3bf6384fea81e3f1facda1b78e59aa08.pdf
Media
Part of Pierwsze strony i spis treści / LUD 2005 t.89
- extracted text
-
L U D
ORGAN POLSKIEGO TOWARZYSTWA LUDOZNAWCZEGO
I KOMITETU NAUK ETNOLOGICZNYCH
POLSKIEJ AKADEMII NAUK
TOM LXXXIX ZA ROK 2005
„LUD” is regulary indexed in:
•
•
•
IBSS — International Bibliography o f Social and Cultural Anthropology,
IBZ — CD-ROM ,
Internationale Volkskundliche Bibliographie,
LUD
ORGAN POLSKIEGO TOWARZYSTWA
LUDOZNAWCZEGO
I
KOMITETU NAUK ETNOLOGICZNYCH
ORGANE DE LA SOCIÉTÉ POLONAISE D’ETHNOLOGIE
ET DU COMITÉ DES SCIENCES ETHNOLOGIQUES
ZA ŁO ŻO N Y W R O K U
1895
PRZEZ
A N T O N IE G O K A L IN Ę
O G Ó L N E G O Z B IO R U
TOM LXXXIX
ZA ROK 2005
P O L S K I E
T O W A R Z Y S T W O
L U D O Z N A W C Z E
K O M IT E T NAUK E T N O L O G IC Z N Y C H P O L S K IE J A K A D E M II NAUK
PO Z N A Ń - W ARSZAW A - W R O C Ł A W 2005
KOMITET REDAKCYJNY
Zbigniew Jasiewicz — przewodniczący, Zygmunt Kłodnicki,
Bronisława Kopczyńska-Jaworska, Anna Kowalska-Lewicka,
Dorota Simonides, Zofia Sokolewicz
ZESPÓŁ REDAKCYJNY
Redaktor naczelny — Zbigniew Jasiewicz
Zastępca redaktora naczelnego — Jacek Bednarski
Redaktor, sekretarz redakcji — Roman Bąk
Redaktor techniczny — Justyna Nowaczyk
Projekt okładki — Ewa Wąsowska
Recenzenci tomu:
Michał Buchowski, Jerzy Czajkowski,
Anna Szyfer, Ryszard Vorbrich,
Anna Zadrożyńska
Tłumaczenie streszczeń:
Zbigniew Nadstoga
ISSN 0076-1435
Publikacja dofinansowana przez Ministerstwo Nauki i Informatyzacji
oraz Sejmik Województwa Zachodniopomorskiego
i wydana przy współpracy z Uniwersytetem Wrocławskim
POLSKIE TOWARZYSTWO LUDOZNAWCZE — WROCŁAW 2005
ADMINISTRACJA: 50-382 WROCŁAW, UL. SZCZYTNICKA 11,
TEL. (0-71) 321 16 10; 321 16 14
REDAKCJA: 61-809 POZNAŃ, UL. ŚW. MARCIN 78
TEL. (0-61) 829 48 17, FAX (0-61) 829 47 10
e-m ail: jasezb@amu.edu.pl; jbed@amu.edu.pl
DRUK: Zakład Poligraficzno-Wydawniczy M -Druk w Wągrowcu
Lud t. 89,2005
SPIS TREŚCI
I. STUDIA I MATERIAŁY
Jacek S i e r a d z a n , O względności pojęć „magii” i „religii” ..................................
Krzysztof J a s k u ł o w s k i , Emile Durkheim o narodzie, patriotyzmie i nacjona
lizmie .............................................. .........................................................................
Nikodem B o ń c z a - T o m a s z e w s k i , Kultura niepiśmienna i jej wrogowie.
Problemy „oralności” wsi polskiej w XIX w ieku...................................................
Marta P e t r y k, Kwenowie w Norwegii......................................................................
Adam W. J e 1o n e k, Zróżnicowanie rasowe i rozwiązywanie konfliktów etnicznych
w M alezji..................................................................................................................
Jacek S p 1 i s g a r t, Instytucja gejszy. Przykład adaptacji tradycji w społeczeństwie
japońskim ..................................................................................................................
Maciej K u r c z , Żywot zgodny z obyczajem i wiarą. Cykl życia północnosudańskiego
wieśniaka — dzieciństwo i wiek młodzieńczy.......................................................
Michael O s 1 1 i n g, Nieznany proces o czary i świętokradztwo w Lublinie w 1644
roku.............................................................................................................................
Agnieszka S z c z e p a n i a k - K r o l l , Problemy adaptacji Bambrów poznańskich
w XVIII wieku, w świetle materiałów archiwalnych............................................
Roderyk L a n g e , Etnografia i etnologia na Polskim Uniwersytecie na Obczyźnie
(PUNO) w Londynie.................................................................................................
Maria G o d y ń - W r z e s i e ń , Zarys historii Międzynarodowej Komisji do Badania
Kultury Ludowej w K arpatach................................................................................
Leszek G a w l i k , Funkcjonowanie terminu „skansen” w polskim muzealnictwie
i współczesnych m ediach............................................................................ ............
KrystynaH e r m a n o w i c z - N o w a k , Dom z dzwonniczką w Lubomierzu . . .
II.
13
51
71
91
121
141
157
191
205
225
237
253
277
POGLĄDY I OPINIE
Hubert C z a c h o w s k i , Teoretycy i praktycy, czyli ile mamy etnologii?.............
289
III. ROZMOWY I WSPOMNIENIA
Bronisława K o p c z y ń s k a - J a w o r s k a , „Pracować nie tylko dla podłego
zysku i marnej chwały”. Odpowiedzi na pytania Zbigniewa Jasiew icza.............
295
6
IV. RECENZJE I NOTY RECENZYJNE
William F. P r i c e, Richard H. C r a p o, Psychologia w badaniach międzykulturo
wych, przeł. Agnieszka Nowak, Gdańsk 2003 (Tarzycjusz Buliński)...................
Anne A p p l e b a u m , Gulag przeł. Jakub Urbański, Warszawa 2005 {Aleksandra
Rzepkowska)..............................................................................................................
Kenneth M c R o b e r t s , Catalonia. Nation Building without a State, Toronto 2001
(Miriam Miklaszewska) ...........................................................................................
Pierwsze narody. Społeczności rdzenne i idea tubylczości we współczesnym świecie
red. Jarosław D e r 1 i c k i, Wojciech L i p i ń s k i , Warszawa 2002 (Marcin
Kwiatkowski) ............................................................................................................
Roses and red earth. Polish fo lk art in Australia, red. Maria W r o ń s k a - F r i e n d ,
Melbourne 2000 (Anna Nadolska—Styczyńska).....................................................
Komentarze do Polskiego Atlasu Etnograficznego, t. 8: Anna D r o ż d ż , Agnieszka
P i e ń c z a k, Zwyczaje i obrzędy weselne, część I: Od zalotów do ślubu cywilnego
red. Zygmunt Kłodnicki, Wrocław-Cieszyn 2004 (Barbara P a b ia n )..................
Józef N o w a k , Adwent i Boże Narodzenie w regionie tomaszowskim. Studium religij
ności ludowej, Lublin 2003 (Katarzyna Sm yk-Płoska)..........................................
313
318
320
324
331
334
337
V. KRONIKA
Posiedzenie Komitetu Nauk Etnologicznych PAN, Cieszyn, 17-18 czerwca 2005 (Ka
tarzyna Kaniowska) .................................................................................................
81 Walne Zgromadzenie Delegatów Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego, Supraśl,
17 września 2005 (Małgorzata Golicka-Jabłońska)............................................
Sprawozdanie z działalności Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Ludoznaw
czego w latach 2002-2005 (Jerzy Adam czewski)................................................
Warsztaty Bibliograficzne Internationale Volkskundliche Bibliographie (Bronisława
Kopczyńska-Jaworska, Inga Kuźma, Małgorzata Wilbik)....................................
Jublileusz w Pannie Marii (Anna Gomola, Anna Musialik)........................................
Cieszyńsko-kieleckie Seminarium Ludyczne „Współczesne zabawy — współczesne
zabawki”, Cieszyn, 21 października 2004 (Tomasz Michalewski).......................
Konferencja „Literatura i antropologia”, Siena, 24-25 lutego 2005 (Anna Gomola,
Małgorzata R ygielska).............................................................................................
Konferencja „Stare kobiety w kulturze i społeczeństwie”, Wrocław, 14 marca 2005
(Anna Weronika Brzezińska, Justyna S ło m ska ).....................................................
Konferencja „Zawód: antropolog...?”, Poznań, 10 maja 2005 (Joanna Wojtamwicz) . . .
Arcydzieła słownego i niematerialnego dziedzictwa ludzkości (Jacek Bednarski) .
343
344
349
359
367
370
372
375
376
379
VI. IN MEMORIAM
Stefan Aleksandrowicz 1946-2004 (Alfred Gauda) ........................................................... 383
Franciszka Dąbrowska 1916-2005 (Jan Łuczkow ski)................................................ ........383
Leszek Dzięgiel 1931-2005 (Ewa Kosowska, Eugeniusz Jaw orski)......................... ........ 384
Olga Illukiewicz 1922-2004 (Zofia Illukiew icz)......................................................... ........394
7
Danuta Tyłkowa 1932-2004 (.Krystyna Hermanowicz-Nowak, Zofia Szromba-Rysow a ) ....................................................................................................... .....................
Magdalena Parnowska 1930-2004 (Małgorzata O rlew icż)......................................
Barbara Peszat-Królikowska 1924—2005 (Krystyna Reinfuss-Janusz)......................
Józefa Rogulska 1919-2005 (Jan Łuczkow ski)...........................................................
Zofia Wieruszewska 1931-2005 (Jan Łuczkowski).....................................................
396
399
400
400
401
CONTENTS
I. STUDIES AND MATERIALS
Jacek S i e r a d z a n , On the relativity of the concepts of „magic” and „religion” .,
Krzysztof J a s k u l o w s k i , Emile Durkheim about the nation, patriotism and
nationalism ................................................................................................................
Nikodem B o n c z a - T o m a s z e w s k i , The illiterate culture and its enemies.
Problems of „orality” in the Polish village in the 19th century..............................
Marta P e t r y k, Kvens in N o rw a y ..............................................................................
Adam W. J e 1 o n e k, Racial differentiation and solution o f ethnic conflicts in
M alaysia....................................................................................................................
Jacek S p 1 i s g a r t, Geisha institution. An example o f adaptation of tradition in
Japanese so c ie ty ........................................................................................................
Maciej K u r c z, Life in line with the customs and faith. A life cycle o f north Sudanese
peasant — childhood and adolescence....................................................................
Michael O s 1 1 i n g, An unknown trial for witchcraft and theft o f the Eucharist in
Lublin, 1644 ..............................................................................................................
Agnieszka S z c z e p a n i a k - K r o l l , Problems with adaptation experienced by
Bamberg colonists in Poznan in the 18th century in light o f archival materials ..
Roderyk L a n g e , Ethnography and ethnology at the Polish University in Exile in
L ondon......................................................................................................................
Maria G o d y n - W r z e s i e n , An outline history of the International Committee for
Investigating Folk Culture in the C arpathians.......................................................
Leszek G a w 1i k, The word „skansen” in Polish museology and modem media . .
Krystyna H e r m a n o w i e z - N o w a k , A house with a cam panile.....................
13
51
71
91
121
141
157
191
205
225
237
253
277
II. VIEW S AND OPINIONS
Hubert C z a c h o w s k i , Theoreticians and practitioners or how much ethnology
do we have? ..............................................................................................................
289
III. INTERVIEWS AND RECOLLECTIONS
Bronisława K o p c z y ń s k a - J a w o r s k a , „Work not only for lousy profit and
futile glory”. Answers to Zbigniew Jasiewicz’s questions..................................
295
10
IV. REVIEWS AND REVIEW NOTES
William F. P r i c e, Richard H. C r a p o, Psychologia w badaniach międzykulturowych
[Psychology in intercultural studies], transl. by Agnieszka Nowak, Gdańsk 2003
(Tarzycjusz Buliński).................................................................................................
Anne A p p l e b a u m , Gulag [Gulag], transl. by Jakub Urbański, Warszawa 2005
(Aleksandra Rzepkowska) .........................................................................................
Kenneth M c R o b e r t s , Catalonia. Nation Building without a State, Toronto 2001
(Miriam Miklaszewska) ...........................................................................................
Pierwsze narody. Społeczności rdzenne i idea łubylczości we współczesnym świecie
[First peoples. Native communities and the idea o f tribal life in the modem world],
ed. Jarosław D e r 1i c k i, Wojciech L i p i ń s k i , Warszawa 2002 (Marcin Kwiat
kowski) ......................................................................................................................
Roses and red earth. Polish fo lk art in Australia, ed. Maria W r o ń s k a - F r i e n d ,
Melbourne 2000 (Anna Nadolska-Styczyńska).....................................................
Komentarze do Polskiego Atlasu Etnograficznego [Comments to the Polish Ethnogra
phic Atlas], vol. 8: Anna D r o ż d ż , Agnieszka P i e ń c z a k, Zwyczaje i obrzędy
weselne [Wedding customs and rituals], part I: Od zalotów do ślubu cywilnego [From
courtship to a registry wedding], ed. Z. Kłodnicki, Wrocław-Cieszyn 2004 (Barbara
P abian)......................................................................................................................
Józef N o w a k , Adwent i Boże Narodzenie w regionie tomaszowskim. Studium religijno
ści ludowej [Advent and Christmas in the Tomaszów region. A study of folk religiousness],
ed. Henryk Zimoń SVD, Lublin 2003 (Katarzyna Sm yk-Płoska).........................
313
318
320
324
331
334
337
V. CHRONICLE
Meeting o f the Ethnological Sciences Committee, Polish Academy of Sciences, Cie
szyn, 17-18 June 2005 (Katarzyna Kaniowska)....................... .............................
81s1General Meeting of Delegates to the Polish Ethnological Society, Supraśl, 17 Sep
tember 2005 (Małgorzata Gołicka-Jabłońska).....................................................
Report on the activities o f the Main Board of the Polish Ethnological Society between
2002-2005 (Jerzy Adamczewski)............................................................................
Bibliographic workshops of the Internationale Volkskundliche Bibliographie (Broni
sława Kopczyńska-Jaworska, Inga Kuzma, Małgorzata Wilbik).........................
Jubilee at Panna Maria (Anna Gomóła, Anna M usia lik)............................................
Cieszyn-Kielce Ethnological Seminar „Modem plays — modem toys”, Cieszyn, 21
October 2004 (Tomasz M ichalew ski)......................................................................
Conference „Literature and anthropology”, Siena, 24-25 February 2005 (Anna Gomo
la, Małgorzata Rygielska) .........................................................................................
Conference „Old women in culture and society”, Wrocław, 14 March 2005 (Anna We
ronika Brzezińska, Justyna Słom ska)......................................................................
Conference „Profession: anthropologist...?”, Poznań, 10 May 2005 (Joanna Wojtarow ic z )...........................................................................................................................
Masterpieces o f the oral and intangible heritage of humanity (Jacek Bednarski) . . .
343
344
349
359
367
370
372
375
376
379
VI. IN MEMORIAM
Stefan Aleksandrowicz 1946-2004 (Alfred Gauda) ...................................................
Franciszka Dąbrowska 1916-2005 (Jan Łuczkowski)................................................
383
383
11
Leszek Dzięgiel 1931-2005 {Ewa Kosowska, Eugeniusz Jaworski) .................................. 384
Olga Illukiewicz 1922-2004 (Zofia Iłlukiew icz)......................................................... ........ 394
Danuta Tyłkowa 1932-2004 (Krystyna Hermanowicz-Nowak, Zofia Szrom ba- Rysowa) .............................................. ................................................................... ........ 396
Magdalena Parnowska 1930-2004 (Małgorzata O rlew icz)...................................... ........ 399
Barbara Peszet-Królikowska 1924-2005 (Krystyna Reinfitss-Janusz)..................... ........ 400
Józefa Rogulska 1919-2005 (Jan Łuczkow ski)........................................................... ........ 400
Zofia Wieruszewska 1931-2005 (Jan Łuczkowski)..................................................... ........ 401