2bf0a7c556b48dda767e876bc3142de9.pdf
Media
Part of Kronika/ Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1960 t. 14 z.2
- extracted text
-
B A D A N I A
S Z T U K I
Zespół e t n o g r a f ó w
nośląskim
badania
w
przy
Bytomiu
Okręgowym
podjął
z
dzinnymi
w województwie
kierunkiem
mgr Barbary
dzane
w
są
Cieszyn,
Gliwice,
Tarnowskie
i
oraz
Będzinie.
który
posłuży
dań
Celem
do zbiorowego
działem K u l t u r y
nośląskie
czajów
którymi
województwa
Na
wadzono
badań
jest
ze
dokumentacyjnego,
opracowania
objęto
śląskich
nauczycieli
katowickiego.
k o n k u r s dotyczący
dorocznych
i
cowania
Częstochowa
szkół
Wspólnie z W y
W R N w Katowicach, Muzeum
ogłosiło
s t r o n y zasilą z b i o r y e t n o g r a f i c z n e M u
ludowych
rodzinnych. Polega
w
terenie powiatów
zakresie
kultury
zeum Regionalne
wakacyjnych
Kołbuck
ludowej.
zwy
stanu
i
przeprowadzenie
tradycyjnej
kultury
zebranie
autentycznych
materiałów,
K
Działalność
eksponatów
rolnictwa,
stroju
W K u b a l o n c e k/Wisły
powstało
m u z e u m rzeźby i m a l a r s t w a l u d o
wego. Przeniesiono t a m d r e w n i a n y
kościółek w i e j s k i , w k t ó r y m u m i e s z
c z o n e zostały rzeźby i o b r a z y m a
l o w a n e n a szkle, pochodzące z p r z y
drożnych k a p l i c z e k
w
okolicach
Wisły.
obecnego
regionu.
Zebrane
Jednocześnie
i meblarstwa
z
zgromadzono
zakresu
kowalstwa,
ludowego.
K
N
muzeów
badań było ogólne
materiały stanowić mają p u n k t w y j ś c i a d o przyszłych
badań.
jest
naukowe
dokumentacji
ludowej
dla Muzeum
konkursu
Kierownictwo
e k i p a spenetrowała 25 w s i . C e l e m
poznanie
Celem
je M u
z M u z e u m Górnośląskiego w B y t o m i u . W ciągu 14 d n i
160
obrzędowych.
Zorganizowało
m g r o w i Eugeniuszowi Jaworskiemu
systematycznych
pieśni
pro
penetracyjne
w Częstochowie w r a m a c h p r a k t y k
s t a r c z a n i u d o M u z e u m r e k w i z y t ó w o r a z strojów l u d o
ilustracji,
i Częstochowa
1959 r . b a d a n i a
d l a studentów.
badań p o w i e r z o n o
Gór
on n a do
w e wrześniu
wych,
opisów,
opra
naukowego.
przeprowa
l u d o w y c h . Jednocześnie podjęto akcję b a
ankietowych,
wiejskich
Ś L Ą S K U
z e u m , z d r u g i e j posłużą d o w y ż e j w y m i e n i o n e g o
Bielsko-Biała,
Góry,
b r a n i e m o ż l i w i e pełnego materiału
zwyczajów
i ro
które z j e d n e j
N A
katowickim. Badania pod
powiatach:
w
Gór
1959 r o k u
dorocznymi
Bazielichówny
Pszczyna,
Kołbuck
Muzeum
końcem
n a d l u d o w y m i zwyczajami
L U D O W E J
prace plastyków z a t r u d n i o n y c h
fabryce
włocławskiej.
w
W wojewódzkim D o m u K u l t u r y
w P o z n a n i u odbyła się w s t y c z n i u
b r . w y s t a w a propagująca
zastoso
w a n i e s z t u k i l u d o w e j w urządzeniu
wnętrza.
Pokazano
W
s t y c z n i u 1960 r o k u
o t w a r t o współczesnego
ceramikę,
hafty,
rzeźbę
w „Sieni G d a ń s k i e j ' ' w Gdańsku ludową
w y s t a w ę współczesnej s z t u k i l u d o i w y r o b y w i k l i n i a r s k i e . A u t o r a m i
Cichowicz
w e j k a s z u b s k i e j i k o c i e w s k i e j . O k o w y s t a w y są W i e s ł a w a
ło 300 eksponatów r e p r e z e n t o w a ł o i a r t . p i a s t . Z b i g n i e w K a j a .
osiągnięcia 40 t w ó r c ó w . P o k a z a n o
p r z e d e w s z y s t k i m h a f t y , ceramikę,
p l e c i o n k a r s t w o i rzeźbę.
P R N w Radomsku prowadzi pra
ce p r z y g o t o w a w c z e z w i ą z a n e z z a
mierzoną organizacją M u z e u m R e
g i o n a l n e g o Z i e m i Radomszczańskiej.
W g r u d n i u 1959 i s t y c z n i u b r .
Zaczątek z b i o r ó w M u z e u m
stano w
Zielonej
Górze
otwarta
była
w i ć będą e k s p o n a t y z e b r a n e n a w y w y s t a w a s z t u k i l u d o w e j i p r a c a m a
stawę p o w i a t o w ą , która odbyła się t o r ó w z t e r e n u w o j e w ó d z t w a zie
p o d k o n i e c ubiegłego r o k u .
lonogórskiego.
Wśród
eksponatów
wyróżniały
wiec.
się h a f t y A p o l o n i i
Kra
Zbiory sztuki ludowej w Muzeum
w
Bochni
wzbogacają
się s t a l e
o n o w e e k s p o n a t y nadsyłane z k r a
Z inicjatywy warszawskiej W R N
j u , a t a k ż e z z a g r a n i c y , n a ręce z o r g a n i z o w a n a
została
objazdowa
dyrektora
Muzeum
p r o f . S t . F i w y s t a w a współczesnych w y c i n a n e k
schera.
k u r p i o w s k i c h . W ciągu r o k u 1960
wystawa
ta pokazana
będzie w e
w s z y s t k i c h większych m i a s t a c h w o
Wystawy
jewództwa warszawskiego.
Doboru
W M u z e u m Śląskim w e W r o c ł a eksponatów n a w y s t a w ę dokonały
w i u odbył się w g r u d n i u 1959 r . a r t . p i a s t . J . S t a n k i e w i c z o w a i e t n o
pokaz
fajansów
w ł o c ł a w s k i c h . g r a f m g r H . Olędzka.
O b e j m o w a ł o n z a r ó w n o tradycyjną
ceramikę l u d o w ą j a k współczesne
W y s t a w a s z t u k i l u d o w e j Pogórzan
G o r l i c k i c h o t w a r t a była w G o r l i
cach w m a r c u b r .
Zgromadzono
eksponaty zarówno zabytkowe j a k
wykonane
współcześnie. R e p r e z e n
t o w a n e b y ł y w s z y s t k i e działy t w ó r
czości p l a s t y c z n e j P o g ó r z a n . Z o r g a
nizowali wystawę: Prezydium P R N
i M u z e u m Regionalne P T T K w Gor
licach. W y d a n o k a t a l o g zawierający
o g ó l n y w s t ę p p r o f . d r a R. R e i n f u s s a ,
opis e k s p o n a t ó w oraz 9 i l u s t r a c j i .
W y s t a w a m a l a r s t w a N i k i f o r a , eks
ponowana
n a początku
ubiegłego
r o k u w P a r y ż u , p o k a z a n a była n a
stępnie w A m s t e r d a m i e , B r u k s e l i
i Liège. W A m s t e r d a m i e
zorganiz o w a n a była o n a w S t a d e l i j k M u
séum, s t a r a n i e m d y r . W . S a n d b e r g a ,
jednocześnie z o d b y w a j ą c ą się t a m
w
październiku
wystawą
współ-
125
czesnego m a l a r s t w a p o l s k i e g o . J a k o
uzupełnienie p o k a z u p r a c N i k i f o r a
przygotowano
niewielką
wystawę
malarstwa prymitywów innych k r a
j ó w e u r o p e j s k i c h . W czasie w y s t a
w y w B e l g i i prasa tamtejsza, m . i n .
„La
Gauche",
„ L e Peuple",
„La
Phare
Dimanche",
„La
Dernière
H e u r e " , zamieściła artykuły o c e n i a
jące e n t u z j a s t y c z n i e twórczość N i
kifora.
D w i e w y s t a w y współczesnej w y
cinanki
polskiej
przeznaczone
do
Kanady
i do I n d i i
przygotowano
w r o k u 1959 z i n i c j a t y w y Zespołu
do
Spraw
Plastyki
Ministerstwa
K u l t u r y i Sztuki. Doboru
ekspo
natów dokonała a r t . p i a s t . J . S t a n k i e w i c z o w a . Układ plastyczny o p r a
cowali J . i W. Stankiewiczowie.
znaczono je na k o n k u r s y , w y s t a w y
i inne akcje organizowane
przez
poszczególne w o j e w ó d z t w a .
Ponad
to M i n i s t e r s t w o przyznało ogółem
220 nagród ( r a z e m 140 000 zł) d l a
twórców
l u d o w y c h , biorących u dział w 35 w y s t a w a c h i k o n k u r
sach. Z o k a z j i w y s t a w i konkursów
w y d a n o k i l k a katalogów, z a k u p i o n o
dla M u z e u m K u l t u r y i Sztuki L u
d o w e j w W a r s z a w i e o k . 1 000 e k s
p o n a t ó w n a sumę 300 000 zł o r a z
p r z y z n a n o a r t y s t o m l u d o w y m 126
stypendiów
t w ó r c z y c h n a łączną
sumę 150 000 zł, z czego 60 000 zł
przyznano na stypendia dla twór
ców
ludowych
współpracujących
z CPLiA.
*
Z o k a z j i p o l s k i c h w y s t a w gospo
d a r c z y c h z o r g a n i z o w a n y c h w 1959 r.
w L o n d y n i e i Paryżu, d w i e l u d o w e
wycinankarki
demonstrowały
swą
sztukę
na
specjalnych
pokazach.
W m a r c u o t w a r t a była w Pałacu Czesława K o n o p k a z K u r p i ó w —
WawrykoK u l t u r y i Nauki w Warszawie W y w Londynie i Janina
stawa Ludowej Sztuki
Stosowanej wicz z Łowicza — w Paryżu.
Litewskiej
SSR.
Pokazano
około
250 eksponatów w y k o n a n y c h p r z e z
50 t w ó r c ó w . Większość i c h w s p ó ł
p r a c u j e z przedsiębiorstwem a r t y
W ramach wymiany naukowo-kuls t y c z n y m „ D a i l e " , o d p o w i e d n i k i e m t u r a l n e j z zagranicą p r z e b y w a ł w
polskiej C P L i A . Wystawa
o b e j m o Czechosłowacji w e wrześniu 1959 r.
wała
rzeźbę
figuralną,
ceramikę, p r o f . d r R o m a n R e i n f u s s . Z r a m i e
tkaninę
oraz
wyroby
z metalu, nia Ministerstwa K u l t u r y i Sztuki
bursztynu i alabastru.
w y j e ż d ż a l i d o Czechosłowacji p r a
Różne
cownicy
nadzoru
C P L i A : art. piast.
i B. Kowalec.
I.
artystycznego
Podlasiecka
D n . 15.1.1960 r . zmarł w G r a b o
wie 78-letni w y c i n a n k a r z ludowy,
Ignacy
Dobrzyński.
W
pogrzebie
słynnego t w ó r c y l u d o w e g o
wzięli
Badania polskiej sztuki
ludowej
udział p r z e d s t a w i c i e l e P o l s k i e g o T o
w a r z y s t w a L u d o z n a w c z e g o , M u z e u m p r o w a d z i ł a n a j e s i e n i 1959 r. a n
w L u b l i n i e , Z P A P , W R N w L u b l i gielska etnografka i plastyczka Pearl
nie oraz twórcy l u d o w i . M o n o g r a B i n d e r oraz 2 absolwentów p a r y
d'Enseigne
ficzną p r a c ę o w y c i n a n k a c h D o s k i e j École Supérieure
brzyńskiego, pióra H e n r y k a Z w o l a - m e n t T e c h n i q u e — P i e r r e D u p l a n
Jacques
Bertoux.
Przygotowują
k i e w i c z a , drukowaliśmy w „Polskiej i
Sztuce
Ludowej"
n r 2 z 1958 r . o n i p r a c e n a u k o w e z z a k r e s u p o l
s k i e j rzeźby i w y c i n a n k i l u d o w e j .
Fundusze w y d a t k o w a n e przez M i
nisterstwo K u l t u r y
i
S z t u k i na
opiekę n a d sztuką l u d o w ą wyniosły
w 1959 r . ogółem 500 000 zł.; p r z e
są p r z e d e w s z y s t k i m w y r o b y l u d o
we. K i e r o w n i c t w o s k l e p u u t r z y m u j e
bezpośredni
kontakt z
twórcami
ludowymi.
*
W prasie polskiej
przeznaczonej
dla
zagranicy
pojawiły
się
w
I k w a r t a l e b r . p o w a ż n e błędy m e
r y t o r y c z n e w artykułach p o ś w i ę c o
n y c h p o l s k i e j sztuce l u d o w e j . W y
d a j e się t o szczególnie
szkodliwe
wobec
bardzo
niewielkiej
szansy
w y k r y c i a błędów przez c z y t e l n i k a
zagranicznego. W nrze 1 „Polski"
z 1960 r . z a m i e s z c z o n o reportaż f o
tograficzny M a r k a Holzmana doty
czący w y c i n a n e k ł o w i c k i c h . K r ó t k i
k o m e n t a r z p o u c z a , iż reportaż i l u
struje
codzienną
pracę
rodziny
Strycharskich. Na fotografiach po
kazano, j a k w y c i n k a r k a p r a c u j e sie
dząc p o d płotem, n a k t ó r y m r o z
w i e s z o n e są m a l o w n i c z o w y c i n a n k i .
T a k i e ujęcie, j a k k o l w i e k m o ż e i n t e
resujące ze w z g l ę d ó w
fotograficz
n y c h , s u g e r u j e , że w y c i n a n k i służą
do o z d o b y p ł o t ó w , poza t y m , j a k
w y n i k a z k o m e n t a r z a , że znajdują
wciąż w Łowiczu s w y c h l u d o w y c h
o d b i o r c ó w . W rzeczywistości r o d z i n a
S t r y c h a r s k i c h pracuje wyłącznie n a
z a m ó w i e n i a C P L i A czy M u z e u m , n i e
zdobiąc w y c i n a n k a m i n a w e t w n ę
t r z a w ł a s n e g o d o m u . F a k t u , że w y
c i n a n k i w Łowiczu a n i w żadnym
i n n y m r e g i o n i e P o l s k i n i e służyły
n i g d y d o o z d o b y płotów, a w y ł ą c z
nie wnętrz mieszkalnych, n i e trzeba
c h y b a n a w e t przypominać.
„Siedem d n i w Polsce" z d n .
7.II.1960 r . w o b s z e r n y m a r t y k u l e
poświęconym n o w o o t w a r t e m u w N o
wym
Jorku
magazynowi
CPLiA
i n f o r m u j e , iż w i e l k i m p o w o d z e n i e m
cieszyły się d y w a n y
dwuosnowowe,
kompozycje tkaczek z Podhala. D a
l e j d o w i a d u j e m y się, że o w e p o d
halańskie
tkaczki z
Zakopanego,
N o w e g o T a r g u i o k o l i c tkają d y w a
n y o m o t y w a c h zaczerpniętych z l e
gend
i życia
miejscowego
ludu.
Tego r o d z a j u i n f o r m a c j e dziwią t y m
b a r d z i e j , że f a k t w y s t ę p o w a n i a d y
N a początku b r . oddział
P T T K wanów dwuosnowowych jedynie w
w S a n o k u z o r g a n i z o w a ł s k l e p z p a P o l s c e północnej, n a P o d l a s i u , j e s t
miątkami, w k t ó r y m
s p r z e d a w a n e ogólnie z n a n y .