-
extracted text
-
W teatrze niektórzy
N
świecą jak
ZBIGNIEW
latarnie.
OSIŃSKI
Transkulturowy teatr
Petera Brooka.
ależy pogratulować U n i w e r s y t e t o w i i m . A d a
ma M i c k i e w i c z a znakomitej i n i c j a t y w y i wyra
zić z tego p o w o d u radość. Blisko osiemdziesię
cioletni dzisiaj Peter B r o o k (urodził się 21 marca 1925
roku w Londynie) jest niewątpliwie j e d n ą z najwięk
Opinia w sprawie nadania
Panu Peterowi Brookowi tytułu
doktora honoris causa.
szych indywidualności współczesnej sztuki t e a t r u , ży
wą legendą k u l t u r y X X w i e k u , twórcą emblematycznym. Jego twórczy dorobek i zasługi są tej rangi, a przy
tym tak liczne i w i e l o k i e r u n k o w e , że niepodobna i c h
nawet wszystkich wymienić w r a m a c h okolicznościo
wej o p i n i i . Można jedynie wskazać
najważniejsze
z nich. N a szczęście k i l k a lat t e m u powstała polska
monografia Teatr Bezpośredni Petera Broóka
(jedna
z najlepszych w literaturze światowej), dzięki której
z Paulem Scofieldem w r o l i A r i e l a (1957: Shakespeare
można zapoznać się z twórczością artysty ( W y d a w n i c
Mémorial T h é â t r e , S t r a t f o r d ) , Eugeniusz
two słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2000). Jej a u t o r e m
tra Czajkowskiego (1957: M e t r o p o l i t a n Opera, N o w y
jest pracownik naukowy Zakładu D r a m a t u i Teatru
Jork), Balkon Jeana Geneta (1960: T h é â t r e de G y m
Wydziału Filologii Polskiej i Klasycznej U n i w e r s y t e t u
nase, Paryż), Król Lear Shakespeare'a, z Paulem Sco
Adama Mickiewicza d o k t o r Grzegorz Ziółkowski.
fieldem (1962: Royal Shakespeare Company, Strat
Niezwykły w y m i a r i b o g a c t w o
f o r d ) , Marat/Sade
t a l e n t u Petera
Oniegin
Pio
Petera Weissa (1964: A l d w y c h T h é
Brooka, obejmujący k i l k a dziedzin dorobek twórczy,
âtre, L o n d y n ) , Edyp
a przede wszystkim najwyższa jakość i znaczenie jego
(1968: N a t i o n a l T h é â t r e , O l d V i e , L o n d y n ) , Sen nocy
Seneki, z J o h n e m Giełgudem
dokonań budzą od kilkudziesięciu lat podziw i najwyż
letniej Shakespeare'a (1970: Royal Shakespeare C o m
szy szacunek na całym świecie, ale też onieśmielają.
pany, S t r a t f o r d ) , Orghast
Jego zasługi dla szeroko pojętej k u l t u r y są po prostu
miera w r a m a c h piątego Międzynarodowego Festiwa
ogromne.
l u S z t u k i w Szirazie),
Peter Brook uważany jest o d dawna za jednego
C o l i n a T u r n b u l l a ukazującego los ginącego plemienia
z Ugandy (1975: Bouffes d u N o r d , Paryż), Ubu w Bo
towego teatru dramatycznego i muzycznego. Karierę
uffes (1977: Bouffes d u N o r d , Paryż), Antoniusz i Kle
artystyczną rozpoczął wcześnie, bo mając siedemna
opatra Shakespeare'a, z A l a n e m H o w a r d e m i Glendą
ście lat wyreżyserował swoje pierwsze przedstawienie -
Jackson (1978: Royal Shakespeare Company, Strat
był nim Doktor Faustus Christophera M a r l o w e ' a , zre
f o r d ) , M i a r k a za miarkę
alizowany w amatorskiej obsadzie w małym londyń
cja ptaków)
wołany cudownym dzieckiem brytyjskiej sceny.
Przez sześćdziesiąt lat twórczej aktywności wyreży
Carmen
habharata,
Bizeta,
z udziałem aktorów w i e l u
narodowości
i k u l t u r (1985: Bouffes d u N o r d , Paryż; premiera na
festiwalu w A w i n i o n i e , w kamieniołomie Boulbon) -
za miarkę Shakespeare'a, z Johnem Giełgudem (1950:
pokazywaną na czterech k o n t y n e n t a c h
Mahabharatę
wielu krytyków uznało za „najlepszy spektakl dekady",
a po tournée po U S A , Japonii i A u s t r a l i i pisano na
Phoenix Theatte, Londyn), Faust Charles'a G o u n o d a
wet,
(1953: Metropolitan Opera, N o w y Jork), Titus Andro-
że
jest
to
„teatralne
osiągnięcie
stulecia"
- Burza Shakespeare'a (1990: Bouffes d u N o r d , Paryż;
nicus Shakespeare'a, z Laurencem O l i v i e r e m i V i v i e n
premiera
Leigh (1955: Shakespeare M e m o r i a l T h é â t r e , Strat
ford), Hamlet Shakespeare'a, z Paulem
Georges'a
fes d u N o r d , Paryż), adaptacja hinduskiego eposu M a -
Wesele Figara Wolfganga Amadeusza M o z a r t a i Salome
(1951:
na m o t y w a c h Carmen
w trzech różnych obsadach r o l i tytułowej ( 1 9 8 1 : Bouf
niego (1948: Royal Opera House, C o v e n t G a r d e n ) ,
Zimowa Shakespeare'a, z Johnem Giełgudem
sad A n t o n i e g o
Czechowa ( 1 9 8 1 : Bouffes d u N o r d , Paryż), Tragedia
G i a c o m a Pucci-
Opowieść
według perskiego p o e m a t u mistycznego
go Festiwalu w A w i n i o n i e ) , Wiśniowy
ne spośród nich. Były to w kolejności: Borys Godunow
Shakespeare Memorial Théâtre, S t r a t f o r d ) ,
(Konferen
N o r d , Paryż; premiera w r a m a c h trzydziestego trzecie
nych i operowych. Wymienię jedynie najbardziej zna
Miarka
des Oiseaux
Fariduddina M o h a m m a d a A t t a r a (1979: Bouffes d u
serował blisko dziewięćdziesiąt spektakli dramatycz
(1949: Royal Opera House, C o v e n t G a r d e n ) ,
Shakespeare'a (1978: Bouffes
d u N o r d , Paryż), La Conférence
skim Torch Théâtre, a już trzy lata później został ob
Dali
Shakespe
w Paryżu), Ikowie według antropologicznego s t u d i u m
kilkunastu przedstawień, które weszły do h i s t o r i i świa
Richarda Straussa, z dekoracjami Salvadora
Tymon Ateńczyk
are'a (1974: pierwszy spektakl w Bouffes d u N o r d
z najwybitniejszych reżyserów, twórcę przynajmniej
Modesta Musorgskiego i Cyganeria
( 1 9 7 1 : Persepolis, I r a n , pre
w Zurychu),
Tragedia
Hamleta
według
Shakespeare'a (2000 wersja angielska, 2002 wersja
Scofieldem
francuska; Bouffes d u N o r d , Paryż).
(1955: Phoenix Théâtre, Londyn), Burza Shakespeare'a,
15
Zbigniew Osiński • T R A N S K U L T U R O W Y TEATR PETERA BROOKA
Znaczną część d o r o b k u twórczego Petera Brooka
n y m przez niego i p r o w a d z o n y m p o d jego k i e r u n k i e m
stanowią inscenizacje dramatów Williama Shakespeare'a.
Międzynarodowym Ośrodku Poszukiwań Teatralnych
Jako reżyser stale do n i c h wraca, przeważnie zresztą
(CIRT)
polemizując z własnymi ujęciami sprzed lat; w rezulta
w Międzynarodowy O ś r o d e k Twórczości
cie t a k i c h a u t o p o l e m i k powstają swoiste r e p l i k i i wa
( C I C T ) . W pierwszych trzech latach zrealizował tutaj
w Paryżu, przekształconym
w roku
1974
Teatralnej
rianty, artystyczne odpowiedzi n a własne wyzwania
trzy projekty mające na celu badanie w praktyce gra
twórcze. Tak było na przykład z Hamletem,
nic t e a t r u oraz poszukiwanie nowej publiczności te
B r o o k mierzył się trzykrotnie: w 1955
z którym
(spektakl o d
atralnej. W sierpniu 1971 r o k u w Persepolis w Iranie,
niósł wtedy o g r o m n y sukces podczas gościnnych w y
w r a m a c h piątego Międzynarodowego Festiwalu Sztu
stępów w M o s k w i e ) , w 1995, gdy zrealizował esej te
k i w Szirazie, odbyła się premiera przedstawienia O r -
atralny Kto idzie na m o t y w a c h Hamleta
i tekstów re
ghast, zrealizowanego przy współpracy Teda Hughesa,
formatorów t e a t r u X X w i e k u , oraz na przełomie X X
A r b y Ovanessiana, Geoffreya Reevesa i A n d r e i a Ser-
i X X I w i e k u , kiedy wyreżyserował Tragedię
bana w całkowicie sztucznym języku - było to prak
Hamleta.
Funkcję swoistych replik i a u t o p o l e m i k artystycznych
tyczne sprawdzenie, na ile możliwa jest k o m u n i k a c j a
pełnią również f i l m y zrealizowane na podstawie wła
między ludźmi poza słowami. N a przełomie lat 1972
snych spektakli. Przede wszystkim jednak z t e a t r u elż-
i 1973
bietańskiego
sięczną podróż antropologiczno-teatralną do A f r y k i ,
wyrosła zasadnicza koncepcja
teatru,
której artysta pozostał wierny przez całe życie.
przez Algierię, Niger, Nigerię, D a h o m e j i M a l i . Jest
ona zgodnie uznawana za jedną z najsłynniejszych po
Jako reżyser B r o o k współpracował, często wielo
dróży artystycznych X X w i e k u . Z początkiem czerwca
k r o t n i e , z największymi gwiazdami a k t o r s k i m i , t a k i m i
1973 r o k u zespół wyruszył do U S A , gdzie w ciągu czte
j a k : Glenda Jackson (rola K a r o l i n y Corday w spekta
k l u Marat/Sade
r e c h miesięcy w K a l i f o r n i i ,
stanowiła początek jej wielkiej karie
cji ptaków.
rence Olivier, Paul Scofield, Irène W o r t h .
Konferen
Po zaadaptowaniu opuszczonego b u d y n k u
Bouffes d u N o r d w Paryżu B r o o k realizuje w n i m ko
Peter Brook jest również wysoko c e n i o n y m reżyse
lejne
r e m f i l m o w y m . Spośród najbardziej znanych jego f i l
przedstawienia w międzynarodowej,
a wraz
z upływem lat również coraz bardziej międzykulturo
żebracza
wej obsadzie, przekształcając zarazem Ośrodek Poszu
według Johna Gaya, z Laurence'em O l i v i e r e m (1952),
kiwań w Ośrodek Twórczości.
telewizyjna wersja Króla Leara, zrealizowana w N o w y m
Jorku we współpracy z O r s o n e m Wellesem
K o l o r a d o , Minnesocie
i N o w y m Jorku odbywały się próby i pokazy
r y ) , Jeanne M o r e a u , V i v i e n Leigh, J o h n Giełgud, L a u
mów przypomnę następujące tytuły: Opera
odbywa ze s w o i m zespołem słynną d w u m i e
(1953),
Peter B r o o k jest a u t o r e m ważnych książek i artyku
Moderato cantabile według Marguerite Duras (1960),
łów, niektóre spośród n i c h należą do klasyki dwudzie
much według W i l l i a m a G o l d i n g a (1963), M a
stowiecznej myśli teatralnej, a nawet więcej - bo do
Władca
rat/Sade (1967), Król Lear
markable
Men
(Spotkania
(1971), Meetings
z wybitnymi
ludźmi)
with
Re-
podstawowej edukacji humanistycznej. Z książek wy
według
mienię: najbardziej znaną The Empt;y Space 1968 (pol
książki Georgija Iwanowicza Gurdżijewa (1979), Trage
ski przekład: Pusta przestrzeń
1977, wydanie drugie
dia Carmen w trzech różnych wersjach (1983), filmowa
1981),
Theatre,
i telewizyjna wersja Mahabharaty
1946-1987,
(1989 premiera na fe
stiwalu w W e n e c j i ) , Tragedia Hamleta
(2002). Niektó
The
Shifting
1987
Point:
Film,
Opera
(polskie w y d a n i e : Ruchomy
punkt:
Teatr, film, opera 1946-1987,
re z tych filmów to ekranizacje powieści, i n n e zostały
2004), There Are No Se-
crets 1993 - w Stanach Zjednoczonych książka ta n o
nakręcone na podstawie spektakli teatralnych, prze
siła tytuł The Open Door (polski przekład: Nie ma se
kraczając jednak konwencję d o k u m e n t u funkcjonują
kretów
Recollections
1998
j a k o dzieła niezależne i samodzielne.
(„Wstęgi czasu. W y z n a n i a " ) , Avec Shakespeare
1998,
1998 i Between Two Silences
1999.
1996), Threads of
Evoking Shakespeare
N a swojej drodze artystycznej Peter B r o o k był też
Time.
a u t o r e m i współautotem scenariuszy f i l m o w y c h i tele
Jego książki i dziesiątki artykułów zostały przetłuma
wizyjnych, projektował scenografie i komponował m u
czone na liczne języki.
zykę do przedstawień, recenzował inscenizacje baleto
Bibliografia prac dotyczących dokonań twórczych
we, a w k i l k u f i l m a c h zdarzyło m u się występować ja
Petera Brooka liczy już k i l k a tysięcy pozycji w w i e l u ję
k o aktor.
zykach. Znajdują się wśród n i c h monografie analizują
Poznał osobiście w i e l u spośród najwybitniejszych
ce całokształt jego twórczości, a także książki w cało
artystów teatru X X w i e k u , t a k i c h jak między i n n y m i :
ści poświęcone w y b r a n y m p r o j e k t o m artystycznym
G o r d o n Craig, B e r t o l t Brecht, Jean-Louis Barrault,
i spektaklom. Zebrane wypełniają one wcale pokaźną
Roger B l i n , Jane L i t t l e w o o d , Peter H a l l , Georgij T o w -
bibliotekę.
stonogow, Jerzy G r o t o w s k i , Joseph C h a i k i n , A n d r e i
B r o o k jest laureatem f r a n c u s k i c h nagród: i m i e n i a
Serban, M i c h e l Saint-Denis, Tadeusz K a n t o r . Z nie
M o l i e r a , G r a n d Prix D o m i n i q u e (trzykrotnie) i Prix
którymi z n i c h współpracował.
d u Brigadier, polskiej -
i m i e n i a Tadeusza K a n t o r a ,
Z początkiem listopada 1970 r o k u czterdziestopię
amerykańskich: obie, E m m y ( d w u k r o t n i e ) oraz Tony
c i o l e t n i Peter B r o o k rozpoczął działalność w założo
(również d w u k r o t n i e ) , przyznawany przez krytyków
16
Zbigniew Osiński • T R A N S K U L T U R O W Y T E A T R PETERA BROOKA
teatralnych za najlepszy spektakl sezonu. W 1989 r o
w stylistyce t e a t r u Becketta. W sierpniu 1965 r o k u , n a
ku w Taorminie we W ł o s z e c h otrzymuje doroczną Pre
zaproszenie Brooka, przyjechał po raz pierwszy do
mia Europa per i l Teatro. Podczas uroczystości w p r o
L o n d y n u Jerzy G r o t o w s k i - odbył się w t e d y pokaz f i l
wadzenie wygłaszał Jerzy G r o t o w s k i . W
roku
m u d o k u m e n t a l n e g o o Teatrze L a b o r a t o r i u m , zawie
otrzymał nagrodę Cesarza Japonii P r e m i u m Imperiale,
rającego fragmenty z ćwiczeń a k t o r s k i c h i spektaklu
porównywaną z Nagrodą N o b l a w dziedzinie l i t e r a t u
Tragiczne dzieje doktora Fausta według M a r l o w e ' a , oraz
1997
ry. Przez królową Elżbietę I I został u h o n o r o w a n y orde
spotkanie polskiego reżysera z zespołem
rem C o m m a n d e r o f the B r i t i s h Empire, a przez prezy
T h e a t r e . O d tego czasu datuje się początek przyjaźni
denta Francji - Legią Honorową. U n i w e r s y t e t Rzym
o b u twórców, która przerodziła się w j e d n ą z najwięk
ski wyróżnił go d o k t o r a t e m honoris causa.
szych przyjaźni artystycznych naszych czasów. Takie
teksty Brooka, j a k : O Jerzym Grotowskim
Związki Petera Brooka z Polską, z p o l s k i m i artysta
Aldwych
(pierwodruk
m i są długie i mocne. Począwszy o d legendarnej wizy
w 1965 r o k u w czasopiśmie „Flourish", trzy lata póź
ty w czerwcu 1957 r o k u , kiedy to w r a m a c h europej
niej t e n sam tekst ukazał się w charakterze przedmo
skiego tournee odwiedził Warszawę z przedstawieniem
wy do książki Grotowskiego Towards
TttMS AndYonicus, w i e l o k r o t n i e gościł w naszym k r a j u .
1968)
i Grotowski,
sztuka jako
a Poor
Theatre,
(pierwodruk
wehikuł
W 1964 r o k u w Teatrze N a r o d o w y m w Warszawie pre
1988, tekst włączony do jedynej o p u b l i k o w a n e j za ży
zentował Króla Leara; w 1972 - w t y m samym teatrze
cia Grotowskiego jego książki w języku p o l s k i m Teksty
pokazano Sen nocy letniej w jego reżyserii; w 1975
Z lat 1965-1969.
-
Wybór, Wrocław 1990), czy wreszcie
przyjął zaproszenie Grotowskiego i uczestniczył w p r o
poświęcony Tadeuszowi K a n t o r o w i tekst M o c
wadzonym przez niego Uniwersytecie Poszukiwań Te
(wystąpienie podczas międzynarodowego sympozjum
twórcy
atru Narodów we Wrocławiu, w 1990 - w Ośrodku
w Paryżu w czerwcu 1989 r o k u Tadeusz Kantor.
Malarz,
Badań Twórczości Jerzego Grotowskiego i Poszukiwań
pisarz, człowiek
wieku,
Teatralno-Kulturowych we Wrocławiu odbył się pre
publikacja 1990, polski przekład Oskara H e d e m a n n a
teatru: jego wpływ pod koniec XX
(w sze
ukazał się na łamach miesięcznika „Teatr" 1990, n r 7)
ściogodzinnej wersji), w 1991 - w Ośrodku G r o t o w
- są o d dawna uznawane za teksty klasyczne. W ostat
skiego we Wrocławiu dwa o t w a r t e spotkania, drugie
n i m z n i c h B r o o k wyznał:
mierowy w Polsce pokaz f i l m u Mahabharata
z nich było promocją polskiego wydania książki Piotra
Demianowicza Uspieńskiego Fragmenty nieznanego
uczania. W poszukiwaniu
cudownego
„Dzięki K a n t o r o w i
na
(wydawnictwo
Remarkable
r i i . [...] dzieło i działalność K a n t o r a stanowi poszuki
wanie nadzwyczajnej jakości. Jego dzieło ukazuje i n
w ramach Europejskiego Miesiąca Kultury, prezenta
tensywność,
odebranie N a g r o d y i m . Tade
dzieło K a n t o r a jest t a k i m właśnie światłem".
Iwanowicz
W
i znaczenie, j e d n y m z dwóch
pracy n a d teatralną i filmową
Mahabharata
uczestniczyli dwaj polscy aktorzy, Ryszard
organizatorów tej konferencji, a zarazem współredak
Cieślak
i A n d r z e j Seweryn.
torem i tłumaczem okolicznościowego w y d a w n i c t w a
Symbolicznego znaczenia nabiera fakt, że właśnie
był doktor Grzegorz Ziółkowski z U n i w e r s y t e t u i m .
w Bouffes d u N o r d G r o t o w s k i wygłosił swój wykład i n
Adama Mickiewicza; w 2002 - w czerwcu we W r o c ł a
wiu prezentacja przedstawienia La Costume
zaangażowania
l u d z k i m . W teatrze niektórzy świecą jak latarnie; całe
towskiego we Wrocławiu uczestniczy w międzynaro
Gurdżjjeu; - oddziaływanie
żarliwość, jakość jego
i moc jego i n t e l e k t u . Jego dzieło jest czymś głęboko
usza Kantora; w listopadzie 2001 - w Ośrodku G r o
dowej konferencji W stronę esencji. Georgij
co
dzieło
go k o n t y n e n t u w tej c h w i l i , w tej długiej c h w i l i histo
Men,
w 1992 - spotkanie w Starym Teatrze w K r a k o w i e
cja filmu Mahabharata,
zrozumiałem jasno,
K a n t o r a , tak dalece osobiste, wyraża cierpienie nasze
Pusty Obłok, Warszawa 1991) oraz premierowe w Pol
sce pokazy f i l m u Meetings with
[...]
oznacza czuć się Europejczykiem, ponieważ
auguracyjny po objęciu katedry a n t r o p o l o g i i t e a t r u
(Garnitur)
w College de France.
według opowiadania południowoafrykańskiego pisarza
D o k o n a n i a Petera Brooka stanowią wielką inspira
Cana Themby, a we wrześniu w Warszawie i Gdańsku
cję i jeden z najważniejszych punktów odniesienia dla
- Tragedii Hamleta według Shakespeare'a.
twórców t e a t r a l n y c h drugiej połowy X X w i e k u . A r t y
Nie ulega wątpliwości, że to właśnie Peter B r o o k
sta wciąż a k t y w n i e współtworzy oblicze współczesnego
w bardzo dużym stopniu przyczynił się do światowej
t e a t r u . Przynajmniej o d pół w i e k u oddziałuje o n na
sławy ttzech polskich twórców: Jana K o t t a , Jerzego
światowy teatr i kulturę teatralną, stanowiąc w n i m
Grotowskiego i Tadeusza Kantora. Okazał się o n rów
jedną z najbardziej wyrazistych i najwybitniejszych po
nież znakomitym interpretatorem i c h dzieł. Książka
staci. Dzieje się tak za sprawą jego przedstawień, p u
Jana Kotta Shalcespeare Our Contemporary
ukazała się
b l i k a c j i , spotkań oraz warsztatów organizowanych dla
w Anglii w 1964 roku, w przekładzie Bolesława Tabor-
studentów i adeptów sztuki t e a t r u . W swoich spekta
skiego - w załączonej do niej rozmowie tłumacza
k l a c h „proponuje [ o n ] - według trafnego określenia
z Brookiem angielski reżyser sporo mówi o n o w a t o r
jego polskiego monografisty - poetykę prostoty i kla
skich koncepcjach Kotta; wykorzystał je
zwłaszcza
rowności, stanowiącą wyraz tęsknoty za d o c i e r a n i e m -
którego wystawił
tak w życiu, jak i w sztuce - do esencji zjawisk i i c h
w słynnej inscenizacji Króla Leara,
17
Zbigniew Osiński • TRANSKULTUROWY TEATR PETERA BROOKA
znaczeń", ale ważną inspirację stanowią również gło
nej i ważnych dzieł południowoafrykańskich. Z nie
szone i p r a k t y k o w a n e przezeń idee. Przy t y m d l a w i e l u
zwykłą konsekwencją
ludzi B r o o k jest również, a nawet przede wszystkim,
w t y m k i e r u n k u na swojej własnej drodze twórczej.
i u p o r e m A r t y s t a postępuje
w i e l k i m mędrcem współczesnej kultury, przewodni
Bardzo gorąco p o p i e r a m wniosek Senatu Uniwer
k i e m d u c h o w y m , mistrzem, w i e r n y m sobie i swej nie
sytetu i m . A d a m a M i c k i e w i c z a o nadanie Peterowi
powtarzalnej pasji.
B r o o k o w i godności d o k t o r a honoris causa. Sama uro
czystość, a także towarzyszące jej przedsięwzięcia (ta
Peter B r o o k , dzieląc przekonanie o wtórności f o r m
k u l t u r o w y c h wobec esencji człowieka i źródeł ludzkiej
kie jak: publikacja tłumaczenia książki R Brooka The
k o n d y c j i , stał się j e d n y m z prekursorów t e a t r u trans-
Shifting Point, spotkanie z artystą) staną się z pewno
k u l t u r o w e g o - zmierzającego do przekraczania granic
ścią w i e l k i m świętem nie tylko poznańskiej Ahnae M a -
k u l t u r o w y c h . T y m samym zwraca o n uwagę na k o
tńs i miasta Poznania, ale również polskiego teatru,
nieczność prowadzenia dialogu i możliwość osiągnię
polskiego środowiska naukowego i artystycznego, całej
cia porozumienia przedstawicieli różnych k u l t u r . Efek
k u l t u r a l n e j Polski. D o p r a w d y t r u d n o jest przecenić
t e m takiego myślenia jest budowanie mostów między
znaczenie tego wydarzenia. N i e ulega również wątpli
W s c h o d e m i Z a c h o d e m oraz Z a c h o d e m i Południem,
wości, że zostanie o n o zauważone i będzie się o n i m
czemu służy między i n n y m i przybliżanie europejskim
pamiętało poza naszym k r a j e m .
i amerykańskim o d b i o r c o m skarbów k u l t u r y o r i e n t a l
Peter Brook podczas ceremonii wręczenia doktoratu honorowego, obok prof. Zbigniew Osiński (z prawej)
i prof. Bogdan Walczak (z lewej). Fot. Maciej Hadrych
18
