262118371b3eb6a84096d8159b993834.pdf
Media
Part of Bibliografia Etnografii Polskiej/ Homo interneticus: etnograficzne wędrówki w głąb sieci
- extracted text
-
Marcin Piotrowski — Bibliografia
etnografii polskiej
113
±±~>
Marcin Piotrowski
UNIWERSYTET ŁÓDZKI
Bibliografia etnografii polskiej
P
oczątki bibliografii etnografii polskiej sięgają dziewiętnastego wieku - jak
wiemy - były to opracowania drukowane samodzielnie, jak i w postaci odręb
nych numerów czasopism ludoznawczych. W Ośrodku Dokumentacji i Infor
macji Etnograficznej (ODiE) prace mające na celu stworzenie całościowej biblio¬
grafii rozpoczęły się we wczesnych latach siedemdziesiątych, a w latach osiemdzie¬
siątych podjęto działania uwieńczone kilkoma publikacjami bibliograficznymi, po
czątkowo retrospektywnymi, a później prowadzonymi na bieżąco (ich wykaz w załą
czonej literaturze). Kolejne opracowania - dzięki środkom grantu „Bibliografia Et
nografii polskiej w Internecie" - powstają od 2000 roku i sukcesywnie pomnażają in
ternetowe zasoby tej unikalnej bibliografii opracowanej prze zespół ODiE pod kierun
kiem profesor B. Kopczyńskiej-Jaworskiej. Skromny zespół - M . Wilbik, M . Niewia
domska, a także współpracownicy zatrudniani okresowo - A. Hlebowicz, I . Kuźma,
J. Kościelska oraz inni - stworzyli dzieło, którego rangę doceniają nie tylko etnolodzy,
ale i inni naukowcy w Polsce i na świecie. Jak mówi jednak profesor Jaworska: „ko
ledzy polscy nie podzielili się ani razu swoimi uwagami..." (tyczącymi bibliografii
- zasad jej tworzenia jak i zasobami).
Należy także przypomnieć, że zespół kierowany przez prof. Jaworską, zarówno
w ODiE, jak i w Katedrze Etnografii przez wiele lat, obok swoich podstawowych za¬
interesowań naukowych brał udział w wielu inicjatywach, mających na celu usyste¬
matyzowanie i opracowania porządkujące wiele dziedzin etnografii, etnologii, antropo¬
logii kultury. Wymienić tu trzeba współpracę z bibliograficznym czasopismem Demos,
w którym opublikowano wiele recenzji polskich prac etnograficznych (i pokrewnych),
czy też stworzenie słownika haseł związanych z szeroko rozumianym ludoznawstwem, pomocnych później miedzy innymi przy tworzeniu internetowej bibliografii.
Nawiązano także współpracę z wieloma instytucjami o podobnym zakresie działania
w całym świecie, korzystając z ich doświadczeń, sposobów działania, a częściowo rów¬
nież dorobku. W samym Ośrodku znajdują się uporządkowane zbiory tyczące szero¬
ko rozumianego ludoznawstwa, etnografii, etnologii. Wiele dziedzin - wystawiennictwo,
twórczość ludowa, muzealnictwo, imprezy związane z kulturą ludową są tu odnotowane
Marcin Piotrowski - Bibliografia
etnografii polskiej
114
i opracowane, dostępne dla zainteresowanych. Wiele z tych materiałów zostało opub
likowanych, stały się także podstawą dalszych badań, opracowań publikacji. Niestety,
problemy finansowe nie pozwalają na szersze opracowanie tych zbiorów, a co więcej,
na ich elektroniczne przetworzenie i udostępnienie.
Autorzy bep-u wielokrotnie uczestniczyli w spotkaniach roboczych i konferencjach
- krajowych i zagranicznych - dzieląc się swoimi doświadczeniami i refleksjami. Po
zwolę sobie, korzystając z ich publikacji, pokazać wybrane problemy związane z in
ternetowymi pracami bibliograficznymi:
1. Braki kadrowe i finansowe,
2. Problem dostosowania języka opisu oraz sposoby wyszukiwania,
3. Konieczność przeformułowania słów kluczowych,
4. Problem porównywalności bep ze „starymi" bibliografiami drukowanymi - ich
kompatybilność,
5. Problem wyznaczenia granic zakresu - etnografii, etnologii, antropologii kul¬
tury,
6. Interdyscyplinarność stwarzające jednocześnie szanse i problemy,
7. Zmiany pól zainteresowań - konieczność wprowadzania nowych haseł, ta
kich jak: media, reklama, płeć (gender) i inne,
8. Konieczność „współgrania" z innymi bibliografiami i dyscyplinami nauko¬
wymi,
9. Braki wynikające z niekompletności zbiorów literatury dostępnej w bibliote¬
kach (czasopisma),
10. Brak odzewu instytucji i organizacji, jak również autorów.
Należy więc:
1. Zachęcić wszystkich do korzystania z bep, zwłaszcza, że jest to - w przeciw¬
ieństwie do wielu innych bibliografii internetowych - bezpłatne,
2. Zmobilizować siebie i innych do przesyłania not bibliograficznych o publika¬
cjach własnych i kolegów,
3. W miarę możliwości wspomóc działania bep-u - organizacyjnie i finansowo.
Marcin Piotrowski — Bibliografia etnografii polskiej
115
Literatura:
Andrunik A., Bibliografia etnografii polskiej za lata 1934-1939, Polskie Towarzy
stwo Ludoznawcze, Ośrodek Dokumentacji i Informacji Etnograficznej PTL,
Łódź-Wrocław 1996.
Kulesza-Zakrzewska T., Bibliografia etnograficznych prac magisterskich, doktor¬
skich i habilitacyjnych wykonanych na uniwersytetach polskich w latach 1945¬
1975, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa-Łódź 1979.
Hlebowicz A., Bibliografia etnografii polskiej za lata 1926-1933, Polskie Towa¬
rzystwo Ludoznawcze, Ośrodek Dokumentacji i Informacji Etnograficznej PTL,
Łódź-Wrocław 1993.
Kościelska J., Bibliografia etnografii polskiej za lata 1986-1990, Polskie Towarzy¬
stwo Ludoznawcze, Ośrodek Dokumentacji i Informacji Etnograficznej PTL,
Łódź-Wrocław 1966.
Marcin Piotrowski - Bibliografia
etnografii polskiej
116
Karpińska G.E., Niewiadomska M . , Bibliografia zawartości Literatury ludowej za
lata 1957-1980, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, Wrocław 1986.
Niewiadomska M . , Bibliografia etnografii polskiej za lata 1976-1985, Zakład Na
rodowy im. Ossolińskich, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź 1989.
Karpińska G.E.,Niewiadomska M., Bibliografia zawartości Ludu za lata 1895-1985,
Polskie Towarzystwo Ludoznawcze,Wrocław 1988.
Piękno użyteczne czy piękno ginące. Infromator o realizacji programu Ministerstwa
Kultury i Sztuki „Ginące zawody", Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, red. i oprac.
Kopczyńska-Jaworska B., Niewiadomska-Rudnicka M . Łódź 1997.
Kopczyńska-Jaworska B., Kuźma I . , Wilbik M . , Warsztaty bibliograficzne. Inter
nationale volkskundlische bibliographie, Lud, t. L X X X I X , 2005, s.359-366
Kopczyńska-Jaworska B. Pracować nie tylko dla podłego zysku i miernej sławy. Od¬
powiedzi na pytania Zbigniewa Jasiewicza, Lud, t. LXXXIX, 2005, s.295-312
Kopczyńska-Jaworska B., Kuźma I . , Gegenwartige interessen der polnische ethno
logie, [w:] Europaische Etnologie im neuen Millenium, Thelm 2002, s.79-84.
Kuźma I . , Bibliografia etnografii polskiej w internecie (uwagi po dwóch latach funk
cjonowania), Lud, t . L X X X X I I , 2008, s. 265-272.