu.
I. O d d z i a ł b u c z a c k i .
T r z e c i e p o s i e d z e n i e Z a r z ą d u odbyło się 16, kw ie tn iu b. r.
O becni: insp. Ja n ic k i, dyr. K eff:rmiiller i dyr. Zych. P rzew od niczył p. M a z u r.
1. Uchwalono przesłać podziękowanie Gentr. Wydziałowi za podaro
wanie Oddziałowi wszystkich roczników „Ludu.“
2 . Postanowiono założyć b bliotekę Oddziału, skoro tylko zbierze się
znaczniejsza liczba dzieł z zakresu wyłącznie ludoznawczego. Do dziś ma
Oddział ledwie dziesięć tomów. Dla pomnożenia tego zbioru uchwalono :
a) prosić Centr. Wydział, aby wybrane według swego uznania dublety dzieł
z biblioteki Towarzystwa przeznaczył dla biblioteki Oddziału. 5) Prosić prezydyum Tow. „Verein für Oesterr. Volkskunde1' o przysyłanie organu tegoż
Towarzystwa, obiecując w zanaian prace Oddziału, o ile ukażą się drukiem.
3. Przyjęto do wiadomości zbiory z ostatniego miesiąca: d) Powin
szowanie imienin, b) Dziwne przygody chłopa (opowiadanie w rodzaju
Münchhausena). с) Pieśń o ces. Franciszku ; wszystkie po rusku.
4. Zapowiedziane zgromadzenie naukowe Oddziału, które nie mogło
się odbyć z powodów niezależnych od Zarządu — odłożono na czas pó
źniejszy.
5. U chw alono sześciu nowych członków zap ro po no w ać C en tr. W y
działowi do przyjęcia. Do dziś liczy O d d zia ł 38 członków.
6. P rz y ję to do w iadom ości sta n k asy, sposób p r o w a d z e n ia k an c e la ry i
i innych czynności Z a r z ą d u .
D y sk u sy a z udziałem w szystkich obecnych była ożywiona i zajm u ją ca
szczególniej w spraw ie bib lioteki O ddziału i z okazyi p rz e d s ta w io n y c h
zbiorów.
B u cza cz 16. kw ietnia 1 8 9 9 .
Jó zef M azur
Jan Skowroński
p rz e w o d n ic z ą e y .
se k re ta rz .
C z w a r t e p o s i e d z e n i e Z a r z ą d u odbyło się 16. lip ca br. O b ec n i:
Insp. J a n i c k i, dyr. K efferm üller i L a n g e r ; przew o dn iczył p; M a z u r .
Przyjęto do wiadomości :
1. Z ałatw ienie uchwał p o p rzed n ieg o p osiedzenia.
2.. Stan biblioteki Oddziału: Przybyło 5 nowych dzieł darem p. Olgi
Dubówny, dra Krzyżanowskiego i przewodniczącego, przyrzeczone Oddziałowi
nadto około 1 0 dzieł.
3. R ozdanie p om iędzy starszych uczniów tute jszeg o gim nazyum, odjeż
dżających n a wieś, kilkudziesięciu eg zem plarzy „ O d e z w y ."
4. Z b io ry : a ) 29 s z t u k p is a n e k z Z aleszczyk, z B u c z a c z a i M o n a sterz y sk p rz e s ła n y c h częścią C en tr. W ydzia łow i d la m uzeum ,
b) P io sn k i
miłosne i opis wesela w okolicy B uczacza.
Polecono do przyjęcia 2 nowych członków ; ogólna liczba zapisanych
członków Oddziału jest obecnie 40. W końcu przewodniczący wyraził prośbę
do obecnych o pamiętanie w czasie wakacyi o sprawach Towarzystwa
i Oddziału.
W Buczaczu 18. lipca 1899...
Alex. Janicki
J ó z e f Mazur.
zast. p rz e w o d n ic z ą c e g o ..
p rz ew o d n ic zą cy .
-
389 - -
P i ą t e p o s i e d z e n i e Zarządu odbyło się 17. września.
1. Przewodniczący poświęcił gorące wspomnienie ś. p. Janowi Obercowi, członkowi Oddziału, dobroczyńcy tut. młodzieży szkolnej, który zmarł
8 sierpnia b. r., poczem zdał sprawę z książki A. Stopki: „Sabała,“ którą
nabyto dla biblioteki Oddziału.
2. Zgromadzenie naukowe Oddziału z odczytem z zakresu ludoznaw
czego uchwalono odbyć w listopadzie.
3. Polecono do przyjęcia 4 nowych członków. Ogólna liczba członków
Oddziału jest 44; za obecnego Wydziału przybyło 21.
W Buchaczu 17. wrześoia 1899.
Alexander Janicki
J ó z e f Mazur
z a s tę p c a p rz ew o d n icząceg o .
II.
p rz ew o d n ic zą cy ,
Oddział krakowski.
C z w a r t e posiedzenie Zarządu Oddziału odbyło się dnia é. czerwca
1899 roku.
Obecny cały Zarząd, pp.: prof. Matusiak, Polaczek, Wałach, Stopka,
Jakóbiec, przewodniczy p Świętek.
1. P. Jakóbiec zgłasza na członków do komisyi popularnych odczytów
pp.: Magierę Jana i Wincentego Sikorę.
2. Tenże zgłasza swoje wystąpienie z Zarządu z powodu wyjazdu
z Krakowa na dalsze studya. Zarząd wystąpienia p. Jakóbca nie przyjmuje,
natomiast kooptuje p. Jana Magierę, który będzie zastępczo pełnił obowiązki
sekretarza po wyjeździe p Jakóbca.
3. P. Swlętek porusza następnie kwestyę popularnych odczytów. Pan
Stopka przemawia za rozszerzeniem tychże co do popularyzacyi wiedzy
wogóle, p. Jakóbiec sądzi przeciwnie, że w nich nie trzeba wychodzić poza
cele Oddziału; do popularyzacyi wiedzy służy zakładający się Uniwersytet
ludowy. Pp. Świętek, Matusiak, Walach również sądzą, że głównie trzeba
mieć przy tem na oku zbieranie materyałów, i że nie można powstawać
przeciw zwyczajom ludowym, ale je wyjaśniać a nawet do zachowania za
chęcać. Z powodu krótkości czasu p. Świętek tę sprawę odłożył aż do
utworzenia dotyczącej komisyi.
4. Świętek stawia wniosek, aby wybrać komisyę do zredagowania wydać
się mającej odezwy. W skład komisyi weszli pp. : Świętek, Matusiak, Ma
giera, Stopka.
5. Świętek odczytuje podziękowanie za życzenia przesłane tarnow
skiemu Oddziałowi. Posiedzenie zamknięto o godzinie B1/4.
T r z e c i e p o s i e d z e n i e naukowe Oddziału odbyło się dnia 4-go
czerwca 1899 roku, o godzinie 4 ' / 4 po południu w sali wyższej szkoły
realnej.
Obecni pp. : prof. Baudouin de Courtenay, Matusiak, Świętek, Po
laczek, Jakóbiec, Wałach, Stopka, Eosik, Magiera, Dąbrowski. W roli gości
pp. : Jaworek, Kielski, Lekszycki.
Na porządku dziennym: 1. Odczytanie protokołu z ostatniego posie
dzenia naukoweg ; 2. Wskazówki co do dokładnego zapisywania materyałów
ludoznawczych ze strony językowej — ref. prof. Baudouin de Courtenay.
Po odczytaniu protokołu przez sekretarza zabiera głos p. Wałach
i tłómaczy pojęcie wilii jako katolickiego święta w tem znaczeniu, że ma
najmniej pierwiastków pogańskich, mniej niż n. p. Wielkanoc.
-
890 -
N astęp u je je s z c z e d y sk u s y a n a d p isaniem protok ołó w z posiedzeń
na ukow ych. P. S to p k a p ro po nu je, ażeby p re le g e n t daw ał s tre szcz en ie swego
odczytu sek retarzo w i, s e k r e ta r z zaś m a tylko pisać dyskusyę ; pro f. M a tu s ia k rad zi, ażeby streszcz enia odczytów wcale nie p i s a ć , lecz tylko
dyskusyę.
P ro f. B a u d o u in de C o u rte n a y p rz y s tę p u je n a stęp n ie do swego odczytu.
Z a le c a pisownię fonetyczną, przyczem ra d z i więcej opisywać pewne dźwięki
i sposób wymaw iania, niż silić się n a od dan ie graficzne pew nych dźwięków
gwarowych.
P rof. M a tu s ia k zupełnie zgadza się n a zasadę opisywania. P p. S to p k a,
M a g ie ra , J a k ó b i e c p r o s z ą o pew ne wyjaśnienia.
Na tem p osiedzenie z a m k n ię to o godzinie 6.
Ja n Jakóbiec
Jan Swiętek
s e k re ta rz .
p rz ew o d n ic zą cy .
II) Wykaz darów na rzecz Towarzystwa.
I.
Do b i b l i o t e k i o f i a r o w a l i .
45. František Bartoš swoje dzieło: Naše děti. 2 wyd. Y Praze 1899.
46. R. Accademia dei Lincei w Rzymie, swoje wydawnictwo : Rendi
conti, rocznik V ili, zesz. 1—6.
47. Taż swoje sprawozdania (Atti) za rok 1899.
48. Gesellsch. zur Förderung deutscher Wissenschaft, Kunst und L i
teratur in Böhmen swoje wydawnictwo: Volksschauspiele aus dem
Böhmerwalde hrgg. топ J . J. Ammann. II. Th. Prag 1899.
49. Národopisné Museum českoslovanske swe wydawnictwo : Průvodce
po národopisném Museu českoslov. Praha 1899.
50. Towarzystwo tatrzańskie : Pamiętnik za rok 1899.
51. R. Accademia di scienze lettere ed arti w Padwie swe wydawnictwo :
Atti e memorie za rok 1897/98.
52. Ces. rosyj. gieograf. Towarzystwo :
Trudy, T. L, zeszyt 1, 2.
Moskwa 1899,
58. Průmyslové museum pro východní Čechy sprawozdanie swe za
r. 1898. Chrudim 1899.
54. Appalachian mountain Club w Bostonie swoje wydawnictwo : Appa
lachia. Yol. IX., nr. 1. Boston 1899.
55. Toż: Register za rok 1899.
56. Redakcya Hlidky dzieło: Fr. Šilhává: Yýbor ze spisů Yâcl Kosmáka I I , zesz. 1. i tegoż Sebrané spisy zesz. 7 i 8 . Berno 1899.
57. Taż: Apologie Křesťanství sestavil Pav. Yychodil IL
1, 2.
Brno 1897, 99.
58. The Smithsonian Institution, Washington swe wydawnictwa:
a) The unity of the human species by Marquis de Nadaillac. Wa
shington 1898.
b) Becent research in Egypt by W. M. Flinders - Petrie. W a
shington 1898.
c) A study of the Omaha Tribe : The import of the Totem by
Alice C. Fletcher. Washington 1898.
-
d)
e)
391 -
A new g ro up of stone im plem ents from the so uthern sh ores
of
la k e M ichigan by W. A. Phillips. W a shing ton 1 89 8.
A p relim in ary account of archa eolog ical field w ork in A rizo na
in 1 8 9 7 by J . W a l t e r Few kes. W a sh in g to n 1 8 9 8 ,
II.
Do m u z e u m ofi arowal i :
1. Jó z e f S ch n aid er, T a ta r ó w : 4 3 sztuk pisanek, inw ent nr. 1 2 1 — 125.
2. P rof. J ó z e f M a zu r, B uczacz : 6 sz tu k „ k r a s z a n e k “ z M o n as terz y s k .
inw ent. n r. 1 3 0 .
3. A dam P iw k o w sk i : S ie k ie rk a z krz em ienia zn alezio na n a polach
w K rásn em , gub. Ł o m ży ń sk a , in w en t n r. 131.
III) Spis nowych członków.
477. Bauda Kazimierz, prawnik w Tarnowie.
478. Bujak Franciszek, słuch, fil, Kraków.
479. Biblioteka nauczycieli c. k. szkoły realnej w Tarnowie.
480. Dr. Buszek Jan, lekarz miejski, Kraków.
481. Farb Marcus, sł. praw. Mikuliczyn.
482. Gniewosz Włodzimierz, c. k. Podkomorzy, poseł do Rady pań
stwa, właść. dóbr, Złoty Potok.
483. Ks. dr. Górka Jakób, prof, semin. duch., Tarnów.
484. Dr. Gumplowicz Ludwik, prof. Uniw., Graz.
485. Krzysztołowiczówna Sabina, nauczycielka, Mikuliczyn
486. Kucmynda Józef, c. k. kontrolor techniczny wBrzesku.
487. Leligdowicz Michał, właść. realm, Buczacz.
488. Dr. Lisowski Jan, adwokat, Buczacz.
489 Makowiecki Roman, c. k. prakt. pocztowy, Mikuliczyn.
490. Mazur Wawrzyniec, drogomistrz powiatowy, Żernica wyżną p.
Baligród.
491. Dr. Niewiadomski Czesław, c. k. Starosta, Buczacz.
492. Oprych Klemens, gospodarz i ślusarz w Sierczy, p. Wieliczka.
493. Ptaśnik Jan, sł. fil., Kraków.
494 Rychel Antoni, naucz., Wieliczka.
495. Sawicki Aleksander, c. k. inspektor techniczny w Tarnopolu.
496. Schmidt Witołd, Tarnów.
497. Sosiński Wojciech, nauczyciel, Wieliczka.
498. Szarga Stan., c. k. prof, gimn., Buczacz.
499. Tetmajer Włodzimierz, artysta-malarz, Bronowice małe p Łobzów.
500. Wadowski Stefan, słuch, praw, Kraków,
501. Wojnarowska Julia, nauczycielka w Wietrzykowicach p. Dąbrowa.
502. Ks. Zagorzański Marcelian, katecheta w Zakliczynie.
503. Zimler Teodor, c. k. drogomistrz, Mikuliczyn.
504. Zytyński Saturnin, sł. fil., Kraków.
— 392 —
•ŕ
Włodzimierz hr. Dzieduszycki.
Ur. dnia 22. czerw ca 1825 r. w Jaryczow ie na Podolu z ojca
Józefa K alasantego i m atki P auliny z Dzialyńskich, córki K saw erego
z Kościelca hr. Dzialyńskiego, senatora - wojewody K rólestw a Pol
skiego. W pierwszej młodości okazywał szczególniejsze zam iłowanie
do nauk przyrodniczych, które pod um iejętnem kierow nictw em wy
borowych nauczycieli nadało życiu Jego późniejszem u pewien ściśle
w ytknięty kierunek obfitujący w tak błogie owoce dla nauki polskiej
i całego narodu. Objąwszy po śm ierci ojca zarząd całego m ajątku,
zaczął z tern w iększą gorliwością gromadzić skarby naukow e z dzie
dziny botaniki i ornitologii, które wraz z biblioteką umieścił w gm achu
przy ulicy T eatralnej, stanow iącym dzisiejsze M uzeum im. Dzieduszyckich. Nie zajm ując się polityką, oddał się tem gorliwiej pracy
około podniesienia przem ysłu krajowego. Stał się jednym z głównych
założycieli Muzeum przem ysłowego m iejskiego, którego był prezesem
przez długie lata, jako delegat występował z dobrym skutkiem na wy-_
staw ach wiedeńskiej (1873 r.) i paryskiej (1878r.), a jako prezes kom itetu
pierwszej wystawy krajowej we Lwowie r. 1877 pokazał krajowi, co
na polu przemysłu dotychczas zdziałano a co jeszcze zdziałać można.
W uznaniu tych zasług nadała R ada m iasta Lw ow a w styczniu
1877 r. śp. Dzieduszyckiem u obywatelstwo honorowe, który r. 1876
po Alfredzie Potockim objął laskę m arszałkow ską w Sejmie krajow ym
a od r. 1884 został członkiem Izby Panów. Zam ieniw szy m arszałkostw o
na ciche życie, oddał się cały nauce i grom adzeniu skarbów naukowych,
które podczas pobytu Cesarza we Lwow ie r. 1880 ofiarował krajowi,
której to darow iźnie zabezpieczył trw ałość przez ustanow ienie ordynacyi familijnej im ienia Dzieduszyckich, uchw alonej ustaw ą w g ru
dniu 1893 r.
Oddany uporządkow aniu tych zbiorów, miał dosyć jeszcze czasu,
żeby nie spuszczać z oka innych działów pracy narodowej. Jego to
ofiarności należy się uznanie za ogłoszenie konkursu na opisanie któ
regokolwiek pow iatu Galicyi, dzięki czemu niejedna m onografia g ru n
tow na z zakresu gieografii i etnografii ujrzała światło dzienne. Również
bogate zbiory etnograficzne zgromadził w swojem m uzeum , które
choć nie przystępne dotychczas dla szerszej publiczności z powodu
jeszcze nie uporządkowania, przedstaw iają przecież bogatą skarbnicę,
z której późniejszy badacz na tem polu z pożytkiem korzystać będzie.
Opis działu jednego, uporządkow anego wydał krótko przed śm iercią
swoją p. t. Huculszezyzna, Lw ów 1899 z licznem i i pięknem i rycinam i.
W uznaniu tych zasług na polu nauki i etnografii m ianow ał go
U niw ersytet lwowski r. 1894 doktorem honoris causa, a Tow arzystw o
nasze na drugiem walnem zgrom adzeniu d. 21 stycznia 1896 r. człon
kiem honorowym „w uznaniu usiłowań jego około popierania badań
ludoznawczych w kraju naszym i około utw orzenia niezwykle cennych
zbiorów etnograficznych w m uzeum im. D zieduszyckich". Śp. D ziedu
szycki należał do tych m agnatów polskich, których życ:e pozostanie nieza
tarte w pam ięci narodu, jako zacnego i dobrze zasłużonego syna Ojczyzny.
Cześć Jego pam ięci!
—
-- - —
-
Z Drukarni Ludowej we Lwowie pod zarz. St. Baylego.