Cyfrowa Etnografia

fd509892777bccef80c14f8d9c4489c9.pdf

Media

Part of Ostatnie strony, noty o autorach/ Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 2005 t.59 z.1

extracted text

Georges Banu - profesor w Instytucie Studiów Te­
atralnych Nowej Sorbony i w Centrum Studiów Te­
atralnych Uniwersytetu Louvain-la-Neuve w Belgii.
Współredaktor pisma ..Alternatives théâtrales",
współpracuje z „Art Press". Kieruje serią wydawniczą
Le temps du Théâtre w wydawnictwie Actes Sud, gdzie
jest także redaktorem naczelnym pisma ,,1'Art du
théâtre".

Noty o autorach

Publikował liczne artykuły i książki poświęcone przede
wszystkim widowisku XX w., m i n . : Peter Brook, de Ti­
mon d'Athènes à Hamlet (2. wydanie pod tytułem: Pe­
ter Brook, Vers un théâtre premier, Paryż 2005), Le rouge
et or (najpiękniejsze teatry europejskie), Notre théâtre.
'La Cerisaie' (najważniejsze inscenizacje Czechowa),
Le Rideau ou la fęlure du monde oraz l'Homme de dos
(prace na temat związków między teatrem i malar­
stwem), Exercices d'accompagnement, d'Antoine Vite? à
Sarah Bernhardt (owoc współracy z Antoine Vitez).
Pod kierunkiem Banu powstała praca zbiorowa Ry­
szard Cieślak, acteur-emblème des années soixante (Paryż
1992). Ostatnio zredagował też podwójny numer „Al­
ternatives théâtrales", zatytułowany L'épreuve du ri­
sque, towarzyszący festiwalowi w Avignon 2005. Jego
najnowsza książka Loubli. Essai en miettes (Zapomnie­
nie. Esej z okruchów) jest dopełnieniem wcześniejszych
prac poświęconych pamięci (zwłaszcza Les Mémoires
du théâtre, wyd. Actes Sud, wznowienie 2005).
Georges Banu trzykrotnie otrzymał nagrodę za najlep­
sza francuską książkę o teatrze. Jest autorem dwóch
filmów zrealizowanych dla ARTE/INA: Tchékhov le
témoin impartial et Shakespeare oraz Des Rois dans la
tempête które otrzymały nagrody UNESCO
Zbigniew Benedyktowicz ­ antropolog kultury, re­
daktor naczelny kwartalnika „Konteksty. Polska Sztu­
ka Ludowa". Członek redakcji „Kwartalnika Filmowe­
go". Kierownik Pracowni Antropologii Kultury, Filmu
i Sztuki Audiowizualnej Polskiej Akademii Nauk. A u ­
tor prac z zakresu wyobraźni symbolicznej i antropolo­
gii współczesnej. Współautor książki Dom iv tradycji lu­
dowej (1993). Autor pracy Portret? „obcego" (2000).
Peter Brook - dyrektor Międzynarodowego Ośrodka
Twórczości Teatralnej w Paryżu. Wcześniej pracował
jako reżyser i dyrektor w The Royal Shakespeare Com­
pany w Wielkiej Brytanii. Wystawił wiele przełomo­
wych przedstawień teatralnych, do których należą:
Marat/Sade, Sen nocy letniej i Mahabharata. We współ­
pracy z Jeanne de Salzmann wyreżyserował film Me­
etings with Remarkable Men (Spotkania z wybitnymi ludź­
mi). Jego książka The Empty Space (Pusta przestrzeń),
podejmująca problematykę istoty i roli teatru, należy
do najważniejszych publikacji o teatrze XX wieku.
Jean Clair - historyk sztuki, dyrektor Muzeum Picas­
sa w Paryżu. Opublikował m.in.: Consideration sur
l'etat des Beaux-Arts (1983), Elevage de po ussière

(1992), LArt est­il une connaissance (1993), Le respo n­
sabilité de l'artiste. Les avant­garde entre terreur et raiso n
(1997)
Dariusz Czaja ­ antropolog kultury, absolwent etno­
logii UJ. Adiunkt w Instytucie Antropologii Kultury
i Etnologii UJ, członek redakcji „Kontekstów". Redak­
tor książek Mitologie popularne (1994) i Metamorfozy
ciała (1999). Zajmuje się zjawiskami kultury współcze­
snej, publikuje artykuły z dziedziny antropologii filmu,
teorii symbolu, myślenia mitycznego. Ostatnio wydal
książkę Sygnatura i fragment. Narracje antropologiczne
(Wydawnictwo Uniwersyteckie, (2003)
Krystyna Duniec - adiunkt w Zakładzie Teatru Insty­
tutu Sztuki PAN. Autorka rozpraw i artykułów z za­
kresu historii teatru i teatru współczesnego, książki
Kaprysy Prospera. Szekspirowskie inscenizacje Leona
Schillera.
Krzysztof Gierałtowski - fotograf, fotoreporter, por­
trecista. W latach 1982-89 niezależny fotograf (Niem­
cy, Holandia, Polska); wystawy w znaczących muzeach
europejskich. Od 1982 pracuje nad liczącą dziś prze­
szło 90 tys. negatywów kolekcją, „Polacy, portrety
współczesne". W 1994 powstaje Studio Gierałtowskiego - portrety i zdjęcia ludzi w akcji dla prasy
i agencji reklamowych Leo Burnett, Lintas, E/B/D,
Publicis FCB, TJ Partner, Euro RSCG, BBDO. W latachl994-98 stały współpracownik TWOJEGO STY­
LU. Od 1996 kontynuacja dotychczasowych działań
Studia i Galerii, która prezentuje między innymi: Jean
Loup Sierra, R. Walkera, W. Wołkowa, Z. Furmana,
St. Wosia, W. Witka/Oslo, Anitę Andrzejewską oraz
młodych fotografów. 1997-99 inicjator i juror konkur­
su fotograficznego Szansa/FOTO i Wielka Szan¬
sa/MAGAZYN G A Z E T A WYBORCZA. W roku
1999 album - Krzysztof Gierałtowski Portrety, (Wyd.
WAiF) wyróżniony ł^l" L' PTWK. W 2000 r. Gale­
ria/Studio otrzymuje nagrody i wyróżnienia za koncep­
cje i produkcję kalendarzy fotograficznych. Konkursy:
Złote Orły i Vidical 2000 Album promocyjny -Polska
zawszebliska Warszawa 2001 ORLEN SA wydaje Ka­
lendarz nortretowv z nieścia zwinięta w fiee na okład
Gierałtowski c 2002 2002 03 Oczvma Gierałtow'
—

_

7 Va m
loparni r a m hiał m i k
m 2004 P
II
T V P wyemitował fflm o Gierałtowskim Polacy Pola-

157

NOTY O AUTORACH

cy..." prezentowany na festiwalach w Krakowie, Kan­
tonie i Rzymie. Książka Gry z portretem - Dokumenta­
cja Gierałtowskiego 1963-2004. 2005 Krytyczne felie­
tony w miesięczniku fotograficznym POZYTYW. Wy­
kłady w Wyższej Szkole Sztuk Wizualnych i Nowych
Mediów
Stypendysta Polskiego i Holenderskiego Ministerstwa
Kultury, Rządu Republiki Francuskiej oraz Agencji I n ­
formacyjnej U S A oraz Fondation pour une Entraide
Intellectuelle Européenne.
Marek Janczyk - historyk sztuki. Pracuje w Muzeum
Historii Fotografii w Krakowie.
Kurator wystaw m.in. z zakresu sztuki fotografii i ma­
larstwa (np. wystawy prezentujące twórczość fotogra­
fów: Zygmunt Rytka, Zbigniew Tomaszczuk, Jerzy
Lewczyński i in.) oraz autor tekstów poświęconych
sztuce współczesnej np. o malarstwie Grzegorza Bed­
narskiego, o romantyzmie fotografii polskiej i i n .
Współautor (z Iwoną Święch) monograficznej wysta­
wy Andrzeja Różyckiego.
Marie­Hélène Estienne ­ po okresie pracy dzienni­
karskiej w Nouvel Observateur oraz Nouvelles Littéra­
ires, została asystentką Michela Gui, opracowując
z n i m program Festival d'Automne w Paryżu. W 1977
dołącza do Centre International de Créations
Théâtrales (CICT) w związku z realizacją Ubu aux Bo­
uffes - współpracuje przy wszystkich projektach. Jest
asystentką Petera Brooka przy La Tragédie de Carmen,
Le Mahabharata, następnie współpracuje przy insceni­
zacji La Tempête, Impressio ns de Pelléas, Wo za Albert,
a ostatnio Tragedii Hamleta (2000). Jest współatorką
(z Peterem Brookiem) LHomme Qui i Je suis un
phénomène ­ przedstawionych w Théâtre des Bouffes
du Nord. W Bouffes du Nord zrealizowała adaptację
francuską sztuki Le Costume (The Suit) na podstawie
Can Themba (1999) oraz Far Away Caryl Churchill
(2002). Współpracowała przy realizacji oraz wspólnie
z Jean-Claude Carrière opracowała tekst Tragedii
Hamleta (2002). Ostatnio opracowała z Jean­Claude
Carrière tekst La Mort de Krishna oraz zrealizowała
francuską adaptację Ta main dans la mienne Carol Ro-

element ówczesnych widowisk Kantora - ambalaż.
Ambalaż miał pozbawiać aktorów i przedmioty właści­
wego im kształtu, czynić z nich niezróżnicowaną ma­
terię. Kolejnym krokiem od ambalażu było przejście
do „teatru informel" (1960-62) - teatru automatycz­
nego, poddającego się przypadkowi, ruchowi materii.
Aktorzy w przedstawieniu „teatru informel" -W ma­
łym Dworku wg Witkiewicza (1961) - byli traktowani
na równi z przedmiotami, zostali całkowicie pozbawie­
ni indywidualności. Ideę „teatru informel" zastąpiła
koncepcja „teatru zerowego" (1962-1964), pozbawioakcji dziania się. Jej najpełniejszym wyrazem był
spektakl Wariat i Zakonnica także wg Witkiewicza, wy­
stawiony przez Kantora w 1963 roku. Następnie ewołucja praktyki i estetyki akcji scenicznych doprowadzi­
ła Kantora do granicy teatru pojmowanego tradycyj­
nie. W roku 1965 powstają pierwsze polskie happe­
ningi - Cricotage i Linia Podziału. Dwa lata później
słynne: List oraz Panoramiczny Happeniang Morski.
Rozczarowanie happeningiem przywiodło Kantora na
powrót do teatru W 1972 roku powstają Nadobnisie
i Koczkodany wg Witkiewicza w których elementy
haoneninsu zostałv wchłonięte orzez widowisko Trzv
lata później spektaklem Umarła Klasa rozwinął Kantor
rmalem^teatru śmie^irMaSe^tego^
nPe T
3 najwybitniejsze i najbardziej znane spek
rvrV"wi
Ni h
zą
y
y O),
gyjz^
po
ocę\yoojioraz
wystawione pośmiertnie uzis są moje uroazmy i i y y i j ,
Ktorycn motywem g ownym jest smierc, przemijanie
i pamięć oraz utrwalona w niej mstona. w widowi­
skach „teatru śmierci uwypukla się obecna w całej
twórczości Kantora koncepcja „Realności Najniższej
Rangi .

fkT

Tadeusz Kantor (1915-1990) - reżyser, twórca hap­
peningów, malarz, scenograf, pisarz, teoretyk sztuki,
aktor we własnych przedstawieniach, wykładowca
krakowskiej ASP Czerpał inspiracje z konstruktywi­
zmu i dadaizmu, malarstwa informel i surrealizmu.
Kształcił się w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie
pod okiem wybitnego scenografa międzywojnia Karo­
la Frycza. W roku 1955 grupa plastyków, krytyków
i teoretyków sztuki pod jego kierownictwem założyła
teatr C R I C O T 2. Pierwszą premierą C R I C O T 2 była
Mątwa wg Witkiewicza (1956), w drugim przedstawie­
niu Cyrk, odnaleźć można było kolejny rozpoznawalny

158

'^Z~W hrilmO)

U P

N i n a Kiraly - filolog rosyjski (z fakultatywną specja­
lizacją polską i węgierską) pracowała w Zakładzie H i ­
storii Kultury Instytutu Słowianoznawstwa Rosyjskiej
Akademii Nauk pod kierownictwem prof. I . F.Bełzy.
Tematem naukowym były badania z historii polskiego
teatru X V I I I wieku. W 1964 r. przeniosła się na stałe
na Węgry i w latach 1965 -1966 w Instytucie i M u ­
zeum Teatralnym w Budapeszcie brała udział w przy­
gotowaniu materiałów do węgierskiego wydania histo­
rii teatru na świecie.
W 1.1966-1968 w ramach stypendium doktoranckie­
go Węgierskiej Akademii Nauk, pracowała w archi­
wach Ossolineum, Biblioteki UJ, A G A D w Warszawie
nad tematem Polski Teatr Narodowy 1765-1795, korzy­
stając z konsultacji naukowych prof. Z. Raszewskiego,
prof. Z. Libery, pracowni Oświecenia IBL w Warszawie
i Wrocławiu. Pracę (400 str.) obroniła w Węgierskiej
Akademii Nauk (stopień kandydata nauk w dziedzinie
historii kultury). W 1.1966-1994 -była adiunktem I n ­
stytutu Slawistyki, od 1978 wyodrębnionej Katedry
Polonistyki, której była współzałożycielką. W 1. 1984-

NOTY O AUTORACH

1990 visiting profesor w Zakładzie Teatru na wydziale
Filologii Polskiej UJ w Krakowie, gdzie prowadziła wy­
kłady i seminaria z historii polskiego teatru oraz teorii
teatru. Były to lata ścisłej współpracy z Tadeuszem
Kantorem, Jerzym Jarockim, Krystianem Lupą, Wło­
dzimierzem Staniewskim, Leszkiem Mądzikiem. Arty­
kuły o ich twórczości, jak również o stanie badań teatrologicznych w Polsce (o pracach Z. Raszewskiego,
I.Sławińskiej, Z.Osińskiego, Leszka Kołakowskiego)
sukcesywnie ukazywały się na łamach periodyków wę­
gierskich oraz w czasopismach Chorwacji, Grecji,
Francji, Rosji, Bułgarii. Uczestniczyła w licznych kon­
ferencjach teatrologicznych w Polsce, Francji, Wiel­
kiej Brytanii, Słowenii, Serbii, Rosji, Turcji, Włoszech
opracowując tematy z historii i teorii polskiego teatru
oraz tematy komparatystyczne z historii dramatu
(przeważnie okresu romantyzmu i symbolizmu), była
kuratorem dużej jubileuszowej wystawy teatralnej Ta­
deusza Kantora w Galerii Budapest oraz współorgani­
zatorem wystawy polskiej scenografii w teatrze Naro­
dowym na Zamku

wał w „Pamiętniku Literackim", „Tekstach Drugich",
„Tygodniku Powszechnym", „Nowych Książkach",
„Res Publice" i „Res Publice Nowej", „Midraszu",
„Gazecie Wyborczej", „Rzeczpospolitej" oraz w książ­
kach zbiorowych. Zajmuje się literaturą dokumentu
osobistego i formami zapisu doświadczeń granicznych
(w tym doświadczenia Zagłady).

W 1. 1993-1999 była dyrektorem Instytutu i Muzeum
Teatralnego w Budapeszcie. W tym okresie wyszły ze­
szyty monograficzne „Teatru na świecie" („Wagszinhaz")z tłumaczeniem na język węgierski tekstów Gro­
towskiego i materiałów o jego twórczości oraz dotąd
nie publikowane teksty, poświęcone teatrowi Europy
Środkowej, pierwsze najbardziej pełne książkowe wy­
danie tekstów Tadeusza Kantora, eseje Jana Kotta. N i ­
na Kirâly stale współpracuje z polskimi czasopismami
teatrologicznymi; jest też współredaktorem zeszytu
monograficznego „Pamiętnika Teatralnego" (rocznik
2004), poświęconego teatrowi Witolda Gombrowicza.
Jest członkiem zarządu francuskiego Towarzystwa H i ­
storyków Teatru (La Société Internaciionale d'histoire
Comparée du Theatre, de 1 Opera et du Ballet au Uni­
versité de Paris I V - Sorbonne), członkiem Polskiego
Towarzystwa Historyków Teatru, członkiem Rady
Artystycznej teatralnego pisma greckiego „Teatrographia", w r. 1975 otrzymała odznakę Ministra Kultury
i Sztuki .Zasłużony dla Kultury Polskiej". Ostatnio członek Rady Artystycznej Nowego Teatru w Buda­
peszcie pośredniczy w realizacji wspólnego projektu
pomiędzy teatrem w Toruniu i Teatrem ICatona József"
w Budapeszcie Polski Ośrodek I T I (International
Theatrical Institute) orzvznal iei Naerode im Witka­
cego 2004r za osiągnięcia w promowaniu polskiego
teatru na świecie
Jacek Leociak - adiunkt w Instytucie Badań Literac­
kich PAN, kierownik Zakładu Badań Nad Literaturą
Holocaustu IBL PAN. Opublikował: Tekst wobec Za­
głady. O relacjach z getta warszawskiego (1997, przekład
angielski 2004) oraz (wspólnie z Barbarą Engelking)
Getto warszawskie, Przewodnik po nieistniejącym mieście
(2001, przekład angielski ukaże się w 2006 w Yale
University Press). Artykuły, szkice, recenzje publiko­

Andrzej Łojko - artysta fotografik, fotoreporter, sce­
nograf. O d 1971 r. członek grupy fotograficznej „Sto­
doła 60" działającej przy klubie studenckim „Stodoła",
brał udział w wystawach zbiorowych „Stodoły 60"
W roku 197 7 i 1986 współpracował z Tadeuszem Kan­
torem przy realizacji zdjęć spektakli Teatru Cricot
2 w warszawskiej „Stodole".
Zajmuje się także projektowaniem kalendarzy, plaka­
tów i okładek płytowych dla wydawnictw i ponad 300
firm i agencji artystycznych a także stara się odzyskać
i uratować stare fotografie, zapomniane i zniszczone
ślady historii naszego dziedzictwa narodowego.
Uczestnik wystaw indywidualnych „Sąsiedzi", 2003
Galeria Nizio i zbiorowych m.in. „Druga strona War­
szawy", 2004 Galeria Luksfera w Muzeum w Bełżcu
i Muzeum Powstania Warszawskiego.
W przygotowaniu wystawy: Andrzeja Łojko - Kantor;
Jacka Sielskiego - Praska Ballada; Michała Browarskiego - Chopinowskie Mazowsze; Piotra Zaniewskie­
go - Zamki polskie.
Aldona Mickiewicz - młoda matka, artysta malarz,
absolwentka krakowskiej ASP W latach osiemdziesią­
tych uczestniczyła w wystawach Ruchu Kultury Nieza­
leżnej. Swoje obrazy prezentowała na dwudziestu wy­
stawach indywidualnych i ponad osiemdziesięciu zbio­
rowych. Publikowała w „Tygodniku Powszechnym"
i „Znaku".
Zbigniew Osiński - teatrolog, profesor zwyczajny
w Instytucie Kultury Polskiej na Wydziale Polonistyki
UW, projektodawca oraz dyrektor artystyczny i nauko­
wy Ośrodka Badań Twórczości Jerzego Grotowskiego
i Poszukiwań Teatralno-Kulturowych we Wrocławiu.
Autor wielu książek i artykułów z zakresu historii i teo­
rii teatru, edytor tekstów: Jerzego Grotowskiego, Mie­
czysława Limanowskiego, Juliusza Osterwy, Wacława
Radulskiego, Konrada Swinarskiego. Najważniejsze
książki: Teatr Dionizosa, Romantyzm w polskim teatrze
współczesnym, Wydawnictwo Literackie 1972; Grotow­
ski i jego Laboratorium, PIW, Warszawa 1980; Grotowski
wytycza trasy, Pusty Obłok, Warszawa 1993; Grotowski.
Źródła, inspiracje, konteksty, Wydawnictwo słowo/obraz
terytoria, Gdańsk 1998; Pamięć Reduty, wydawnictwo
słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2003
Yannis Papadopoulos - profesor na Uniwersytecie
Egejskim (Grecja). Zajmuje się socjologią teatru oraz
badaniem i interpretacją tekstu tragicznego.

159

NOTY O AUTORACH

Józef Tomasz Pokrzywniak - prof. zw. w Instytucie
Filologii Polskiej U A M , dyrektor Instytutu od r. 1996,
historyk literatury polskiej, szczególnie okresu oświe­
cenia. Autor książek i artykułów o twórczości Ignace­
go Krasickiego (w tym książki o jego zlekceważonych
i niedocenianych komediach), Franciszka Karpińskie­
go, Józefa Wybickiego i o innych pisarzach epoki Ga­
nię Gorczyczewskim, Michale Dymitrze Krajewskim,
Gracjanie Piotrowskim i innych.
Wojciech Prażmowski - fotograf, doktor w dziedzinie
sztuki, ukończył Szkołę Fotografii Twórczej w Brnie
oraz Państwową Wyższą Szkołę Filmową, Telewizyjną
i Teatralną w Łodzi. Do chwili obecnej uczestniczył
w ponad 250 wystawach fotograficznych w kraju i za­
granicą. Reprezentuje nurt fotografii kreacyjnej. Jest
twórcą „Foto-obiektów". Aktualnie prezentuje pre­
mierowy zestaw fotografii „On the ground" na Trien­
nale Fotografii w Jyvaskyla /Finlandia/ oraz poświęco­
ną Witoldowi Gombrowiczowi, autorską „Lieux et
Esprit des Lieux" otwartą w listopadzie 2004, w Gale­
rie Port Autonome w Paryżu. Mieszka i tworzy w Czę­
stochowie.

reotyp fabularny fantastyki naukowej (1980), Zaczaro­
wana gra. Zarys dziejów polskiej fantastyki naukowe)
(1982), Retoryka współczesnej polskiej powieści łustorjcinej dla dzieci i młodzieży (1987), Stanisław lem (1995),
oraz współautor Leksykonu polskiej literatury fantastyce
nonaukowej (1990).
Iwona Święch - etnolog, kustosz Muzeów: Etnogra­
ficznego w Toruniu i Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej
we Włocławku, obecnie Muzeum Historii Fotografii
w Krakowie. Autorka i współautorka wielu tekstów
dotyczących sztuki ludowej i muzealnictwa oraz wy¬
staw z zakresu sztuki i folkloru np. „Alchemiczny krąg
Teofila Ociepki", „Kujawskie skrzynie wianne", „Iko­
ny", „Wigilia - czas oczekiwania, czas magii", cykl
o ludowych rzeźbiarzach, monograficznej wystawy
Andrzeja Różyckiego (z Markiem Janczykiem) pt.
„Chodzę swoimi drogami".
Bożenna Stokłosa - tłumaczka literatury angielskiej,
niezależna krytyczka i historyczka sztuki, autorka po­
nad stu artykułów naukowych i krytycznych, opubli­
kowanych w Polsce i za granicą, w czasopismach, ka­
talogach i pracach zbiorowych (w tym m.in. w Polskim
życiu artystycznym w latach 1945-1960, Wrocław War­
szawa Kraków 1992). Przygotowuje do druku książkę
o instytucjonalnych aspektach funkcjonowania sztuki
w PRL. O d połowy lat dziewięćdziesiątych głównie
tłumaczy. Przetłumaczyła ponad 30 książek (w tym
m.in. Słownik symboli, Warszawa 2001, Słownik symbołi w sztuce, Warszawa 2001).

Dobrochna Ratajczakowa - prof, teatrolog i dramatolog, jest autorką książek, prac redakcyjnych, licz­
nych studiów i artykułów. Zajmuje się teatrem i dra­
matem od X V I I I wieku do współczesności. Nie repre­
zentuje żadnej szkoły badawczej, ani żadnej traktowa­
nej ortodoksyjnie metodologii, wprost przeciwnie uważa terytorium dramatyczno-teatralne za otwarte
na wszelkie możliwe ujęcia i koncentrujące różne
punkty widzenia. Kieruje Zakładem Dramatu i Teatru
w Instytucie Filologii Polskiej U A M .

Jan Strzelecki - urodzony 4 V I I 1919 r. w Warszawie,
zmarł 11 V I I 1989 r. w wyniku brutalnego napadu
w do dziś niewyjaśnionych okolicznościach.
Był socjologiem-filozofem, publicystą, eseistą.
Rozpoczęte przed wojną studia kontynuował w czasie
wojny, studiował na tajnym uniwersytecie. Działał
w grupie młodzieży „Płomienie" związanej z organizacją
„Wolność - Równość - Niepodległość". Współredago­
wał pisma młodzieży socjalistycznej „Płomienie", „Mło­
dzież Socjalistyczna" i „Droga". Uczestniczył w działa­
niach bojowych m.in. w pomocy Warszawskiemu Get­
tu. W Powstaniu Warszawskim walczył w batalionie
„Żywiciel" ( A K ) . Dwukrotnie
odznaczony Krzy­

James M . Redfield - filolog klasyczny i antropolog,
profesor University of Chicago, autor m.in. Nature
and Culture in the Iliad: The Tragedy of Hector (1975;
1994) i The Locrian Maidens: Love and Death in Greek
Italy (2004).
Maciej Różalski - absolwent Instytutu Filozofii i So­
cjologii UW, obecnie na studiach doktoranckich w In­
stytucie Sztuki PAN. Zajmuje się zagadnieniami z za­
kresu pogranicza antropologii kultury, filozofii kultury
i estetyki - szczególnie rolą ruchu, tańca, krwawej
ofiary, spożywania w sztuce i rytuałach różnych kultur
i systemów religijnych. Sam zajmuje się teatrem, mię­
dzy innymi jako uczestnik akademii Ośrodka Praktyk
Teatralnych Gardzienice oraz jako performer teatrów
ulicznych.
Antoni Smuszkiewicz - prof, dr hab., dziekan Wy­
działu Filologii Polskiej i Klasycznej Uniwersytetu im.
A . Mickiewicza w Poznaniu, specjalista w zakresie pol­
skiej literatury dla dzieci i młodzieży, literatury współ­
czesnej i metodyki nauczania, m.in. autor książek: Ste­

160

żem Walecznych i Krzyżem Powstańczym.
Po wojnie, w 1946 r. został asystentem prof. Stanisła­
wa Ossowskiego w Katedrze Socjologii Uniwersytetu
Warszawskiego, a także przewodniczącym akademic­
kiego Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej
(AZNMS), członkiem PPS i jej Rady Naczelnej. (Po
połączeniu PPR i PPS stał się członkiem PZPR z któ­
rej £o usunięto w roku 1978 za permanentna działał
ność opozycyjną).
Już w roku 1946 był aresztowany pod zarzutem należe­
nia do W I N , zwolniony dzięki ostrej interwencji władz
PPS. O d tego jednak czasu był stale, aż do tragicznej

NOTY O AUTORACH

śmierci, inwigilowany przez służby bezpieczeństwa.
W r. 1952 usunięty z pracy na U W jako „ideologiczny
demoralizator młodzieży akademickiej". Nigdy więcej
nie pozwolono mu wrócić do pracy z młodzieżą. W la­
tach 1957-1988 pracował w Polskiej Akademii Nauk.
Uczestniczył w wielu inicjatywach niezależnych i opo­
zycyjnych - był współtwórcą i prezesem Klubu Krzywe­
go Koła, współpracował z KOR-em, współtworzył To­
warzystwo Kursów Naukowych, Konwersatorium Do­
świadczenie i Przyszłość (DiP), współdziałał ze środo­
wiskami katolickimi - Klubem Inteligencji Katolickiej,
z „Tygodnikiem Powszechnym", z „Więzią", z Katolic­
kim Uniwersytetem Lubelskim, z „Laskami" i z Duszpasterstwami Ludzi Pracy. Szczególnie bliskie kontakty
miał z kościołem św. Stanisława Kostki i z górnikami.
W roku 1980 w Gdańsku został doradcą „Solidarno­
ści" i działał w niej do końca swoich dni. Udział w ru­
chu „Solidarność" widział jako dalszy ciąg uczestnic­
twa w Powstaniu Warszawskim.

Brał udział w wielu konferencjach międzynarodo­
wych, m.in. Rencontres de Geneve, Klub Rzymski,
W.F.S.F, Wilton Park.
Zarówno w swojej twórczości, jak i działalności repre­
zentował myśl niepodległościowego i humanistyczne­
go socjalizmu, ładu społecznego opartego na idei bra­
terstwa i chrześcijańskiego personalizmu. Było to per­
manentnym „powstawaniem" przeciwko wszelkim
przejawom totalitaryzmu i nieprawościom władzy.
Był członkiem polskiego PEN Clubu, który w r. 1990
ustanowił nagrodę jego imienia.
Autor kilku książek i ok. 150 artykułów. Najważniej­
sze pozycje: O socjalistycznym humanizmie, Zapiski z lat
1950-1953, Próby świadectwa, Niepokoje amerykańskie,
Socjalizmu model liryczny, Kontynuacje, Solidarite. Ana­
lyse d'un
[ soaai (wyniki badań socjologicz­
nych przeprowadzonych wspólnie z prof Alainem Touraine).

Peter Brook in Poland - Resolution on Granting an
Honorary Doctorate, Passed by the Senate of the
Adam Mickiewicz University in Poznań on 22
March 2004

Summaries

A series of articles published i n this issue of "Kontek­
sty" dealing with Peter Brook, the outstanding film
and theatre director, who paid a visit to Poland i n the
first half of March 2005. The prime reason for the vi­
sit was the presentation of an honorary doctorate by
the Adam Mickiewicz University i n Poznań. This oc­
casion was marked by a series of meetings held with
the director i n Poznań and Wroclaw, as well as a sta­
ging of his most recent spectacle: Tiemo Bokar. The
texts contained i n the quarterly comprise chiefly a do­
cumentation of the discussions and meetings organi­
sed upon the occasion of the spectacle and the docto­
ral degree ceremony. Additional material includes te­
xts by professors-authors of opinions relating to the
doctorate, and reviews of Tiemo Bokar and Peter Bro­
ok's Moving Point

CLASSICAL PHILOLOGY A N D
ANTHROPOLOGY
James Redfield, Classical Philology and Anthropology Deliberations on the relations, mutual dependencies,
and differences between anthropology and classical
philology, pursued from the perspective of the au­
thor's personal academic praxis.

In the tragedy Oedipus the King Sophocles frequently
returns to the crossroads, the site where Oedipus met
and killed his father, Laios. The author of the article
perceives this as a certain conceptual scheme making
it possible to shape and describe man's triple psychic
structure, which i n psychoanalytical categories corre­
sponds to the consciousness, the subconsciousness,
and the unconsciousness. This scheme (which also
complies with the triple logos of the Sphinx) describes
the stratification of Oedipus' consciousness, and forti­
fies his tripartite psyche. While wandering along the
three parting roads, he attained inner peace and
ined a fully shaped personality, familiar with each le­
vel of his ego and, i n a social dimension, the secret of
a providential polis.

Yannis Papadopoulos - The Triple «hgos» of the Mythi­
cal Sphinx, or the Puzzle of Psychological Crossroads

161

Dariusz Czaja History is Naught? The Dilemmas of
Contemporary Historiography
A presentation of Pamięć, etyka i historia (Memory,
Ethics and History), an anthology of translations de­
aling with the theoretical problems of contemporary
historiography. Meticulously compiled by Ewa Do-

SUMMARIES

mafiska, and containing an apt selection of texts, the
book is an exceptional accomplishment in Polish hu­
manities. Its rank is testified, on the one hand, by a re¬
presentative choice of the authors who include such
outstanding names as F. Ankersmit, H . White, and D.
La Capra, and, on the other hand, by the, as a rule,
high level of the dissertations relating to the funda­
mental and delicate epistemological questions of con­
temporary historiography.
The review, written by an anthropologist of culture,
underscores primarily those motifs and queries that
are shared by historical and anthropological research.
The reviewer emphasised the fact that both historians
and anthropologists encounter the problems of repre­
sentation, signature, authority, and art versus science.
Hence the importance attached to historical solutions
by anthropological literature. Texts by Ankersmit, La
Capra and Gumbrecht were subjected to a closer cha­
racteristic, which entailed the resultant conclusions.

ANTHROPOLOGY OF DEATH.
ART AND DEATH.
Aldona Mickiewcz Two Cinnamon Vesseb and Other
Objects
The seventeenth century witnessed a growing popula­
rity of portraying the five senses with the assistance of
the still life. The best examples of this depiction of
matter show the nature of experiencing matter, that"
body of things" which confirms us i n our own corpo­
reality. Apparently, the more a given object is portray­
ed and described as individual, concrete, and extrac­
ted from amongst numerous other objects, the more it
is perceived as symbolic. The symbol, i n turn, manife­
sts itself in a concrete form, the physical outer coating
of matter.

rank, „the poor theatre", „the impossible theatre/mo­
nument", and the „theatre of death".
Jacek Leociak - A Meeting With a Cadaver in Two Acts
The author reflects on the iconographie and textual
evidence of autopsy. This treatment of the human
corpse, subjected to cultural models and social rules,
is deeply enrooted in a medical, anthropological and
philosophical discourse. Its characteristic features in­
clude the dynamic and variability of the discourse, as­
sociated with changes within the paradigm of know­
ledge about man. The article draws forth symptoma­
tic properties of autopsies of the past, as well as their
symbolic and anthropological meanings, predominan­
tly ambivalence. The reader is offered a comparison of
assorted manners of recording the experience of
a ..meeting with a cadaver" - graphic art and painting
on the one hand, and poetic texts on the other.

Jean Clair On Grossness in Contemporary Art. Fragment
of the Book De Immundo. Apocastasis in Present-day An
The author poses a fundamental question asking why
contemporary art appears to be enthralled with the
external aspects of the body, its products, inner fluids,
and excreta. What sort of fascinations are expressed
under the name of a work of art, considering that the
art of the corporeal outer shell as well as the interior
does not introduce anything new to the exploration of
the human body. Never has art been so cynical, and
to such a degre associated with scatology, impurity
and filth; never before has the art of debasement be­
en so highly esteemed by the heads of great cultural
institutions in London, New York or Paris.

Marek Janczyk, Iwona Swięch A n Artist's House.
Words and Images
I n this verbal-photographic essay the image is tre­
ated on par w i t h the written word. The presentation
concerns the home collection of Andrzej Różycki photographer, director, and collector - brimming
with works of folk art, especially sacral. The unusu­
al atmosphere of the interior is created by lush ve­
getation which, together w i t h bunches of dry herbs
and flowers, expresses the union between Nature
and art. W i t h i n this space Andrzej Różycki introdu­
ced his numerous collages composed of fragments of
texts, photographs, and press cuttings, to illustrate
his reflections on daily life. Everything which gene¬
rates the ambience of this extraordinary house se¬
rves as a source of inspiration for the author's art of
photography, in which the theme of the house con­
stitutes also a sui generis universe, pursued not par­
ticularly often but consistently w i t h i n his entire

The artist is compelled to incessantly balance between
his knowledge about the selected fragment of reality
and that which he sees; artistic awareness assumes it
shape somewhere on the borderline between knowled­
ge, comprehension, pure (?) perception and wisdom.
N i n a Kirâly Ars Poetica of Tadeusz Kantor
A n introduction by a Hungarian theoretician of the
theatre to a series of conversations with Tadeusz Kan­
tor about painting and the theatre.
Tadeusz Kantor To Speak About Death was Tactless.
Art is Close to Death
A recorded statement by Kantor, from a interview
conducted for the Hungarian „Studio" programme
during his brief stay in Budapest in November
1989. The artist reconstructed the history of the esta­
blishment of his theatre and its theoretical premises,
and spoke about, i . a. the origin and understanding of
such concepts close to his art as reality of the lowest

oeuvre

162

SUMMARIES

Wojciech Prazmowski - Places and Spiritus Loci - Tra­

A continuation of records and reflections by the au­

velling Across Poland Along the Trails of Pornografia by

thor - a sociologist and passionate mountaineer - from

Witold Gombrovjicz

his scientific stay i n Sweden and Norway in 1988.

A n originally devised text by a photographer (written

Bożenna Stokłosa Remarks on Books by Izabela Ko­

in the form of a letter), derived from the Berlin frag­

walczyk: Ciab

ment of Dzienniki (Journals). The author confronts

90.(Body and Power. Polish Critical A r t of the 1990s),

nostalgic fragments written from the perspective of

Warszawa 2002, and Niebezpieczne związki sztuki z cia­

the Berlin Tiergarten w i t h his own stay i n Berlin and

łem (Dangerous Unions of A r t and Body), Poznań 2002

subsequent journeys to the writer's homeland. The

A critical review of two books by I . Kowalczyk about

text is accompanied by a vast photographic documen­

the functioning of the body i n contemporary art. The

tation of the Polish provinces.

author draws attention to the inadequacy of theoreti­

i władza.

Polska sztuka krytyczna lat

cal language vis a vis a description of the discussed
Zbigniew Benedyktowicz - Poles, Poles - Visual Anth­

phenomena. Emphasis is placed on Kowalczyk dogma­

ropology and Multiple Portraits by Krzysztof

tic adherence to her own interpretation concepts, and

Gieraltowski

a prevalence of postmodern theory (ideology) over a.n
Jan Strzelecki From Records, Letters, Notes.

Sweden,

Norway

analysis of the art work, which takes into account h i ­
storical reality.

P R O B L E M A T Y C E A N T R O P O L O G I I T E A T R U P O Ś W I Ę C O N E BYŁY N U M E R Y :

N R 3-4/1991
Mircea Eliade, „Marebito". Rytuał i teatr
Gerardus van der Leeuw, Święta gra
Jerzy Prokopiuk, Wojciech Dudzik, Krzysztof Renik,
Włodzimierz Pawluczuk,
O teatrze. Zapis rozmowy
Leszek Kolankiewicz, Teatr zarażony etnologią
Laura Bohannan, Szekspir w buszu

Jacek Dobrowolski, A kapela karuzela
Wacław Sobaszek, Ewolucja teatru wiejskiego
Zbigniew Osiński, Mieczysław Limanowski dzisiaj
Mieczysław Limanowski, Rok polski i dusza zbiorowa
Seweryn A . Wislocki, Jędrzej Ciemiak i jego teatr ludowy
Maria Fiderkiewicz, „Herody" na deskach teatru Dormana
Eugenio Barba, Trzeci brzeg rzeki
Bożena Dudko, „Uciska nas ten but", czyli o Teatrze 8-go
dnia

Michael Gibson, Afryka Brooka

Wojciech Krukowski, Teatr w teatrze życia. Akademia Ru­
chu

Kazimierz Braun, Święta księga Mahabharata
Andrzej Seweryn, A k t o r w teatrze wyobraźni. O Mahabha-

Roman Woźniak, W obszarze sacrum

racie Petera Brooka

Hanna Kirchner, Ludwik Hering i Teatr Osobny

Andrzej Seweryn, Z dziennika
Zbigniew Taranienko, Odczynianie świata. Rozmowa

Ludmiła Murawska, Jak to się zaczęło
Magdalena Smęder, „Betlejem, Golgota, Bastylia i pusty

z Włodzimierzem Staniewskim, Gardzienice, sobota-nie-

pokój"

dziela 27-28 kwietnia 1991 r.
Dariusz Czaja, Krajobraz z Tobiaszem
Czesław Robotycki, Byłem w Gardzienicach

Zbigniew Taranienko, O d początku do „Brzegu".
Rozmowa z Leszkiem Mądzikiem
Zbigniew Taranienko, „Zielnik" - opis spektaklu
Katarzyna Walewska, „Dwa teatry": psychodrama anali­
tyczna a teatr otwarty

Mariusz Gołaj, Dawno temu w „Gardzienicach"
Jadwiga Rodowicz, Nie cytat lecz inspiracja
Michał Klinger, Podróż do klasztoru Św. Onufrego w dniu

Ludwik Stomma, 1: O, czyli ludzie jak bogowie
Joanna Hubner-Wojciechowska, Mityczna i magiczna ge­
neza tańców dworskich

jego święta (24/25 czerwca, gdy schodzi się tam mnóstwo
narodu)
Krzysztof Czyżewski, List z podróży
Krzysztof Czyżewski, Podróż na Wschód
Wojciech Szroeder, „Pogranicze - sztuk, kultur, narodów"
Tadeusz Kornaś, „Węgajty"

Zbigniew Taranienko, „Brzeg" - opis spektaklu
Henryk Jurkowski, O książce Marka Waszkiela: Dzieje te­
atru lalek w Polsce

Wacław Sobaszek, Przedsięwzięcie Ośrodka Teatralnego
„Węgajty"

N R 2/1993
163

Aldona Mickiewicz • D W A C Y N O W E N A C Z Y N I A I I N N E P R Z E D M I O T Y

Zbigniew Raszewski, Z Raptularza (Twórczość a wirtuoze­
ria. Wolność i samowola inscenizatora)
Eugenio Barba, Czterech widzów
Marcin Jarnuszkiewicz, O teatrze i wokół teatru (rozmowa
prowadzona przez Aleksandra Jackowskiego)
Joanna Walaszek, Dwie „Nastazje" Andrzeja Wajdy
Andrzej Wajda, Krystyna Zachwatowicz, Tamasaburo
Bando, Nastazja FiUpowna Tamasaburo Bando
Jan Berdyszak, Teatr - i „Teatr"?
Marcin Giżycki, Performance art dzisiaj: perspektywa ame­
rykańska
Janusz Byszewski, Obok edukacji i sztuki
Leszek Kolankiewicz, Raport z Holstebro (Przygotowany
w Katedrze Kultury Polskiej przez studentów)
Halina Wałaszewska, Raport z warsztatów teatralnych
Leszka Mądzika (w Łucznicy)

N R 1/1993
Aleksander Jackowski, Wariacje na obrazy i przestrzeń te­
atralną Andrzeja Majewskiego
N R 1-2/1994
Grzegorz Sinko, Umberto Eco o teatrze
N R 2/1995

Barbara Myerhoff, Przekształcenie świadomości w przedsta­
wieniach rytualnych: kilka myśli i problemów
Leslie D u . S. Read, Początki teatru w Afryce i w obu Ame­
rykach
H e n r y k Jurkowski, Lalki w rytuale
Monika Sznajderman, Błazen. Narodziny i struktura mitu
N R 1-2/1999
Przedmioty w teatrze Tadeusza Kantora
Małgorzata Dziewulska, Drugie życie przedmiotów
Edyta Bielawska, Aparat fotograficzny - karabin maszyno­
wy z przedstawienia Wielopole, Wielopole
Tomasz Kalczyński, „Drzwi" ze spektaklu Niech sczezną ar­
tyści
Dorota N o w a k , Łóżko - maszyna śmierci ze spektaklu Ta­
deusza Kantora Wielopole, Wielopole
A n n a Łoboda, Obrus z przedstawienia Wielopole, Wielopole
D o m i n i k a Rembelska,Opis postaci Wuj Stasio Zesłaniec ze
spektaklu Wielopole, Wielopole
Krzysztof Rekosz, Pręgierze w spektaklu Tadeusza Kantora
Niech sczezną artyści
Igor Gorzkowski, Drezynka w spektaklu Tadeusza Kantora
Niech sczezną artyści
Marta Krystyna Tylkowska, Katarynka
Joanna Kowalik, Basen ze spektaklu Wielopole, Wielopole
Rozmawiają Tomasz Dobrowolski, Małgorzata Dziewul­
ska i Piotr Kłoczowski, Muzyka i dźwięk w przedstawie­
niach Kantora.

Sławomir Sikora, Rosencrantz i Guildenstern nie żyją, czy­
li jak być. Shakespeare, antropologia i Toma Stopparda gra
w teatr

N R 1-4/2001

Zbigniew Osiński, Grotowski wobec gnozy

N u m e r poświęcony Ośrodkowi Praktyk Teatralnych

Leszek Kolankiewicz, Aktorstwo w teatrze Grotowskiego
Wojciech Dudzik, O teatrze alternatywnym
Raporty studentów: Gardzienice, Holstebro, Schecrsberg,

Gardzienice.
Zbigniew Benedyktowicz, Antropologia kultury pomiędzy
nauką a sztuką

Sejny

Z Włodzimierzem Staniewskim rozmawia Zbigniew Be­
nedyktowicz, „Tajemnicę czynić bliską".
Włodzimierz Staniewski, Po drugiej w nocy.
Włodzimierz Staniewski, Notatki Zapiski do zajęć ze stu­
dentami w Katedrze Kultury
Polskiej U W

N R 3-4/1995
Magdalena Saganiak, Makabra w Mistycznym Teatrze Ju­
liusza Słowackiego
Wiesław Juszczak, Realizm i liturgia. Kontury rzeczywisto­
ści w „Coctail Party" Eliota

Mariusz Gołaj, Metamorfozy - zapiski aktora
Tomasz Rodowicz, Onou Orchesis - Taniec Osia. O pracy
nad Metamorfozami

N R 1-2/1996

Krystyna Bartol, Paideia poetów
Jerzy Danielewicz, Biesiadne inicjacje - rozważania o grec­
kim sympozjonie

Z warsztatów teatralnych
Roman Woźniak, Przestrzeń w teatrze, przestrzeń teatru.

Z Khalidem Lyabji nie tylko o teatrze rozmawiają Jola
Cynkutis, Dagnosław Demski i Sławomir Sikora, Błazen.
Z perspektywy kilku światów

Włodzimierz Lengauer, Dionizos kourotrophos. Kult Dio­
nizosa i inicjacje młodzieży męskiej w Grecji starożytnej
Lech Trzcionkowski, Misteria Demeter na terenie Attyki.
Obrzędy Lykomidów
we Phlyi pomiędzy inicjacją a misterium
Giovanni Cerri, Archaiczne poematy greckie o naturze
a rytuały misteryjne(Ksenofanes, Parmenides, Empedokles)
(przel. Jerzy Danielewicz)

Kirsten Hastrup, Poza antropologią. Antropolog jako
przedmiot przedstawienia dramatycznego.

Warren D . Anderson, Etyczne i duchowe aspekty muzyki
starożytnej Grecji (przeł. Maciej Bańkowski)

Jacek Ostaszewski, O muzyce w teatrze.
N R 2/1998

164

Aldona Mickiewicz

' D W A C Y N O W E N A C Z Y N I A I INNE PRZEDMIOTY

Mira Zelechower-Aleksiun, Kosmos - Gardzienice
Agata Zyglewska, Akademia Praktyk Teatralnych, Infor­
macja o wykładach. Akademia Praktyk Teatralnych
1997/2001

Leszek Kolankiewicz, Widowiska polskie a religia Dionizo­
sa.
Krzysztof Rutkowski, Poezja i obrzęd. Słowo i tradycja we­
dług Mickiewicza

Maria Fogler, Ośrodek Praktyk Teatralnych „Gardzienice"
jako przykład działalności hermeneutycznej w teatrze
Piotr Machul, Mały słownik terminów Ośrodka Praktyk
Teatralnych

Zbigniew Taranienko, „Złoty Osioł" „Gardzienic" - odsła­
nianie twarzy Grecji
Dariusz Kosiński, Z, pomiędzy i ku. „Misteria, Inicjacje"
Kraków 2000

„Gardzienice". Wybrane hasła
Paweł Passini, Fragment raportów
Tomek Kubicki, Abecadło gardzienickie
Tomek Kubicki, Joanna Wichowska, Raporty - Wiersze
Viliam Dociolomansky, Bóg mieszka w Polsce
Viliam Dociolomansky, Wypowiedź o „Gardzienicach"
Przemysław Sieraczyński, Oswajanie aktora
Mariusz Gołaj, Zapiski z gardzienickiej chaty
Tomasz Rodowicz, O dwuznaczności związku sztuki z sa¬
crum. W notatkach
robotnika sztuki.

Krystyna Bartol, Jerzy Danielewicz, Jacek Dobrowolski,
Ireneusz Guszpit, Wiesław Juszczak, Tomasz Kubikowski, Włodzimierz Lengauer, Czesław Robotycki, Richard
Schechner, Włodzimierz Staniewski, Zbigniew Taranien­
ko, Lech Trzcionkowski, Festiwal „Misteria, Inicjacje".
Dyskusja panelowa
Michael Lambert, Etyka w klasycznych Atenach i tradycyj­
na etyka afrykańska: hermeneutyka wstydu i winy (przel.
Ewa Klekot)
Jadwiga M . Rodowicz, Pieśń jako zawiązek działania aktor­
skiego

Wojciech Michera, Tradycja i współczesność. Aktor.
Albert Hunt, „Gardzienice" - celebracja zdziwienia (przeł.
Sławomir Sikora)

Piotr Machul, „Zawierzenie i powrót do początku". Z Macie­
jem Rychłym o pracy nad muzyką do spektakli Carrmna Bu­
rana i Metamorfozy rozmawia Piotr Machul
Jan Staszewski, Muzyka greckiego antyku, „Gardzienice"
i Maciej Rychły

Peter Hulton, „Gardzienice". Rozmowa z Włodzimierzem
Staniewskim (przeł. Sławomir Sikora)
Paweł Gożliński, Grzegorz Ziółkowski, Janusz R. Kowal­
czyk, Krzysztof Miklaszewski, Zbigniew Osiński, Frag­
menty not i recenzji o książce Z. Taranienki „Gardzienice"
Zbigniew Taranienko, Jak pisałem „Gardzienice"...
Wybrana bibliografia tekstów o działalności „Gardzienic",
[Informacje o wyjazdach zagranicznych - Metamorfosi
Błażej Matusiak, OP Wino z potłuczonej wazy
Dariusz Czaja, Muzyka greckich cieni
Włodzimierz Staniewski, Metamorfozy albo Złoty Osioł.
Synopsis

Jakob Ullman, List do Tomasza Rodowicza (przeł. Dariusz
Czają)
Zofia Kałku, Człowiek splątany
Krystyna Bartol, Anna Wyka, Zbigniew Benedyktowicz,
Danielewicz, Jacek Dobrowolski, Ireneusz Guszpit, D a ­
riusz Kosiński, Tomasz Kubikowski, Włodzimierz Len­
gauer, Czesław Robotycki, Tomasz Rodowicz, Maciej Ry­
chły, Włodzimierz Staniewski, Zbigniew Taranienko,
Lech Trzcionkowski Magdalena Bartnik, Agata Zyglewska, Paweł Passini, „Taniec z tradycją jak z wazą Francois".
Dyskusja panelowa o „Gardzienicach" i „Metamorfozach"
Agata Zyglewska, Komentarz do niektórych wypowiedzi po
„Misteriach, Inicjacjach"

Krystyna Duniec, Pokolenie, którego nie ma. Miody teatr
lat dziewięćdziesiątych
Maria Prussak, „Wesele". Między Fredrą i Słowackim.
Adam Nawierski, Węgajty - między teatrem a rytuałem?
Uwagi na marginesie
spektaklu „Ludus Paschalis".

Włodzimierz Lengauer, Postscriptum o ofierze krwawej
u Greków (w odpowiedzi
Jackowi Dobrowolskiemu)
Howard Brenton, Dajcie Osiołkowi Róże (przel. Anna Wyka)
Zbigniew Taranienko, Dwadzieścia lat „Gardzienic"
Alison Hodge, Włodzimierz Staniewski: „Gardzienice"
i aktor naturalizowany (przeł. Anna Wyka)
Lucjan Świetlicki, Gawędy gardzienickie
Carol Martin, Inny rodzaj metamorfozy (przeł. Maciej Bań­
kowski, przekł. przejrzał Jacek Dobrowolski)
Jacek Dobrowolski, Metamorfozy i nieporozumienia
Arkadiusz Cholewa, Historie gardzienickie
Włodzimierz Staniewski, „Carmina Burana" - Scenariusz I
Jacek Dziekan, Ezoteryczna prywatność. O sposobach bu­
dowania postaci

N R 3-4/2002
Víctor Turner, Czy isntnieją uniwersalia widowiskowe
w micie, rytuale i teatrze.
N R 3-4/2003
Zbigniew Osiński, Osterwa i Reduta w notatkach Lima­
nowskiego.
Piotr Machul,

w „Carmina Burana" O P T „Gardzienice"
Włodzimierz Staniewski, Noty reżyserskie. Żywota protopo¬
pa Awwakuma, Carmina
Burana, Metamorfozy

Gardzienickie manuskrypty.

N R 1-2/2004
Maciej Różalski, Butoh - taniec życia i śmierci

Monika Kubat, Wokół Żywota protopopa Awwakuma. Z Je­
rzym Nowosielskim rozmawia Monika Kubat

Nrinw. .feiO.
165

•<a>

Akademia Praktyk Teatralnych 2005

pod auspicjami
Ośrodka Praktyk Teatralnych

Akademia odwołuje się do ponad dwudziestopięcioletniego
Ośrodka Praktyk Teatralnych w zakresie:

doświadczenia

teatru - kształtowanie środków aktorskiego wyrazu: Pieśń - Ciało - Słowo,
pracy artystycznej w różnych środowiskach naturalnych - przestrzeń w teatrze w relacji do
przestrzeni w naturze,
badań i studiów tradycji źródłowych w zakresie głosu, ruchu, muzyki w wielu krajach świata dziedzictwo kultur tradycyjnych, lekcje mistrzów tradycji rytualnych,
współpracy z ośrodkami teatralnymi i kulturotwórczymi w wielu krajach świata - lekcje mistrzów
teatru,
działalności teatralnej kształtującej postawy w kulturze,
prowadzenia kursów dla aktorów teatrów repertuarowych, teatrów poszukujących, animatorów
kultury, studentów w Polsce i za granicą.
Projekt adresowany jest do adeptów sztuki aktorskiej, animatorów kultury, studentów kierunków
humanistycznych.

Spotkania wstępne w formie sesji warsztatowych odbędą się w Gardzienicach
października 2005

w polowie

(przyjazd, nocleg i wyżywienie na koszt własny).
Kandydatów prosimy o przygotowanie krótkich (5 - minutowych) wystąpień opartych na pieśni, tekście,
ruchu, tańcu, grze na instrumencie lub etiudzie teatralnej.
Zgłoszenia - listy motywacyjne ze zdjęciem oraz C V - prosimy kierować na adres:
Ośrodek Praktyk Teatralnych „Gardzienice"
ul. Grodzka 5a, 20UJ 12 Lublin
Tel/faks: (081) 53 298 40, 53 296 37
e-mail: office@gardzienice.art.pl
Z dopiskiem „Akademia"
koordynacja projektu - Mariusz Golaj

Projekt dotowany jest przez
Ministerstwo Kultury

166

hlska Sztuka Ludowa

KONTEKSTY
• C U L T U R A L A N T H R O P O L O G Y • E T H N O G R A P H Y • ART^
2005 rok LIX nr 1 (268). Indeks 369403. ISSN 1230-6142. Cena 15 zl
INSTITUTE OF ART POLISH ACADEMY OF SCIENCES, CULTURE FOUNDATION

Contents

1 2005

ZBIGN1EW BENEDYKTOWICZ Anthropology of life. Anthropology of death.
To Condense Life.
Resolution on Granting an Honorary Doctorate,
Passed by the Senate of the Adam Mickiewicz
University in Poznań on 22 March 2004
A N T O N I SMUSZKIEWICZ Decani oratio
D O B R O C H N A RATAjCZAKOWA

„Between". The Oeuvre of Peter Brook,

Promotońs

Laudatio
GEORGES B A N U

To Condense Life. To Be Just. In Honour of Peter
Brook

ZBIGNIEW OSIŃSKI

In the Theatre Some Shine in the Manner of Lanterns.
The Trans-cultural Theatre of Peter Brook. A n
Opinion on Granting an Honorary Doctorate to Mr.
Peter Brook

JÓZEF T O M A S Z POKRZYWNIAK

Citizen of the World. A n Opinion on Granting an
Honorary Doctorate to Mr. Peter Brook

PETER BROOK

Nourishment. The Promise of Meaning. The Paused
Clock. Speech Given Upon the Occasion of Granting
an Honorary Doctorate by the Adam Mickiewicz
University in Poznań, 6 March 2005

PETER BROOK

A l l My Life I Yearned to Abandon the Theatre... A
Record of a Meeting with Peter Brook, Polski Theatre
in Poznań, 6 March 2005
Why Do You Travel ?... A Record of a Meeting with
Peter Brook, Polski Theatre in Wroclaw, 9 March 2005
Prior to a Rehearsal of Tiemo Bokar, Staged upon the
Invitation of the Grotowski Centre

MACIEJ RÓŻALSKI

What is Truth - on Tiemo Bokar, Directed by Peter
Brook.

KRYSTYNA D U N I E C The Experience of Peter Brook

167

CLASSICAL PHILOLOGY, HISTORY
AND ANTHROPOLOGY

JAMES REDFIELD Classical Philology and Anthropology
YANNIS PAPADOPOULOS The Triple bgos of the Mythical Sphinx, or the Puzzle
of Psychological Crossroads
DARIUSZ CZAJA History is Naught? The Dilemmas of Contemporary
Historiography
ANTHROPOLOGY OF D E A T H .
ART AND DEATH.

A L D O N A MiCKIEWCZ TWO Cinnamon Vessels and Other Objects
NiNAKlRALY Ars PoetJca by Tadeusz Kantor
TADEUSZ KANTOR TO Speak About Death was Tactless. A r t is Close to
Death
JACEK LEOCIAK A Meeting W i t h a Cadaver in Two Acts
JEAN C L A I R

O n Crossness in Contemporary A r t . Fragment of the

Book De Immundo.
Apocastasis in Present-day A r t
BOŻENA STOKŁOSA

Body and art - Remarks on

Books by Izabela

Kowalczyk: Ciało i władza. Polska sztuka krytyczna łat
90. (Body and Power. Polish Critical A r t of the 1990s),
Warszawa 2002, and Niebezpieczne związki sztuki z
ciałem (Dangerous Unions of A r t and Body) , Poznań
2002
THE

H O M E - A N ARTISTS' PORTRAIT IN

AN INTERIOR

M A R E K JANCZYK, I W O N A Ś W I Ę C H

WOJCIECH PRAŻMOWSKI

A n Artist's House. Words and Images

Places and Spiritus Loci - Travelling Across Poland
Along the Trails of Pornografia by Witold Gombrowicz

ZBIGNIEW BENEDYKTOWICZ

Poles, Poles - Visual Anthropology and Multiple
Portraits by Krzysztof Gieraltowski

ZBIGNIEW BENEDYKTOWICZ

It has not began today - Discussion with Krzysztof
Gieraltowski at the exhibition Face as a sign,

JAN STRZELECKI From Records, Letters, Notes. Sweden, Norway

168

Errata
Na skutek awarii technicznej w redakcji, w wersji tekstu Jana Strzeleckiego wysłanej do dru­
ku pominięte zostały objaśnienia do tekstu, a także pozostały pewne błędy literowe. Autorkę
opracowania tekstu, podającą tekst do druku Panią Jadwigę Strzelecką i czytelników serdecz­
nie za to przepraszamy. Poniżej zamieszczamy stosowne uzupełnienia i niezbędne poprawki do
wydrukowanego tekstu.
Str. 151 w przedostatnim akapicie:
Spotkałem dziś młodego Norwega z Osło, przez którego poślę list do Ingrid...
[Ingrid Ide - od dawna zaprzyjaźniona z Jankiem, przez wiele lat minister Oświaty
w Norwegii, a w t y m okresie przedstawicielka Norwegii w ONZJ
str. 152 we fragmencie: Skansen czyli stara Szwecja
Jest wiejski kościółek z Dalamy czy Varmlandu -jak dobrze pamięta się nazwy szwedzkich prowin­
cji, nad którymi przelatywały gęsi z Niłsem Halgerssonem!
[Nils Halgersson - bohater książki Cudowna podróż szwedzkiej autorki Selmy Lagerloef, która byłą ulubiona lekturą J. S. W czasach dzieciństwaj
str. 153 we Framencie Spotkanie z Hakonem
[Hakon Wiberg - profesor w Lund, który kilka razy odwiedzał Polskę. Z Janem Strzelec­
k i m spotykał się na różnych międzynarodowych konferencjach.]
str. 154 we fragmencie Tełefon do M .
był w szomrach a nie w KZMP...
[Żydowska młodzieżowa organizacja socjalistyczna, utworzona w 1913 r. w Galicji - roz­
powszechniła się po całym świecie. W Polsce zlikwidowana w 1949 r.P.f]
str. 154 we fragmencie I I I
Wilhelm Aubert
[Wilhelm Aubert - socjolog norweski, z którym Jan Strzelecki się zaprzyjaźnił. Na wieść
o tragicznej śmierci Jana Strzeleckiego, w dniu, w którym się dowiedział o tym dostał ata­
ku serca i zmarł.]
str. 155 we fragmencie I V
Potem moje „kazanie" z sierpnia zeszłego roku dla tutejszych „postsołidarnościowców"...
[Filozofia Porozumień sierpniowych - tekst, który był wygłoszony w Gdańsku w rocznicę
Solidarności, w r. 1987]
Mamy nadzieję, że te i inne błędy i uchybienia jakie pojawiły się w dotychczas drukowanych
fragmentach niepublikowanych tekstów, zapisków i listów Jana Strzeleckiego nie staną na
przeszkodzie i zostaną usunięte w przyszłej książkowej wersji. Intencją redakcji było bowiem
zainteresować ewentualnych przyszłych wydawców przygotowaniem pełniejszej edycji pism
Jana Strzeleckiego.