127904470c38ef6b01bd7fbb11b59fe6.pdf
Media
Part of Dowcipne pytania i zagadki / Lud, 1896, t. 2
- extracted text
-
-
228
—
Jeżeli w W i e l k ą niedzielę jest słota, w ów czas w szy stk ie n a
s tępując e po niej niedziele aż do Z ielonych Ś w ią te k b ę d ą słotne,
i przeciw nie, g d y w W i e l k ą niedzielę jest czas p o g o d n y i dalsze
niedziele b ę d ą się cieszyły pog od ą.
Dlaezep lisffi ositi (Zitterpappel) drżą, cboeiaż wiatru niema?
D y a b ę ł bluźnił P . B o g u w ten sp o s ó b : P a n i e Boże, s tw o
rz y łe ś w s zy stk ie zw ię rzę ta , a w ilk a niem asz ! — N a to B ó g :
S tw ó rzż e go sam. — D y a b li k w y s tr u g a ł w ilk a z drzew a, lecz
w ilk nie o k a z y w a ł z n a k ó w życia. Idzie do P a n a B o g a Ze s k a rg ą ,
że w ilk ru szać się nie chce. P . B ó g dajé m u ra d ę t a k ą : „Idź do
tw e g o d r e w n ia n e g o w ilka i szepnij m u do u c h a : „W ilk u , zjedz
d y a b ł a “ ! .a w ilk w te d y b ędzie m iał życie. S k o c z y ł d y ab e ł, ale
b a ł się w ilka, więc k rz y c z y g ło ś n o : „ W ilk u , zjedz P a n a B o g a “.
D rz e w o nie. rusz y ło się z miejsca. W r a c a się i znów sk a rż y Bogu,
że je g o tru d b y ł d arem ny. P a n B ó g m u o d p o w ia d a : „Nie u c z y
niłeś tak, j a k ci‘ p o le c iłe m “. Z g n ie w a n y d y a b lik pędzi do w ilk a
i g ło s e m j a k najcichszym szepce m u : „W ilk u , zjedz d y a b ł a “. W tej
chw ili w ilk o tw o rz y ł swój p y s k , zębam i uzb ro jony rz u ca się na
ku seg o, ale ten s m y k n a po b lisk ie drzewo osiki, już jest ria.
w ie rz c h o łk u i t a k się trzęsie ze strachu, że drżą w s zy stk ie liście
n a niem. Od tego czasu drżą listki osiki, chociaż w iatru niem a.
D o w c ip n e p y ta n ia i z a g a d k i.
1. K tó ry święty miał największe zęby? — Św. Józef, gdyż jako cieśla
m iał pilę.
2. K tó ry święty ma siedm uszu ? — Św. F loryan ; (2 swoje 4 u butów,
a 1 u konwi).
3. K tó ry święty na swojej matce drzewo rąbał, a świętym zo stał? —
Adam — m atką jego była ziemia.
4. Bez czego cieśla nie postaw i dom u? — Bez sęka, bo wszystko drzewo
je st sękate,
5. Gdzie najdroższa woda ? — W aptece.
6. Czego najwięcej w m ieście? — K ady, bo wszyscy radzą, mówią.
7. Czego najwięcejna gościńcu? — K urzu,
prochu.
8 .. Czego nie złam ie? - N itki.
9. Co chodzi rano na czterech nogach, w południe na dwóch,
a wieczór
na trzech ? — Człowiek — (dziecko, mąż, starzec z laską).
- 229 —
10.
K tóry koń widzi tyle z przodu, co i z ty łu ? — Ślepy.
11. Go najdalej zaleci? — Myśli ludzkie.
12.
13.
D w a węzełki soli, cały św iat osoli. — Oczy.
Kiedy mają. kolce u brony wesele? — Gdy orzą kapuścisko, bo wtedy
kwiczą z powodu głębi (głąb).
14. Kiedy wrona ma połówkę?
Gdy stoi na żerdzi.
15. Co po człowieku zostanie, gdy umrze ? — Proch.
16. B abskie rzemiosło dokoła obrosło, na środku dołeczek, w co się kładzie
kołeczek. Co to je st ? — Kądziel.
17.
Było chłopów: kopa i mendel, wypili pół kw arty gorzałki, wiele p rzy
szło jednem u zapłacić? — (K opa = 60 sztuk, zaś mendel = 15 s z t ,
razem 75 sz tu k ; lecz tu było 2 chłopów, jeden z nich nazywał się :
K opa, a dru g i: Mendel). — K ażdy zapłacił kw aterkę
18. Leży bochen między grochem. — Księżyc i gwiazdy.
19. Cztery kisie u Jadw isie, z każdej kisi noga wisi. — Lawa.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
26.
27.
28.
29.
30.
31;
32.
33.
34.
35.
36.
37.
38.
39.
40.
41.
Do południa um arła baba, a po południu gwizdała.J a k to by ło ?
—
(W tym domu um arła przed południem baba, a popołudniu chłop,
k tóry nazywał się : „G w izdała“).
Był Michał i gwizdał, ale Michał nie gwizdał. K to gw izdał? (Ponie
waż M ichał nie gwizdał, więc n ikt nie gwizdał, gdyż drugi chłop na
zywał, się: „G w izdał“).
Poszła kumosia do kumosi pożyczać pindereczki-pindy, a ja k nie po
życzysz pindereczki-pindy, to ja ci nie pożyczę podrygacza nigdy. Ja k
to rozum ieć? (Jedna z nich miała spód maślnicy, a druga laskę i „to
czki“ od maślnicy, czyli wierzch).
Co niepotrzebne na dachu? - D ziura.
Co we dnie, w nocy wytrzeszcza oczy? — Okno.
Ile trzeba gontów na dobrą chałupę ? — Nic, bo chałupa dobra.
Bez czego nie przyjedzie z la s u ? — Bez „naw ro tu “.
Do czego chłop „najpierw “ rąbnie, gdy ścina drzewo? — Do kory.
Jakiego piasku najwięcej w rze ce? — Mokrego.
W czem nie zrobi dziury? —- W wodzie.
Jakiego drzewa najwięcej rośnie na św iecie? — Okrągłego.
Co się stanie kogutowi, gdy mu 7 la t m in ie? — Na ósmy mu się
obróci.
Czyj ogon zajęczy? — Koński, bo z jego włosia są smyczki do basów
i skrzypiec.
Czego nie robią raz na rok w kościele ? — W W ielki piątek nie
dzwonią.
Co najprzód wejdzie do kościoła? — Głos klucza, którym kościelny
drzwi odmyka.
Na czem kościół sto i? — Na wierze katolickiej.
Czem kościół opasany? — T rójcą przenajśw iętszą.
K tóry święty najtłuściejszy? — Olej święty.
K tóry święty bez p ię ty ? — Krzyż święty.
Co po świętych w kościele? — K urz, proch.
K tóra babka je st w kościele n a js ta rs z a ? — Chrzcielnica;
Co po psie w kościele? — Sierć.
-
42.
43.
44.
45.
4 6.
47.
48.
49.
50.
51.
52.
53.
54.
55.
66.
57.
58.
59.
60.
61.
62.
63.
64.
65.
66.
67.
68.
69.
2 30
—
Czego P. Bóg nigdy nie widzi, król czasem, a chłop w każdy d zień ?
Bóg Boga, król k róla, chłop chłopa.
Bez czego się P. Bóg. woda, człowiek, wogólewszystko nie obejdzie?
Bez imienia.
K to nigdy się nie rodził, a u m a rł? — Adam.
Poszli dwaj godni do niegodnego i prosili go o lepsze
niż królestw o
n ie b ie sk ie ; o co go p ro sili? — Józef z A rym atei i Nikodem
prosili
P iła ta o ciało P. Jezusa.
Pokąd konia k u ją ? - Póki nie zdechnie
Po co w rona do lasu le c i? — Bo las do niej nie przyjdzie.
Ja k kraw iec najprędzej nożyce znajdzie? — Buchnie (uderzy) pięścią
o stół, to się same odezwą.
Ja k pies idzie po m oście? — T ak, ja k suka.
J a k się na konia w siad a? — Tak, ja k na kobyłę.
Czego żołnierzowi potrzeba podczas w ojny? — Siły.
Pod jakiem drzewem siedzi zając, gdy deszcz le je ? — Pod mokrem .
Co przy pługu niepotrzebne ? — Kwik, w rzask — gdy uieposmarowany.
Bez czego chłop zboża nie zwieje ? — G dy nie potrzęsie (popraw i)
szuflą.
B rat ze siostrą, mąż ze żoną znaleźli cztery jab łk a pod ja b ło n ią ,
wszystkim się po jednem dostało, jeszcze jedno zostało. Ja k się d zielili?
— Były właściwie 3 osoby : B rat, mąż, żona, k tó ra była sio strą b rata
Cały las deszcz zleje, a czterech sosien nie zleje Czego nie z le je ?
— L as = krowa, 4 sosny r r wymię z dójkami.
Siwa krow a przez las przejdzie, a biała nie D laczego? M leko zsiadłe
na ser nie przejdzie przez cedzidło, a siwa serw atka przejdzie.
K tó re drzewo je st królem w le sie ? — M ałe, gdyż ma szeroko roz
chodzące się gałęzie u dołu, więc idąc koło niego, trzeba się ciągle
schylać, gałęzie odsuwać, czyli kłaniać mu się.
Czy nóż wbity w próg puści człowieka do p o la? — N ie, bo czło
wiek musi sobie sam drzwi otworzyć.
Gdzie kowal pierwszy ufnal (H ufnagel) bije ? — P o głowie.
Za co koń pierwszy raz ciąg n ie ? — Z a wymię klaczy.
K tóra dziura je st ostatnia w p łu g u ? — Chłopa, który czepigi trzym a.
Na co człowiek idąc, daje pierw szą nogę naprzód ? — Na ziemię.
N a co kowal żelazo k u je? — N a żelazo.
K tó re drzewo cienko śpiewa, a koń nad niem ogonem kiw a? — Skrzypce,
koń = smyczek
Z czego mięso je st najlepsze? —1 Z pchły, bo się już wprzód palce
oblizuje, nim się ją uchwyci.
Co je st większe ja k łask a B oska? — D ziura. — Przez łaskę należy
rozumieć zwierzę ; dziura musi być większa, aby przez nią mogła
przesunąć się łaska (łasica) ; Boska może być użyte, bo każde zwierzę
je st Boskie.
Ile je st dziur do nieba? — P ełne pola. — N a ścierniskach sterczą
resztki zboża zżętego, a w tych są otwory.
Czego nie wolno robić we dnie? — D ziur nie wolno robić w dnie
konewki.
70.
231 -
Pierwszemu człowiekowi było na imig Adam, lecz jak ie miai nazwisko ?
— Skruszyła. — Dlaczego ? Przecież je st w pieśni napisane :
„Gwiazdo morza, któraś P a n a
Mlekiem swojem karm iła ;
Tyś śmierci szczep, który szczepił
Pierwszy rodzic, skruszyła“ — więc nazwisko pierwszego
rodzica było : Skruszyła.
Z A G A D K I .
1. Chuda kobyłka ciągnie półtora drzewka, a czasem i dwa.
'Ізц ш z «iSi
2. W lazł szczur pod mur, nie widać mu tylko ogon,
'Sufd
3. Stoi dąb na środku wsi, a do każdej chałupy gałązeczka wisi.
•0|U0irao.id i aonojg
4. W łesie było, liście miało, przyszło do wsi sabuczało.
'¿ se g
5. W lesie było, bście miało, przyszło do wsi o m ąkę prosiło.
•§5[fcui
6.
bu
В еледа
W lesie było, liście miało, przyszło do wsi, nosi duszę i ciało.
•bjjs Ą o j
7. Leży panna w murze, w czerwonym kapturze.
'ElSoQ
8. Są 4 rogi ; w jednym troszka, w drugim troszka, w trzecim troszka,
w czwartym troszka, a we środku bania.
’B nízaaij
9. P ołatane, pokarpane fpokropkowane), igłą nigdzie nie tykane
•:)bz.iam z B.ię>5[s
10.
Jedno mówi: stójmy, drugie m ów i: pójdźm y, trzecie mówi: kiwajmy
se głowiczkami.
-^вгм ц і врол ‘i^ azj oiup un аш аїш вл
Kilka oryginalnych wyrazów i zwrotów.
O ś k l i w y , o ś k l i w i e c , obrzydliw y, obrzydliw iec.
W o l a ś - c o , w o 1 a ś - к a, cobądź, gdziebądź.
G o j , d rzew o rosnące.
Z k o ń c a , z początku, np. zacnijm y se z k o ń c a = zacznijmy
z początku.
J e c h a ć p o d g ó r ę , jechać z g ó ry n a dół.
S k i r n y , u party.
S k r o n y, z powodu.
T a r a s i ć, kzyczeć.
G r u s у ć, burczeć na kogoś.
K w a k i, brukiew .
S e t n y , duży.