35cdf4d49a2f22789e78158f0482ecb7.pdf

Media

Part of Spis treści / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1997 t.51 z.1-2

extracted text
P

O

L S

K

A'.

S

Z

T

U

K

A

L

UD

O

W

A

KONTEKSTY
A N T R O P O L O G I A

1997

K U L T U R Y

E T N O G R A F I A

rok L i n r 1 - 2 ( 2 3 6 2 3 7 ) i n d e k s 3 6 9 4 0 3

c e n a 8 zł

S Z T U K A

(80O00xt>

SPIS

TREŚCI

HISTORIA I ANTROPOLOGIA

B R O N I S Ł A W MALINOWSKI

Dariusz

Grażyna

Czaja

Wprowadzenie: historia i antropologia
Clifford

3

Geertz

Historia i antropologia
Artm

6

Guriewicz

Historia i antropologia historyczna
Kirsten

13

Przedstawianie przeszłości. Uwagi na temat mitu i historii

22
29

Łotman

Wola boska czy gra hazardowa. (Prawidłowość i przypadek
w procesie historycznym)
Dariusz

32

Czaja

Czy historia się powtarza?

37

Czes ław Robotycki

Historia, tradycja, antropologia (tezy)
Wiesław

44

Juszczak

Ściganie horyzontu, czy kontemplacja? O dwóch pojęciach
realizmu.

45

Nie Van Dycki czyli o utożsamianiu

52

Uczone i popularne wymiary podróży w zaświaty w średnio­
wieczu
Sabat czarownic: kult popularny czy inkwizytorski stereotyp

54
61

Tazbir

66

. .

71

Bracki

. . .

75

Język a doświadczenie historyczne
Pochwała narratywizmu. Z Franklinem R. Ankersmitem roz­
mawia Włodzimierz Filipek

50-lecie „Kontekstów. Polskiej Sztuki Ludowej"

. . . .

Stefan

Morawski

Na marginesach „Spalonej powieści" Gołosowkera
Marcin

. .

200

Pastwa

Sense and sensibility
Witosław

201

Klembowski

Monika

203

Sznajderman

Kształt wymyślony

205

Skiba

Dlaczego muzyka przeszłości i czy da się coś z tym zrobić?

206

Sikora

Joanna

94

198

Michalski

Czas Rabiego Szapiro i inne czasy

Anna

197

208

Paluch

210

Sarnecka-Drużycka

212

Wieczorkiewicz

Tożsamość konsumenta

213

POŻEGNANIA

„Tam gdzie Bóg nie ukończył swego dzieła." Szkic o królu,
błaźnie i nowej demiurguii

105

Aleksander

118

133

221

WSPOMNIENIA
Sokół

Jerzy Łoziński
Aleksander

Krupa

219

Kutkowski

Marianna Wiśnios
124

215

Kamieński

O Mariannie Wiśnios
Jerzy

Lech

Wspinać się na górę Giewont

Jackowski

Władysław Rząb, Bazyli Albiczuk, Ludwik Więcek, Broni­
sław Krawczuk, Halina Dąbrowska
St. Zbigniew

Szpilka

223

Jackowski

137

Jerzy Łoziński

224

141

Noty o autorach
Streszczenia angielskie

225
226

Ludwik Stomma

stronie

187

PRZECZYTAŁEM

91

Sznajderman

Natura: kultura

181

192

Adam

Durand

Na

O sztuce różnie nazywanej

88

Tomasik

Schody do nieba

163

Jackowski

Zdrowie dla każdego

„Kultura tradycyjna" i „wiedza ludowa": dokąd prowadzi dialog
pomiędzy zachodnią a postsowiecką antropologią? . . . .

Maciej

Co? Po co? Dlaczego? Słucham. Terminowe doświadczenie
etnologa w Murzynowie

„Dusza z ciała wyleciała": Ideologiczna soczewka obiektywizm-u Johna Pultza

Barański

Totalitarna czy totalna? (Kultura stalinowska w świetle współ­
czesnych opracowań)

Wiesław

161

Olędzki

Ciało uwikłane w kulturę

Epos hrstoryczno-ideologiczny. Gazetowa historia w służbie
stanu wojennego

Monika

Jacek

81

Peter

Konserwować symbole

Jean-Yves

Antropolog jako artysta: fotografie Malinowskiego z Trobriandów

Sławomir

Frank R. Ankersmit

Wojciech

153

Terence Wright

Maria

Historia idei i etnologia w obrębie struktury znaku

Janusz

„Czyż nie byliśmy jak para rozbitków..." Dotknięcie historii. Listy
i archiwum Bronisława Malinowskiego
Helena Wayne (Malinowska) Listy Bronisława Malinowskiego
i Elsie Masson

Powrót do domu

Wrzosek

Metafory historiograficzne w pogoni za ułudą prawdy

Stefania

149

(Malinowska)

Wpływ kobiet na życie i dzieło Bronisława Malinowskiego

Marcin

Dwa obiegi tekstu w dawnej Polsce: rękopiśmienny i drukowany.
Propozycje badawcze

Marcin

146

Kubica-Heller

Rozmowa z Michaelem Youngiem [biografem Bronisława Mali­
nowskiego]

CO

Ginzburg

Wojciech

Grażyna

Roch Sulima

Jacques Le Gojf

Janusz

Rozmowa z Heleną Wayne [córką Bronisława Malinowskiego]

Aleksander

Waldemar Okoń

Carlo

143

Kubica-Heller

Zbigniew Benedyktowicz

Krupa

Kamień Przeznaczenia
Jurij

Grażyna

Helena Wayne

Hastrup

Maciej

Kubica-Heller

Spotkanie z córką Bronisława Malinowskiego i jego biografem

N a o k ł a d c e : Francesco Rosselli (?), Triumf Czasu
t y t u ł o w e j : Marianna Wiśnios, Ukrzyżowanie, ok. 1989, z kolekcji L. i B. Nawrockich
© Copyright by „Konteksty"
Przedruk za zgodą redakcji
Numer dotowany przez
Ministerstwo Kultury i Sztuki
oraz Fundację im. Stefana Batorego

POLSKA

SZTUKA

LUDOWA

KONTEKSTY
ANTROPOLOGIA

KULTURY

ETNOGRAFIA

SZTUKA

nr 1/2-1997

INSTYTUT SZTUKI POLSKIEJ AKADEMII NAUK

CONTENTS
B R O N I S Ł A W MALINOWSKI

HISTORY & ANTHROPOLOGY
Dariusz Czaja
Introduction. History and Anthropology
Clifford Geertz
History and Anthropology
Aran Guriewicz
History and Historical Anthropology
Kintai Hnstrup
Presenting the Past. Reflection on Myth and History
. . .
Maciej Krupa
The Stone of Destiny
Jurij Lotman
Divine Will or Gambling (Regularity and Coincidence in the
Historical Process)
Dariusz. Czaja
Does History Repeat Itself?
Czesław Rttharycki
History, Tradition, Anthropology (Theses)
Wiesław Juszczak
In Pursuit of the Horizon or Contemplation? On Two Concepts of
Realism
Waldemar Okoń
Non-Van-Dycks, or on Identification
Jacques Le Gaff
Learned and Popular Dimentions of Journey in the Olherworld in
the Middle Ages
Carlo Ginzburg
The Witches' Subbaih: The Popular Cult or Inquisitorial Stereo­
type

3

Grażyna Kubica-Heller
An Meeting with Daughter of Bronisław Malinowski and his
Biographer

143

6

Grażyna Kubica-Heller
An Interview with Helena Wayne (Malinowska)

14ft

13

Grażyna Kubica-Heller
An Interview with Michael Young
Helena Wayne (Malinowska)
Bronisław Malinowski: The Influence of Various Women on his
Life and Works

22
29

153
161

32

Story of Helena Wayne (Malinowska) Manage - Letters of
Bronisław Malinowski and Elsie Masson

163

37

Terence Wright
Ethnographer as Artist. Malinowski's Trobriand Photographs
Jacek Olędzki
What? What for? Why? I Hear. The Terminologial Experiences or
an Ethnologist in Murzynowo
Aleksander Jackowski
On Art. Known Under Different Names

44

45
W

54

Roch Sulima
„Konteksty" Yares Anniversery

61

66
71

Marcin Bracki
The History of Ideas and Ethnology within the Structure of the
Sign
Frank R. Ankersmii
Language and Historical Experience

81

In Praise of Narrativism. Włodzimierz Filipek talks to Franklin R.
Ankersmit

88

Stefania Peter
To Conserve Symbols

91

75

Marcin
Michalski
The Time of Rabbi Shapiro and Other Times
. . . .
Marcin Pastwa
Sense and sensibility
Witoslaw
Klembowski
Coming Home
Monika
Sznajderman
Invented Shapa
Maria Skiba
Why the Music of the Past and What Can Be Done about It?
Sławomir
Sikora
„The Spirit Departed from the Body."
Adam Paluch
The Body Involved in Culture
Joanna
Sarnecka-Druiycka
Health for Everyone
Anna
Wieczorkiewicz
Consunncr's Identity

94

1

105

118

Monika Sznajderman
.There where God has not Completed His Work." A Sketch about
the King, the Jester and the New Demiurge

124

Wiesław Szpilka
To Climb Mt. Giewont

133

Maciej Krupa
Stairway to Heaven

181

187
192
197

BOOKS RECENTLY READ
Stefan Morawski
On the Margin of the ..Burnt N o v e l " by Goloskover

Wojciech Wrzosek
Historiographie Metaphors - in Pursuit of the Illusion of Truth

Ludwik Stomma
Nature: Culture

149

Zbigniew Benedyktowicz
Gloss to The Story of Marriage

Janusz Tazbir
Two Circuits of Texts in Old Poland: Manuscript and Print.
Research Proposals

Janusz Barański
The Historical-Ideological Epos. Newspaper History in the
Service of the Martial Law Period
Wojciech Tomasik
Totalitarian or Total (Stalinist in the Light of Contemporary
Studies)
Jean-Yves Durand
..Traditional Culture" and „Folk Knowledge": Whither the Dialo­
gue between Western and Post-Soviet Anthropology?
. .

. . . .

198
200
201
203
205
206
208
210
212
213

FAREWELLS
A leksander
Jackowski
Władysław Rząb, Bazyli Albiczuk, L u d w i k Więcek, Broni­
sław Krawczuk, Halina D ą b r o w s k a
St. Zbigniew
Kamieński
About Marianna Wiśnios
Jerzy Kutkowski
Marianna W i ś n i o s

215
219
221

OBITUARY NOTICE

137

Lech Sokół
Jerzy Łoziński
Aleksander
Jackowski
Jerzy Łoziński

224

141

Notes about Authors
Summary of Articles

225
226

223

Redagują:

Zbigniew Benedyktowicz, Aleksander Jackowski, S ł a w o m i r Sikora (sekretarz redakcji), Danuta Benedyktowicz,

Doradzają

i współpracują:
Jerzy Bartmiński. Ewa Fryś-Pietraszkowa, Antoni X r o h . Czesław Robolycki. L u d w i k Stomma, Roch Sulima,

Dariusz Czaja

Zofia Bisiak
Tłumaczenia:
Projekt

Redaktor
Adres

Aleksandra Rodzińska-Chojnowska

o k ł a d k i i strony

tytułowej:

Jacek Królak

t e c h n i c z n y : Krzysztof Nalewajko

redakcji:

Instytut Sztuki P A N , ul. Długa 28, 00-950 Warszawa, skr. poczt. 994, tel. 831-32-71/4 wew. 243; fax 831-31-49

Spis rocznika 1996 kwartalnika „Konteksty"
Numer 1-2 poświęcony był w znacznym stopniu zagadnieniom
muzealnictwa i animacji kultury, w numerze 3-4 znalazły się teksty
poświęcone Jerzemu Nowosielskiemu, kulturze i sztuce Ukrainy
oraz badaniom etnogralicznym na Grodzieńszczyźnie.
nr
Andruchowycz Jurij Folkloryzm i etnografom
w dorobku
twórczym Bohdana lhora Antonycza
Andruchowycz Jurij Perwersja (fragment powieści)
Andrusieczko Piotr Elementy kształtujące tożsamość i świa­
domość narodową Ukraińców w Polsce
Banasińska Renata Repertuar muzyczny w katolickich i pra­
wosławnych wsiach rejonu lidzkiego i woronowskiego
Baranowskiej Małgorzata Warszawa, Miesiące, lata, wieki

(fragmenty)
Benedyktowicz Zbigniew „Konteksty. Polska Sztuka Ludo­
wa" - przed 40, 30, 20, 10, 5 laty
Benedyktowicz Zbigniew Małe / duże ojczyzny (rec. z M.
Baranowskiej
Warszawa. Miesiące, lata, wieki)
. .
Boczkowska Anna „ Jest tylko Beatrycze, i właśnie jej nie ma "
Bonkows' ka Sof i ja Geneza i kształtowanie się podsta wowych
typów krzyży na kościołach i cerkwiach
ukraińsko-pol­

skiego pogranicza

(do przełomu XVII i XVIII wieku)

Chmielewski Witold Środek

świata

w Lublinie

.

. . . .

Chojak Bruno Leś Kurbas
Chrudzimska Katarzyna Kilka słów o malarstwie
Jerzego
Nowosielskiego
Chrudzimska Katarzyna Specułum Mundi - Motyw lustra
w twórczości Jerzego
Nowosielskiego
Chrudzimska Katarzyna Widzenie rzeczywistości w pejza­
żach Jerzego Nowosielskiego
Cichocki Jacek Ksiądz i batiuszka jako autorytety
społeczno­
ści lokalnej
Cichowicz Stanisław Tożsamość albo zagrożenie różnicy

Czaja Dariusz Uncle bonum. Nowosielski o złu
Czaja Dariusz Twarze, twarze, twarze (rec, z J, Baczak,
Zapiski

z nocnych

dyżyrów)

taki?
Dołęgowska Katarzyna Polacy i Ruscy

.

Fedyszak-Radziejowska Barbara Wschodnie
pogranicze

i

.

.

Władysław Hasior O sztuce

plebejskiej.

1-2
3-4

3-4

. . . .

Herus Ludmyła Zabawki z Jaworowa na tle tradycji zabawkarstawa w Europie
Hnatiuk Ola Losy literackiego pokolenia lat sześćdziesiątych
na Ukrainie
(Isajewicz Jarosław] Piękniejsza rzeczywistość.
O recepcji
kultury antycznej na Ukrainie. Z profesorem Jarosławem

Isajewiczem, dyrektorem Instytutu Ukrainoznawstwa Na­
rodowej Akademii Nauk Ukrainy we Lwowie rozmawia
Wanda Kossobudzka-Orłowska
Jackowski Aleksander Jacek

tych wynurzeń. Z Jerzym Nowosielskim rozmawia Zbi­

gniew Podgórzec

3-4
3-4
3-4
1-2

3-4

[Jackowski Aleksander] O szfuce plebekskiej.

1-2
3-4
3-4

3-4

1-2
1-2

Z Władysła­

wem Hasiorem rozmawia Aleksander Jackowski
Jaworska Magdalena Muzeum etnograficzne z dziesięciolet­
nim wyprzedzeniem
[Janion Maria] „Każdy mówi drugiemu, że nie jest bogiem."

Rozmawiają prof. Maria Janion i prof. Ryszard Przy­
bylski
Kaczyński Andrzej „Renesans

3-4

1-2
1-2

3-1

Ukrainy" Relacja z Konferen­

cji zorganizowanej przez Fundację Batorego

. . .

3-4

Kędziorek Piotr Chłopskie zrzędzenie
Kiktiewa Tatiana Wybaczcie nam

1-2
3-4

Kis' Oksana Dziewczyna Rusałka - pokusa odchłani
. .
Kolasa Katarzyna Polak na Grodzieńszczyźnie - kto to taki?
Konstantynów Dariusz Światło z Północy. O recepcji sztuki
skandynawskiej
w kręgu rosyjskich modernistów
. .

3-4
3-4

3-4
1-2
1 -2
3-4

1-2

1-2
1-2
3-4

. . . .

Paszkiewicz Piotr Zielony klejnot w koronie. O architekturze
rosyjskiej w Finlandii 1609-1917 (zarys problematyki)
Peiper Tadeusz Najdawniejsze
pieśni taneczne
. . .
[Podgórzec Jerzy] Poprawki do biografii oraz nieco osobis­

3-4
1-2

tych wynurzeń. Z Jerzym Nowosielskim rozmawia Zbi­

3-4

Przybylski Ryszard Materia w chwale

3-4

mówi drugiemu,

że nie jest

bogiem." Rozmawiają prof. Maria Janion i prof. Ryszard
Przybylski
Mitznera.

Listy

3-4

do inter­
1-2

Robotycki Czesław Etnograficzne
déjà vu
Rychły Maciej Zapiski huculskie
Rzepińska Maria Kościół na Azorach

1-2
3-4
3-4

Sikora Sławomir Jak to się robi w Nowym Jorku? Wystawy
SHec'kyj Roman Ofiary składane przy zakładaniu domu przez
Ukraińców
Sitkowska Maryla Sześć godzin temu

1-2
3-4
1-2

Stanisławski Wojciech Jurij Andruchowycz

3-4

Stankewycz Michajło Krzyż - struktura tekstu artystycznego

3-4

Stelmaszczuk Hałyna Koronka

3-4

na Ukrainie

Stepowyk Dmytro Unia Brzeska i rozwój ukraińskiego
malars­
twa ikonowego w XVI i XVII w.
Straczuk Justyna Któż to jest - Litwin. Sprawozdanie z roz­
mów z mieszkańcami parafii pielaskiej rejonu woronows­
kiego na Białorusi

3-4

Striłeć Wałentyna Teatralna

3-4

legenda

Swerstiuk Jewhen Wystąpienie na Konferencji
„Renesans
Ukrainy"
Szpak Oksana Ukraińska grafika ludowa pogranicza
między
Wschodem
i Zachodem
Szporiuk Roman Wystąpienie na Konferencji
„Renesans
Ukrainy"
Uspienski Leonid Ikona we współczesnym
świecie
. .
Waniek Henryk Sztuka jako świętość i grzeszność
. .
Wieczorkiewicz Anna O funkcji i retoryce wypowiedzi muzeal­
nej
Wisłocki Seweryn A. Jacek Malczewski-artysta
pogranicza
dwu kultur

Wotunas

3-4

3-4
3-4
3-4
3-4
3-4

1-2
3-4

wymieszany; naród... -fragmenty rozmówz badań

etnograficznych na Grodzieńszczyźnie (patrz Engelking
A. i inni)
Wożniak Roman Przestrzeń

3-4

1-2

3-4

Raszewski Zbigniew Do Piotra
nowanego
doktoranta

3-4

3-4

Ostaszewski Jacek O muzyce w teatrze
Panas Władysław Brama
Panas Władysław Rozmowa o Nowosielskim

[Przybylski Ryszard] „Każdy
3-4
3-4

3-4

Olędzki Jacek Plagi, żywioły, demony. Opatrzność i święci
Pańscy albo próby poznawania siebie samego

gniew Podgórzec

Łoziński

Jackowski Aleksander „Konteksty. Polska Sztuka Ludowa".
Pół wieku istnienia pisma
Jackowski Aleksander Leszek Macak - kolekcjoner
. .

Michera Wojciech Ikona i zapomniane przykazanie Dekalogu
[Mitzner Piotr] Do Piotra Mitznera. Listy [Zbigniewa
Raszewskiego] do internowanego
doktoranta
Morawski Stefan Mitologiczne aspekty postmodernizmu
NohaOłeś U początków awangardy w malarstwie ukraińskim
[Nowosielski Jerzy] Poprawki do biografii oraz nieco osobis­

1-2

3-4

3-4

3-4
3-4

rzeczy

3-4

Z Władysławem

Hasiorem rozmawia Aleksander Jackowski

Jarosławem Isajewiczem, dyrektorem Instytutu Ukrainoz­
nawstwa Narodowej Akademii Nauk Ukrainy we Lwowie
rozmawia Wanda Kossobudzka-Orłowska
. . . .

ścia). Region Karpat
Mazurkiewicz Roman Przejrzystość

3-4

zachodnie

Polski. Spotkanie narodów po otwarciu granic

rzeczywistość.

na Ukrainie. Z profesorem

1-2

3-4

Engelking Anna Każda nacja swoju wieru ma. Uwagi wstępne
[do bloku tekstów BOH ADZIN, WIER MNOHA, Wnioski

z badań etnograficznych na Grodzieńszczyźnie]

kultury antycznej

1-2

3-4
3-4

- kto to

wobec śmierci

O recepcji

Kurbas Leś Droga „Berezilu"
i problemy jego
technologii
artystycznej
Kutelmach Kornelij „Spasowa broda": magia czy rzeczywis­
tość? Przyczynek do rolniczych motywów w obrzędach
cyklu kalendarzowego
(na materiale Środkowego
Pole­
sia)
Laskowska Justyna Nowe tendencje w muzealnictwie
Majerczyk Maria Binarna opozycja semantyczna „tu" i „tam"
w konstruowaniu wizji świa ta pozagrobowego (faza przej­

1-2

Dąbek Katarzyna Białorusin na Grodzieńszczyźnie

[Kossobudzka-Orłowska Wanda] Piękniejsza

teatralna,

Życzyńska-Ciołek Danuta Pomieszany

przestrzeń

świat

3-4

teatru

1-2

. . . .

3-4

New Tags

I agree with terms of use and I accept to free my contribution under the licence CC BY-SA.