3487089fb3ec0a755f44648260ab5227.pdf
Media
Part of Formy wynagrodzeń dla swata (wg ADV i materiałów PAE)/ Komentarze do Polskiego Atlasu Etnograficznego (mapy)
-
extracted text
-
6. Formy wynagrodzeń dla swata
(wg ADV i materiałów PAE)
Opracowała Agnieszka Pieńczak
Objaśnienia znaków:
Swat trudnił się swataniem zawodowo, za co otrzymywał, lub mawiano, że otrzymuje, wynagrodzenie w formie: 1 - futra, 2 - butów, z reguły długich, 3 - czerwonych pończoch, 4 - koszuli,
5 - chusteczki, 6 - kapelusza, 7 - pieniędzy, 8 - pieniędzy lub naturaliów (wg PAE), 9 - można jedynie przypuszczać, iż mężczyzna zajmujący się swataniem zawodowo otrzymywał za swe usługi
wynagrodzenie (wg PAE), 10-inne odpowiedzi (zob. komentarz ADV, 1959:139-140).
Uwagi:
1. Mapę opracowano na podstawie mapy ADV NF 7 Brauchtum bei der Heirat. Name des Werberlohnes, sporządzonej w 1955/56 przez Luthara Martina. Badania nad tym tematem
prowadzono w 1932 roku. Mapę opracowano też na podstawie badań terenowych prowadzonych m. in. w latach 70. XX wieku przez Pracownię Polskiego Atlasu Etnograficznego. Niektóre
dane zostały zaczerpnięte z mapy wykonanej przez B. Czuchnowską i A. Mączyńską - mapa 538 Osoby zajmujące się kojarzeniem małżeństw (od pol. XIX wieku do pol. XX wieku),
zdeponowanej w archiwum PAE.
2. Mapa dotyczy stanu zjawiska od lat 30. XX wieku do lat 70. XX wieku.
3. Na mapie zaznaczono jedynie informacje pozytywne. Uwzględnienie wszystkich punktów badawczych PAE, w których stwierdzono brak tradycji czy brak odpowiedzi na zadane pytania
spowodowałoby, że mapa byłaby znacznie mniej czytelna (z racji dużej ilości danych występujących na ziemiach zachodnich i północnych).
Mapę opracowano na podstawie odpowiedzi na pytania zawarte w kwestionariuszu PAE nr 9, Zwyczaje i obrzędy weselne, oprać. Józef Gajek przy współudziale Feliksa Olesiejuka:
15. Czy współcześnie zdarza się, że za zgodą rodziców kawalera osoba trzecia ,,idzie w swaty"? celem przedwstępnego omówienia sprawy zawarcia małżeństwa /.../ Kiedy we wsi ten
zwyczaj zaniki? Jak było dawniej? Jak nazywają ten zwyczaj i tę czynność?
16. Zbadać czy we wsi żyją jeszcze osoby (mężczyzna?, kobieta?-wiek? zajmujące się swataniem?Jak ich nazywają? [...]
234. Które z wymienionych postaci występują w badanej wsi:
a) „swat",„swacha",„raj",
„rajek", „poseł", „marszałek", inne?
b) czy są to różne nazwyt ej samej postaci biorącej udział w „oględach"? „swatach"?
„zmówinach"?
238. Opisać funkcje starosty:
a) w swatach, zmówinach, oględach [...]
