8392634d2e164898c7553db5507f7e1d.pdf
Media
Part of Zagadki ludowe z okolic Myślenic / Lud, 1896, t. 2
- extracted text
-
—
Z a g a d k i
40
-
lu d o w e
z o k o l i c y M y śle n ic p o d a ł P o b r a t y m i e c .
1. Stoi panna
w oknie, ogonek jej moknie.
Co to jest?
2. Stoi panna
w kąciku, w cornym kabociku1). Co to jest?
'0 p °!K)
3. Nie je, nie pije, a ckodzi i bije. Co to jest?
•(. t u S o z )
4 . Zielono jak
łąka, biolo jak mąka, mo ogon jak mys. Co to jest?
•('edoz'jj)
5.
ćtęrech cł^łjopoków goni, a zoden sie nie dogoni. Co to jest?
•(nzoAt гг т^оур)
6.
Dwa słupy stoją, гга tjmk słupach jest wieś, na tej wsi jest miasto,
a na tein mieście jest półka, a na tej półce jest las, a w tym
lesie pasie sie bydło. Co to jest?
•(hpmoíZQ)
Stoi panna przy słupie, trzymo rękę na d . . . . Co to jest?
•(гпэ2огг|5[ z 'Bjjpojyj)
8. Co jest lepse? plaskury 2) bez зкогу, су opolone z pieca?
•(orqsAçxq • • • щ o^ ХгогртрТ u ‘qopp oq. oq ortopodQ)
7.
9. Co jest lepse? су chrobocków3) becka, су złota lozecka ? 4).
•(zkM. op uifoozo]; u ‘■eoruizsd o^ oq Aiçspoqo.iqo ujpeg)
Stoi lozecka, na ty lozecce półecka, a w ty półecce tysiąc. Co to jest?
’О и )
11. Ditu, Dita, pełno skrzynia aksamitu. Co to jest?
•(jUTBzpns z пгшолр)
12. Ociec (ojciec) sie rodzi, а зугг po swiecie chodzi. Co to jest?
•(шлр t uoiSq )
10.
13.
W stałi, zgoir z kobierzyna, weź ze sobą nikielnika, bo jiis kosmoc
z gogowiiią, u sumnika. Co to znacy ?
•([oiso]; av] i33¡ramns n
‘(Ьожо) %umoSoS z (зрглг) oouisoq гггГ oq ‘(nfpi) ‘вгрпргциг
%qos oz гем. '(Änifz.igid piod z) mníz.ieiqoq; z treSz ‘ггерзд^)
14.
Trzy lozecki w jednym glidzie 5), drugo z kropką ku niej idzie,
trzecio w górze przekryslono, cworto kołem obtocono, piąto z wręża
przekręcono, szósto w księżyc przyciemniono. Co to jest?
•(osopjf) = (о) 1зггогшдэгоХгл;4
0ÂzèiS5[ av ugsozs ‘(s) 'Buooèaqezad nzèAV. aa upmd ‘(o) nuozoop
raejoq 13PP3M.ZO ‘(|) ,Biio[S9aj[0zjd ezjpS av игоэггр ‘(г) ejzpi
гпш n5[ hjfdojjj; z nSnap ‘(ш) ejzpèzj гпііирдГ av ppoestq ¿iz.ij,)
1) K a b a t, k a b a c ik (stró j w ie rz c h n i).
2) Ś liw k i z ie lo n e , n ie u d a łe .
3) R o b a c z k ó w , 1) la s e c z k a .
5) rz ę d zie.
41
—
—
15.
Stoi pan n a w ciem nicy, syje bez ig ły , bez nici, — a n syła ta k i
k w ia t, co na cały św iat. Co to j e s t ?
'( o^ z^ts^ )
16.
ć t y r y (cztery) p a n n y do je d n ej dziury sr . . . Co to j e s t ?
'(nfop snzopod ‘ifAoajj
17.
Stoi panna p rzy słupie, trzym o w arkoc p rzy
d . .. .
Co to je s t ?
'(ЧЩЖ)
18.
19.
T y siąc braci, je d n y m pasem oposani.
Co to je s t?
•(nzoqz rspdoug)
W ięk so zopora, niźli komora. Co to j e s t ?
•(врео 3S9p ztu ‘nogo jÍ zsj[5i a пш oq ‘issfo.xg)
20.
S toi półka, a w tej półce, m ogę przysiądz, ze je s t tysiąc. Co to je s t?
2 1.
L eci, leci sk rzy d e ł ni mo,
22.
Z ciała fuzyjo, chlebem nabijo, do p ięty m ierzy, a w nos u d erzy .
23.
Co to je s t ?
■(• • ' q )
T rz y sta sześdziesiąt pinć ptoków razem z dw unostu orłam i, zniosły
je d n o ja jo . Co to je s t ?
24.
L eci ptosek po pod lasek,
25.
N i mo rą k , ani nóg, a ja k w stanie, to do góry dostanie. C o t o je s t?
•(т о ї)
siado, siado, d . . . n i mo.
Co to je s t?
•(Seing)
■(тої)
lelitko 6) sie za nim w iece. Co to je s t ?
qkpèz.id oía jfpS ‘i[ec(o.iAiojoy[)
‘(та^а)
26.
W y so k i ta tk a , séroko m atka, syn salony, a córka ślepo. Co to je s t?
•(ąiuAS — oou ‘.ірзіл '■eiuieiz Т О ещ )
27.
R oz tylko byłem na ziemi, by zrobić ludzi dobrym i, a zem b y l
groźny, surow y — pow iedzą góry, parow y. Co to je s t?
'(d o ło j)
P o biołej górze, corne gęsi orzą. Co to je s t?
•(ozjotdnd od o n s ij)
28.
29.
W kosuli sie rodzi, a nago chodzi.
Co to je s t?
•(■t o )
30.
S iw y wół, w ypiul w ody p ełn y dół.
Co to je s t?
31.
W kościele b y ło : coś i nic. Coś w ylazło drzw iam i, nic oknem . Co zo
sta ło ?
(?.)• J ''
32.
C yrw ony korol, w inny sm ak, kam ienne serce, a c e m u t a k ? Co to je s t?
33.
W zam ku siedzi, a nie pon.
■ (т о й )
•(TO?TAV)
Co to je s t?
•(zonr a )
34.
B ecułecka w ina, a w niej d ziu rk i n i m a.
Co to je s t?
•(opep)
e) jęlitko.
— 42 36.
Przyjecbali miemcy лт cyrwonycli sukienkach, gdy ich rozbirali, nad
nimi płakali. Co to jest?
•(ninqoQ)
Jechoł Marek na jarm arek, kupiuł konia bez ogona, przysed do dom,
przyprawiał mu ogon. Co to jest ?
•O łli)
37. Leci ptosek po nad dasek, sypie sie mu z tyłu piosek. Co to jest ?
• 0 % i)
38. Siedzi chłop na dachu, kurzy fajke tabaku. Co to jest ?
•(uTiimyi)
36.
39.
W lesie było, liście miało, przysło do dom — zaskrzypiało. Co to jest?
•(ood/z.Tjjg)
40.
Malusinkie, corniusinkie, nowięksego cłeka rusy.
41.
42.
Co to jest?
'( w j )
Stoi dziwka w kumorze, opadły jom pociyrze. Co to jest?
'(ozohiqo i nz3jz(j)
Co jest pod nyrką ?
•(ozoueupoj)
43.
Biołych cielątek pełny chliwicek, a mindzy
Co to jest?
nimi cyrwony bycek.
44.
Na syroki łące, owiecek tysiące, miedzy nimi pastyrz, co mo cęsto
rogi. Co to jest?
•(jfpzuiAvS i oXz&tsyj;)
45.
Litera w literze, chowają pastyrze.
46.
Kiedy byłem u siebie, lotołem po niebie. Dzis mnie pokrajano,
w corny krwi zmocano i godaó kazano. Co to jest?
•(ojoid sishjc))
47.
Zimą zachowany, latem zapomniany.
Co to jest?
•(goayo — o [av] o)
Co' to je s t?
•(оэи)
48.
Co panna mo w środku, nió mo wdowa i mężatka, komin ma na
końcu. Co to jest?
•(„u“
49.
Jedzie, jedzie po żelezie, dusy nié mo, duse wiezie.
50.
Przyjechała hucno imość z zogranicy, zomiskała bez jakiś cos w pi
wnicy, wszyókim głowy zawracała w zopusty, naostatek najadła
sie kapusty. Co to jest?
•(eum z тззргоэд;)
51.
Ludziom służę do ubrania, do przykrycia lub posłania, u innego zaś
stworzenia służę jo w miejsce odzienia; jestem przez życia, nie
słysę, nie godom , a przeciec wiele nowin światu zapowiadom.
Co to jest?
'(ejsèS o.TOij)
Co to jest ?
— 43 —
52.
Siedzi pan n a w pokoju,
53.
W spodku grzm i, a w iyrchem sie łysko.
54.
Z am iost nóg mo ć ty ry rogi, a choć sk rzy d eł ni mo — leci, ludziom
rozpow iado. Co to je s t?
,(1sit 4
Siedzi pan n a na przypiecku, m ów i pociyrz po m im iecku. Co to je s t ?
•(u^oyp)
К у с у w ół, na sto gór, na trz y sta go słychać. Co to je s t ?
w ark o ck i mo n a
polu. Co to je s t ?
■(тшэтг м. A.oqoji3j(¡[)
Co to je s t ?
•(ujpsomjsBję).
55.
56.
’( ł O U I Z j r ) )
57.
58.
T rz y konie, o je d n y m ogonie. Co to j e s t ?
'(Ą piA k)
S toi dąb na śro d k u w si, korzenie mo w środku, a g ałązk i u spodku.
Co to je s t?
'(Sou u [ jffej: n [oojnd]
ooTfnd — eizByeS ‘nj[om ojo oz.i^huA. r= oinoz.iorf ‘do^tjo = ąhęf)
59.
P rz y s e d ćw iórnog, przew róciuł trójnogi, p rzy sed dw ojnog, w ybiuł
ćw iórnogi. Co sie to stało ?
•(l3^0i[ jntqjÍAV I J[9IA0JZ0 r r SoufoAVp
60.
P olecioł bystrow idz z b y stro ścią do radości, a ja k nie bedzie obfi
tości, to bedzie po radości, prose księdza jegom ości. Co to sie stało ?
•([етпэшв^Кду] — -urjpog }sof oSfeq. о д )
p o s Æ z jd
=
S o u p ç.iq .
p o ç jA io z .T d
‘^ o î [
=
S o u .i o i a q
<* o il le а.
Т о b y ło ta k :
R o z jed en ch(ł)opok n a w si, k cio ł b y ć k u n iecn ie księdzem ,
a n i e m r a w a 1) by(ł)a z nieg o strasn o i r o z t u r c h о с 2). T a k ja k
sie ta k w dom n n a p iy ro ł k u n iecn ie n a teg o księdza, ta k m atk a
za p ro w ad zi(ł)a go nojprzódzi do je g o m o ścia n a pleb an iją, i je n a
s tra se c n ie p y t a ć 3) jegom ościa, zeby g o nojprzódzi w y eg zam in o w a ł су u n (on) z d a tn y je s t n a księdza, albo nie. T a k dopiro
jegom oś(ć) ja k sie p o p aczu ł n a ta k ie g o śpika, co to ani sie m ył,
an i ceso ł p o rzom nie, ta k se zaro sin k i p o m y slo ł : „pockoj ły k u !
jo eie tu zaroz" w y egzam inuję, ze ci sie roz n a zow sze k siędzem
b y ć o d n iek ce, bo se m ysloł, że to ch o p o k do n icego. A m a tk a
ch o p o k a sto (ł)a i ce k a(ł)a co to z te g o bedzie. T a k d o p iro ś jegom oś
p y ta ją sie te g o ch o p o k a :
— S k o ro ś ty mój kochim y ta k i m ąd ry , co k ce s b y ć księdzem ,
to pow idz m i mój k o ch a n y , co to jes(t) b y s tro ś ć ?
— H m ! b y stro ść — p ad o rezo lu tn ie chopok — to jes(t) coś
ta k ie g o n ib y g'óra w ysoko, a spadzisto, co nikaj n a niom wyliź(ć).
— A jeg-omoś(ć) n a te odpow iedź u sm iech n u ł sie i pado : —
G (ł)upiś ty mój ch o p o k u z tw oją g ó rą, ja k — n ie p rzy m irzając —
’) niezgrabny, 2) u iedbający o siebie, 3) prosić.