860432fbe03c05811dc48960970f7990.pdf
Media
Part of Kronika / LUD 1988 t.72
- extracted text
-
281
Lud, t. 72, 1988
v. KRONIKA
SESJA NAUKOWA PT: "TgADYCJA I ZMiIANA W ŻYCIU WIEJSKICH
SPOLECZNOSCI LOKALNYCH W KRAJACH TRZECIEGO SWIATA"
POZNAN, 18 - 19 WRZESNIA 1987 ROKU.
Obrac1cJln 63 WZD w P,oznaniu towarzyslzyła sesja naukowa
zatytułowana
"Tradycja i zmiana w życiu wiejs.kich społeczności lokalnych w krajach Trzeciego Swbta".
SesjG otworzył Dyrektor
Muzeum Narodowego
w Poznaniu
H. Kondżiela,
w słowach powitalnych podkreślając fakt, iż obrady mają miejsce w nowym gmachu Muzeum Etnograficznego.
Stwierdził, że Muzeum gości członków Polskiego
Towarzystwa Ludoznawozego ze szczególną przyjemnością,
gdyż WZD i towarzysząca zjazdowi sesja zbiegły się z 75 rocznicą tradycji muzealnictwa
etnograficznego w Wielkopolsce :i wznowieniem
po 30 latach przerwy stałej ekspozycji
etnograficznej w Poznaniu.
,.
Po powitaniu oficjalnego otwarcia 63 WZD PTL i sesji dokonała Prezes Towaj·zystwa dl' A. Kowalska-Lewicka.
Prezes, dziękując gospodarzom - dyrektorowi Muzeum
Etnograficznego
mgr Z. TorC11skiemu, wiceprezesowi
ZG PTL
dr M. Gawęckiemu, doc. do hab. A. Posern-Zielińsk'iemu
i innym - za zaproszenie Towarzystwa
do Poznania -- silnego ośrodka badań pozaeuropejskich
podkreśliła trud włożony w merytoryczną organizację sesji jak i organizację WZD.
Dr A. Kowalska-·Lewicka
powitała
zarówno
członków Towarzystwa.
gości
zainteresowanych problematyką sesji, jak :i gości 'zagranicznych -- prof. Olgę Gancką z Moskwy, pr,of. Gabr,ielę Yonan z Bedima, prof. Kons'tantina
Matwjejewa
z Moskwy, prof. Franka Forstera (l. Budz,iszyna i Martę KomGrowską przedstawicielkę bratniego towarzystwa
naukowego ze Słowacji. Odczytała również depesze
od prof. V. Gusieva i prof. M. Gavazzi z życzeniami pomyślnych obrad. Następnie slzczególnie sc'rc1ecznie powitała nestorkę polS'k,iej etnograf'ii prof. M. Znamierowską-Prufferową,
która jest oddaną podporą Towarzystwa od czasów przedwojennych. Dr Lewicka podziękowała obecnej na sali dr K. Wołos - Prezesowi
Oddziału Koszalińskiego
za trud
włożony w organizację
poprzedniego
WZD
i sesji.
Dalszy ciąg swego wystąpienia
prezes Lewicka poświęciła pamięci zmarłych
w ciągu minionego roku członków Towalrzystwa. Pokłosie śmierci zebrało bowiem
obfite żniwo, zabierając ludzi żywo i gorąco zaangażowanych
w działalność PTL.
Całe swe życ'ie naukowe poświęcili Towal1Zystwu prof. J. Gajek i jego "prawa
ręka" żona dr O. Gajkowa. Świeżą i bardzo bolesną stratą dla całego środowiska
etnograficznego jest śmierć prof. J. Burszty. Smutkiem napełnia również odejście
tak znanych osób jak: dr L. Malickiego, mgr Z. Neyman, prof. K. Dobrowolskiego,
mgr J. Lecha, doc. B. Garygi, prof. W. Sobisiaka, dr H. Romańskiej, dr J. Majchrzaka, mgr E. Pruskiego, prof. K. Żurowskiego, mgr Z. Hejgera, p. M. Wąsowicz-So-
282
KRONIKA
poćko, p. W. Kirsteina, p. L. Szymańskiego, p. M. Błaszyńskiej, p. J. Stępniaka,
p. A. Lubeckiej, p. J. Grzywacza.
Do zajęcia miejsc w Prezydium
zaproszono prof. M. Znamierowską-Prufferową, praf.Z.
Jas'iewiaza, prof. O. Ga:nc.ką, dr M. Komorowską. O prozewodniczenie obradom poproszono dyrektora Muzeum Etnograficznego
mgr Z. Torońskk-go.
Otwierający
Sesję referat
"Badania
nad społecznościami
pozaeuropejskimi
w sy,S'temie wiedzy etl11Jograficznej" wygłoSliłprof.
Z. Jas~iewicz. Referat traktował
o wzajemnym, powolnym zazębianiu się kultury europejskiej
i kultur pozaeuropejskich li ,zw.iąz.a,nych z tym problemach metodologioznych.
Kolejny referat ks. dr E. SIiwki "Działalność etnograficzna
w społecznościach
lokalnych
TrZJe'Ciego Swiata misjonarzy
ze Zgromadzenia
Słowa Bożego (Werbi.stów)" zapoznał z historią działalności Instytutu Anthropos i znaczeniem powiązań.
między ewangelicznym
orędziem a znajomością tradycji kulturowych
i religijnych
misjono'wanychspołeczności.
Ks. Slliwka wliele uwagi poświęcił też c!Jzi:ałalności
wydawniczej Zgromadzenia i jego placówek polskich.
Bezpośrec!Jni 'badaaz ludów Nowej Gwinei ks. dr W. Bęben pr.z.edstawH w swym
referacie "Społeczność Arapeshów na Nowej Gwinei" realia życia oraz specyfikę
polityczną
i badawczą
terenu.
Omówił tradycyjne
struktury
społec.zno-religijne
i przyczyny dezintegracji kulturowej.
"Samorządność
:i kolektywirzm w życiu andyjsk~ej wspóLnoty" wyczerpująco
scharakteryzował
doc. dr hab. A. Posern-Zieliiński,
roz,patrując zmiany Ilachodzące w społecznościach
andyjskich
w aspekcie dużych doświadczeń w kontaktach
z kulturą obcą, czyli długą tradycją zmian kulturowych.
W dyskusja z głosem uZiupełniającym wystąpił dl' K. Wołski, który na bazie
doświadczeń
zdobytych w trakcie wielokrotnych
badań w krajach
azjatyckich
mówił 00 ingerencji władz l.okalnychi
spowodowanych tym zmianach, które doprowad.ziły do upadku starych struktur.
W drugiej części sesji dr A. Kowalska-Lewicka
przedstawiła
referat pt .. ,lbadycka społeczność miasta Zabu w Algierii w pl'oces'ie zmian". We wstępie refe·rentka
scharakteryzowała
sektę Ibadytów,
stosunkowo
mało znaną szerszemu
gronu oraz umiejscowiła
obszar swych badań. Następnie
omówiła czynniki powodujące zmiany w tradycyjnej
strukturze
ibadyckiej, jak również wymieniła elementy kultury stojące na straży tradycji.
Dr R. Vorbrich wystąpił z komunikatem,
w którym zasygnalizował
wyniki
wyprawy do Kamerunu. Obszarem badań był masyw Mandara w Północn~m Kamerunie - enklawa starej kultury, skutecznie opierającej
się zarówno wpływom
islamu, jak i kultury europejskiej.
Kolejny komunikat
wygłosiła
mgr A. Styczyńska
charakteryzując
kolekcję
pozaeuropejską
w lZ)biorach Muzeum Archeologlicwego i Etnograficznego
w Łodzi.
Po wysłuchaniu
tej części sesji doc. L. Dzięgiel zaprosił do dyskusji, którą
rozpoczęła dr Lewicka dzieląc się z zebranymi refleksją, iż ludy o niższym stopniu
organi,zacj.i w kontaktach
z kulturą
europejską
szybciej ulegają dezorganizacji
w odróżn.i€lIliu od kultur wyższych, świadomych swych wartości, które wybiórmo
przyswajają
nowe elementy. Polemizując
z tą opinią głos zabrał doc. S. Szynkiewicz, który stwierdził, że każda kultura w swej własnej ocen,ie jest wartościowa, natomiast
~uropocentryczne
podejście zakłada podział kultur na mniej lub
bardziej wartościowe
i wobec tych pierwszych "Stary Swiat" jest bardziej agresywny i działa niszcząco. Godząc się z takim
stanowiskiem
swego oponenta
dr Lewicka
stwierdziła,
że niezależnie
od podejścia
badawczego
efekt ingerencji kultury
obcej jest taki sam. Następnie
głos zabrał mgr J. Lapatt, któ-
283
KRONIKA
ry nawiązał do referatu ks. Bębna. Oparłszy swój pogląd na znajomości literatury
przedmiotu zakwesltiolt1ował ocenę sytuacji przez r,eferenta, stwierdzając,
że tam,
gdzie spotykamy się z długą tradycją kulturową, stO'sunkiOwo trudna jest szybka
dewaluacja starych wartości. W O'dpowiedz~ ks. Bęben stwierdził, że llnajomość
realiów nowogwinejskich
przemawia jednak za <tym, że tamtejs:za kultura łatwo
uległa dewrganizacji, 00 widoczne jest w różnych sferach życia. Jako pl1zykład podał mit, który na 'skutek oddziaływania
obcych mitów zatraca swój autentyzm
i znaczenie, stając się opowiadaniem. Następnym głosem w dyskusji było wystąpienie doc. A. Posern-Zielińskiego,
który mówił o pojawieniu
się na forum
UNESCO i ONZ nowego terminu - e t n o II' o Z W Ó j. Termin ten oznacrza modernizację życia społeczności w sposób nie powodujący zagłady tradycyjnej
kultury,
lecz pozwalający na jej modyfikację zgodnie z tradycją kulturową
społeczności
wzbogacając ją jednocześnie o nowe, cenne wartości.
Ustosunkowując
się zarówno do wypowiedzi, jak i wcześniejszego referatu
doc. Posern-Zielińskiego,
dr Lewicka zgodziła się ,z poglądem, że długa tradycja
kontaktów z kulturą obcą wytwarza rodzaj "antyciał", Illa,tomiast groźne dkl starych struktur
jest gwałtowne zetknięcie się z s'ilną kul!turą zewnętl1Zlną, silruie
ingerującą w kulturę oddziaływania w celu jej "ukultull'alnienia".
Efekty badań
nad tradycją, zreferowane przez dr Vorbricha, doc. Dzięgiel ocenił jako bardzo
ważne dla ogólnej :Wiedzy o funkcjonowaniu
tradycji, podkreślając
jednak, że
prowadząc badania tego typu nalleży patrzeć na tradycję w aspekcie historycznym
i zdawać sobie sprawę z tego, źe ,to co badacz moźe uznać za dawne i tradycyjne kiedyś w przeszłości powstało również wskutek zmian. Głos w dyslkusjli zabrała mgr M. Kotarska, dzieląc się z zebranymi wmżeniami
ze swego pobytu
w Peru w okręgu Cuzco, gdzie pod wpływem rozwoju turystyki nastąpiły dU:1;e
zmiany w tradycyjnym sposobie życi,a, ,z powodu jednak koniunktury
i mody na
.,stare·' Slztucznie wskrzesza się tradycję.
Po przerwie z referatami
poruszającymi
problematykę
azjatycką wystąpili:
doc. dr hab. S. Szynkiewicz mówiąc o "społeczności pasterzy mongolskich" oraz
dr M. Gawęcki przedstawiając "Społeczność wlniazą Tala-o-Barfak
z Afganistanu".
Ostatnim wystąpieniem
wygłoszonym tego dnia był referat dr L. Mroza "Bandźara i Gadulja-Lohar
z RadżastmlU hipotetyczni przodkowie Cyganów", który scharakteryzował efekty badań sytuujących kolebkę Cyganów w Indiach i przytoczył legendy potwierdzające tę hipotezę.
Spontanicznymi
refleksjami
ze swego pobytu
w Mongolii podzielliła się
prof. M. Znamierowska-Priifferowa.
Tym co szczególnie uderza przybysza jest
miły i opiekuńczy stosunek Mongołów do dzieci oraz ich duma osobista i poczu··
cie godności i sliły.
W drugim dniu tematyka sesji k,oncentrowała
zwi'1zanych ze społecznością asyryjską.
się wyłącznie
na zagadnieniach
Jako pierwszy głos zabrał doc. dr hab. L. Dzięgiel w referacie (nie bezpośrednio dotyczącym Asyryjczyków) pt. ,.Reorganizacja społeczności wiejskiej północnego
Iraku w warunkach prosperity naftowej", omawiając współczesne zmiany społeczne zachodzące na Bliskim Wschodzie pod wpływem zmian w sytuacji ekonomicznej.
Prof. K. Matwjejew, którego sylwetkę i dorobek naukowy jako wybitnego
zn<lWcy problemów asyryjskich przedstawił doc. Szynkiewicz, w wystąpieniu "Asyryjczycy Związku Radzieckiego - historia i współcZJesność" wprowadził zebranych
w dzieje i genezę grupy asyryjskiej w z~:mR.
284
KRONIKA
Dr M. Abdalla Przewodniczący
Kola Zainter·esowan
Kultur,! Asy:'~'jsb\
w P.oznaniu, p.rzeds;tawił referat pt. "Spole.czność asyryjs.ka w Kamys.zli 'x północno-wschodniej
Syrii", w którym scharakteryzował
warunki bytowe i ;':c:lturę
asyryjskich mieszkańców miasta KamySlZ1i.
Mgr M. Mammo, pisarz i poeta z Iraku, od 10 lat mieszkaj'lcy
\V
S c': \ ... ,,'cji,
wygłosił referat w języku nowoaramejskim
(tłumaczony
przez dl' M. Abd'dięl.
Referat ·omawiał podział religijny Asyryjczyków
i mówił o problemach tej grupy
w s'zwecj.i. P'rzekazał podstawowe fa~ty z historh tego narodu, kladąc szczególny
nacisk na związki iZ kościoł9m chrześcijaósk'im
oraz warunki egzystencji I~arodu
w obliczu nacisku islamu. Dużo uwagi poświęoił roli misjonarzy, których Ob'"CDCJŚĆ
z jednej strony umożliwiała oficjalne głoszenie religii Chrystusa, z drugiej .ied!1<lk
strony kontakt IZ rói.nymi odłamami kościoła chrześcijailskiego
spowodowa! rozbicie jedności narodu. Współczesme krwawe walki religijne między wy.zna\,'cami
islamu a Asyryjczykami
zmusiły część ludności asyryjskiej do emigracji do k:'<1Jów
chnześoijallskich.
Pobyt na obczyźnie spowodował
ponowne zbliżenie wsz::stkich
Asyryjczyków
niezależnie od przynależności
do odłamu kościola chrześc,ijat\skiego.
Z uwagi na ograniczeni.a cz·asowe pnzewodniczący obradom doc. Szynk:ewicz
oficjalnie zakoilczyl sesję zachęcając jednak osoby szczególnie zainteresowane
problematyką asyryjską do nieo£icjalnego kontynuowania
dyskusJi.
I. GT2cLakowska,
M. Nic:wiadoms::c.
II MIĘDZYNARODOWA KONFERENCJA ETNOGRAFICZNA
"COLLOQUIUM BALTICUM ETHNOGRAPHICUM",
STRALSUND (NRD) 26 - 31 PAŹDZIERNIKA 1987.
W dniach 26 - 31 października
1987 roku Zentralinstitut
fUr Geschichte Akademie der Wissenschaften
der DDR zorganizował
po raz wtóry w Stralsundzie
(NRD) Międzynarodową
Konferencję
Etnograficzną"
Colloquium Balticum Ethnographicum" 1. Zasługuje ona na krótkie omówienie, chociażby z racji problemów
poruszanych
w czasie spotkania, prohlemów, które dotyczą etnograficznych
badaI1
(także wspólnych) obszaru basenu Morza Bałtyckiego. W konferencji
uczestniczyli
pnzedstawic:iele następujących
krajów: Szwecji( N. A. Bringeus, J. Berg, G. Gerward, A. Gustavsson), Norwegii (A. E. Christensen, R. Kviedland), Danii (A. H. Rasmus'sen), Polski (W. Kopczyils'ki), RFN (G. Kaufman, H. W. Kaweloch, H. Gerndt,
J. GlUsing), Finlandii
(M. Riisanen, N. Stora), ZSRR (S. Cimermanis, L. Dumpe,
V. Mli.lius, A. Nc.iburga, L Fiilols, N. V, Szligiona, A. St:tkane), NRD (G. Arndt,
R. Bahls, U. Erichson, H. Weinhold, H. Eve, H. Gundlach, H. Hentschell, F. Hinze.
E. Karasek,
J. Lachs, F. Lewandowski,
G. Lubbe, H. Adameck, M. Ho\\'aldt,
M. Kehl, W. Rudolph, B. Schone, H. Strobach). Spotkanie to odbyło się pod nazwą - "Specyfika kulturowa obszaru nadbałtyckiego",
a otworzył je bardzo uroczyście kierownik
\V:is'senschaftsbereich
Kulturgeschichte/Volkskunde
w Berlinie
1 Pierwsza
konferencja
w roku
1968 pod red. W.
1966", Berlin 1968, ss. 22h
odbyla
się w
Rudolpha
i R.
roku
1966. Zob. materialy
z konferencji
wydane
Peescha
Colloquium
Balticum
Ethnographicum
285
,KRONIKA
proi. :lr H. Strobach oraz il1li.cjator konferencji
dr. W. Rudolph z Berlina. W. Rudolpl~ podkreślił znaczenie tego typu spotkań dla wymiany poglądów etnografów
prowa-tizclcych swoje badania n.a obszarze nadbałtyckim,
badań istotnych dla rozwojL: etnologii Europy.
?J tym Izagajeniu, będącym
wprowadzeniem
do pierwszego
dnia konferencji
(27 październik)
nastąpiła
prezentacja
referatów,
wygłoszonych
w następującej
kolejności W. Rudolph -- VolksklLnstobjekteaIs Indikatoren
des KlL!turwandels
bei etnischen
Minderheiten
im deutschen
Kustengebiet
(19. Jh.), H. Gerndt Interethnik
im Spiegel von Sagen, H. Muns Auslandische
Mus;ik.anten in Mecklenburg
(18/19. Jh.), W Kopc.zyński Seemannskisten
im Nationalmuseum
zu
Szczecin, F. Hanze Frobleme
der Mehrsprachigkeit
bei der FischerbevolkerlLng
der KlLrischen
Nehnmg
(19. Jh), W. Soleus1off - Die ArbeitsalLsrustlLng
mecklenburgi.ocher Seelentc:Veriindenmg-en
vom 19 Jh. bis zur Gegenwart,
J. Lachs Verhaltensbeispicle
U. Er'chson
-
van
KlLstenlJewohnern
bei
der
Rattung
Schijfbruchiger,
DriiUche und Vol.ksfeste in Mecklenburg,
in ihrer
gegeil1ciirtigen
Existenzform,
G. Gerward - Maigrafenfeste
im Ostseeraum.
'Xśród tej grupy referatów
na uwagę zasługuje
niewątpliwie
wystąpienie
W. R-ldolpha. Autor
wybitny znawCa kultury
nadbałtyckiej,
prowadzący
wieloletni", badania etnograficz.ne i histo.rycz.ne na obsz.aI1ze nadbaltyckim
scha~'akteryzowai wytwory
kulturowe
(typy łodzi, :udobnictwo architektury,
strój) mniejszości
naroóowych na obszarze nadmorskim
Niemiec w ,ubieglym stuleciu. Ciekawy materiał zaprewntował
także U. Eriehson, który prześledził aktualne zwyczaje morskie ;';'ultywowane wśród rybaków
i marynarzy
meklenburskich
i innych grup
społeczno-zawodowych
(owczarze, dE'karze) Mekłenburgii.
D;-lIgi dzień konferencji (28 pażdziernik) obejmował referaty etnologów skandy ..
nawskich. A. E. Christensen
przedstawił
pracę pl. - Kuiturgrenzen
im norwegiscrter! BootsbGll. w której zaprezentował
ciekawy material
fotograficzny
i źródłowy dotycz'lcy granic kulturowych
w szkutnictwie
norweskim.
Badania
takie
prowClcizi placówka muzealna przy uniwersytecie
w Oslo.
A. Gustavsson w referacie -- Kulturbeziehungen
im Raum von Skagerak
lmd
I-::atte[Jat im. 19.12iJ. Jh. zajął się stosunkami
kulturowymi
w rejonie
cieśniny
Skagerak i Kattegat w XIX i XX wieku. Zwrócił on szczególną uwagę na tworzc.n:E' siG małż(~ristw norwesko-szwedz-kich
j duńsko-szwedzkich.
_-\. H. Rasmussen
przedstawi!
w refeł-acie - Kulturkontakte
im Ostseeraum
probJe:natykę kontaktów kulturowych
na obszarze nadbałtyckim,
podkreślając
potrzet·~ podj<;cia wspólnych badań nad tym zagadnieniem.
Dotychc7.asowe, wspólne
badan:a objęły swoim zasi<;giem obszar cieśnin duńskich, a prowadzi je grupa etnokgó'.v norweskich. duńskich i szwedzkieh.
C{'i<awie przedstawiał
się referat ,J. Berg VotivschiJfsmodelle
in schwediselwn Kirchen,
który dotyczył modeli statków wotywnych znajdujących
się w kościo1ac,'1 szwedzkich. Autor podk[le~lił, iż naj starsze tego typu zabytki pochodzą
z poczqtków XVI wieku, a największa
ich ilość występuje
na południu Szwecji.
Traditionelle
Po tej grupie
referalów
organizatorzy
konferencji
zorganizowali
:\'luze~;m Morskiego i Historycznego
w Stralsundzie
oraz Archiwum
zwiedzanie
Miasta.
t;'zeci dzień konferencji
(29 październik)
!Złożyły się następujące
referaty:
Rus;ische
und Karelische
Wanderhiind~er
ais KulturvermittLer
in
Fin/ancl, H. Adameck
- Zum Wirken
des livlQ.ndischen
Publizisten
Merkel,
um
1S0. \'. Milius -- Deutsche
Forschungen
zur litauischen
Volkskultur
im 19. Jh ..
N. Sz!igina Stadiale
Entwicklung
der Hochzeitsbriiuche
bei den finnisch-baltischeH l7ólkern
(19 Jh.), S. Cimermanis
- Soziales und Ethnisches
in der letti:\ ,!
"T. Stora
KRONIKA
286
L. Dumpe Baltisch
slawisch
deutsche Kltlturam Beispiel
der Milchwirtschaft
im Ostseegebiet.
'Spośród tej grupy referatów na omówienie zasługują dwa, a mianowicie referat N. Sto·ra or:az S. Cimermanisa. Badacz fiński zajął się kramarUlmi rosyj<sk;imi
i karelskimi (zawody wędrowne), którzy byli nosicielami tradycji rodzimej z jednej
strony, a rtakże "pośrednikami"
w przenoszeniu na girunt rodzimej kultury zwyczajów sporeCiZIlOśc.ifińskiej. Z ,kolei S. Cimermanis zaprezentował ciekawy materiał z zakresu architektury
ludowej na obszarze Łotwy, wskazując na jej zróżnicowanie pod wpływem warunków społeczno-ekonomicznych ł etnicwych.
Korn:ferencję podsumował W. Rudolph, dZJiękując wszystkJim uczestnikom za
p11zygotowanie referatów, które w roku 1~88 mają ukazać się w oddz,ieł!nym roczniku wydawanym
przez Niemiecką Aka'demię Nau'k w Ber,linie. W imieniu zaproszonych
go'ści podziękował
organizatorom
konferencji
R. KViideland oral£.
N. A. Bl1ingeus.W swo'i,ch wystąpieniach podkreślili oni konieczność podjęcia wspólnych badań E!tnografic:zmych w basenie Morza Bałtyokiego oraz odbycia następnego spotkania w Ry.dze, w rooku 1989.
W ostatnim dniu konferencji odbyła się wspólna wycieczka do położonego na
Rugii M\.lJZeumBudownictwa Ludowego w GOhren oraz znajdującego się w pobliżu zamku Schlos Spyker. W godzinaoh wiec2jornych odbyło sńę uroczyste Bkonczenie konferencji połączone ze wspólną kolacją.
schem
Volksarchiltektur,
stromungen,
dargestellt
Waldemar
KONFERENCJA
KopczyńsKi
NAUKOWA "ZDER~ENIA I PRZEJNIKANIE KULTUR
iNA POGRANICZACH".
Konferencja
"Zderzenia ,i przenikanie
ku1tur na pograniczach"
odbyia się
w Opolu w dniach 19 - 20 X 1987 roku. Zorgatiizowały ją wspólnie Instytut Bad;:ui.
Polonijnych Uniwersytetu
Jagiellońskiego, Instytut Pedagogiki Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu oraz, działający również w ramach opolskiej WSP, Zakład
Nauk Politycznych.
Wzięło w niej udział ok. 50 osób z Cieszyna, Katowic, Krakowa, Lublina,
Opola, P02jnamia i W.ar.5'zawy or,az klilku polskich naukowców z ozeskliej części
Sląska Cieszyńskiego. Wygłoszone referaty i komunikaty, a była ich jak na dwudniową konferencję ilość niebagate1n.a - 24, dotyczyły ogólnej problematyki
pogranicza etnicZll1ego i s,zozegółowych zagadnień z dziedziny etnograftii, historii. językoznawstwa,
kulturoznawstwa,
muzykologii, pe.dagogiki, prasoZJnawstwa i socjologii..
Nie sposób oczywiście, nawet w dużym skrócie, oddać pełnej treści wszyst,k!ich wystąp.ień i głosów w dyskusji, z konieczności więc szersze omówienia
zerezerwowano !tu dla najciekawszych, r.zeCz jasna z punktu widzenia autora sprawo:z,dania, referatów. Ponadto, orgallizatorzy kon.ferencji, którym znakomicie przewodził dr Zenon Ja'siński z WSP w Opolu, podjęli się ~dania
błyskawicznego. jak
na polskie warunkii, wydania wszystkich prezentowanych
materiałów
(być może
jeszcze w r. 1987, lub w poazątkiach r. 1988), co umożliw,i zapoznanie się z całością dorobku tego naukowego spotkania.
Konferencję otworzyli przedstawiciele
uczelni opolskiej na czele z jej rektorem JM prof. Stanisławem
Kochmanem, a w czasie pierwszej sesji wygłoszono
sześć referatów. Doc. Ryszard Kantor (IBP UJ) zabrał głos na temat "Kultury pogranńcz:a jako problem etnograficzny" [ koncentrując się na czynnikach świadomo-
KRONIKA
287
śdowych w życiu jednostek i grup omówił historię polskich ba·dań nad tą problematyką. Podkreślając potrlZ€ibę dynamiczmego podejścia w badaniach i niebagatelną rolę jaką w życiu społecznośai pogranicza odglfywają ośrodkii dyspozycyjne, swoje teoretyczne rozważania oparł na przykładzie polsko-sł'Owackiego pogranicza na IOrawile.
Pr'Of. Tadeusz Gospodarek (WSP Opole) omówił "Problemy teoretyczne tożsamości ,i integracji narodowej"
przede wszysitkich w oparciu o pojęcia "grupy
społecznej", "więzi" i "integracji", a prof. Władysław Jacher (Uniwersytet Sląski,
Katowice) "Więż regionalną i narodową na Sląsku". Równie'ż i tu wiele miejsca
poświęcono szeroko rozumianej teorii socjologicznej narodu.
W sposób niezmiernie interesujący i prZJekonywujący o "Swiadomości narodowej na poliskim obszarze etnicrzmym Sląska (do 1945 r.)" mówił prof. A!ndrzej Brożek (IBP UJ). Zana,hZJował on zagadnienie
świadomości narodowej
o oparciu
o materiał historyczny wytworzony w okresie od poł. XIX dIo poł. XX wieku.
W referacie uwypuklono prymat dostrzeżenia różnic ekonomicznych i klasowych
przed językowymi, rolę wY:ZJnaniaw ich utr,zymaniu, a takile zjawisko rozsz,erzania się rz. czasem polskiego ,kręgu identyfikacji, którego naj wymowniejszym świadectwem jest prawie wyłącznie polski chara·kter ruchu oporu na czeskim Sląsku.
Cieszyńskim w latach 19·39- 1945.
KoLejne dwa wystąpienia
to: systematyczny
i bogaty w przykłady referat
doc. Władysława Miodunki ('IBP UJ) "Zagadnienia lingwi,s,tyczne na pograniczach"
i uszczegółowiające ten temat, szczególnie w kwestii gwar, rozważania dr Janiny
Labochy (Instytut Filologii Polskiej UJ) "Sytuacja językowa na Sląsku Cieszyńskim".
Obrady s'Elsjipopołudniowej pierwszego dnia konferencj.i rozpoozął dr Edmund
Rosner (US, Cies.zyn), który w znakomitym refer·acie "Od regionalizmu do uniwersalizmu. Literatura
zaolZJiańska ostatniego półwiecza" pI1zedstawił
sy.lwetki
czterech pokoleń polskich pisarzy tworzących na czeskim Sląsku Cieszyńskim. Na
tle ich niezwykle nier.az skomplikowanych życiorysów ukazał p'rooes przechodzenia od literatury logalnej i środowiskowej, do twórczości ponadregionalnej,
stanowiącej już dziś nieodłączmy element polskiej literatury
współczesnej.
Dr Stanisław Zahradnik
(polski Związek KuLturalno-Oświatowy,
CSRS) najlepszy bez wątpienia specjaLista w zakres·ie prasy polskiej na czes·kim Sląsku
Cieszyńi>kim omówił, nikły jak się okazało "Wpływ prrasy cze·skiej na prasę
polską na Zaolziu", podk.reślając utrzymanie odrębności skupiska polskiego jako·
nadrzędny cel tej drugiej.
"PI1oblemy dydak,tyozne szkoły na pograniczu" z perspektywy dr ug.iej strony
g.ranicy omówił dr Marian Kapica (WSP Opole) pI1zedstawiając wyniki badań nad
nauczycielami silkół podstawowych regionu raciborskiego, a mgr Gabriela Kapica
uzupełniła to wystąpienie omówieniem badań nad za·sobami językowymi dzieci
'i młodzieży szkolnej, dzieląc się również przy tym spostrzeżeniami z wielolebniej
praktyki pedagog:icz.nej.
Doc. Fmnciszek Antoni Marek (WSP Opole) z wielką erudycją i Iznajomosclą
literatury pI1zedmiotu 'ukazał "W.zajemne wpływy kulturowe polsko-niemieckie na
Sląsku" kładąc naoisk zarówno na nilElbagatelną rolę trwałych, negatywJ'lych niestety, stereotypów, jak i na próby współpracy i wzajemnego zrozumienia specyfiki narodowej.
W referacie doc. Jana Korbela (WSP Opole) przedstawione zostały "Tradycje
ruchów migracyjnych na Sląsku Opolskim", a naj ciekawsze jego fragmenty dotyczyły lat powojenJnych i meandrów "akcji łączenia rodziJ'l", dr Władysław Jasiek
288
KRONJKA
(PZKO, CSRS) przedstawił natomiast "Rolę organizacji mlodzieżowych na pogranicizu ze slzczególnym uwzględnieniem
kraju nadolziańskiego",
Znaczenie organizacji tego typu, zwłaszcza w sytuacji grupy mniejszościowej
omówione zostało
tu w k,ontekście pracy wychowawcz:ej podejmowanej przez starSlze pokolenie i działań samej młodzieży, Mówca zwróoił też uwagę uczestników konferencji na wyraźną dysproporcję
między ilością i różnorodnością
organizacji
mlodzieżowych
w okresie międzywojennym w ,porównan'iu z dniem dzisiejszym,
Drugi dzień obrad okazał się jeszcze bardziej intensywny niż popl'zedni. W ciągu jedynej, zaplanowanej
sesji wystąpiło jedenastu uczestników wygłaszając dziewięć referatów i dwa komunikaty. Jako pierwszy zabrał głos dr Mieczysław Fazan
(Śląski Instytut Naukowy, Katowice) przedstawiając
"Zycie kulturalne ŚI<\ska Cieszyńskiego jako teren kontaktów kultury polskiej, czeskiej i niemieckiej". Swoje
rozważania oparł na dychotomii możliwości rozwoju kulturowego narodu panuj '1cego i narodów podporządkowanych
w czasach monarchii austro-węgierskiej.
Wskazał przy tym na najważniejsze czynniki przemian: istnienie samego pogranicza kulturowego, przemiany kultury europejskiej
w II poł. XIX w. i przebieg procesów
narodowotwórczych.
Kolejny, w,zibudzający duże zainteresowanie,
referat dr. Henryka Chalupczaka
(Uniwersytet
Marii Curie-Skłodowskiej,
Lublin) analizował "Wplyw pomocy Rzeczypospolitej na działalność mniejszości polskiej w Niemczech w okresie międzywojennym". Ten niezwykle rzadko poruszany temat pozwolił na ustalenie bardziej
właściwych proporcji
finansowego
i osobowego zaplecza działalności mniejszości
polskiej w Niemczech i stopnia pomocy jakiej udzielały rodakom na pograniczu
(a wlaściwie pograniczach) władze międzywojennej Pols·kL
Komunikat
mgr Jolanty Kowalczyk (Politechnika
Warszawska) zawieral analizę treści "Prasy polonijnej
na Zaolziu wobec problemów
narodowości{)wych"
pod koniec lat trzydzies·tych i w pierwszych
latach po zakończeniu
II wojny
światowej, a referat doc. Brunona Ryg,ieIa (US, Cieszyn) poświęcony byl "Polsk.iemu folklorow.i muzycznemu w zapisach etnografów
czeskich". Mówca pr.zytoczyl
wiele interesujących
przykładów
zapisów pieśni z terenu czes'kiej c.zę~ci Sląska
Cieszyńskiego i w sposób przekonywuj<)cy udowodnil, że pieśni polskie zajmują
tam niellaturalnie
mało miejsca, a również wspólcześnie naukowcy
czescy nie
przejawiają większego zainteresowania
penetracją polskiego folkloru Zaolzia.
Z kol~i mgr Barbara Stawowczyk (WSP Opole) w sposób ilQściowy i jakościowy zanaliz.owala "Działalność kultura1no-oświa'liową Polaków. na Zaolziu na łamach
Gwiazdki Cieszyńsk.iej {1920 - 1938)", a mgr Leszek Kuberski (WSP OprJle) w referacie "Z dziejów współpracy polsko-soerbołużyckiej w latach republiki weimarskiej" przedsrtawjj postać wielkiego Serbolużyczani.na
i przyjaciela
Polaków Jana Skali (1889 - 1945). Załować tylko należy, że w znakomicie pr.zedstawionym
życiorysie. uwypuklającym
szczególnie
związki
Skali
z dzialaczami
polskimi
w Niemczech ni'e znalazla się wzmianka o jego późniejszych l.osach i tragicznej
z punktu widzenia współpracy międzysłowiańskiej
śmierci po wkl'Oczeniu żołnierzy
Armii Radzieckiej.
Pcw.nego rodzaju dyso.nansem dla wielu uczestników konferencj-i, szczególnie
nie majqcych .za sobą poglębionych studiów metodologicznych,
było wystąpienie
·dr. Jacka Chłopoekiego (Uniwersytet
Adama Mickiewicza, Poznar'l) zatytułowane
"Zderzenia i przenikanie kultur". Pomimo ciekawego tema:tu i logicznego wykładu
mówca z powodu hermetyoznego,
a miejscami i udz,iwnionego języka referatu,
nie był w stanie dotl1zeć do dużej części słuchaczy. Przeciwie11stwem tegoż byl
głos dr. Tadeusza Kani (US, Cieszyn), który niezwykle żywiołowo, a przy tym
289
iKRONIKA
z ogromną swadą i predylekcją do dużej ilości przykładów, daleko wykroczył poza
określony w programie konferencji temat "Rola pogranicza kulturowego w rozwoju regionalizmu". Było to wystąpienie, którego słuchało się nie bez zastrzeżeń
merytoryoznych, ale za to z ogromną przyjemnością.
Dr Jan Rusnok (PZKO, CSRS) opierając się na najlepszych żródłach i własnym wieloletnim doświadczeniu organizacyjnym przedstawił "Rolę Polskiego Związku Kulturalno-Oświatowego
w życiu Polonii na Śląsku Cieszyńskim". Scharakteryzował on ogólną sytuację mniejszości polskiej na Zaolziu do r. 1945, a w tym
bardzo bogate życie organizacyjne w okresie międzywojennym,
błędy władz polskich popełniane względem Czechów po zajęoiu ZaoJJzia i okres okupacji niemieckiej. Przedstawił też szczegółowo i podał wiele danych o 40-letniej już działalności Polskiego Związku KulturaJJno-Oświ,atowego w Czechosłowacji. Na uwagę zasługuje tu pełny obiektywizm relacji autora, nie szczędzącego jednak słów krytyki skierowanych pr,zy tym 2iawsze pod właściwym adresem.
Z kolei swoimi doświadczeniami
zdobytymi w czasie wieloletniego
pobytu
w Czechosłowacji w charakkrze
lektora podzielił się z uczestnikami konferencji
mgr Andrnej Spyt (lBP UJ) omawiający temat "Uwarunkowania
współczesnej
kultury polonijnej na Sląsku Cieslzyńskim". Również i w tym referacie nie zabrakło zarówno uwag krytycznych, jak i projektów mogących przyczynić się do polepszenia sytuacji. Ostatnie wystąpienie konferencji na temat "Roli szkoły na pograniczu" przypadło w udziale wymienionemu już wyżej dr. Zenonowi Jasińskiemu.
omówilon rodzaje szkół mniejszościowych, ich cele i zadania oraz wzorzec, w kierunku którego winny się olne rozwijać. Vo.' referacie poruszono też kwestię odpowiedniego doboru podręczników i kadry nauczycielskiej.
W dyskusji końcowej różnorodne głosy uczestników dotyczyły m. in. następujących zagadnień: kontDOwersj,i wokół pojęć "Polonia", "integracja" i "asymilacja", braku analizy pojęcia "ojczyzna", niejasności istniejących wokół "akcji łączenia rodzin", relacji państwo szkoły mniejszościowe i skomplikowanej
niejednokrotnie sytuacji życiowej osób mieszkających po jednej, a pracujących
po
drugiej stronie granicy. Mówiono też o brakuins'tytucji
zajmującej się w Polsce
szeroko rozumianą problematyką etniClzną (przed II wojną światową działał niezastąpiony do dzisiaj Instytut
Badań Spraw Narodowościowych),
trudnościach
,z promocją dzieł autorów zaolziańskch tak w Czechosłowacji, jak i w Pols,ce, powiązanych z niedostatecznie
sprawnym funkcjonowaniem
polskich służb dyplomatycznych w CSRS, zbyt nikłym Izainteresowaniu różnorodnością
wyznaniową
Polaków na czesk,im Sląsku Cieszyńskim i braku kompe.tentnego opracowania historiI Zaolzia. Wspomniano również o problemach "mentalności" ludzi pogranicza
i akcji słowakizacyjnej prowadzonej wśród Polaków na Bukowinie w latach trzydziestych.
Sesja zakończyła się podsumowaniem obrad i wyrażeniem wdzięczności
organizatorom konferencji. Z pewnością osiągnięto jej cel naukowy; stała się forum
wymiany myśli i poglądów, doprowadziła również do wspólnych wniosków i ustalenia dalszych działań. Zmiany w pwgramie konferencji Izwiązane z braki!em kilku
referatów (m. in. z Katowic, polskiego i czeskiego Cieszyna oraz Ostrawy) i rezygnacja z obrad w sekcjach pozwoliły na wysłuchanie wszystkich wystąpień przez
całą grupę uczestników. I10ść i jakość zaprezentowanego
w ramach konferencji
materiału (być może w formie książkowej zostanie on jeszcze uzupełniony) potwierdza jej :naukową wartość i ws'kazuje na potrzebę organizacji kolejnego spotkania tego typu.
Miroslaw Boruta
19 Lud, t. LXXII
KRONIKA
290
KONFERENCJA
ETNOLOGICZNA
W KOLONlI
W dniach od 5 do 9 października 198'7 obradowała w Kolonii (RFN) konferencja e.tnologiczna zorganizowana
przez Niemieckie Towarzys1two Etnologiczne
(Deutsche Gesellschaft flir Volkerkunde), Austriackie Towarzystwo Etnograficzne
(Osterreichische
Ethnologische
Gesellschaft)
oraz Towarzystwo
Antrop::>logiczne
w Wiedniu (Anthropologische
Gesellschaft in Wien), przy współpracy Instytutu
Etnologii Uniwersytetu
w Kolonii (Institut fUr Volkcrkunde
der Universilicit zu
KaIn) i Muzeum Etnologicznego w Kolonii (Rautenstrauch-Joest-Museum
fUr Volkerkunde). Konferencj.a oraz posiedzenie organizacyjne Niemieokiego Towarzystwa
Etnologicznego Jlgromadzily kilkuset uczestników - członków towarzystw etnologicznych i gości zaproszonych ,z kilkunastu
krajów Europy i świa1ta, m. in. z
Austrii, Francji, NRD, Szwajcaroii, Szwecji, Wielkiej Brytanii, WIoch, Z5rm. i USA,
w tym również z Polski. Całością prac przygotowawczych
kierowała i nad przebiegiem konferencji czuwała prof. dr Ulla Johansen - przewodnicząca Niemieckiego
Towarzystwa Etnologicznego i dyrektor Instytutu Etnologii Uniwersytetu w Kojonii,
przy pomocy dr. Thomasa Hauschilda i dr Waltraud Kokot.
Cele konferencji
były nader różnorodne. Były nimi przede w;;zystkim wymiana informacji o prowadzonych
badaniach i stworzenie moliwości osobistego
kontaktu zainteresowanych
problemami etnologicznymi. Należały do nich t'ównież
dyskusje nad nowymi metodami i technikami
analizy i dokumentacji
:aktów
etnologicznych ,i upowsz.echnienie wyników badań. Rozważano sprawy filmu i muzealnictwa etnologicznegooralz
zastosowania komputerów w etnolog,ii. Silna była
refleksja na społeczną użytecznością etnologti. Najbardziej
jednakże chara:-:12l"Ystyczną cechą konferencji,
jej niezapisanym
w tytułach referatów
hasłem wywoławczym, było dążenie do integracji
pozaeuropej.;;kich i europejskiich badarl
etnDlogiczny,ch, wskazanie na konięczność i ,korzyści płynąoe z połączenia tych
dwóch tak odrębnych dotąd, przede wszystkim w etnologii niemieckiej, tradycji
i perspektyw badawczych.
Uderzlała wielka rozmaitość form spot'kań naukowych i imprez towarzyszących. Obok posiedzień plenarnych oraz zebrań w sekcjach i podsekcjach z referatami wygłaszanymi
zorganizowano
sesje "plakatowe"
sprzyjające
indywidualnym rozmowom IZ autorami opracowall. Odbyły się także posiedzenia, \v trakcie
których zasiadający na podium eksperci odpowiadali na pytania z sali (sytuacja
w muzealnici1wie i w filmie etnologicznym) oraz połączone z dyskusją pokazy filmów etnologicznych i demonstracje
zastos·owaniakomputerów
w etnologi.i. Obradom towarzyszyła ekspozycja wydawnictw etnologicznych, głównie zachodnio-niemieckich i austriackich, ale również brytyjskich i Ize Stanów Zjednoczonych. urzc!dzona pr.zez firmy księg,ars'kie. Ucze:>tnicy konferencji
.zaproszeni zostali przez
Burmistrza Kolonii do zabytkowego raitusza 'Oraz zapoznali się z wystawami i 'zbiorami Muzeum Etnologicznego im. Rautenstrauch-Joesta.
Problematykę
naukową konferencji
wyznaczyły tematy referatów
na posiedzeniach plenarnych
oraz przyjęte zakresy pracy sekcji. W trakoie pos.ieÓlzenia
plenarnego wygłoszono referaty dotyczące etnologii w NRD (W. Jakobeit i W. Rusch), etnologii i narodowego socjalizmu (H. Fischer), procesów kulturowych i etnicznych w ekstremalnych sytuacajch egzystencjalnych (J. Jansen), badań nad szamanizmem
(A. Hultkrantz)
i inne. O niezwykle szerokim zakresie obrad mÓWi
jednakże przede wszystkim tematyka sekcji. W ramach konferencji pracowało 12
sekcji: 1: Etnologii stosowanej; 2. Terytorialności grup wędrownych;
3. Etnologii
miejskiej; 4. Etnomedycyny i etnobotaniki;
5. Etnologii zaangażowanej
w pomoc
291
IKRONIKA
rozwojową; 6. Analizy sieciowej; 7. Afryki; 8. Ameryki Łacińskiej;
9. Oceanii;
10. Europy; 11. Azji Południowej, i 12. Ameryki Północnej.
Uczestniczyłem głównie w praoach sekcji zajmującej
się etnologią Europy,
kierowanej przez dr. T. Hauschilda. Europa, jako prredmiot zainteresowań
etnologów nńemieckich pracujących
w ramach Volkerkunde, pojawiła się stosunkow.o
niedawno, tworząc jedmocześDlie korzystną platformę integracji z :regionalnym eu·ropejskim ludoznawstwem
(Volkskunde). Wzrost udziału etnologów w badaniach
problemów europejskich wiąże się nie tylko z "powrotem do Europy" etnologów
(antropologów)
w okresie postkoloniGlnym,
przemieszczeniem
się dużych grup
migrantów z Azji i Afryki na teren naszego kontynentu i zmianami kulturowymi w ,krajach pozaeuropej,skich. Wywołany w,stał przede wszystk.im nowymi potrzebami w zakre.sie a'~sjologii i epistemologii w etnologii - !Zrozumieniem konieczności przejścia, od badania
kultur pozaeuropejskich,
uznanych jako obce,
egzotyczne, i własnych kultur ludowych, trakJtowanych jako przynaleŻine "sV/oimobcym", - do studiów nad kulturą ludzi w jej globalnym, obejmującym również
nas samych, wymiarze.
Tematyka sekcj,i etnologii Europy zdominowana
została doniesieniami
z badań na terenach śródziemnomorskich,
szczególnie intensywnie
uprawianych
przez
etnologów zachodnioeuropejskich.
W tej grupie referatów znalazło się lU, in. opracowanie J. Davisa z Wielkiej Brytanii, dobrego znawcy obszaru środziemnomorskiego, poświęcone związkom religii i polityki w Libii w persi=-e:f;:.~ywie
antropolog.ii regionu Morza Sródzicmnego. W ramach sekcji nie zabrakło jednakże wystąpień zajmujących się innymi krajami Europy, w tym również terenem Niemiec.
Charakterystyczne
i interesujące było tu opracowanie dotyczące rytualnej pielęgnacji włosów i ciała w Niemczech (R. Jonas), wskazujące na jeden z tematów dotąd
na obszarze Europy niedostrzegany. Etnologowie z Polski przedstawili następujące
referaty: E. Fryś-Pietraszkowa,
Między Europą zachodnią a wschodnią. Polskie stroje ludowe w 2 polowie
XIX
wieku;
J. Kucharska, Przekaz kaszubskiego
języka
i tradycji
nalnych
nr;
lU
kulturowej
oraz
w
rodzinie,
Z. Jasiewicz,
Nowe
spoŁeczności
wiejskiej
i
kontaktach
tradycje
etnologicznych
studiach
w
inst/jtucjonad
rodzi-
Polsce.
Zainteresowanie
moje wywołaly również, ze względu na s.ilne zaakcent.owanie
problematyki Azji Srodkowcj, obmdy sekcji rozważającej 'zagaOinienie terytorialności grup wędrownych. W sekcjoi tej. ;zorgallliZOW2Jnejprzez dr A. Rao i doc. lVI. Casimira, badaczy terenów środkowoazjatyckich
z Instytutu Etnologii Uniwersytetu
w Kolonii, uczestniczyli także etnologowie z Uniwersytetu
w Heidelbergu, najsilniejszego w RFN centrum etnologicznych badall. naci ludami Azji Srodkowej. Referaty wygłoszone w ramach sekcji dotyczyły jednakże grup wędrownych w skali
świata. Na temat terytorialności
i terytoriaIizacji
wśród Cyganów w Polsce mówił
A. Mirga, kolejny polski etnolog biorący udzIał w konferencji.
Uczestnictwo etnologów z Polski w konferencji
w Kolonii bylo wynikiem
zainicjowa.nej przez prof. dr. U. Johansen współpracy z polsklimi ośr·odkami akademickimi i Polskim Towarzystwem
Ludoznawczym.
Dr A. Kowalska-Lewicka,
prezes Zarządu Głównego PTL. która w ~€'kcłi poświęconej badaniom afrykańskim wygłosiła referat Kobieta w Mzabie w Maroku. Zmiany w jej statusie społecznym wskutek
kontaktów
z kulturą
kraJów zachodnich,
pnzeprowadz.iła ponadto rozmowy na temat współdziałania
PTL z towarzystwami
etnologicznymi działającymi l1{l zachodzie Europy.
Konferencja etnologiczna
dologię badGń etnologicznych
U·
w Kolonii" pozwoLiła poznać problematykę
i metow RFN i innych krajach europejskich
oraz zapre-
292
KRONIKA
zentować studia prowadzone w PolsCie. Ułatwiła także ,zorientowanie się w działalności centrów etnologicznych dnicjujących i ,koordynujących
prace nad niektórymi, wybranymi zagadnieniami w skali europejskiej
określenie możliwości udzialu etnologów polskich w tych badaniach.
Zbigniew
II
ZJAZD
Jasiewicz
ABSOLWENTOW ETNOGRAFII
UN1WERSYTErrU POZNAŃSKIEGO
POSWIĘCONY PAMIĘCI PROFESORA JOZEF A BURSZTY
Dnia 25 września 1987 roku w Poznaniu miał miejsce II Zjazd Absolwentów
Etnografii Uniwersytetu
Poznańskiego (I Zjazd odbył siię 18 lat temu w związku
z 50-leciem Uniwersytetu).
Zjazd zwołany wstał z okazji 50-lecia pracy naukowej
Profesora Józefa Burszty. Niespodziewana
śmierć Profesora nie pozwolHa uczcić
tego pięknego jubileuszu. Zjazd natomiast poświęcony został Jego pamięci.
Uczestników
Zjazdu powitał Dyrektor Instytutu
Etnologii UAM prof. dr
hab. Z. Jasiewicz. Swoją obecnością zaszczycili Zjazd: żona Pro.fesora pani
Marcelina Bursztowa, prorektor UAM - doc. dr hab. Andrzej Kostrzewski, prodziekan Wydziału HistoryoZiI1ego doc. dr hab. Jerzy Kubczak oraz inne osoby
związane z Profesorem
i Instytutem.
W imieniu władz uniwersyteck,ich głos zabrał prorektor doc. A. Kostrzewski, który nawiązał do swoich kontaktów z Profesorem i etnogra.fami. Następnie
przemówił
dr J. Bednarski
charakteryzując
sylwetkę Pro.fesora Józefa Burszty jako uczonego i nauczyciela akademickiego.
O aktualnych
pracach badawczych i dydaktyczmych Insltytutu mówił pI'of. Z. Jasiewicz. Z kolei wystąpiła mgr 1. Kahat omawiając zagadnienie ról zawodowych
i losów życiowych absolwen'tów. Jako przedstawiciel
absolwentów
głos zabrał
mgr D. Piątkowski, którego żywe i barwne przemówienlie spotkało się z życzhwym przyjęciem zebranych. W dyskusji zjazdowej m.in. wysunięto i zaakceptowano propozycję wystąpienia do władz o nadanie imienia ProfesOl'a Józefa Burszty
jednej z ulic miasta Poznania. Pos'iedzenie zakończył doc. dr hab. B. Line'tte, który ustosunkował
się do kwestii poruszonych w dyskusji i omówił sprawy organizacyj.ne.
Następnie delegacja uczestników
Zjazdu ,złożyła kwiaty na grobie Prnfesora.
inni zaś - zgodnie z programem - zapoznali się z ekspozycją nowo otwartego
Muzeum Etnograf<icznego. W godzinach popołudniowych
odbyło się spotkanie towarzyskie.
Z okazji Zjazdu wydano ilustrowaną
broszurę okolicznościową, w której prof.
Z. .Jasiewicz omówił przeszłość, teraźniejszość
i przyszłość Instytutu. ponadto zamieszczono w niej listę absolwentów oraz wykazy doktoratów i habilitacji z zakresu etnografii bronionych na UP i UAM.
Powracając do wspomnianego wyżej zagadnienia ról zawodowych i losów życiowych absolwentów
należy podkreślić, że dzielenie się refleksjq na ten temat
nie jest zadaniem łatwym chociażby ze względu na skromną baze żródłową, która nie pozwala na przeprowadzenie
w tym zakre'Siie szerszych studiów. Wydaje się
:jednak, że podjęte rozważania mogą zmierzać do określenia:
1) struktury demograficzno-społecznej
osób, które podjęły studia etnograficzne,
2) specyfiki zawodu
etnografa i 3) losów zawodowych absolwentów.
KRONIKA
293
W 68-letniej historii Instytutu Etnologii UAM progi poznańskiej A/mae Matris.
opuściło grono absolwentów, którego strukturę
charakteryzować
można ze względu na rozmaite cechy. W latach 19.23- 193'9 studia ukończyło około 30 osób. Ze
wzgh;du na niemożność ustalenia dokładnej liczby absolwentów i zni'korne dane
o nich, zbiorowość ta nie może być poddana analizie. Przedmiotem zainteresowania będzie zatem grupa druga gromadząca
absolwentów
powojennych
(z lat
1946- 1987), i to ZJarówno słuchaczy Studium Historii Kultury Materialnej specjalizujących się w etnografii, jak i w kończących studia etnograficzne.
Grupa to liczy 338 absolwentów, w tym 64,2.0/(} stanowią kohiety. Z analizowanej zbiorowości na zawsze odeszło 6 osób. 3,6% to emeryci i renciści, którzy
wokoło
500/u. przed przejściem w stan spoczynku zasilali zawodowo środowisko
etJnografiozne. W gronie absolweJ1tów jest dwóch obcakrajowcow:
Węgier i Bol'iwijczyk.
Z kolej można poSJtawić pytanie, z jakJich miejscowości wywodzą się absolwenci i jakie jest ich pochodzenie reg'ionalne? Otóż, najwięcej,
bo 400/0 pochodzi
z wielkich miast (powyżej 0,5 mln mieszkaiJców), 21,4010z miasteczek (do 25
tys.), 14,6010- ze średnich m[ast (50 - 250 tys.), 12,2010- ze wsi, 6,6010.- z dużych miast (250- 500 ;tys.) i 5,2% - z małych miast (25 - 50 tys.). Jak się okazuje największe zainteresowanie studiami
etnograficznymi
objawiła młodzież z miast
wielkich i miasteczek (łącznie 61,4(/0). Natomiast analiza pochodzenia regionalnego
c:bso1wentów wykazała. że 62,()ll/0spośród nich rekrutuje się :z. Wielkopolski, w tym
02,9% z Poznania (co stanowi 39,3% ogólnej liczby absolwentów), z Pomorza i .ziem
zachodnich wywodzi się 22,0%, a z pozost.ałych l'egionów PolsIki - 1'1,3%•
W latach 40-tych studia ukończyły 3 osoby; 50-tych - 31, oD-tych - 60, 70-tych
- 116 i 3D-tych - 128. Najwięcej z nich wydały lata: 1978, 1979 i 1987, tj. po 21
absołwentów, 95,9% osób opuściło mury uczelni z tytułem magistra.
Na drugim miejscu omówiono specyfikę zawodu etnografa.
Była ona rozmaicie rozumiana w poszczególnych okresach i mniej lub bardziej świadomie twodzona w ośrodkach kształcących etnografów, co miało odbicie na przykład w .niejednolitej siatce zajęć dydaktycznych
na studiach. W Poznaniu przebiegało
to
też różnie w różnych okresach. Widoczne to jest chociażby w problematyce
realizowanych tematów prac magisterskich.
I tak w latach 50-tych były one poświęcone pmwie wyłącznie tzw, "kulturze materialnej",
li to Wlielkopolski. Lata
60-te przyniosly spadek za:int€resowania prrejawaffi[ materialnymi
kul,tury, pvjaw'i1y się ;z.aś prace oscylujące wokół zag,adnień życia społecznego na wsi polskiej
i prace dotyczące krajów pozaeuropejskich
powstające na bazie literatury.
W lata·ch 70-tych natomiast mial miejscedalslzy
rozwój badań z zakresu tzw. "kultury
społecznej" wsi, zwrócOtno też uwagę na zagadnienia
tzw. "kultury
duchowej",
m. in. folkloru i zj.aWii'skafolkloryzmu. ZwiększyŁa się też liczba tematów poświęconych ludom i kulturom
europejskim
i pozaeuropejskim,
a co najważnriejs,ze
część z nich przygotowano w aparciu o własne badania terenowe. W latach 3D-tych
przeżywają re:nesans tematy z zakresu kultury technic.z.nej, wyrównują
Slię proporcje między pracami traktującymi
o zagadnieniach
społecznych i z zakresu
"kultury duchowej", a poza tym :nadal tak samo dużym zaint€resowauiem
c:ieszą
się tematy pozapolskie, włącznie z realizacją samodzielnych prac terenowych. Jak
więc widać w ośrodk,u poroańskrim rysuje się pewna równomierność w rozł'ożeniu
akcentów na badanie poszczególnych sfer polskiej kultury
ludowej, występują
też określone proporcje między regionalną
tematyką wielkopolską,
ogólnopolską
i pozapolską .. JeŻeli uwzględnimy
też fakt, że wśród prac pojawiły się takie, któ-
294
KRONIKA
re omawiały zagadnienia ogólnoteoretyczne, to otrzymamy obraz tego, jakie możliwości stwarzały słuchaczom studia w Instytucie Etnologii.
Przechodząc do szczegółowej analizy tematów prac magisterskich
należy odpowiedzieć na następujące
py>tan~e: jakich obszarów kultutrowych dotyczyły zainteresowania
magistrantów
oraz jaka
była tematyka
podejmowanych
prac?
59,5010 prac dotyczy problemów z zakresu etl!1JOg,rafhPolski, w tym 49,7010 odnosi
się do Wielkopolski (co stanowi 29,5010 ogólnej liczby prac; w tym miejscu warto
podkreśl>ić, że 25,3010 pmc o Wielkopolsce napisanych wstało ptrzez jej mieszkańców). Na uwagę zasługuje fakt, że 12,9'% tematów opracowano w oparciu o material uzyskany z badań w miejscowości (lub mikroregionie) zamieszkiwanej przez
magistranta. Zagadnileniom z zakresu e1tnografii iEuropy i terenów pozaeuropejskich
poświęconych jes,t 33,7%
tematów. Jest to 106 prac, z których 21 dotyczy krajów
europejskIich, 33 - Azji, 21 - obu Ameryk, 13 - Afryki, 7 - Australii i Oceanii
oraz 11 - traktuje o dwóch lub w:ięcej obszaTach jednocześnie. Natomiast reszta
prac, tj. 6,8~/o, ma charakter teoretyczny i nie jest poświęcona żadnemu konkretnemu miejscu.
Z kolei jeŻieli chodzi o tematykę podejmowanych prac, to przedstawia się ona
następująco. 62 prace dotyczą zagadnień ogólnych, tj. historii etnografiIi, teor~i kultury, metodologii, metod i technik badawczych, źródeł e:tnograficznych, są to także prace o charakterze biograficznym i inne. Ze 187 prac z problematyki ogólnopolsilliej najwięcej, bo 42, zajmują się zagadnieniami
tzw. "kultury malter,ialnej"
(z różnymi tematami
szczegółowymi IZ tego lZ'akresu); regionu omz grup etnograficznych i etnicznych dotyczą 24 prace, folkloru i fo!lkloryzmu - 19, zwyczajów
i obrzędów rodzinnych, doroc,znych ,i innych oraz j,ch przeobrażeil 17, wiedzy,
wierzeń, magii i religii - 13 prac współczesnych przemian gospodarczych i społeczno-kulturowych
12. Na:tomiast ze 106 pmc dotyczących zagadnień pozapolskich najwięcej, bo 30, koncentruje
się na problemach z zakresu tzw. "kultury
społecznej" (w Itym 17 prac odnosi slię do zagadnienia rodziny).
Analizując kwestię doboru tematu i jego realizacji, można dostrzec, że był
on najczęściej odzwierciedleniem
indywidualnych
zainteresowań
magistranta i jego dociekań badawczych. Ale zdarzały slię też sytuacje, że proponowano seminanarzYSitom tematy nawiązujące
do aktualnych
prac badawczych Ins,ty!tutu oraz
szczególnych IzaiIllteresowail naukowych promotorów lub też odpowiadających
na
zapotrzebowanie
społeczne. Rezultatem tego były m. in. prace dotyczące kultury
materiaLnej ludności wiejskiej w pOi>zczególnych częściach Wielkopolskii w XVIII
w., które przygotowali abs:olwenoi z 1955 roku, pmce analizujqce działalność polskich badaczy Azji Sroakowej realiJzowane przez grupę magistran!tów rL 1976 roku
czy prace z 1979 roku poruszające różne zagadnienia szczegółowe z tego regionu
świata, ponadto na zlecenie Urzędu \Vojewódzkiego w Poznaniu w 1976 roku opracow,any IzoSitał temat "UwarunkowalUia ruchu społeezmo-kulturalnego
w Wielkopolsce na przykladz,ie społeczności miejskiej i wiej!skiej" przez cztery 2-osobowe
zespoły. Należy też wspomnieć o kompletach prac, które były rezultatem grupowych poczynań absolwentów, takich jak wyprawa do Afryki w 1976 roku, do Wenezueli w 1981 roku czy kilkuler1mJiebadania Koła Naukowego Studentów Etnografii w Puszczy Noteckiej.
55,2010 wszysik!ich prac oparń:ych jest na badaniach
empirycznych, natomiast
pozosltałe o charaktenze k'Omplilacyjlno-teoretycznym pnzygotowano w oparciu o literaturę przedmiotu. Prace magisterskie powstawały pod kierunkiem następujących
promotorów: prof. J. Burszty 153 prace (około 50010 wszystkich powojennych
prac), prof. Z. Jas:iewicza 61, prof. M. Frankowskiej
38, prof. E. Franko-
;KRONIKA
295
. wskiego 22. doc. B. Linette 17, doc. Z. Staszczak 15, prof. A. Szyfer
i doc. A. Posern-Zielińs.k,iego· - po 4, prof. J. Gajka Ii prof. K. MUSlZyń&kliego
po 2 oraz prof. J. Klimaszewsk1iej, prof. J. Kmity, prof. W. Sobis:ila,ka i doc. A. Pałubickiej - po L Z powstałych prac magisterskich
6 opublikowano jako książki,
natomiast około 26 - w postaci artykułów - trafiło głównie do czasopism etnograficznych lub prac zbiorowych.
Przechodząc do trzeciej wyróżnionej
wyżej kwestii, tj. losów absolwentów,
dobrz·e będzie dla porównania pDześledzić, w jalkich miejsoowościach obecnie zamieszkują <'.bsolwcnci. I tak 43% żyje w wielkich miastach, średnich 18,2%,
miasteczkach 11%, dużych miasilach 5,60/0, małych miastach
i na wsi po
5,5%. 49,7%. absolwentów
pozo,stał<o w ·swo.ich rodzilll:nych miej,scowościach. Nato':
miast reszta zmienila miejsce zamieszkania bądź to ze względu na podjętą pracę,
zmianę stanu cywilnego, wyjazd za granicę lub też z innych jeszcze powodów.Najbardziej zauważalne jest przemieszczenie
się znacznej liczby absolwentów pochodzących ze ws.i i mias1eczek do miast w,iel'kiich li średnich. W rozbiciu na regiony
sytuacja
pDwdstawia się następująco.
50,7.~/a absolwentów
mieszka 00 terenie
Wielkopolski, w tym 77,f1J/~ w samym Poznaniu (co stanowi 39,4o/a ogółu), na Pomorzu i ziemiach zachodnich - 19,f1J/o, taki sam odsetek zamieszkuje pozostałe regiony kraju. Największe skupiska absolwentów poza Wielkopolską z Poznaniem znajdują się w Szczecinie, Warszawie, Toruniu, Koszalinie i Zielonej Górze. Dla
uzupełnienia obrazu rozmieszczenia poznańskich absolwentów należy też parę slo •.v
poświęcić osobom przebywającym
na dłuższych pobytach bądź na stałe za granicą.
Stanowią oni e,30/a ogółu (w tym 76% to kobiety). Najliczniej, bo aż w 45,4%,
osiedh1j się absolwenci w Euro.pie ZachodI1!iej. Druga pod względem lic.zebności
grupa. priZ.-ebY'Nana kontynencie
północnoamery.kańsUtim, trzecia w Austr:alii.
63,6% osób pOZQs,tających za granicą mieszkało uprzedI1!io w Poznaniu.
Nieprecyzyjnie użyte określenie "losy" ,absolwentów może być rozumiane jako
losy absolweJntów: i) pracujących
w zawodzie, 2) pracujących
w zawodach pokrewnych (szeroko pojmowanych) i 3) o·dchodzących od zawodu względnie od pracy zawodowej w ogóle.
Jeżeli chodzi a absolwentów rl,atrudnionych w zawodzie, to stanow,ią oni 46,30/0
ogółu, czyli 148 osób. Etnografowtie podjQli pracę w następujących
.instyltucjach:
muzeach - 75 osób (w tym 56 - w etnograficznych), domach i ośrodkach kultury - 20, SJz;kołachwyżs.zych (placówiki etnograf'icwe
bądź pokrewne) - 19, instytucjach dokumentujących
i konserwujących
zaby,tki 11, placówkach
naukowo-badawczych - 11, spółdzieLniach rękodziieła ludowego i ariytS'tycznego - 9. Można tu także włączyć 3 osoby, które podjęły dalsze studia. W grupie osób pracujących w zawodzie 6 absolwentów (na 18 w ogóle) ukończyło dwa fakultety, przy
Crlym dla połowy pierwszym kierunkiem
studiów była etnografia,
a nastęonie
studiowano kulturoznawstwo
i socjologię, w trzech pozostałych wypadkach etnografię kończono po historii, archeologii i filologii polskiej.
Na 39 obronionych
dysertacji doktorskich w ogóle, 26 przygotowanych zostało w ramach tej właśnie
grupy (13 rl ni~h opublikowano jako kSliążk:i). Dwa spośród otwa.rty~h przewodów
doktorskich zakończono już w 4 lata po magisterium. W 10 wypadkach pracę doktorską pisano pod tym samym kierun.1{.'iem naukowym
co magisterską.
Absolwenci należący do tej grupy odbyli tak:lJe 3 kolokwia habmtacyjne.
Wśród wymienionych 148 osób pracujących
w z;awodZJie 7 absolwentów piasltuje stanowiska
dyrektorskie, a 18 - kierownicze. Także z osób przebywających
za granicą 7 absolwentów pr-acuje jako etnografow~e (antropologowie). Na osobną wzmiankę za-
KRONIKA
296
sługuje fakt, że na 20 małżeństw ,zaw.artych między absolwentami w 8 wypadkach
obydwoje małżonkowie ,z:atr'udnieni są w zawodzie.
Przeohodząc do anal,i,zy grupy absolwentów, którzy pracują w zawodach pokrewnych należy stwierdzić, że dotyczy to 80 osób, co stanowi 2f!l/f( ogółu. Osoby
te pracują w następujących
placówka,ch: pl1zedszkolach, szkołach podstawowych,
średnich j wyższych - 27, anstytucjach prowadzących
dzdałalność artystycWćl 12, bibliotekach - 11, lromi,tetach pal'tyjnych - 7, służbie zdrowia - 6, redakcja,ch
ozasopism, radiu i TV - 5, wydz~ałach kultury i sztuki - 3, insl1:ytucjach o p,ro£ilu turystycznym - 3 i w innych 6. W grupie tej 6 osób ukończyło dwa fakultety, oprócz etnografii -- muzykologię i historię sz,tuki (co zdecydowało o aktualnym zatrudnieniu)
oraz po historii, filologii polskiej, muzykologii i psychologii
- etnografię (przy czym wykonywany
jest zawód pierwszy). Przcds,t'awicie!e tej
grupy absolwentów, pomimo braku stałego kontaktu
z etlnlOgrafią, twórczo rozwijaLi to, co wyn~eśli z tych s~udiów, ·niejednokrotnie
s.ięgając do etnograficznej
przeszlości, która nies-tanowiła
przeszkody w dals'lJcj kariJcTZc. Dowodem na 'co
są chociażby podyplomowe studia dziennikarskie
jednego z absolwentów czy 7 doktoratów z dziedziny etnoga'afii, hiist,or,j,isrztuki czy socjnlogii. P.odobn,'e jak v,,' grupie pierwszej i ,tutaj 11 absolwentów pelni waime i odpow,iedzialne funkcje dyrektorskie i k,ierownicze.
W grupie abwlwentów
odchodzących od zawodu znajduje s,ię 29 osób. Reprezentują oni głównie następujące
dziJedziny: prywatne
zakłady usługowe i produkcyjne - 15 osób, przemysł - 5, rolnictwo i ogrodnictwo - 3 oraz inne miejsca pracy - 6. W grupie tej znajduje się także 26 osób, które nie podjęły pracy zawodowej w ogóle bądź ją przerwały. Są to w więkslzośCi kO'biety, Wlięcej niż 50%
z nich sprawuje opiekę nad dziećmi. Fakt odejścia od zawodu lub niepodejmowania pracy nie oznacza POifzucenia go czy braku zarin,teresowania nim. W tym kontekśCiie można zauważyć, że z zawodem etnografa jest tak, jak z poehl: etlnografem
się nie jes,t, ale się bywa. Sw!iadCizyo tym utrzymywall1ie ;związków ze środowiskiem etnograficznym chociażby poprzez członkostwo w Polskim Towarzystwie Ludoznawczym, kompletowanie
specjalistycznych
biblio.tek, organizowanie
własnych
badań, wypraw i stypendiów Oł1az wjmowanie
się f,O'tiQgraf!iądokumentalną
Reasumując
tr,zeba stwierdzJć, że ośrodek pozlrm.ńs'ki dał szansę utrzymania
więrzj z zawodem każdemu absolw.entowi. Inną kwes:t~ą jest sprawa wykorzystania tej szansy. W !karierach zawodowych absolwentów
zaznacza się n,ie tylko
to, co jest os~ągnięC!iem dydakltycrw.o-wychowawczym
Instytutu,
a'le także to, co
jest osiąg!1ięciem własnym absolwen,tów. Z tymi właś'nie osjągn~ęc,iami przybyło
zapewne na II Zjaw 182 absolwentów, co sltanow.i 53,80/0 ogółu.
Irena Kabat
DNI KULTURY
INDONEZJI
W NOWOHUCK,IM
CENTRUM
KULTURY
W dn.>iJach19- 22.03.1007 ,r. odbył się stJaJra:nie.mNowohuckiego Centrum Kultury, Ambasady RepubLiki Indonezji w Polsce, Muzeum Azji i Pacyf.iku w Warszaw,ie, Muzeum Etnograficznego
w Krakowie OJI'azKrrakows'kiego Koła Przyjaźni
Polsko-Nepalskiej
cykl imprez przybliżających
krakowianom
niektóre aspekty
kultury kraju 13 tysięcy wysp.
Pierwszego dnia mieliśmy okazję poznać refleksje z podróży Marka Faryna
i Andrzeja Kulki bogato ilustrowane
barwnymi przeźroczami, "Indonezja oczami
trampa".
IKRONIKA
291'
Drugi dzień zaznaczył sip, indonezyjskim
w,ieczorem narodowym
z udzi:ałem
Ambasadora Nadz-wy<:zajnego i Pełnomocnego Republiki Indonezj,i w Polsce pana
Hassana Abdulj3lila oraz dyrekto<ra Muzeum NusaJ1Jtary pana Andrzeja WaWD'.yniaka, Zaprezentowano
stroje ludowe z ocóżnych regionów archipelagu
codziienne
i obrzędowe (weselne) kobiece i kilka męskich. Modelami byli członkowie korpusu
dyplomatycznego
rodowici Indonezyjczycy.
Pokazano
również tańce ludowe·
z wysp Bali i Jawy, niestety w takt muzyki płynącej z taśmy magnetofonowej,
nie było możliwości akompaniamentu
oryginalnego
gamelanu
składającego
się
z około 30 instrumentów.
Trzeci dzień zatytułowano
,.Indonezyjskie misteria teatr cieni". Dr Janusz.
Kamocki wprowadził obecnych w historię i rołę teatru w kulturach indonezyjskich,
omów:i! jego rodzaje: a w,ięc pierwotny-cieni,
z figurkami
wyc,i:n3J!1ymi z hśc,i
lonta.ru i pÓŹJniejszy "teatr sikórzany" (WAYANG KULI T) z płaskimi marionetkami o ruchomych rękach li twarzach zwróoonych prof'ilem do widza-popularne na całym obszarze języków jawajskiego
i ba1ijski-e'g'o, plas'kie lalki drewniane (WAYANG KERUCIL) z Jawy Środkowej, peIne drewniane
lalki w batikowych strojach, z ruchomą głową, obracającą się na pręcie przeo:ąglniętym prze'.
korpus (WAYANG GOLEK), charakterystyczne
dla Jawy Zachodniej, zamieszkałej pr,zez ludność mówiiącą po sundaj,sku, wreszcie teatr maSiek (WAYANG TOPENG); tematykę: dwa eposy indyjskie w wersji indonezyjskiej MAHABHARATĘ
i RAMAYANĘ, wystawiane
w starojawajskim
języku kavi (WAYANG PURVA),
historyczny przedstawiający
wydar.zenia z dziejów środniowieoz.nego ja wajskiego
królestwa Majapahit
(WAYANG KERUCIL), służący celom muzułmańskiej
;propagandy religijnej (WAYANG ADAM MARIF AT), ka,tolicki oparty na motywach
pasj.i wielkanoonych (WAYANG WAHTU), teatr żołnierski z lat '1945- 1947 (WAYANG SULUH), polilyczmy o treści związanej z odzyskaniem niJepodleglości (WAYANG PANCASILA), teatr-prasówkę
związany z wprowadzeniem języka indonezyjskiego (WAYANG JURNAL); dz:iecięcy bajkowy (WAYANG KANCIL) i kowbojski (WAYANG WEST), wreszcie unik.a·towy, wykonany specjalnie 'dla Marcina Rac.ibor!>kiego, znaikomi.tego pols.koiego botanika, 'badacza tego terenu (WAYANG P AN
TADEUSZ) z po.staciami z micki€w.iczowskiej epopei, przechowywany
w Muzeum
Etn::>grafi<:znym w Krakowiie. Mówca wiele uwagi poświęcił rol,i dalana-poety,
filozofa, kompozytora, improwizatora,
mówcy, śpiewaka i reżysera w jednej osobie, słowem ludowego odtwórcy i współtwórcy przedstawień
wayangowych.
Dr J. Kamock.i. zademomtrował
t'akże "drizewko żyoia" (GUNUNGAN)-symbol
początku i końca akcji przedstawienia
oraz możliwości ruchu poszczególnych typów lalek.
Ostatni dzień imprezy Ito przegląd £ilmów krótkometrażowych
o SZltUce,zwyczajach i obnzędach Indonezji: "Na wyspie Bali", "Batik". "Biała broń", "Kremacja na BaW', "Ostatnie dni Iraju", "Wo'lna Indonezja" oraz pełnometrażo,wego "Roku
niespokojnego żyda".
Czterodniowej
impreZjie towarzyszyły
wystawy mala.rstwa, bronoi, instrumentów muzycznych, batików ,lej,ków i klocków do n3lll0szenia wOSlkowego wzoru na
ten rodZJaju tkaniny, lalek w lS/t'roJach ludowych, kukielek tradycyjnego
teatru
cieni i marionetek, rzeźb z orzechów kokosowych, kalendarzy, wydawnictw książkowych poświęconych Indonezji. Eksponaty
te pochodziły ze zbiorów Muzeum
Azji i Pacyfiku w Warszawie, działu pozaueropejskiego
Krakowskiego
Muzeum
Etnograficznego i prywatnych.
Wystawa cieszyła się tak dużym powodzeniem, że przedłużono ją o tydzień.
Niestety nie miaŁa 'lrotalogu. PoprzedJnio wy,sl1;awy o zbliżonej temaltyce krako-
298
KRONIKA
wianie mieli możność zobaczyć wiele lat temu w 1974 roku ("Broń Indonezji
w zbiorach Muzeum Narodowego i Muzeum Etnogr,af,ic:uneg,o w Krakowie") ,i dwie
w 1966 roku ("S:utuka Mórz Południowych
ze zbiorów Andrzeja Wawrzyniaka"
i "Malars,two Indone.zji")..
Dni kultury IlIldonezji stały się okazują by znów na łamach prasy codme'tlTIej
zaproponować
utworzenie
w Krakowie
MUZEUM KULTUR
POZAEUROPEJ;SKICH ,z naszych naj starszych w Polsce kolekcji przechowywanych
ciągle
w magazynach. Dr JaII1USZKamocki przed 17 laty pierwszy europejski s~ypendysta mądu Indone.zji, ~aproponował by nowc muzeum miało 9 działów: Ameryki
Południowej,
Nowej GWI~ne.i,Indonezj,i, KultUr Indyjskich,
Kultur Klręgu Tybetańsk'iego, Syberii (ze zbiorów Benedykta Dybowskiego), Afganistanu, Arabi,i, Czarnej Afryki (z k'olekcją z wyprawy Stefana Szolc-R'0goz iiJ.skiego). Przeszkodą w
,utwoIileniu nowej placów;ki je!>t bra!k lokalu na teren,je miasta.
Ewa
63 WALNE
Sadowska
ZGROMADZENIE DELEGATOW POLSKIEGO TOWARZYSTWA
LUDOZNAWCZEGO, POZNAŃ, 19 WRZESNIA 1987 R
Obr.ady 63 Walnego Zgromadzenia Delegatów otworzyła Prezes Po15kiego Towarzys~wa LUDoznawczego - dr AtrUla Kowalska-Lewicka
wi~ając zgl"Omadzonych
,delegatów i przypominając,
że oficjalnej inauguracji
dokonano przed Sesją Naukową "Tradycja
i zmiana w życiu wO:ejskich społec:mości lokalnych w krajach
TTZecieg,o Swiata".
Prezes zaproponowała :na pnz.ewodniczącego obrad mgr R. Tubaję, dyrektora
Muzeum Etnograficznego w Toruniu, wy,sunięta kandyda,tura została przyjęta przez
.delegatów. Następnie powołano Komisję Wnioskową, w skład której we3zła dr Jeż-Jarecka. mgr r. Wronkowska, mgr U. Zębalsko..
J
Zgodnie z porządkiem obrad, protokół z 62 WZD w Koszaliruie odczy,tał wiceprezes PTL - dr S. Chmielowski; protokół został jednoglo:~nie przyjęty. Następnie Sekretar,z Generalny PTL - mgr A. Kuczyński zostal popro,szony o przedstawienie sprawozdania z działa,Lnośc.i Zarządu Towarzystwa za okres wrzesjeń 1986
- wrzesień 1987 z uwzględnieniem stopnia realizacji wniosków uchwalonych na 62
WZD w Ko.szalinie (patrz: Spr,awOJZdall1iaz działalności ZG PTL za okres 1.09.1986.
1.09.11987.).W dals'zej części sprawozdawczej
mgr J. Pałka zapoznał zebranych
z pracami prowadzonymi w Redakcji DWOK w Poznaniu, a mgr M. Niewiadomska
przedstawiła sprawozdanie
z działalności ODIE. Mgr G. Skalski - przewodniczący GKR odczytał protokół z pracy swej komisji. Sprawo,zdania ze swej działalności złożyły naSJtępujące OddZliały i Koła Zainteresowań:
Gdańsk, Kalisz, Katowice. Koszalin, Kraków, Leszno, Lublin, Łańcut, Łódź,
OpocZlno, Koło Miłośników F'olkloru OpoczyńSlkiego, Warszawa,
Opok, Poznań,
Szczecin, Mszana Dolna, Toruń, Wrocław, Zielona Góra, Koło Zaintercsowań Kulturą Łużycką, Koło Zainteresowań
Kulturą Asyryjską. Nie wstały przeds.tawione
s.prawozdania Oddz<iału w Białymstoku ł Rze.szow,ic.
W dalszej części Zjazdu głos 'zabrał,a dr A. Kowalska-Lewicka,
która korzysta.iąc ,z możliwości spotkania się na WZD z szerszą reprezentacją
Oddziałów, za:poznała zgromadzonych ze szczegółami pracy Zarządu, w sprawozdaniu z konieczności ujętymi skrótowo.
IKiRONIKA
299
Dr Lew.icka swoje wy.stąpierJiie poświęciła pnzede w.szystkim l1O\\nej sytuacji,
jaka zai's,tnia!a w Redakcji DWOK w zwiąZJku ze śmiercią dotychozasowego Redajdora - prof. J. Bursdy ~ k.oJliecZlnością powołania nowego Redak,tora. W wyniku prowadzonych
rozmów. ostatecznie wyraził zgodę na objęcie tej funkcji
doc. B. Linette. wielJlctni współpraoownik
Redakcji i współautor waelu tomów.
Dr lh·Ni.cka zaznaczył.a również, że niezaleimd.e o'd wca:eś.n.iejslZychus,taleń, w tej
nowej sytuacj:i Zarząd Towarzystwa
jeszcze l1az powróc.i do· sprawy regulaminu
Red<lKcji j umowy między Redaktorem DWOK a ZG PTL.
K.ontynuując wypowiedź dr Lewicka zwróciła uwagę na trudną sytuację ekonomiczną PAN. a w konsekwencji również i Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego. Wobec powyższego również Oddziały nie mogą liczyć na dofinansowanie
ze
strony Zarządu. Pozyskanie środków na własną działalność może nastąpić jedynie dzięki wzmożonej aktywności samych Oddziałów. Oddziały mogą zdobywać
pieniądze dzięki sprzedaży wydawnictw
PTL lub inicjując akcje popularyzatorskie.
Następnie Prezes poinformowała
Delegatów, że Zarz·ąd odstąpił od projektu
sporządzenia katalogu rzeczowego w Bibliotece Głównej PTL z powodów technicznych. W'SJzysLkieduże biblioteki pr,ZJ€'chodzą na system komputerowy, a takimi
możliwdciami Towarzystwo nie dysponuje.
Staraniu o pozyskanie nowego Lokalu dLa PTL nie przyniosły dotychczas rezulta.tów, gdyż proponowanych lokali Towarzystwo nie mogło przyjąć z powodów
finansowych i organizacyjnych.
Po wystąpieniu Prezesa głos zabrał Skarbnik PTL - mgr Z. Toroński, który
odczytał sprawo.zdan.ie fmansowe. Był to punkt wyjśoia do dyskusji na temat polityki finansowej Towanzystwa. Pytania
dotyczyły zamierz·eń Zarządu odnoś11ae
wyjścia z trudnej sytuacji. Zarząd pewne możliwości widzi w sprzedaży zapasów
wydawniczych, pewne nadzieje wiąże również z Narodowym Funduszem Kultury,
z którego dotacje 'przydzielam~ są -różnym iLnst)'itucjom przez Ministerstwo Kulitury i Sztuki.
W dyskusji Delegaci sugerowali róime możliWlości popraWiiie'nia sytuacji mektórych wyd'c;wnictw PTL, podjęcia próby spnzedaży wydewuictw
na imprezach
typu festiwale folklorystyczne, dożynki itp. oraz poszerzenie propozycji wydawniczej o po.zycjepopularne.
W odpoWiiedzi głos zabrał Sekneltarz Generalny wyjaśniając, że wszystkie przedstawione propozycje były przedmiotem za.interesowaiIliia Zar,ządu, ale z różnych powodów nie można z tych propozycji skorzy.stać.
Na 'zakończenie cZQśc.i poświęeo:nej finansom Towarzystwa
Skarbnik
zgloosił
wniosek 'o podwyżslZenie rocznej skła.d.ki członkowskiej ze 100 ,do 200 zł z za'chowaniem 50% zniżki dla emerytów i studentów.
Oprócz powyższego wniosku na 63 WZD w Poznaniu, Delegaci przyjęli następujące Winlioski:
- wn'osek mgr K. Antonowicz, opiekunki oddziałów z ramienia Zarządu o zlikwidowanie Oddziału w Przemyślu z powodu braku jakiejkolwiek
działalności;
- wniosek Oddziału Opolskiego o uhonorowanie
pana Kużmińskiego
z Opola
w 85 rocznicę jego urodzin, tytułem honorowego członka PTL;
- wniosek prof. Wokroja o kOlllJieczności wprowadzenia
zmillan w organ.rzacj,i nastęPll1ych Zjazdów Towarzystwa w celu zapewnienia większej ilości czasu na dyskusję o sprawach PTL;
- wniosek prof. M. Znamierowskiej-Priifferowej
o zwrócenie się Polskiego Towarzysttwa Ludo:znawczeg'o z petycją do Sejmu o ZJI1iesienie kary śmierci w PRL.
KRONIKA
300
W sprawie zgłoszonego wniosku przez prof. M. Znamierowską-Pri.ifferow~
glos
ZJabmł pan Jakubowicz,
kióry stwierdZJił, że z uwagi na don.iosłoŚć tej sprawy
Zgromadzenie nie może przyjąć wnU-o-skubez wn~kl.iwego przea.naliwwania
: zaproponował, aby zgłoszony wniosek przekazać do rozpatrzenia Zarz'ldo'>'ii i wrócić
do niego na następnym WZD.
W części poświęconej
sprawom organizacyjnym.
dr A. Kowalska-Lev:icka.
w związku ze śmiercią prof. J. Burszty, poruslzyla spl'awę koniec.zmośei doko,}piowania w skI ad· Zarządu jednego członka. Zgodnie ze statutem wakuj"c<1 funkcje;
obem uje z.astępca członka Zarządu Głównego, pierwszy na liśClie pod względem
uzyskanych w wyborach głosów. W tym przypadku
oS'obą t'1 jest doc. dr hab.
L. Dzięgiel, który zoS1taje powołany na zwyc2Jajnego członka Zarządu Gbwnego
PTL.
Następnie Prezes przekazala
zaproszenie Oddziału Słąskiego, który zadeklarował gotowość zorganizowania
kolejnego Zjazdu PTL. Zjazdowi ma towarzyszyć
konferencja
poświęcone sprawom muzealnictwa,
której współorganizatorem
obok
KNE i Muze·um GóroośląskJiego byłby PTL.
Dalej głos zabrała mgr K. Antonowicz, która zaapelow3la. aby Oddzialy nadesłały do ZG odpowiedż na ankietę omawjającą
potrzeby i ocz'c'kiwanJa pos;:czegMnych Oddziałów.
Na zakończenie Zja'zJdu dr E. Komorowska, przedstawicielka
Slovenske~ Akademii Ved, podzaękowala za zaproszenie na 63 WZD PTL.
Zamknięcia 63 WZD dokonała Prezes dr A. Kowalska-Lewieka.
protokołowały:
Iwona Gr::.elukotGs;;n
Maria
Niewiadomsl:a
SPRA WOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI PTL ZA OKRES
IX 1986- IX 1987 r.
1. Sprawy
Organizacyjne
Na 62 Walnym ZgromadzerrJ;iu DeLegatów PTL obra-dująeym w dniach 12- 14.09.1986 r. w Kbs.zalinie wybrano nowy Zarząd Główny Towarzystwa w składzie: dr Anna Kow.alSlka-Lewlicka, dr Stanislaw Chm.ielowsk<i, dr Marek Gawqcki,
mgr An,to.ni Kuczyński, dr Ewa Fryś-Pietras.zk·owa,
mgr Z.big,niew Torońs.ki,
dr Janus'z Bohda."1owlicz, mgr Kalma Antoll'1Owicz, dr Wanda Czapran, mgr Zoflia Jeż-Ja'recka,
mgr Krystyna Kaczko, dr Zygmunt Kłodnicki, doc. dr Jadwiga Kucharska, mgr Teresa Lasowa, doc. da hab. Adam Paluch, mgr Maria Parnowsika, mgr Ro·man Tubaj;a, dr Kazjmiera
W'oło,s, z.astępcy Clzlonków ZG doc. dr hab. Leszek Dzięgiel, prof. dr Zbigniew Jasiewicz, mgr Józef Jastrzębski,
Główna
Komisja
Rewizyjna mgr Grzegorz
Skalski,
dr Janusz
Kamocki,
mgr Adam Bartosz, mgr Wojciech Błaszkowski, mgr Jan Łuczkowski; Sąd Koleżeński mgr Adam Pelczar, doc. dr Anna Szyfer, mgr Irena Wronkowska.
Podozas pierwszego posiedZl&l>ia, kitóre odbyło się dnia 4.10.86 r., ukonstytuowało
się Prezydium Zarządu Głównego skłacliające się z: dr A!l1!l1aKowalSlka-Lewacka preze.s, dr Siams~aw ChmielowiSlkj - wiceprezes, dr Marek Gawęc-lvi - wiceprezes, mgr Antoni Kuczyński - sekretarz genera:Lny, dr Ewa Fryś-Pi€ltrasZJkowa -
KRONIKA
301
z-ca ."ek1'. gen., mgr Zbi~niew Toroński - skarbnik, dr Janusz Bohdanowicz z-ca s;karbnika.
Zgodnie z wcześniej wypracowaJną
koncepcją
nowo wybrane
Prezydium
zbier,,;o s.ię na pO':'liedzerJ.liaoceniając tok prac bieżących oraz reaLizację zadań
ujętych w rocznym planie pracy. Posiedzeń takich odbyło się 9, w tym 2 w Poznaniu \V redakcji DWOK. Ponadto w okresie sprawozdawczym
o,dbyły Slię dwa
posiedzenia Zarządu
Głównego oraz jedno Rady Wydawn,iazej. Wybrany
Zarząd uległ uszczupleniu z powodu śmierci prof. dr Józefa Burs'Z,ty, wieloletniego
redaktora czasopisma "Lud" oraz Redakcji "Dzieł Wszystkich Oskara Kolberga",
człow,ieka o szczególnych Izasługach dla Towarzystwa.
Tematyka
posliedzeń dotyczyła różnych zagadnień wynikających ze statutowej działalności Towarzystwa np. sprawy wydawnicze. działalność finansowa, praca oddziałów, akwizycja wydawmctw ~ inne.
Dopełnieniem struktury
organizacyjnej
Towarzystwa
są jego agendy, takie
jak: ODiIE i Redekcja DWOK (które złożą odrębne sprawozdania). Pornadto w ramach Towamystwa
działa 21 Oddziełów terenowych,
które w sumie skupiają
1.276 członków, w tym 3 czŁonków prawnych
,i III honowwych krajowych. Mamy rÓ',V'nlież9 członków honorowych zagranicznych i 5 członków zwyczajnych ze
Słowial1skiego Towarzystwa
Ludoznawczego.
Łącznie Towarzy,stwo skupia 1,291
człon:e;;ów.Zaległości z tytułu składek członkowskich wig stanu na dzlień 30.06.1987 r.
we v.,.szystkich Oddziałach Towarzystwa wynoszą 31,045 zł. (bez roku 1987). Jes,t
to kwota bardzo duża, a zważywszy, że od roku 1988 Towarzystwo nasze zamierza
podnieść składkę członkowską do 200 zł., zachodzi pilna potrzeba, by zaległości
powyższe zli'kwidować. Największe zaległości z tytułu niepłacenia składek członkowskich tworzą Oddziały: Łódź, Opole, Toruń, Warszawa, Kalisz, Przemyśl, któ[V
,.1~;adE'knie płaci od lat. Do roku 1986 włącZJnie składkli członkowskie mają
uregulowane następujące
Oddziały: Katowice, Koszalin, Leszno, Łańcut, Mszana
Dolna i Opoczno. Jak z powyższego wynika nie wszystkie Oddziały dopełniają
więc statutowych obowiązków, a ponadto na tegoroczny zjazd aż 8 Oddziałów nie
nadesłało sprawozdań
ze swojej działalności
(Leszno, Lublin, Mszana Dolna,
Poznań, Przemyśl, Rzeszów, Szczecin, Zielona Góra).
Wiele w tym zakresie
jest nieprawidłowości.
Są Oddziały, które działalność swą uprawiają
od przypadku do przypadku, lub w ogóle jej nie przejawiają,
jak chociażby Oddział
w Przemyślu lub Rzeszowie. Sprawa Oddziałów ierenowych
PTL wzbudziła żywą
dyskmję na posliedzeniu Zarządu Głównego w dni!U 7.03.1987 r., dotyczyła zmiany
sposobu opieki i 'zapewnienia w.iększej łącZJllości Oddziałów z Zarządem Głównym.
PodjE:to propozycję podziału na 5 okJręgów i przyznano opiekę nad OddzO:ałami poszczególnym Członkom Prezydium:
1) Zielona Góra, Poznali, Leszno, Kalisz clI' Stanisław Chmielewski;
2) Koszalin, Szczecin, Toruń, Gdańsk - dr Kazimiera
Wolo;;: 3) LubEn, Warszawa, Łódź, Opoczmo - mgr Maria Parnowska; 4) Bytom,
Opole, Wrocław, Kraków. - mgr Krystyna Kaczko; 5) Rzeszów, Mszana Dolna,
Zakopane. Przemyśl, Łańcut - dr Ewa Fryś-Piietraszkowa.
Koordynacji całości prac podjęła się mgr Kalina Antonowicz, która z ramienia
Zarządu Głównego wysłała w lipcu br. ankietę do wszystkich Oddziałów PTL dotyczącą dZJiałalności i potrzeb danego Oddziału. Dotychczas nadesłały odpowiedzli
tylko Oddziały w Koszalinie i Łodzi.
2. D z: a ł ·a l n ość
sca
w y d a w,i c z a.
T~'adycyjnie już działalność wydawnieza Towarzy,sltwa rz.ajmowała wiele m.:eJ'N pracach
Prezydium Zarządu Głównego, jakkolwiek sformułowane pod jego
302
KRONIKA
adresem
zalecenia
poprzedn;iego Walnego ZgTomadzenia Delegatów n~e wstały
zrealizowane
w przedmiocie
obsady etatowej Sekretarza
Wydawnictw. Z konieOZJlJOśc~
'Mięc, I1lby nie hamować rozwijająoej
'~ię działa,lności edytorskiej.
"prawą
natury organizacyjnej
oraz redakcyjnej zajmował się Sekretarz Generalny czyniąc
starania
o bazę poligraficzną,
przydziąły papieru, akceptowanie
~ytułó\\- wydawniczych prze;z Depar,tament KJsiążkd M,iJIltsters,twa Kultury i Sztuk[ i~p. W listopad>Z.ie1986 r. odbyło Siię ·posiedzenie Rady Wydawrucznej TowaflZystwa, na którym
skonkretyzowano
plany wydawnictw na rok 1988, który obejmuje następuj<.jce pozycje: praca zbiorowa Afrykanistyka
polska w lOO-lecie urodzin Jana Czekanou.'skiego, Prace Etnologiczne;
Danuta Penkala-Gawęcka,
Medycyna
tradycyjna
lU Afganistanie
i jej przeobrażenia,
również Prace Etnolog.icz,De. Stan opracowan~~, redakcyjnego Itych tytułów nie bud:z'i zastrzeŻJeń i wnosić należy, żc ukażą Slię one planowo. Najwięcej jednak czasu i tl'udu zajmowało realiilzowan.ie planu wydawniczego na rok 1987. W czaSIopismach obejmował on wydanie kolejncgo roc,"nika
"Ludu", który i tym razem zdążył na nasze Walne obrady, kolejny zeszyt .,Literatury Ludowej" tj. za rok 1981 - "Kolędowanie
... ", 4 - 6/84, 3 - 4/85, 5 - 6/85
i zC6Zyt l za rok 1986 oraz "Łódzkich Studiów EtnografiClznY'ch" nr 26.
W odniesieniu do "Literatury
Ludowej" podkreśLić należy, ŻJe w bieżący." roku rysowały się szanse wydania pozostałych !Zeszy.tów za rok 1986. Brak ~rodkólV
ogranioza w sposób drastyczny sy,stematyczne ukazywanie
się pisma, kŁóreWJ teczki redakcyjne obejmują aktualnie ~omplet malter,iałów do zeSlzy,tów 1 -:3 :la rok
1988. Zgodnie z planami do końca bieżącego roku redakcja "Literatury
Ludowej"
przekaże do wydawnictwa
komplet zeszytów na rok 1988. Należy więc w roku 1988
tak zaplanować środki finansowe, aby nie ograniczały one systematycznego \\'ydawania pi'sma. W okresrie sprawrQzdawc,zym nadal nie zaawansowano
planowego
zbliże11lia s'ię do likwidacj;i rzaleglośc~ w wydawaniu ,.ŁódlZ.1{ichStudiów Et:ngraficznych" i obejmują one rocz.niki za lata 11985,1986, 1987. Winę na stan tyc:, opóżn~eń ponosi Państwowe Wydawnictwo Naukowe Oddział w Łodzi, które 1'!>: wywiązuje się ze swoich zobowiązań.
W seriach wydaWll1iiczych planowane
były na r<Yk 1987 następujące
p..;zycje:
K. Pudło, Łemkowie
na Dolnym
Śląsku oraz Wieś Dolnośląska,
obie prace realizowane w ramach "Prac li Materliałóv! EtnograiicZinych" pod reda'kcją duc. dr.
hab. Edwarda Pietraszika. Stan zarawans'Owania pracy nad tytułem pośw;~'Conym
Łe1T'.kom jest taki, że książka ukaże s.ię jelSlzczew tym roku. Drugi ze wspvmnianych tytułów znajduje się w opracowaniu
redakcyjnym.
Z konieczności pra·ca ta
priZejdzie poślizgiem na rok 19'88. W serii "Archiwum
Etnograficzne"
dotychczas
ukazały się dwie prace .z Itnuech planowanych
na rok 1987. Pierwsz<1 z nlJ~h jest
Bibliografia
zawartości
"Literatury
Ludowej"
or·az na Egzotycznych
s:lakach.
W stadium druku znajduje 'się trzecia praca z tej serii autorstwa J. Pa\\-łowskiej
pt. Wieś warmińska
Brąswald.
Ze względu na brak środk6w finanoowych nie
ukaże s,ię w roku 1987 (poza planem wydawnicznym)
Bibliografia
zawartości
CZCisopisma "Lud",
ale ze względu na dokumentacyjną
wartość tej pozycji wydana
ona zosltanie w pierwSizej kol'ejnoóioi w roku 1988. W serii "Atlas Polskie!! Strojów Ludowych" w druku rz.najduje się praca J. Wielka pt. Strój Lachólc Limanowskich
ze względu na ograniczone ś-rodki fiJnans'owe ukazanie s.ię jej przesunięte zostalo na rok 1988_ Z innych prac zaplanowanych
na rok 1987 w czwartym
kwartale przekazana
zostanie do druku praca doc. dr hab. A. Palucha zatytułowana Zerwij
ziele z dziewięciu
miedz
realizowana
w ramach serii "Biblioteki
P.opula~,rw-LNaukowej" i w wysokim nakładzie tj 20.000 egzemplarzy. 'Nie ;,rkaże
się w tym roku kolejny tom "Prac Etnologicznych"
ze względu na znaczne opó-
KRONIKA
303·
zmenia w 10ku prac pflZygotowawczych związanych ze zgromadzeniem
artykułów
do tego tomu mającego .s.tanow.ić pokłoSlie międzynarodowej
konferencjii na temat
"Innowacji
w pożywieniu"
!Zorganizowanej
w Karniowicach
pod
kierUJnkiem
dr Anny Kowalskiej-Lewickiej.
W listopadzie br. odbędzie się kolejne posiedzenie Rady Wydawniczej,
na
której skonkretyzowany
zostanie plan Ina I'ok 1989 oraz oceni się tok bieżących
spraw wydawnicznych. W okresie sprawozdawczym kolegia redakcyjne serii i clzasopism pracowały w niezmienionym
składzie Niestety w lipcu br. zmarł prof.
dr Józef Burszta. redaktor naozelny czasopisma "Lud", Mórym kierował od roku
1969 oraz "Dzieł WSZYSitkichOskara Kolberga". Z konieczności więc wylonila się
potrzeba powołania nowej osoby do kierowania redakcją "Ludu". Na stanowisko
to ZG PTL rekomendowało
prof .dr Zbigniewa Jasiewicza, zaś na stanowisko
redaktora naozelnego DWOK, po konsuHacj'i z prof. dr. G. Labudą, z,aproponowano doc. dr. hab. Bogusława Linette i propozycja ta zostanie przekazana władzom
Polskiej Akademii Nauk. Ponadto, w związku z podjęoiem przez prof. Z. Jasiewicz funkcji redaktora
naczelnego "Ludu", kierowanie
serią "Prace Etnologiczne", którą sprawował od roku 1933, powierzono doc. dr hab. Leszkowi Dzięglowi, dotychczasowemu redaktorowi' naczelnemu serii "Biblioteka Popularno-Naukowa". Objęcie przez niego seDii "Prace E,tnologicizne" spowodowało potr'zebę obsady
redakcji "Biblioteki Popularno-Naukowej",
którą kierował od 1983 roku. Kierowanie tą serią powierzono dr Annie Kowalskiej-Lewickiej.
Z dz.ialalnością wydawniczą koresponduje akwizycja wydawnictw Towanzystwa.
Obejmuje ona zal'ówno tytuły ukazujące się na rynku wydawniczym, jak również
tytuły znajdujące się w magalzynach wydawnictw własnych. Podobnie jak poprzednio w zapowiedziach wydawniczych publIikowane .są informacje o ks'iążkach mających się uka,zać nakładem Towarzystwa,
a ponadto do różnych insitytucji na
terenie kraju kieruje się listy ofertowe. Działalność ta pozwala na sukcesywne
likwidowanie stanu zapasów magazynowych i przynosi określony dochód, który w
okresie sprawozdawczym
wyniósł 2.'129.000
zł. W roku bieżącym w czasopiśmie
"Lud" oraz "Literatura
Ludowa" ukazały się oferty informujące o możliwościach
nabycia z zapasów magazynowych PTL niektórych numerów tych pism. Działalność w tym zakresie będzie prowadzona nadal, konieczne jest jednak uzupełnienie jej aktywniejszą
działalnością akwizycyjną ze strony Oddziałów terenowych
Towarzystwa.
3. D zi <J ł a l n ość
bi b li o t e k i
Biblioteka im. J. Czekanowskiego w Wrocławiu wypełniając swoje obowi'łzlki
w zakresie gromadzenia specjalistycznego księgozbioru z zakresu etnografii i nauk
pomocniczych powiększyła swoje zbiory o 631 voluminów. W sieci księgarskiej
i antykwarycznej
zakupiono 153 voluminy na łączną kwotę 164.269 zł. Z kwoty tej
66.200 zł. wydano na cenne reprinty:
Słownik
Geograficzny
Królestwa
Polskiego
i innych krajów
słowiańskich
(7 tomów) oraz Z. Glogera Rok polski w życiu, tradycji i pieśni. Na piętnastej aukcjii antykwarycznej
w Warszawie zakupiono Misje
Katolickie
z lat 1890 - 1893. Zmory uzupełniono też kJilkJoma cennymi pozycjami zakupionymi w antykwariatach
kriakowskich i wrocławs'kich. Z wymiany krajowej
i zagranicznej wpłynęło łąez'nie 400 vO'1uminów, :z tego 3/4 pozycji z zagranicy,
otrzymaliśmy rówrneż 44 voluminy jako dary or,az 34 pozycje z produkcji wydawniczej TowarzYlstwa. Niezwykle istotną dz.iałalnością bibliotek,i jes,t wymiana wydaWiDJictw.zapewniająca stały dopływ najnowszej literatu["y etnograiiicwej
zwłasz-·
Oza w zakresie czasopism. Obecnie prowadzi się wymianę z 42 instytucjami krajo-
'304
KRONIKA
'wy,mi ,i 178 ,inStytucjami zagranicznymi.
W ostatnim okresie w celu nawiązania
.nowych kontaktów rzwrócaIlo się do kdlkunastu instytucji zagranicznych z propozycją współpracy w zakresie wymiany wydaWlnictw.
Dotychczas pooytywnie odpoWliedrziały następujące !instY'tucje: 1. Hamburgisches
Museum fur Vblkerkunde, Hamburg - RFN; 2. Horvatsko etnolosko drustvo, Za.greb - Jugosławia; 3. Instiitucion "Fernando el Catolico", Zaragoza - Hiszpania.
W zamian za otnzymaone pubJilkacje wysłano wydaWlnictwa Polskiego Towarzy:.stwa Ludoznawczego: "Lud" t. 70, wydane ostabnio numery "Literatury
Ludowej"
ora.z inne pozycje wg rozdJzrielnika wymiany.
W okresie sprawozdawczym
prowadzono również -działalność na rzecz pozyski'wania autografów
od autorów, których książki są w posiadan~u bibliotek,i. Uzy,skano dalSJzych 110 cennych dedykacji autorskJich. W tym miejscu zwracamy srię ponownie z gorącą prośbę do członków Towarzystwa
o nadsyłanie do biblioteki we
Wrocław!iu swoich publtikacji iZ autogr'afami i dedy,kacjami. Udostępnian!ie zbiorów
to ogromny zakres pracy biblioteki. W szerokim zakresie korzy stają z księgozbioru
pracownicy
naukow,i etnografi'i Uniwe'rs)'ltetu Wrocławskiego.
W bieżącym roku
.korzystali również studenci archeologii, kulturoznawstwa,
filologii polskiej, geogra.fi:! turysty,cznej i innych kierunków humaniSiyo=ych
Uniwersytetu
WTo~ławsk.iego.
Biblioteka wypożycza również ks!iążki zainteresowanym
biblio,tekom w całym
kraju. W ramach wypożyczeń międzybliblioteoznych
wypożyczono 25 voluminów
,bibliotekom w Zamościu, Raoiborlzu, Szczecinie, Poznaniu. Kolbuszowej.
Ponadto prowadzona jest działalność md'ormacyjna, Korzystają ,z niej w szerokim zakresie 5ltudenci, pr'acownicy Domów Kultury i inni rzalinteresowani. W ramach tej dizia1-alnośai zakJtuaHzowano wykaz czasopism zagr.anic;z.nych dla Central'nego Katalogu Zagranicznych Wydawnictw Ciągłych Biblioteki Narodowej. SporządOlono również opisy oz.asopism do Centralnego Katalogu Zagranicznych
WYda\vnictw dla Biblioteki Polskiej Akademii Nauk.
Na bieżąco !inwentaryzowano,
katalogowano
klasyfikowano
wpływające
do
biblioteki wydawnictwa.
Antoni
Sekretarz
Kuczyński
Genel'alll1Y ZG PTL
DZtIALALNOSC REDAKCJI DZIEŁ WSZYSTKICH
OSKARA KOLBERGA
W POZINANIU W OKRESIE 1.07.1986 - 30.06.1987
druk 64 tŁomu DWOK, pL Pieśni i melodie
cz. I. Pozycj:a rta nosi numer kolejny DWOK
'67/1 !i zaw,i,er·a 37,6 a. wyd. Redakcja wydała zatem do czerwca 1987 64 tomy Dzieł
wszystkich,
w tym 28 z rękop!isów, o objętości łącznej 1.881,9 a. wyd. (2,205,9 a.
wyd. keząc również Wiznowienia).
W drukarniach
PoIskiego Wydawnictwa
J\o1l1JZycZlI1Iego
w Krakowie znajdują się
2 tomy DWOK, pl1Zekazane do druku pI'lzez Redakcję:
L 67/2 Pieśni i melodie ludowe w opracowaniu
fortepianowym,
cz. 2
- t. 00 Kompozycje
wokalne
i instrumentalne
O. Kolberga - zawierający par,tytury i libretta oper skomponowanych
przez Kolberga. Do t. 67/1 wykonano korektę
.szpaltową całQści, natomiast do t. 68 wY'konano I k'0r4!ktę [lut.
W paźdrziernliku 1986
,ludowe
w opracowaniu
L
ukuńczono
fortepianowym,
KiRONIKA
305
Sygnalizowano już we woześUliejs,zych informacjach potmebę .zmiany koncepcji
edytorskiej tomów DWOK, roboczo nazywanych dotychczas "komentarzami"
i "suplementami", a w konsekwencji narusZJenie pmewidywalnego od lat porządku li numeracji całości DWOK. Na posiedzeJ:llie Komitetu Redakcyjnego w dniu 10 listopada 1966 r. zespół redakcyjny przygotował szczegółowy projekt zmian.
Obowiąizujący do tej pory układ i podział mateI1iału 'zakładał wydande komentarzy i suplemeTlJtów jako odrębnych
,tomów Ilglrupowanych w bLoki tematyczne
(t. 37 - 38 Komentarze,
t. 70 - 72 Suplementy).
W świetle d7Jisiejsllego rOlzpoznania
i oceny stanu i charakteru rIJachowanych źródleł, podział taki nie wydaje slię celowy li moż!,iwy do utrzymania.
Znacznie lepiej uzasadniona merytorycznie jest koncepcja rpołącrIJeniatych materiałów i wydania ioh w postaci osobnych dla poszazególnych monog,rafii regionalnych zeslzytów (tomów). W takim ujęciu każda z 13 sellin regionalnych wydanych przez Kolbe,rga otrzymałaby w odrębnym zeszycie komplet materiałów uzupełniających ją. Złożyłyby się na nie zapisy źródłowe nie wydane przez Kolberga
w jego monografiach oraz niezbędne objaśnienia i informacje dotyczące matJeillału.
przez niego wydanego w t. 1 - 34 (m. in. omówienie badań i metod pracy Kolberga nad danym regionem, charakterystyka
wykorzystanych
źródeł i zachowanych
rękopisów, bibliograflia, indeks geograficzny li indeks iiJllcip~tów pieśni itd.). Tak
sprofdlowane zeslzyty mogłyby nosić tytuł Suplementy.
Wyeliminowane ZJostałoby
niezbyt adekwatne określenie "komentar:ze"; aparat krytyczny przyjęty dla DWOK
nie przewiduje ,interpretacji źródeł, prrlynajmniej na etapie ich publikacji. Interpretacje takie stać się powi!!1ny przedmiotem odrębnych opracowań o charakterze
monograficznym.
Poszczególnych IZcs,zytów suplementowych można by nie numerować, od[JJo'sząc
je jedynie do tytułów poszclZególnych serdi regionalnych i 'tomów do nich należących. Uniknęłoby się w ten srposób dodaJtkowego zamętu w ,i tak już naruszonej
numeracji. Byłoby to też wygodne i opemtywlne z punktu widzenia odbiorców
i użytkowników DWOK, nie zawslle przecież kompletujących
całość, a zaintel1esowanych często jedyn:ie określonym regionem.
Proponow3!nra zmiana burzy jednak ustaloną kolejność i numerację Itomów.
Numery 37 - 38 następujące po serIiach kolbergowskich wytworzą lukę. Można by
pod tymi numerami opublikować Miscellanea
Ilawierające materiał źródłowy o niero:zpoznawalnej proweniencjli geograficznej. Tomy zaś w dalszej kolejnośoi, pOrCząwSlzyod nr 75 (Biografia
O. Kolberga) przesunęłyby się do prz-odu o 5 zwolnionych
numerów 1(70 - 74).
Kolejną
konsekwencją
proponowanych
przesU!!1ięć jest dJnna koncpecja tomu
planowano zamieścić suplemeniiowy materiał do Chełmskiego
i Przemysklego.
Charakter 'tego materiału wy'raźmie prz1emawia za wyłączen:iem rz. tomu
47 materiału chełmskiego i wyodrębilJieniem ,suplementowego zeszytu chełmskliego
jako jednego z 13 "dopełniJeń" monografii regionalnych. Omawiany tom zawierałby
llaJtomiast Przemyskie.
Za rOIzwiązaniem takim przemawia nie tylko zasób źródłowy pOlZostały do wydania, ale i fakt, że opublikowany tom przemyski (nr 35) nie
jest, jak wiadomo, dokonaniem edy,tor,skim samego Kolberga. Wydał go po śmierci
autora Ludu Izydo;r Kopel1lliekli, wy1trawny ,znawea przedmiotu ,i wieloletni przyjaciel Kolberga, doskonale zorientowany w jego założeniach, metodzie i materiale.
Niektóre praktyki edytorskie Kopernickiego, zwłaszcza w zakresie publikacji folkloru muzycznego (m. in. IznacrZnailrość Izapisów pominięta w druku, odmienna od
Kolbergowskiej klasyfikacja pieśni) skłaniają do źródłowej rewindykacji, a ta dałaby slzansę "pow,roltu do Kolberga".
47, w którym
20 Lud,
t. LXXII
306
KRONIKA
W tej sytuacji w tomie 47 znalalzłby się mateI1iał przemyski, nie wykorzystany
przez Kopernickiego oraz pot,raktowany przez niego w sposób niepełny, dyskusyjny ozy wręcz odmienny od Kolbergowskiego.
PropolZycje lZespołu Redakcjli DWOK uznane zos!tały pnzez Komitet Redakcyjny
za Uizasadnione. Ostateczna
decyzja podjęta zostanie na następnym
pos,iedzeniu
Komitetu Redakcyjnego,
na który przygoltowana będZJie wersja szc.zególowa.
NiezaleŻ:I1ie od planowanych
zmi31n rea~ilzowano rozpoczęte wc-ześniej prace
c'ząs.tkowe, niezbędne jednak do zrealizowania "komentarzy"
i "suplementó'A'" niezależnie od ostatecznego kształtu edytomkliego tych ~omów. I tak:
- napisano przypisy źródłowe do I cz. Chełmskiego
(70~/o obj. t. 3:3). dotyczące wszystkich tekstów (zarówno opisowych, naukowych, jak i folklorystycznych)
w oparCiiu o konfrontację :z zachowanymi rękopisami oraz wskazaną w druku lub
odszukaną literaturę,
- kontynuowano
spis incipitów pieśni do cz. I - III Chełmskiego
(ró,\'nolegle
z opracowywani<em przypisów źródłowych) poszer:zając go a dane źródlowe l<lutor
i rodzaj zapisu, lokalizacja itd.), uzyskując tym samym material do indeksu incipitów pieśni i wstępu,
- gromadzono nadal material do wstępu do cz. III Chełmskiego
w z;;kresie
informacji i faktów, jakie wynikały z prac komentarzowych
nad cz, I i II Chełmskiego (wstęp dotyczyć będzie zarówno części suplementowej,
jak i części komentarzowej opartej na materiale drukowanym przez Kolberga i Kopernickiego1.
- przygotowano
w znaCZil1ym stopniu do druku (już wg nowej koncepcji)
tom suplementowy
do regionu lubelskiego, tj. wybrano ma,h"riał, slklasyfikowano
tek sity folklorrystyczne I(głównie pieśni i ,zredagowano je, opracowano nOWel wersję
p.nzypi'sów źródłowych do t. 16 - 17, zestawiono wykaz źródel rkp., indeksy pieśni
i geograficzny, bibliografię. Powstała także robocza wersja wstępu do całości.
- !'ealilzowano cd kartoteki zapisów nutowych z rkp. O. Kolberga. Wykonano
12 kart z tek: 5, 8, 12, 42, 43. Określono jednocześnie
pr:zeznaczenie poszczególnych zapi,sów. Przeanalizowano
orarz porównano pr,zy pomocy wykonanej kal1toteki dwa IZlespoły I1kp. Kolberga z teki 51, zawierające
materiały
kujawskie oraz
z teki 17 - lubelskie.
Na posiedzenie Komitetu Redakcyjnego 10.11.1986 przygoltowano również szczegółowe zestawienie wyni,ków prac ll1ad indeksami DWOK, przedstawi1aj'le je w postaci dokumentu pl. "System informatyczny dla DWOK". Ponadto:
- wypracowano
koncepcję
indeksów I1zeczowych opartych na systemie pól
leksykalny,ch,
zbliżonych
do konc:epcji słownika
realizowanego
pr:zez zespół
doc. J. Bal'tmińskiiego 'z,UMCS,
- wypracowano
ws'tępne założenia s,tałej współpracy Redakcji z Ośrodkiem
Informatyki
UAM w Po,zmainJiu,niezależnie od rozpoczętych wcześniej wspólnych
prac przy indeksie rzeczowym DWOK,
prowadzono dalszą w€'ryfikację różnych koncepcji indeksowania.
budowy
te:z.aurusów or31z za:sltosowania w pracach redakejli systemów komputerowych,
- rOi~pOCz.ętoprace na wyborem ma,teI1iału le.ksykalnego do pola indeksowego
"rośliny i Izwierzęta" z tomów 9 - 15 DWOK. Wykonano ponad 7.000 kar't indeksowych (ok. 80% zawartości tomów 9 - 15),
Pr,zy t. 69 pL Kompozycje
fortepianowe
Oskara Kolberga
kontynuowano prace redakcyjne. Tom będzie gotowy do przekazania
drukarni po przeredagowaniu
wstępu autorki.
Zespół
redakcyj;ny
kontynuował
prace
nad
analilzą porównawczą
modeł i ku-
307
KRONIKA
jawskich pochodzących z dwóch zespolów rkp. O. Kolberga znajdujących się iw tece 5l.
Poza tymi dwoma zasadniczymi problemami w Redakcji kontynuowano
szereg
innych prac, m. in. ppzy t. 69 Kompozycje.
W grudniu Ul8n Redakcja zakończyła kolejny etap prac w ramach badat1 problemowych pt. "Dokumentacja
kultury materialnej
i artystycznej
w Polsce" oceniony pozytywnie (obejmujący część opracowail do "komentaTlzy" ora,z indeksów
DWOK), przyjęty przez IS PAN. Od lutego 1987 obowiązuje nowa urnowa, ktcH'ej
przedmiotem Scj kolejne prace przy "komentarzach"
i Indeksie rzeczowym. DWOK.
Jan M. Pałka
SPRAWOZDANIE Z DZIALALNOSCI OSRODKA DOKUMENTACJI
I INFO[{MACJI ETNOGRAFICZNEJ PTL, 1986- 1987.
Ośrodek Dokumentacji i Informacji Etnograficznej
z siedzibą w Łod";>,i.prowad:il działalność statutowc1 zgodnie z planem pracy zatwierdzonym
przez Prezydium ZG PTL.
\"1
okresie sprawozdawczym
Ośrodek
kontynuowal
pra.ce pod kieruni".iem
prof. dr B. Kopczyńskiej-Jaworskiej.
Zatrudnionych
było 2 etnografóvv w pełny",
wymiarze godzin.
Podstawowy obszar tematyczny dz,,;ałalności Ośrodka, związany był z bibliografią etnografii polskiej. Ukoilczone zostały prace nad bibliografią za lata 19761985 (złożona do druku w Ossolineum), z kolei podjęto zbieranie materiałów do bibliografii za lata 1986- 1990. W toku są prace nad retrospektywną
bibliografią
etnografii polskiej za lata 1926 - 1939. Tradycyjnie
opracowuje
się selekty\vną
bibliografię eitnograf,iczną dla Międzynarodowej Bibliografii Nauk Społecznych wydawanej przez Comitć Internatiornale
pour Documentation
des SCJiernlcesSociales
i dla Internationalc
Vol.ksk,md!iche
Bibliographie.
Polska redakcja "Demosu" przekazała l'edakcji centralnej w Dreźnie 50 abstra,któw polskich pubLikacj,i etnograficznych (l~siążek i artykułów).
W ramach współpracy Ośrodka z Komitetem Nauk Etnologicznych P AN ko,ntynuowano prace nad słownikiem ludowej kultury mater,iaLnej do celów dokumerl1ltacjoi
muzealnej. W okres'ie sprawozdawczym słowniotwo do tematów ceramika
i budownictwo
oraz opracowane
tabLice hierarchiczno-tematyczne
wpisano na
dysk ietk,i, zaś wydruki rozesłano do konsultacji. (Do prac słowni'kowych Uniwersytet Łódzki udostępnił Ośrodkowi komputer IBM AT).
Ośrodek ucrzestni-ezył również w dZJiałaniach związanych z podjęciem przez
Oddział Łódzki PTL prac nad Słownikiem
za'łużonych
dla etnografii
polskiej.
Ponadto Ośrodek prowadzi
stałą działalność
dokumentacyjno-informacyjną,
w ramach której na bieżąco uzupełniane są kartoteki osobowe, muzealna i,inSltytucji etnograficznych w kraju i za granicą. Kartoteki są bazą na podstawie której
przygOltowuje się materiały do kroniki "Ludu". Dla potrzeb dokumentacj'i nawiązano kontakt z redakcjami czasopism etnograficznych, które w odpowiedzi na nasz
apel rozpoczęły przysyłanie odbitek zamieszclz'alnych w nich Kronik.
20'
308
KRONIKA
Na zlecenie ZG PTL OŚirodek PI"lZy,s'tąpiłdo uzupełnriania danych biograficznych członków hOlIlorowych Polskiego TowaI1zysltwa Ludolznawclzego; materiały
zostaną wykorzystane również w SłoWJliiJkubiograficznym.
W ramach działalności ,informacyjnej
ODiIE prowadzi wymianę bibliografii
z zagranicznymi
ins,tytucjami etnograficznymi
oraz udziela informacjli na zapytania z :zakresu etnografii. Ośrodek w akresie sprawOlZ'dawczym rozesłał zawiadomienia o Kongresie IUAES w Zagrzebiu, udzielił też informacji bibliograficznych.
W ,związku 'z podjęciem pr'zez Zarząd Główny decyzji o zakończeniu działalności Sekcji Korespondentów
Terenowych, rozesłano do członków Sekcji listy z podZJiękowaniem za wspóŁpracę li propoiZycją wstąpienia do PTL. PoWliadomiono również wszysitkie oddziały PTL o tej decyzji. Przechowywane
dotychczas w ODiIE
materiały przekazano do Archiwum Głównego PTL.
Maria
KOŁA ZAINTERESOWAŃ
Niewiadomska
KULTURĄ ŁUŻYCZAN PRZY POLSKIM TOW.
LUDOZNAWCZYM
W ostatnich .tnzech la:tach (1985 - 1987) powstały przy PTL oz,tery Koła Za,interesowań Kulburą Łużyozan (KZKŁ) pflzy Odd2Jialach PTL: w Pozmam,iu, Warszawie, Szczecinie i w r.b. we Wrocławiu. Zasadniczym celem tych kół jest nadal
upowszechnienie
wiedzy o Serbach łużyckich, ich dziejach, języku i kulturze,
o ich folklorze, o dawnej i współozesnej twórczości literackiej i ar,tystycmej. Podstawową formą działalności Kół Za,interesowań KuLturą Łużyczan są zebrania
z referentami
i dyskusją, przy czym wspomagają się one wzajemnie, zapraszając
referentów z sąsiednich 'kół. Wykładowcami są członkowie kół, głównie naukowcy-sorabiści. Dzię,k,i pomocy PTL ,i linnych in.stytucji, osobisltym kontaktom, Koła
Zainteresowań
Kulturą Łużyczan zapraszają wybitnych uczonych polskich (prof.
D. SimonJides, prof. J. Magnusz€wski, doc. R Leszczyński) i łużyckich (prof. F. Forsiter) >literatów łużyck:ich (J. Krawża, A. Nawka) redaktorów
(B. Rjecka i in.)
nauczycieli srz:kół łużyckich (L. Nowak i in.). W ramach Zjazdu Delegatów PTL
w Poznaniu prof F. Forster uCZJestniazył w zebraniu KZKŁ z udziałem członków
zarządów ikółz Warszawy i Szczeclina, wygłosił referalt na temat wyn,ików prac
badawczych Instytutu Ludoznawstwa Łużyckiego w Budziszynie (Instytut za serbski ludospyt) i brał udział w b. żywej dyskusji. Koła Zaintercsow<lfl Kultur'l
Łużyozan kOI1zystają na ,Swych zebraniach z wszelkich dostępnych środków audiowizualnych:
filmów, magnetowidów,
pnzeźroczy, zdjęć fotografiicznych i nagrań
magnetofonowych.
Dużym osiągnięciem warszawskiego
Koła jest zorganizowany
i prowadzony
przez przewodniczącego Koła St. Marciniaka lektora języka górnołużyckiego w ['nstytucie Filologii Słowiańskiej Uniwersytetu Warszawskiego.
Poważną l'olę w upowszechflJianiu wiedzyokuliturze
Łużyczan spełniają publikacje w polskich ozasopismach, a ,także ezas'Opismach łużyckich. Członkowie
kół opublikowaLi w ostatnich latach artykuły na temat J. A. Smolerja, M. Hómlika,
Pawła Nedo, M. Nawki, J. Cyża, M. Nowak,a-Njechrońskiego,
Alfonsa Parszewskiego, W. Kóckli, na temat wydarzeń na terenach Łużyc i in. Poważnym sukcesem
są przekłady z jęz. górnołużyckiego St. Marciniaka: wydana w r. 1983 "Ciernista
droga do wolności" Jana Cyza li inne dzieła złożone już w druku.
309
,KHONIKA
Interesującą i cenną formą działalności Kół jest nawiązywanie kontaktów z instytucjami, orgalt1i1zacj1amii działaazami kulitury ,i sztuki oraz naukowcami
łużyckimi. A więc np. wSlZystkie koła na prośbę redakcji łużyckJiego miesri.ęcrmika społeczno-ku1l1mralnego "Rozhlad" w Budziszynie prZJekazują rocZltlesprawOlzdania
ze
swej działalności. Prczewodniazący Koła w W,arszaW!ie St. Marciniak
był współorganiJz<ltorem spotkania
prezes,a Zwiąlzku Literatów
bużyckJich Jurja
Krawzy
z prezesem Związku Literatów Polskich Wojcieohem ZukDOws'k1im,oraz z władzami Ludowej Spółdzielni Wydawniczej i Wydawnictwa
MON. Są to zaczątki kontaktów polsko-łużyckich
w dziedZJinie literatury,
przekładów
i wydawnictw.
Wizyty naukowców łużyckich w Poznaniu, prof. H. Sewca, A. Langego i prof. F. F,orstera otwomyły drogę do daIszych wzajemnych kontak'tów naukowych.
To samo
dotyczy wizyt w Kole w Slzczecinie pisarzy łużyckiich, Kre,sćana Krawca, Antona
Nawki i innych, działaczy "Domowiny", Jurja Grósa, Herberta Funki i pedagoga
Ludwika Nowaka. Koło w Szczecinie ,z,organilzowało szereg ~nteresujących
i dobr;ze 2laprogramowanych
wycieczek do Budziszyna i okoliczmych wsi, wycieczek,
które zapoznały uczestników z bogactwem folkloru łużyckiego, IZ Izespołami pieŚini
i tańca. z muzeami łużyckimi oraz z organizacją szkół łużyckich.
Podsumowując to ogólne sprawolZdanie z działalności Kół Za:interesowań Kulturą Lużyc1zan przy PTL należy stwlierdzić, że stale wzrasta zalinlteresowanie problema,tyką' łużycko!. wzrasta ilość członków ii ilość kół. a poszerzają się i pogłębiają programy ich dz.iałania.
Kazimierz
Fedyk
KOLO ZAINTElRESOWAŃ KULTURĄ ASYRYJSKĄ
W OKRESI,E OD CZERWCA 1986 DO CZERWCA 1987
pooz,)tkom działalnośoi Koła zainteresowań
Kulturą
Asyryjską
towar,zyszyły
pewne obawy, czy ta tematyka wzbudzi szerszy odzew śl'odowiska polskich etnografów. Okres próbny wypadł jednak pozytywnie, a w drugim roku działalności
Koło ,zostało zaproszone przez różne placówki oświatowo-kulturalne
działające na
terenie Polski: Muzeum Eltnografiozne w Toruniu, Klub Międzynarodowej
Prasy
i Książki w Elblągu, Zespół Szkół Zawodowych w Elblągu, Uniwersytetu
III wieku w Poznaniu, Towal~zystwo Pro-CuUura w Poznaniu i prowadzony przez p. Marię Łopatkową Korespondencyjny
Klub CzyteIników. We wspomnianych
ośrodkach
zorganizowano ogółem osiem spotkań poświęconych kulturze materialnej
i duchowej współczesnych Asyryjczyków. Ze względu na szerokie zainteresowanie
podjętą
tematyką w przys,z!ości spotkania tego typu będą kontynuowane.
Z trzech zebrań wrgan~zowanych
w POlZJnaniu dla członków i sympatyków
Koła, [)ja szczególną uwagę ,Z)a,sługuje to, które odbyło się w Muzeum Etnograficznym z udlZJiałemgościa zagranicznego, młodego reżys'era asyryjskiego, AZliza Saida.
Omówi! on obchody Nowego Roku Asyryjskiego przypadającego w dniu pierwszym
kwietnia, które w Sitaroży,tności miały charakter
w:idowiskowo-teakralny,
a nadto
wyświetlił filmy 'Z dwu współczesnych
sztuk teatralnych
właSlnego autorstwa:
"Asyryjska Matka" i "Gilgamesz".
Dzięki Sltaraniom Koła, Slpołeczność asyryjska w Szwecj~ wystoSiowała w czerwcu 1987 r zaprosIzenie dIa: dr Anny Kowalskiej-Lewickliej,
dr Marka Gawęckiego,
dr Michaela Abdalli i redaktora
Zbigniewa Suchara z tygodnika "Perspektywy",
310
KRONIKA
a więc członków i sympatyków PTL. Trzytygodniowy, roboczy pobyt w kilku ośrodkach, m. in.: Sztokholmie,
SQdertaJje i Jonkoping
był wypełniony
spo~karriami
z asyryjskimi imigrantami, działaczami kultury, duchownymi i: z komitetem redakcyjnym miesięcznika
"HUJADA". Delegacj~ z Polski podjął w swojej pracowni
zna~y asyryjski
malarz Hanna al-Haek, 35-letni biskup Abdulahad Galla Szabo
rezydujący w nowo wybudowanym
centrum religijnym pw. św. Eirema w SÓ'derHilje, popularny i zasłużony dla kultury literat, poeta i wychowawca Yuhanon Kaszyszo oraz młody wyna'l<liZca, kt1:óry opracował i zamierza opatentować techniczne
rozwiązanie sys'teInIU produkcji dysków z alfabetem asyryjskim, nadaj<lcych się do
nowoozesnych, zautomatyzowanych
maszyn do pisania. Wizyta w Szwecji miała
ró\wl'ież swoją CiZęŚĆnieoficjaLną, jednakże pozwalającą na prawdziwe zawiązanie
się przyjaźni. Otóż delegacja brała udział w różnych uroczystościach
rodzinnych
i klubowych,
gdzie obejr,zano asyryjski folklor: tallce narodowe i śpiewy w wykonaniu zarówno zawodowych
zespołów artystycznych.
jak 1 licznych uczestników, w tym dzieci. Zapoznano się również z potrawami
kuchni narodowej Asyryjczyków z Syr.ii, Turcji, Libau1Ju i Iraku, która w nowych warunkach zachowała
swoją o'ryg,inalność. Wizy.ta polskri.ch etnografów
u Asyryjczyków
w Szwecji Została szeroko skomentowana
przez działające
tam asyryjskie
programy
radiowe
o lokalnym zaslięgu oraz na Lamach miesięcznika "HUJADA",
Poza wymienionymi
pnzedsięwzięciami,
przedSitawiciel Kola brał udzial w 7
Międzynarodowej
Konferencji Etnologicznej o Żywności, która odbyła :>ię w dniach
10 - 14.VI.1987 1'. w Norweg'~i. Wygłosił na niej referat na temat tradycyjnych
metod konserwowania
żywności u współczesnych Asyryjczyków.
Mamy nadzieję, że doty,chczasO\ve przedsięwzięcia, a także te, które planujemy
w przysrzłości, przybliżą ,dZ!ień dzisiejszy Asyryjczyków
polskim badaczom zagadnie!'1 etnografucznych <i przyczynią się do wypełnienia
powstałej prze wieki luki,
w zakresie wiedzy o narodach Bl<iskiego i Srodk'owego Wschodu.
M,chacl
Abdalla
Analiza
his<loryc-zno-
PRACE MAGISTERSKIE
Uniwersytet
Jagielloński
--
Kraków
1980*
STEFAŃSKI Józef Zbigniew. Kult Ma>tki Boskiej
porównawcza, prof. dr J. Klimaszew.ska.
Chełmskiej.
1981*
WĘGLARZ Ewa, Znaczenie wło.sów w światopoglądzie
ludowym
toymboliki Kosmatości i postI1zyżyn, prof. dr J. Klimaszewska.
na przykładzie
1983
KULA WIK Grażyna, Łemkowski
obrzęd narodzinowy
dys,tansu etn,iczmego, ,prof. dr J. Khmaszewska.
jako
kulturowy
wykladnik
KRONlKA
311
MALIK Wiesława, Ludowa rzeźba kamienna w Wiśniowej i okolica oh, prof. dr
R. Reinfu~s.
MATUSZEWSKA Boguslawa, Kult cudownych wyobrażeń w Sanktuarium
Kr,zyża
8wiGtego w Nowej Hucie Mogile, doc. dr hab. A. Zambrzycka-Kunachówicoz.
OBARA Maciej, Ksztaltowanie
S<ięmechanizmu ocen mo~alnych (osobowości moralnej). Propozycja etnolog.ioznego ujęci,a problemu, prof. dr. J. Klimaszewska.
ROS<!EK Bubara,
Tradycyjne
wypo.sażenie i .zdobnictwo wnęt.rza izby gó.ralskiej
\I'
:vIilówce. (Rekom,trukcja sytuacji iZ ,pierwszego ćwierćw,iecza XX wieku oraz
pOotawy wobec niej). prof. dr J. Klimaszewska.
SŁUPCZYŃSKA Anna Maria, Wybrane 7Jagad'fl1ienia'z meteorologii ludowej górali polskich na pnzykład2lie w~i Wiotów na Podhalu, prof. dr. J. Klimaszewslka.
SZPILKA Wiesław, ,,1 nam nadejdzie nieznany brzask nowy". (Próba etnograficzillego opisu strajku), doc. dr hab. A. Zambrzycka-Kunachowicz.
TEKIELSKA Katarzyna, Ozdobne pieczywo obrzędowe w Rzeszowskiem, prof. dr
R. Reinfuss.
TROJANOWSKA Kaltarzyna, Dywany malowane, prof. dr R. Reinfuss.
URBAN SKA Małgorzata, RośHny ZJieln-e, d2liko 'rosnące o ",clzarownej" mocy w wierzeniach, obrzędach i praktykach magicznych, prof. dr J. Klimaszewska.
WASILEWSKI Piotr, Zagadnienie
sztuki ludowej na łamach prasy kulturalnej,
prof. dr R. Heinfuss.
WĘGLARZ Bal-bara, Kapliczki, krzyże i figury przydrożne. Ich rola w życiu i kulturze Szczawnicy i byłej tzw Rusi SzIachbowskiej, prof. dr J. KLimaszewska.
1984
BOBeSIA Bogusław, Łowiokie skr.zynie malowane, prof dr R. Reinfuss.
CIŻMAN Be·ata, Rozważania o wyobrażeniach ko·nia j.ako istoty mediacyjnej w polskucj kulturze ludowej przełomu XIX i XX wieku, doc. dr hab. A. ZambrzycK<l-Kunachowicz.
HANKA Ewa, Zwyczaje agrarne i pasterskie na terenie Karpat Polskich prof. dr
J. Klimaszewska.
KOLINSKI Denis, Obr;zęd wesehny w s·połeczeństwie polonijnym powiatu Po.r,tage
Wisconsin USA, doc. dr hab. A. Zambr,zycka-Kunaohowicz.
KURDZIEL Danuta, Ziołolecznictwo w Częstochowskiem w XX wieku na przykładz.ic wsi Mstów, prof. dr J. KlimasZJewska.
LESZCZYNSK [ Jaroslaw, Ośrodek murarski w Oleśnicy, doc. dr hab. R. Zambrzycka-K unachowicz.
MOSIO Grażyna, Wizja Amerylk,i w liistach i pamiętnikach
chłopskich wychodźC(1I':- z lat 1880- 1939, doc. dr hab. A. Zambrzycka-Kunachowicz.
PORE,'BSKA Elżbieta, Miejsce zabawy w życiu dziecka wiejskiego, prof. dr J. Klimaszewska.
WOLEK Marek, Budowniotwo mieszkalne ,i gospodarcze we wsi Lendak na Słowackim Spiszu od początku XX wieku do czasów współczesnych,
prof. dr
J. Klimaszewska.
1985
BIELOWlCZ Andrzej, Rodzina w aspekcie obyczajowym na współczesnym Flores,
doc. dr hab. L. Dzięgiel.
CZ'iZEWSKI
Adam, Źródła -tradycji
"Die Neidforbe
Gelb" a paradygmatyczna
relacja doboru barwy strukJturalnie. nacechowanej, prof. M. Porębski.
KRONIKA
312
GIĄDŁA Maria, Dom mieszkalny i jego wnętrze w Jabłonce na Orawie, w latach
1900 - 1980, prof. dr J. KJlimaszewska.
KUBIT Bożena, Procesje jako forma kultu religijnego, doc. dr hab. A. Zambrzycka- K!unachowicz.
PĘKALA Marek, Jan Madej - rzeźbiarz ludowy z Dziewina (gm. Dziewina. woj.
kra1lmwsbe), prof. J. Klimaszewska.
TRZECIAK Grażyna, Problem cygańskii w wystawiennictwie
muzealnym prof. dr
J. K'limaszew.s'ka.
WITKOWSKA Anna, "Obcy" w bajce ludowej analiza struk,turalna na pods!tawie wybranych tekstów polskiich i białoruskich, prof. dr R. ŁuŻlny.
WOLLNY Mariusz, Współczesne zakopiańskie malarstwo na szkle na przykladzie
dwóch rodG1:.in
malal1sklich, pr-of. dr R. Reinfuss.
1986
AUGUSTYNEK Dariusz, Sztuka i język czyli jak odczytać Nikifora'!, doc. dr' hab.
T. Chrzanowski.
CHODURSKA Elżbieta, Podhalańslkiie malarstwo na szkle. Przekaz czy nowy kierunek, doc. dr hab. T. ChI1zanowski.
CZAJ A Dariusz, Wenecja: Twarze miasta. Etnologiozna interpretacja
symboliCiznego wymiaru zjawiska, doc. dr hab. A. Zambrzycka-Kunachowicz.
FIGUS-GDULSKA Bogusława, Kulturowa i społeczna rola żebraków, doc. d:' hab.
A. Zambrlzycka-KunachoWlicz.
FORNAL Maria, Wpływ sztuki Wschodu na tkaniny podlaskie, doc. dl' hab.
T. Chrz,alnowski.
GUDOWSKA Marzanna, Obrzędy p'Jgrzebowe na Polskim Spiszu, prof. dr J. Klimaszewska.
KACZMARCZYK Witold, Mechanizm mHyzacji r,zeczywis,tości na podstawie postaw wobec gór, doc. dr hab. A. Zambrzyaka-Kunachow,jclz.
KIEiRES MałgorZJata, WspóldJz'iałania mieszkańców Istebnej wsi Besklidu Siąskiego
w pracach rolnych, prof. dr J. Klimasz!Elwska.
KRUPIŃSKI Andrzej,
Drewniane
zabudowania
dworskie
w
Raciechowicach.
doc. di!"hab. T,. Chrzanowski.
ŁOZIŃSKA Kinga, Jan Paweł II bohater masowej wyobraźni, doc. dr hab.
T. ChI1zanowski.
MAJOR Bairbara, Rzeczywistość charyzmat)"ków. Próba etnologlioznej analizy Ruchu Odnowy w Duchu Swiętym, doc. dr hab. A. Zambnzycka-Kunachowicz.
Ml\KA Mi!rosław, Postać ozarownicy a ludowe wzorce miltyczne, doc. dr hab.
A. Zambrzycka-KJunachoWlicz.
NOWAKOWSKI Tomasz, Kalwaria Zebrzydowska i Upadek Chrystusa pod KrI.Yżem -' wpływ ośrodka pielgrzymkowego
na rzeźbę ludową, doc. dr. hab.
T. ChiI1zanowski.
OLASZJKIEWICZ Małgorzata, Etykieta wiejska dnia codziennego w Rabce-Sianym,
doc. do hab. A. Zambrzycka-Kunachowkz.
OLESIAK Anna, E1mologiozny opis pielg,rzymki (na przykładzie pielgrzymki do
Sanktuadum
Matki Boskliej w Odporys:wwie), doc. dr hab. T. Chrzanowski.
OL;ESIAK Grzegorz, Wyobrażenia "małej ojczyzny".
doc. dr hab. A. ZambflZycka-Kunachowicz.
Próba
analizy
etnologicznej.
RZESZUTEK Mirosława,
T. Chrzanowski.
w Krempnej,
doc. dr hab.
Dawna
cerkiew
łemkowska
KRONIKA
SĄSIADEK Adam. Stereotypy etnicZlIle na Sląsku Opolskim, doc. dr hab. A. Zambrzycka-Kll:l1achowicz.
SKRZYCKA Grażyna, WspółczeSll1Ja nzeźba l-udow.a !!la Żywliecczy£nie, prof. dł'"
R. Reiufuss.
SOŁTYS Małgorzata. Polskie obr.z.ędy narodzinowe jako obrzędy pnzejścia, doc. drhab. A. Zambrzyck'a-Ku.nachowicz.
ŚLEDZIKOWSKI Tadeusz, Architektura
drewniana Doliny Prądnika, doc. dr hab.
T. Chrzanowski.
ZABORSKA Jadwiga, stan bada!'! etnog,rahcz.nych w po wiata oh sandomierskim
i tar-nobr,zes'k1im,prof. ·dr J. KLimaszew~a.
ZĄBKOWSKA Dorota, Pamiętl!lJik chłopski jako źródlo e,tI!logJ'.aficz.ne, prof. dr
H. Madurowiicz-Ul'bańska.
ŻEBRACKI Piotr. Diabeł w wierzeniach Karpat Polskich, prof dr J. KlimaSlzewska.
BOGUCKA Malgo.rza'ta. Społeczne aspekty obrzędów pr.zejścia wybranych plemion.
arabskich Demokratycznej
R'cpubLik.i Sudanu, doc. dr hab. L. Dzięgiel.
GRABSKI Man>k. Organuzacja i w.artościowanie przestril,eni cmentarnej
na Polskim Spisilu, doc. dr hab. A. Zambrzy.cka-Kunachowicz.
PAŁUCKA Małgorzata, Monografi'a drewnianego 'kościoła w Panowieach, doc. dr
hab. T. Chrzanowski.
REGA Małgorzata, Kamienna rzeźba ludowa w Tymbarku i Słopnicach, doc. dr hab ..
T. Chrzanowski.
SOBCZUK Aldona, Kult obrazu MaJtki Boskiej ,z, Dzieciątkiem w Sanktuarium.
Karmeli>tów Tr.zewiczkowych w Woli Gulowskiiej, doc dr hab. T. ChrzanowskL
THINGITHU Agnieszka. Rol,a ekonomiczna kobiety rolniozkri. w Kenii, !Ze szczególnym uwzględnieniem
plemion Kikuju i Luo, doc. dr hab. L. DzJęgi'el.
WOLI.JNY Janina, KontrkultuDa
żoŁnierska na przy:kładz.ie jednostki wojskowej
w Helu-Borze, dr C. Robotycki.
Uniwersytet
Łódzki -
Łódź
1983
GRZELAKOWSKI Jacek, Druzowie i ich religia, dr K. Wolski.
KOPEC Paweł, Religia jako wyznacznik świadomości narodowej ludności
skiej okolic Bytowa, doc. dr hab. J. Kucharska.
WARGOWIAK-KOPEC Bożena, Ludow,a ceramika kaszubska w zbiorach
nych w Polsce, doc. dr hab .. J. Kucharska.
kaszubmuzeal-
1984
FONTAŃSKI Marek, Maronici i -ich kościół, dr K. WoLski.
KAŁUZNA Dorota. Rola kultury muzycznej w życiu robotników łódzkich, prof. dr
B. Jaworsk,a.
KJIEJRSZTEJN Małgorz.ata, Karaimi w Polsce (do 1939 L), dr K. Wolski.
PIOTROWSKA Urszula, Waleria Czubak - osobowość artystyczna
i jej recepcja
w środowisku Wiejskim, dr W. Baranowski.
-314
KRONIKA
PROSNAK Dzierżysław, Religijność mieszkańców parafii niezabyszewskiej, doc. dr
hab. J. Kucharska.
wsi Kocierzew woj.
RUDZKA Małgorzata,
Upodobania
estetyczne mieszkańców
skierniewickiego
na podstawie aktualnego wyposażenia wnętrza mieszkalnego.
"
dr W. Baranowski.
SAŁAJCZYK-REPETO
Anna, Przydomki szlacheckie ludności wsi okolic Bytowa,
doc. dr hab, J, Kucharska.
URBANIAK Ilona, St,au polskich badań ertnogra£icznych na Pomorzu ze szczególnym uWlz,ględnieJlJiemKas2'JUb,doc. dr hab. J. Kucharska.
WROBLEWSKA MaDia Dorota, Łowickie jako region gospodarczo-kulturowy
na
przykładzie wsi Kocierzew, dr W. Baranowski.
1995
CZURKO Andr:zej, Zwyczaje zwią:zane 'ze śmiercią i pogrzebem w środowisku robotniczym Łod:1li,prof. dr B. J,aworska.
BABIŃSKA Jolanta, Zdobienie
drewnianego
sprzętu pasterskiego
w Karpatach
zachodnich, prof. dr B. JawoI'Ska,
DZIERZBIŃSKA Hanna, Funkcje świąt maryjnych w kulturze ludowej, prof. dr
B. J aWOJ''Slka.
GILEWSKAEwa,
Dziecko w rodzinie 'kaszub~kJiej, doc. dr hab. J. Kucharska.
KŁOS Zygmunt, Pr:zemiany w budownictwie we ws.iach Błonie i Kawęczyn, prof.
dr. B. Jaworska.
MĄCZEWSKA Hanna, Ormianie polscy i ich tradycje rodzinne, dr K. Wolski.
PLUCIŃSKA-AMRIBD
Anna, Styl żyoia łódzkiego środowiska robotniczego w świetle przekazów l,iteratury pięknej, prof, dr B. Jaworska.
POSZEPCZYNSKA
Jadwiga,
Zycie 'towarzyskie
robotników
łódzkich w okresie
międzywojennym, prof. dr B. Jaworska.
PRZER YWACZ Anna, Swiat demonów w polskich wierzeniach ludowych. prof. dr
B. Jaworska.
1<986
BABYK-HbRL
Lucyna, Prace Bronisława Grąbczewskiego
jako źródło etnograficzne, dr W. Baranowski.
BELKE-MARKIEWICZ
Hanna, Wizja świata i kultury w polsk'im filmie etnograficznym, prof. dr B. Jaworska.
BENNISON MałgoflZata, Obraz kobiety żydowskiej na podstawie literatury i egzempLifikacji terenowej, prof. dr B. Jaworska.
CHURAS Izabela, Ośrodek wy,twórczości wiórowej w Kmz:ieglowach. dr W Ba'ranowsk'i.
KALINOWSKA Dorota, Potrawy obrzędowe na Kujawach, doc. dr hab. 'J. Kucha,rska.
KAWCZYŃSKA Halina Nina, Monografia Falaszy -- grupy etnicznej okr8ślanej
mianem Zydów Abisyńskich, dr K. Wolski.
KĘDZ,TA Małgor.zata, Kobieta u Kirgizów. Rola społeczna i gospodarcza, dr W. Baranowski.
KUROW,ICZ-KALISZ
Joanna,
Elementy
dekoracyj,ne dawnych
współczesnych
wnętrz mies:1lkalnych na Kaszubach, doc. dr hab. J. Kuoharska.
PANKOWSKA Danuta, Formy życia towarzyskiego robotników łódzkich w okresie
międzywojennym. prof. dr B, J'aworska.
PIERONKIEWICZ
Krystyna, Kryteria
rozróżniania
swoich i obcych w społecznościach lokalnych Kaszub, doc. dr hab. J. Kucharska.
'SIENKIEWICZ Joanna, Pożywienie Jakutów, dr W. Baranowski.
315
KRONIKA
STEL\~CZUK
W.iesław, ŁowieC'two na Syberii w śWtietle polskich źródeł pisanych,
OJ' W. Baranowski.
STEL'\lACHOWSKA-BALCEREK
ArIetta, Pojęcie pr,zesądu i jego rol,a w wybranej grupie, prof. dr B. Jaworska.
STYCZYŃSKA Mariola, Karnawał
jako fenomen kultury - próba analizy an,trop'0iogicznej, prof. dr B. Jaworska.
SYLBURSKI Paweł, Zwyczaje wesellt1e w łódZikim środowisku robonie,zym, prof.
dr. B. Jaworska,
WIELEWSKA Ewa, Żydows~i rok obrzędowy, prof dr B. J,awors'ka.
WILCZA W Dariusz, Twórca ludowy w społeczności lokalnej na przykładzie Ni~ifora Krynickiego, dol..'.dr hab. J. Kucharska.
1987
BRUC Bogumiła. Wdowieństwo w obyczajowości środowiska robotniczego, prof. dr
B. Jawors·ka.
CIESIE.LSKA Bogna, Procesja religijna, jej forma i funkcje społeczno-kulturowe
(na przykładzie procesj,i w Łodzi), prof. dr B. Jaworska.
GAWLlK Le:>zek, Sytuacja materiaLna ,i kuLturowa ludzi starych w rodzinie i spokezności wiejskiej na Kaszubach, doc. dr hab. J. Kucharska.
GERS :vIagda1ena, KOl1Jtrola społeczna życia religijnego w społecznościach
lokalnych na Kaszubach, doc. dr hab. J. Kucharska.
KALISZ Jal'Osław, Wesele kaszubskie, doc. dr hab. J. Kucharska.
2\lALl'\7GWSKA Lucyna, Ballada miejska w środowiisku robotników łódzkich prof.
ci,r B. Jaworska.
MYSZKOROWSKA Grażyna, Ceramika środkowo i południowoamerykańska
w muzc-ach pols~ich, doc. dr hab. J. Kucharsk,a.
PAC '\lalgor.z.ata, Księżacy w świetle arty,kułów "Zonzy" oraz miejsce czasop,isma
."".ich życiu, dr W. Baranowski.
PARADA Janus,z, Żydowskie obrzędy rodzinne, prof dr B. JawoTska.
PLTJCI';'SKA Aldona. Próba ukazania katolicki'ch norm moralnych w świadomości
j ;:Jraktyce robotn,ików
łódzk,ich, prof. dr B. Jaworska.
SIEMI:\'SKI Tomasz. Stosunki językowe we wsiach kaszubskich
(tereny pogranicza i centrum l'egionu), doc. <11'hab. J. Kuchal·ska.
SZYElLSKA Judwiga, Tkanina i haft opoczyńs,ki w latach 1900 -1945,
prof. dr
E. Jawor,;ku.
Uniwersytet
im. Adama Mickiewicza
-
Poznań
1983
Bl\K nomem, Budownictwo wiejskie dawne i nowe w Puszczy Noteckiej, doc. dr
h,,:). B. Linette.
C-"';'DIA Aliredo Aparicio, Ayllu _. wspólnoty Indian Andyjskich
na przykładzie Boliwii i Peru, dr hab. A. Pasem-Zieliński.
CHO.JNOWSKA-BURKIETOWICZ
Katarzyna,
Pisarstwo
Leona Skrzypczaka
jako
puykład twórczości nieprofesjonalnej,
prof. dr Z. Jasiewicz.
CZERVvIŃSKA Hanna, Czas w as>pekcie magicznym i rehgij.nym w polskiej tradY',yjnej kulturze ludowej, prof. dr Z. Jasiewicz.
316
KRONIKA
DASZKIEWICZ Justyna, Stare i nowe osadnictwo PUSz.czy Noteckiej, doc. dr hab.
B. Linette.
DOBKOWSKA Małgorlzata, KuLt agrarny u ,Indian Pueblo, prof. dr Z. Jasi€w,icz.
FRYZA Małgorzata, Migracje jako czynnik zmiany kulturowej (na przykładzie Puszczy Notecko-Warciańskiej),
doc. dr hab. B. Linette.
HERNACKA Aleksandra, Warsztat etnograficzny w badaniach problematyki
Ziem
Zachodnich i PóŁnoCinych, doc. dr hab. Z. Stas,zczak.
MŁ YŃSKA Emilia. Znaczenie tradycyjnych
elementów we współczesnej
ku.lturze Noer.wegii,doc. dr hab. Z. StasZCizak.
SKIBA Andnzej, Opowiadanie i rozmowa jako element kultury rodziny w,iel"kiej.
Na podstawie badań wsi Rosko
Krucz w województwie
pilskim, pr'Jt dr
Z. Jasiewicz.
SOPPA,Irena.
Dz,iedzidwo kulturowe a dziedZliczenie gospodarstwa (na przyki,J,dzie
dwóch wsi bi,ałostodkich), doc.. dr hab. Z. staszClz'ak.
SOPP A Mieczy05,ław, Współczesne
przeobrażenia
gospodarki
rolniczo-hodo'A'lanej
w PuslZozy Noteok'iej,. doc. dr hab. B. Linetite.
ST AiNKIEWICZ Jerzy, Zmiana kulturowa u Indian Panare w WenezuelskieJ Amazonii, dr hab. A. Posern-Zieliński.
SZMAŃDA Maria, Tanatologia
Jakutów.
Próba ujęcia strukturalnego,
prac dr
Z. Jasiewicz.
WIECZERZAK-WOLODŹKO Jadwiga, Obyczajowość w życiu mieszkańców Ol',ztynka, prof. der J. Burszta.
WIESZCZECZYŃSKA Teresa, Mit kosmogoniczmy u ludu polskiego, prof. dr L Jas'iewiCiz.
1984
JANKOWSKA Teresa, Budownictwo drewniane ziemi dobrzyńskiej. doc. d:' hab.
B. Linette.
KOPCZYNSKI
Waldemar, W'spółczesna szwedzka rodzina farmerska
jako grupa
społeclZna i środo'wisko kulturowe, prof. dr Z. Jasiew,icz.
KOSTKI,EWICZ Grażyna, Współczesna obrzędowość pogrzebowa na Orawic doc.
dr hab. B. Linette.
LEW ANDOWSKA Da!l1uta, Instytut Serbołużydki a zagadn,ienic etnicznośc;
CJrof.
dr J. Bunsz,ta.
MICK'IEWICZ Alina, Przesąd jako element ludowego poglądu na świat. 11\~' podstawie badań we wsi Deszczno w woj. gorzowskim), pmf. dr J. Burszt,l.
NEHGA Al1Jna, Polski emigrant w prooesie pI1zemian społeczno-kulturowych
na
podstawie pamiętni1ków z Francji, prof. dr Z. Jasiewicz.
SKWORZ Joanna, Trady'cyjne elementy kultury
ludowej w obrzędowośc: :,JTZCsiedleńców z okolic Berezy KartusIkiej, doc. dr. hab. B. Lilliette.
TALACZYNSKA Danuta, Wesele na wsi kujawskiej na przelomie XIX i XX \,,'(~:;u,
Społeczne aspekty obrzędu, prof. dr Z. Jasiewicz.
1985
ADAMCZYK Elżbieta, Pod lasie - obszar etnograficzny specyficzny c:'-y pl'lei;ciowy w świetle literatury przedmiotu, doc. dr hab. Z. Staszcz ak.
DANAK Jolanta, Zwyczaje kolędnicze we wschodniej części regionu rzesZO\·:óc.;:lCgo
nad Dolnym Wisłokiem, doc. dr hab. B. Linette.
JASKULSKI Janusz, Wytwórczość Indian Panare. doc. dr hab. A. POscl":'-Zieliński.
KRONIKA
317
KAIRSKI Mariusz,E'kologiczne
aspekty :kultury Indian Pana re (AmaJZonia Wenezuelska) w świetle założeń ekologii kulturowej,
doc. dr ha'b. A Pose.rn-ZieLinSikd.
KLIMKO Jan, Napoje i napitki - znaczenie powszednie, odświętne i obrzędowe
(w warunkach pTZJemiesZJaII1!~a
tradycji regionalnych na w,si), doc. dr hab. Z. StasZiczalk.
MAJEWSKA Hanna, KuLtura wsi i chłopów w twórczości Stanisława
Czernika,
,p.rof. dr J. Burs.zta.
NAWROCKA Marlena, Wiedza relig.ijna w środowisku wiejskim na przykładz.ie
pa.raiii LasZC'zyn'k/Rawicza, doc. d~ hab. B. Linette.
PRYLOWSKA-NOWAK Elżbieta, Skutki kulturowe przemiany tradycyjnego pasterstwa tatrzal1skiego w migrację wahadłową, doc. dr hab. Z. Staszczak.
RZEWOLSKA-WĄDOLOWSKA
Jolanta, Współczesna obrzędowość weselna w Rawicki'em, doc. dr hab. B. Linette.
SCHMIDT Magdalena, Wpływ opinii społecznej na styl życia mieszkańców Kożmina Wie1kopolsbego, prof. dr J. Bursz.ta.
SZAHOWSKA Bernadetta, Tradycyjna obI1zęd:owość narodziinowa we współczewych
prakitykach m'ieslzkańców wsi podraw:iokłch, doc. dr halb. B. Linette.
TI~CJANOWSKA Alicja, Rodowód etniczny
wybranych
elementów
tra·dycyjnej
lwltury ludowej Rumunii, doc. dr hab. Z. Staszczak.
WITEK Maria, WITEK Waldemar, Tradycja
regionailla
w życiu mieszkańców
Zdrojów, dzielnicy Szczecina, prof. dr J. Burszta.
WOŁODŹKO Marek, Rola światopoglądu
w działaniach
ekonomicznych,
doc. dr
hab. A. Pałublicka.
1986
BARTKOWIAK Lidia, Polskie i Slzwedzkie pożywienie
ludowe. Próba analizy
porównawo:rej, prof. dr Z. Jasiewicz.
BIALOWIEC Ewa, Tradycje pierwotnych potraw w Europie
(polewki
bryje),
doc. dr hab. Z. Staszozak
DACBNKO Iwona, Prace etnowaticZJne Stefana Szolc-Rogo,zińskiego. Ich znaczerJiiedła nauki i życia społeczJno-kulturowego, prof. dr Z. J:asiewicz.
GĄGALA Marzena, Religijność ludowa na Warmii na przykładzie Sanktuarium
Maryjnego w Gietrzwałdzie, prof. dr J. Burszta.
GRZEGORCZYK Iwona, Obserwacje i badania Polaków nad szamanizmem w XIX
i na .początku XX w. Bróba oceny w świetle nauki współczesnej, prof. dr
Z. Jasiewicz.
KUŻNIEWSKA Ewa, Działalność ludoznawcza
Heleny
Wiesławy
Cichowicz,
doc. dr hab. B. IJinetlte.
MICHALCZAK Jolanta, Ośrodek badań naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego
w Olsztynie. Działalnośt~ w dziedzinie etnografii, prof. dr J. Burszta.
P AWLAK Jola.nt<l, Ludowe zespoły śpiewacze Ziemi Chełmskiiej ja.ko przJ kład
amato.rskie~o ruchu folklorystycznego, doc. dr hab. B. Linet.be, .
PAWLAK Robert, Koń w polskiej kulturze chłopskiej, prof. dr J. Burszta.
PELCZYŃSKI Grzegorz, Karaimi polscy. Studium etniczne, prof. dr J. - Burszta.
PŁOTKOWI AK Jolanrta, Obrzędowość
rodzin po1skich w Po1o.nezikoy, prof. dr
Z. Jasiew:icz.
SKOWROŃSKA Grażyna, Koń w polskiej kultJurze eliJtarnej, prof. dr J. Burszta ..
STRAZYŃSKA Lidia, Tradycyjny
taniec ludowy i je~o scenicZI11a prezentacja,
prof. dr J. BUI1Szta.
318
KRONIKA
TIETZ Katarzyna,
Kapliczki, krzyże i figury przydrożne na tere-nlie miast,'. Po'zonania, doc. dr hab. B. Linette.
WACLA WSKA Katarzyna,
Tradycyjne
meble ludowe l'egionu Lyso;jór, c;c1c. dr
hab. B. Linette.
WOJCIECHOWSKA Mariola, Współcze:.ne leczn.ictwo ludowe na wsi leszcz:'ibkiej,
doc. dr hab. B. Linette.
1987
ALEKSANDRZAK Renata, Zmiany wnętrz mieszkalnych
we ws.i podmieh;';:ic~. na
przykładzie Das1zewic, prof. dr Z. JasiJewicz.
BAJDAN Grażyna, WrZory kulturowe
:wchow.ań mlodzieży a starszego poi':.;)!enia
mieszkańców wsi okolic Sz.czecina, prof. dr J. Burszta.
CZYZEWSKA Jolanta, Współczesne zwyczaje i obrzędy doroczne na pnyidadzie
praw·oslawnych świąt okresu ZJimowego, doc. dr hab. A. Szyfer.
GOŁĄB Katarzyna,
Wpływ wzorców obcych na wytwórczość
ludową. prof. dr
J. BursIZta.
HARASIMOWICZ
Danuta, Problem asymilacji
kultul'llwej
w rodzinach
p"jsi;o-angielskich
na przykładzie
okręgu Norwich, doc. dl' hab. B. Linette.
JANKOWIAK
Barbara,
Oznakowanie
statusu spoleoZ!nego kobiety w wybrZlnych
zwyczajach ludów euro.pej~kich, doc. dr hab. Z. Stas-zczak.
KACZMAREK
Beata, Proces a-clap,tacji kultul'Owej ludności greckiej
w P')1:;ce.
Na przykładzie rodzin zamieslZkujących we Wrocławiu. doc. dr hab. ,\, Szyfer ..
KUBIATOWICZ Emilia, Obrzędowość pogrzebowa Tatarów z Bia!ostockiego d"wniej i współcześnie, prof. dl' Z. Jasiewicz.
NAZA'RUK Alina, Współozesne zwyczaje j obrzędy weselne na Pod!asiu \\' rodzinach wY'znania prawosławnego
(w wybranej
wsi Milejczyce), doc. dr hab.
A. Szyfer.
PSARSKA Teresa Katarzyna, Współczesna religijność ludowa na przyklildl.ie wsi
okolic Krobi (Biskupilmy), prof. dr J. BursZlta.
PUPEK Ewa. Bułgarzy - ogrodnicy w Poznaniu. Procesy adaptacji w nowych
warunkach
przyrodniczych
i społeczno-kulturowych,
prof. dr Z. JasiewicI..
SAWICKA Anna, Toponomastyka
Puszczy Noteckiej \V świadomości miesl.kańcl)\'"
(rejon osadnictwa
tzw. Mazurów Wieleńskich), prof. dr .}. Burszta.
SOM·MERTAG Mar.ia, W.spółżycie sąsiedzkie a system wa.r!ości mieszkańcó\\" wsi
Sypniewo, prof. dr J. BursZ/ta.
WITKOWSKA Iwona, Elementy kultury bułgarskiej
we współczesnym życiu rodzin bułgars'ko-pols,kich w Poznaniu, prof. dr Z. Jasiewicz.
ŻUKOWSKA-PLISZKA
Ewa, Rodzina w procesach adaptacji
i jntegracji
spoleczno-kulltur·owej emigr,antów. Na pI1zykładzie rod2Jin polskich
w Australii,
prof. ,dr Z Jasiewioz.
Uniw€'l1syte.t WarSlZawskii -
Warszawa
11983
ALEKSA Anastazja,
Zmiany obrzędowości
w Polsce, doc. dr hab. M. Pokiropek.
weselnej
u
Litwinów
mieszkających
319
KRONIKA
BARTNICKA
Małgorzata,
Percepcja
szawy, prof. dr Z. Sokolewicz.
CZARNOTA
Robert,
Cybernetyczny
lewlicz.
KRASUSKA
Joanna,
__ próba
Współczesne
wyjaśnienia
hab. M. Pokropek.
KRASU SKI Wojciech,
ich
miejskiej
obraz
obl'lzędowej,
grupy
wnętrza
wyglądu
Krzyże
dr. hab. M. Pokropek.
MARCHLEWSKI
Wojoiech,
przestrzeni
i
domów
Osadnictwo
jako
znaki
"Olęderskie"
logiClZnej, doc. dr hab. M. Pokropek.
MATEEW
KrassimiI',
Tradycyjne
budownictwo
Bułgaria)
na
tle
jego
M. Pokropek.
HAl' AJCZYK
Ewa,
turze
ludowej,
TOKARSKA
Czarownice
prof.
w
Z.
podziału
przestrzeni,
próba
Drinowo
Soko-
Starogrodz'e
i mody,
-
wi
dr
tradycji
w budownictWiie
i clzarownicy
prof.
War-
doc.
analizy
(okręg
dr
doc.
eko-etnoTyrgowisLte,
bałkańskim,
doc.
dr. hab.
i sfery
ich
dziiałania
w polsikiej
kul-
świetle
tybetańskiego
buddyzmu
-
dr W. Dynowski.
Joanna,
propozycja
pierwowzorów
przykładzie
mieszkalnych
oddziaływaniem
kapliczki
na
Nauk!i
Don
interpretacji,
prof.
Juana
w
dr Z. Sokolewicz.
1984
DUŻYNSKA
Magdalena,
kładZJie kilku
wsi
Mrt
hab. A. Zadrożyńska.
DZIEWANOWSKA
I'zabella,
cji i analizy,
JANCZEWSKI
prof.
KUZNIECOW
Tradycyjne
Kategorie
prof
Janusz,
łej. prof.
wspólnoty
i chłopskich
gry
i jego
znaczen,ie
Białej
Podlask:iej),
z okolic
i zabawy
dziec:ięce,
(na
próba
przy-
doc.
dr
klasyfika-
dr Z. Sokolewioz.
Marek,
PusZClzy Białej,
o pochodzeniu
szlacheckich
ubioru
ludowego
i
jego
przemiany
na
terenie
dr A. KlUtrzeba-Pojnarowa.
Tradycyjne
°
rzemiosło
wiejskie
w kurpiowskiej
Puszczy
Bia-
dr A. Kutrzeba-Pojnarowa.
:VIAJEWSKA
Małgorzata,
dr hab. A. Zadrożyńska.
MARCINIAK
Ewa, Pozycja
MARCZAK
Bogumiła,
symbolice
warszawskich
gospodarza
w kulturze
ludowej,
dr
W. Dynowski.
tożsamo-
A Kutrzeba-
Pojnaro-
z
kw,iatów
1981 - 19'133,
PIETRZAK
DarIusz, Koń w gospodarce
chłops:kiej,
oraz handel
dZJie woj. krośnieńskiego,
prof. dr A. Kulrzeba-Pojnarowa.
końmi
w
wa.
MICHALSKA-CIARKA
Magdalena,
prof. dr Z. Sokolew,icz.
RADZIMIRSKA-Pl\KOWSKA
przyczynek
SIKORA
do
Sławomir,
SZCZEPKOWSKI
więźniów,
kładzie
Cmentarz
Jerzy,
wojska
SZCZĘSNA-DURYS
dwóch
nad
a pamięć,
Struktura
Anna,
w
prof.
krakowski
prof.
handlowej,
SZOT-RADZISZEWSKA
Elżbieta,
prof. dr Z. Sokolewicz.
Współczesne
Magdalena,
O)Jrzędy
dr Z. Sokolewioz.
dr
strój
hab.
inicjacyjnych
prof.
lokalna
krośnieńskim),
jako
doc.
na
przykła-
narodowy
A
-
Zadrożyńska.
dr Z. Sokolewicz.
obrzędów
SpoŁeczność
knzyż"
narodową,
woj.
ZMYSŁOWSKA
świata, prof.
wsi
Strój
mitologią
i marynarki
Paranie,
"Warszawsk!i
Anna,
badań
nai'odowa
prof.
dr.
polskich
i
doc.
kształtowaniu
imigrantów
ludowa
wielkanocnych,
w
ści etnicznej
Tradycja
grobów
narodzin
na
przykładZlie
grup
dr Z. Sokolewj.cz.
i obcy,
prof.
trwande
dr
przemiany
i
A.
i :zmiana
(na
przy-
Kutrzeba-Pojnarowa.
w
dzieaińs,twa
społeczności
Rom,
w
wizji
ludowej
KRONIKA
320
1985
CETtERA Jerzy, Ceramiczna plastyka figUJl1alna w Chałupkach, doc. dr hab. M. Poikropek.
KOKOTKIEWICZ
Piotr, Wieś Nowosolna koło Łodzi
kolonia
Herrenhutów,
dvc. dr hab. M. Pokropek.
POPAKUL
Izabela, Nowe [osadnictwo rybackie
na przykładzie
wsi Trzebierz,
doc. dr hab. A. Zadrożyńska.
SZNAJDERMAiN Momika, Mityczny wizerunek zarazy, doc. dT hab. A. Zadrożyńska.
WILK-SALETOWSKA
Ewa, Pożywienie
wigilijne w tradycyjnej
kulturze, prof.
dr A. Ku!tTzeba-Pojnarowa.
1986
ANDRZEJKOWSKI
Jan, Społeczne podstawy wesela drobnoszlacheckiego,
prof. dr
Z. Sok'OlewiClZ.
AiRJvlATYS Joanna, ,Tr-adycyjne budoWiniDtwo Puszczy
KampinoSikicj proces
powstawania budynku mieszkalnego, doc. dr hab. M. Pokropek.
BIELOWSKA Ewa, Niektóre kategorie interpretacyjne
pożywienia w polskiej kulturze ludowej XIX i XX w. ([Zle szczególnym
uwzględnieniem
Kwaśne
przaśne), prof. dr Z. Sokolewicz.
BOGUSZEWSKA
Beata, Wychowanie
dZlieoka wiej'skiego, tradycja
i zmiany na
przykladziie wsi ,regionu kmśnieńskiego,
prof. dr A. Kutrzeba-Pojnarowa.
DEM SKA Anna, M·istrzowie ceremonii w obrzędach narodzin i śmierci, prof. dr
Z. SoikolewicZl.
DEMSKI Dagnosł'aw, Zycie ascety jako alternatywna
droga ludzkiej egzys·tencji,
prof. d~ Z. SoJwle Wiioz.
ENGELKIiN"G Anna, Wiara w magioZlllą moc słowa w .polskiej ku:1tur.ze ludowej
na przykładz:ie rytuału błogosŁawieństwa, doc. dr hab. A. Za·drożyńska.
GRADZIŃSKI
ZygmuIlIt, Młynarstwo
powiatu chelmskiego
(geneza, rozwój, za.rllik), doc. ill hab. M. Pokmpek.
w XIX
i XX
wieku
JANIK Doro,ta, SymboHk'a obrzędów przejśeia, wyzwoliny w gruJpach zawodowych
rzemieślników oraz u fJisaków ,i kosiarzy, prof.dr
Z. Sokolewicz.
NOŁODZIEJSKI
Marek, Wizje !końca świata jako element
,kulturowego, doc. dr hab. A. Zadrożyńska.
LASKOW6KA-OTWiI.NOWSKA
Justyna,
Symbolika
dożynek.
syfik'acj.i, doc. ill hab. A. Zadrożyllska.
MAŁ YSZKO Stanisław, Ośrodek garncarSiki
'stockie, doc. dr hab. 'M. Pokropek.
w Czannej
systemu
próba
społeozno-
opisu
Wsi Kościelnej
i kla-
woj. biało-
MIRONIUK Alicja, Twór01Jość rreŹJbiaif:ska Jana Markowskiego
na tle dawnych
~ w.spółczeSillych zjawisik rzeźbiar.sJdch Oiechanowca
i okoHe, doc. dr hab.
M. Pokropek.
PACZYŃSKA Małgorzata, Diabeł Boruta
cznej mieszkańców Ziemi Łęczyckiej,
P ARTYKA Joanna, Szlachecka
"Silva
czmych, prof dr Z. Sokołewicz.
:PITUCHA Beata, Sposoby
prof .. dr Z. Sokolewicz.
i formy
w wyobrażeniach
i twórczości
prof. dr A. Kutrzeba-Pojnarowa.
Rerum"
jako
podróżow.ania
źródło
do badań
w olmlicach
Sołca
artystyetnograii-
nad
Wisłą,
321
'KRONIKA
POTKAŃSKI Tomasz, Społeczność Sondżo w procesie przemian, prof. dr Z. Sokolewic,z.
RAWSKI Edward, Śmierć w świadomości potocznej, prof. dr Z. Soko,lewicz.
wsi Chałupki,
prof. dr
SZCZESNIAK-GOSPODARCZYK
JOaJnna, MonograLia
Z. Sok,olewicz.
SZPAKOWSKA Jadwiga, Strój okolic Krosna a poczucie odrębności grupowej,
prof. dr A. Kutrzeba-Pojnarowa.
TARGOSZ-KRYSIK
Bożena, Garncarstwo
u ludu Nuba Moko z południowego
Kordofanu w Sudanie, prof. dr Z. Sokolewicz.
ZŁOCKA Magdalena, Świątynny rytuał hinduistyczny,
doc. dr hab. A. Zadrożyńska.
1i987
BACZYNSKI Andrzej, Portret
rzeźbialfZa ludowego
FranC'iszka Sadownika
z ŁomaJz, doc. dr hab. M. Pokropek.
BAKALARSKA Laura, Wybraine elementy folkloru młodzieży szkolnej lat osiemdziesiątych, prof. dr Z. Sokolewiaz.
BOJANOWSKA Beata, Przemiany formy ,i funkcji ołtarzyka domowego i innych
pr'zedmiotów kultu religijlnego na tle zmian wnętl1za domu wiejskiego na terenie Puszczy Kampinoskiej, doc. dr hab. M. Pokropek.
BUł"AT Jakub, Przestrzeń
sakralna domu wiJej,skiego, prof. dr Z. Siokolewicz.
IŁENDO Barbara, Wesele w Puszczy Kampino~kiej, doc. dr hab. M. Pokropek.
KNl'TTEL Jagna, Koncepcja harmonistów
jako cJ.·zykład rea1izacji mitu natury,
doc. dr hab. A. Zadrożyńs'ka.
KUBIAK Anna, A~nihotra, prof. dr Z. Sokolew.icz.
KUŚNIERZ Jolanta, Mehendi - sztuka, zwyczaj, rytuał, doc. dr hab. A. Zadrożyńska.
MALEWSKA Anna, Historia w swiadomości miesz.kańców Narola, doc. dr hab.
A. Zadrożyńska.
ORŁOWSKA Barbara, lOostawy wobec śmierci filozofia świa,ta ludzkJiego na
podstawie wypowiedzi ludności wiejskiej z Roztocza, doc. dr hab. A. Zadrożyńska.
PIENIĄŻEK Witold, Próba opisania wyobrażeń eschatologicznych w kulturze współczesnej, doc. dr hab. A. Zadrożyńska.
RESZKA Hanna, Zagroda chłopska z terenu Puszczy Kampinoskiej,
doc. dr hab.
M. Pokropek.
STARZEWSKA Katarzyna,
Transpont i komunikacja
na terenie Puszozy KampinoskJiej, doc. dr hab. M. Pokropek.
SZAŁ YGIN Jerzy, Budowa. trwanie i destrukcja budynku mieszkalnego na terenrie
Puszczy Kampinos'kiej, doc. dr hab. M. P,okropek.
SZCZUKA Nela, Krzyże i kaplicZlki przydrożne a obraz życia wsi prawosławnej
na przykładzie parafii Nowoberezowo na przełomie XIX i XX w., doc. dr hab.
M. Pokropek.
URBAN'OWICZ Irena, Przenosiny w weselu podlaSIkim i kurpiowskim,
prof. dr
A. Kutnzeba-Pojnarowa.
ZAMOSCIŃSKI
kolewicz.
21 Lud,
t. LXXII
Krzysztof,
Ludowe
lekarki
w okolicach
Biłgoraja,
prof. dr Z. So-
322
KRONIKA
Uniwersytet
Wrocławski
im. Bolesł,awa Bieruta -
Wrocław
1983
BIELAK Maria, Geneza sochy w północno-wschodniej
Europie, dr Z. Kłodnicki.
CZERNIAWSKA
1l1ena, Małżeństwa
miesrone
pols>ko-niemieckrie na pograniczu,
w Tejonie Łęknica-Bad
Muskau, zawarte w latach 1970- 1980, doc. tir hab.
E. PietTaszek.
DUMIN HeilTyk, Dwór a społeczność chłopska. Wpływ właścicieli latyfundium
narolskiego na ludność Narola i sąsiednich wsi od 1867 do 1939 r., doc. dr hab.
E. Pietraszek.
HORDZIEJEWICZ
Roman, Zwyczaje zwriązane z wyJbol1em miejsca pod budowę
oraz z budową domu Ina wsi polskiej od polowy XIX wieku do czasów obecnych, dr Z. Klodnieki.
KA WCZYNSKI Andr,zej, Weselne p.ieozywo obr.zędowe w Polsce południovm-w~chodniej jako p.I1zejaw ludowej otwórcz.ości pl<lstycznej, doc. dr hab. B. Bazielich.
MkRCZYK Iwona, Obrzędy
rodzinne
wśród
kopieniaczy
AfTyk:i Zachodniej,
dr A. P,aluch.
MŁ YNkRZ Barbara, Ośrodek garncarskii w Urzędowie, doc. dr hab. E. Pietraszek.
NIZIŃSKA Elżbie.ta, Ludzie wędrowni ·iich zajęcia w polsk.iej k,uHur.ze ludowej,
doc. dr hab. tE. P'ietraszek.
P ASZKIEWICZ
Irena, Wiplyw spolecznego iZrozmcowama na kSiztałtowanle się
współozesnej twórczości ludowej okolic Oławy, doc. dr hab. B. Bazielich.
PIWOWARCZYK Dani'usz, Ob11zędownść św.iąt maryjnych ze szczególnym uwzględn.ieniem funkcj.i.akcesoriówroślinnych.
Studium porównawcze: Podlasianie Lasowiacy, dr A. Paluch.
SOBOLE WSK A Aneta, Rola sta~osty w obrzędach weselnych regionu rzeszowskiego (na przy,kładzie wsi Wysoka Głogows'ka), dr H. Wesołow9ka.
SZYMCZYK Jolanta, Znaczenie fitoterapiJi w leczeniu chorób kobiecych ',,; Lc:sowia,ków, dr A. Paluch.
WIATR Aleksandra, Rodzaje i funkcja chust w tradycyjnej
kobiecej odzieży ludowej w Po1s·ce, doc dr hab. B. Bazi<eili·ch.
1984
BALA WAJ DER Jolanta, Czas wolny zabrzańskich górników, doc. dr hab. E. Pietraszek.
DOLIŃSKA Magdalena, Współozesna sz,tuka plemienia Aranda z Australii Srodkowcj, dr A. Paluch.
DROBINA Maniola, Tlfadycyjne leczniclwiO wsi polskiej w zakresie wybranych
choTób lZalkaŻTIych,dr A. Paluch.
HOFFNER-SUCHECKA
PauLina, P,taki w tradycyj.nym światopoglądzie
ludowym
ze szczególnym uwzględnieniem
ich roli wieszczej, dr H. Wesołowska.
KIJAK Janus.z, Nowe zwyc.zaje oj obrzędy rodzi-nne we wsi Ołbrachcice Wielkie
w gm~llIie Ząbkowice Sląskiie, doc. dr hab. E. PietTaslZlek.
KJOBYŁECKA Anna, 'RośLina w raklu obrzędowym na terenie Gór SwiGtokrzyskich, dr A. Paluch.
KOCZWARA Barbara, Tradycyjne c.iesielstwo w.iejskie w gminie Limanowa w woj.
nowosądeckim, dr H. We s'ołowska.
KROLCZYK Józefa, Magiczne posługiwanie się rośliną w lecznictwie wsi polskiej
w XIX i XX wieku, dr A. Paluch.
!KRONIKA
323
SKRZEK Paweł, Teatr,alność tradycyjnych
'zwyczajów Bożonarodzeniowych,
doc.
dr hab. B. Baizielich.
SOW,IŃSKI Stanislaw, Wierzen~a do,tyczące duszy ludzkiej mieszkańców wsi Zagorzany w gmilIlueSo~ec-Zdrój, doc. dr hab. E. p'iEl'traSlzek.
SZCZEPANIAK Graż)'lna, Układy funkcjonalno~przestrzel1Jne wiejskiego gospodars,twa domowego, na przykładzie
w:'li podkieleckiej
Sw,iatełek, doc. dr hab.
E. Pietraslzek.
1985
BOHDANOWICZ Jacek, Rózga weselna, formy i funkcja oraz zwyczaje i obrzędy
z nią związane, doc. dr hab. B. Baz,ielich.
KOBA Małgorzata, 'MałżeńS'twa hClterogamiazne zawarte w latach 19'45- 1947 w byłym powiecie średzkiim jako czynnik zaaw,anS'owania procesów adaptacji i inilegracji, doc. dr hab. E. PietraS'zek.
KUSMIDROWICZ Beata, Obraz Żyda w świadomości współCiZesnych miesizkailców
wsi, na przykładzie Rozdziela ,i Żegociny, doc. dr hab. E. Pietraszek.
NAZAREWICZ Barbara, Kożuch ludowy w Polsce, doc. dr hab. B. Bazielich.
NIKOŃCZUK Krystyna, Obraz Żyda w folklol1ze polskim, doc. dr hab. E. 1'ietraszek
OSENKOWSK1 Ireneusz, Rybołówstwo nad Biebrzą, środkową i górną Narwią,
doc dr hab. B. Bazielich.
TARGOSZ Iwona, Obrzędowość doroczna na Sląsku Opolskim na przykŁadzie wsi
Dobra w gminie Strzeleczki w latach \1945- 1985, dr H. Wesołowska.
WOŁOCHOWSKA Marzena, Pra<ktyki magiczne i wróżebne w polskiej obrzędowości dorocznej Ize szczególnym uwzględnieniem Dolnego Sląska, dr H. Wesołowska.
1986
BEM Marek, Miejsce i rola 'zespołów folklorystycznych
w kulturze wspó!ezesnej
wS'i dolnośląs'kiej, dr H. Wesołowska.
BUCHALIK Lucjan, Historia i stan badań kultury Dogonów, dr hab. A. Paluch.
DUDA Agnieszka, Przemiany obrzędowości wese}nej Łemków na przykładz.ie wsi
Bielanka koło Gerlic, doc. dr hab. E. Pietraszek.
JACKOWSKA Dorota. Tkaniny u Dogonów, dr hab. A. Paluch.
KOCZOR Ilona, Zwyczaje zawodowe górn~ków Hyl:mickiego Okręgu Węglowego,
doc. dr hab. B. Bazie1ich.
KOPREK Bogdan, Dusiza ludzka w tradycyjnym światopoglądzie ludowym w Polsce, dr H. Wesołowska.
ŁUKASIEWICZ Barbara, Zdobnictwo murowanego budownictwa południowej Opolszczyzny (od drugiej połowy XVIII wieku do początków XX wieku), doc. dr
hab. B. Balziel,ich.
NIEBUDEK Jolanta, Elrementy zabawowe w tradycyjnej
obr,zędowości dorocznej
w Polsce, dr H. Wesołowska.
PODBIOŁ Renata, Autorytety świata muzułmańskiego, dr hab. A. Paluch.
1'ODLEWSKA-BEM
, "Krasnostaws'kie
ChIńielaki" jako współczesne widowisko folklorystyczne, dr H. Wesołowska.
ROGOWSKA Barbara,
Sta,n kuLtury poHtycznej społeczności wiejskiej
!Ze wsi
Kloda (gmina Rydzyna}. doc. dr hab. E. Pietraszek.
SOLECKA Halina, Współozesna sztUika ludowa rejonu pulaws,kiego, doc. dr hab.
B. Bazielich.
21·
324
KRONIKA
SZMURŁO Beata, Formy i znaczenie daru w obnzędowośei pogrzebowej w Polsce, dr H. We.s'ołowsk~.
WOJ'DOWICZ Teresa, Miejsce mlodz1eży w życiu społecznym i kulturalnym
wsi
w latach pięćdz.i.oesiątych i osiemdzies.iątych XX w. Wi,eś Grabice k/GubiJna,
doc. dr hab. E. Pietraszek.
1987
BEDNARCZYK Artur, Mieszkalne i gospodarcze budowniotwo drewniane w gminie Kuryłówka, w woj. rzeszowskiim, od polowy XIX w. do 1944 roku, doc. dr
hab. A. Paluch.
GAŁĄZKA Krzysztof, Ogień i woda w tr'adycyjnych pol~kich obr.zędach i zwyozajach rodzinnych li dorocznych, doc. dr hab. A. Paluch.
GOLLA Hanna, Obrzędowość rodzinna na Archipelagu
Bismarcka, doc. dr hab.
A. Paluch.
J ASNOWSKA Dorota, Zwyczaje związane ze śmiercią i pogrzebem z uwzględnieniem rolli roślin, doc. dr hab. A. Paluch.
ŁASEK Ewa, Formy i zdobniotwo uli na podstawie ,zbiorów ze skansenu mi'eSlzazącego się przy InSJtj"tucie Weterynar,i,i w Swarzędzu, doc. dr hab. A. Paluch.
NOCEŃ Andnzej, Sytuacja ludzi starych we wsi Bażany woj. opolskie, doc. dr hab.
E. Pietraszek.
RYBKA Waldemar, Zaklinanie deszczu w Afryce południowo-wschodniej,
doc. dr
hab. A. Paluch.
SOJKA Jan, Propozycje zastosowania
metod statystycznych
do badań tradycyjnej kultury ma,ter-ialnej, dr Z. Kłodnicki.
1Vlaria Niewiadomska
ETNOGRAFICZNE
WYSTAWY
CZASOWE
WOJEWGDZTWO
ZORGANIZOWANE
STOLECZNE
W
1986 ROKU
WARSZA WSKIE
MUZEA
Warszawa,
Muzeum Azji i Pacyfiku
"Drzeworyty
:z Katmandu"
Scenariusz: A. Latusek, B. Manandhar, oprawa plastycZlna: E. Kossakowska, 50 eksponatów. Ekspozycja: 6 - 30. Ol. w Galerii Klubu
M.P.iK.
"Ściana
Wschodnia"
w Warszawie; Ekspozycja: 20.02. - 12.03. w Nowohuckim Centrum Kultury; Ekspozycja ZEL03.- 15.04. w Miejskim Domu Kultury w Swinoujściu; Ekspozycja: 29.04.-11.05. w Muzeum Okręgowym w Ciechanowie; Ekspozycja: 16.05 - 4.06. w Domu
Kultury "Zachęta" w Białymstoku; Ekspozycja: 5.09. - Z8.09. w BWA "Salon SZJtuki
W~pólczesnej" w Bydgoszczy; E1kspozycja: 3 - 15.10. w BWA w Toruniu.
"Bogowie ludu ,Iondii"
Scenariusz:
konsultacja:
B. Buczek-Plachtowa,
opmwa
plastycZlna: A. ChruścillSlka-Łukasik,
K. By,r~ki, J. Kus'io, M. Smyczek, ok. 150 eksponatów.
Ekspozycja:
325
IKRONIKA
w Galerii "Nusantara";
Ekspozycja: 4.06. - 3.11. w Muzeum Archeolow Gdańsku. Współorganizator:
Muzeum Archeologiczne w Gdańsku.
24.01. - 10.04.
gicznym
"Miedź w kulturach
Scenarius.z:
Azji"
NI. Majka,
oprawa plastY·ClZna: M. Kilian, 220 eksponatów. Ekspozycja:
l\1u'zeum Miedzi w Legnicy. Katalog. Współorg.an.izator: Muzeum
Miedzi w Legnicy.
23.01. - 29.03.
IV
.,Grafika
lamajska
z Nepalu"
Scena·riusz i oprawa plastyczna:
A. Lalusek, 70 eksponalów.
Ekspozycja:
10.02._ 29.03. w Muzeum Regionalnym w Chojl!JJowie. Katalog. Współorganizator:
Muzeum
Regionalne w Chojnowie; Ekspozycja:
14.04 - 30.04.
w BW A w Częstochowie,
82
eksponaty.
"Afgailska
sztuka i rękodzieło"
Scenariusz i oprawa plastyczna: Z. Ananicz, ok. 150 eksponatów. Ekspozycja: 18.a4.w Muzeum Narodowym Z,iemi Przemyskiej
w Przemyślu. Współorganizator:
Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej.
- 30.08.
,.Vanuatu Scenariusz: J. Szelegejd,
eksponatów. Ekspozycja:
oprawa
s7Jtuka i etnografia"
plastyczna: R. Szozepańskd,
w Galerii "Nusantara".
10.06. - <10.08.
"Gamelan
Scenarius.z i opr-awa plastyczna:
w Galerii "Nusantara".
w 'f,'ars:zawie.
- 25.10.
-
,J. Szelegejd,
Katalog.
ok. 80
magiczll1Y dźwięk Indonezji"
A. Latusek, ak. 90 eksponatów. Ekspozycja: 19.08.Współorganizator:
Ambasada RepubUki lndone1zji
"Nepal. Kraj i ludzie"
wystawa fotograficzna Miłosława Pietruszki
Scenariu51z: M. Pietruszka,
88 fotogramów.
Ekspozycja:
5.10. - 30.10.
kim Centrum ~ultury w Białymstoku .
.,Stroje mniej>szości narodowych
Chińskiej
Republiki
w Akademic-
Ludowej"
Scenariusz: A. Latusek, 1. Łabędzka, oprawa plastyczna:
J. Golowska, H. Styk,
ok. 90 eksponatów.
Ekspozycja: 4.11.86 - 15.01.87 w Galerii "Nusantara".
Katalog.
Współorgrun:iza.tor: Ambasada Chińskiej Republiki Ludowej w Warszawie.
Warszawa, Państwowe
Muzeum Etnograficzne
"Kultura
ludowa ZJiemi Cieszyńskiej"
Scenariu!>z: E. Osińska-PiS'korz,
M. Demhiniak,
oprawa
plastyczna:
T. Zaręba,
eksponatów. Ekspozycja 27.01. - 30.03. Katalog. Współorganizatorzy:
M.K.i S. Departament
Bibliotek, Domów Kultury i Dz:i;ała.1ności Społeczno-Kulturalnej,
Macierz Ziemi Cieszyńskliej, Towarzy:>two Miłośników Regionu, Muzeum w Cieszynie
315
Laureaci
"Jołanta PętkSiowa, Adam Wydra Nagrody Anty,gtyczmej Młodych im. S. Wyspiańs1dego"
Scenariusz: J. Migdał, oprawa plastyczna: R. Romanowska, 129 eksponatów.
zycja 4.04. - 1.06. Współorganizator:
Muzeum Regionalne w Łukowie.
Ekspo-
KRONIKA
326
"Co kraj to obyczaj"
pokonkursowa wY'mawa .rysunków
Scena:riuSlz: M. Bero, 130 prac. Ekspozycja:
Muzeum Kary tkatury.
"Tradycja
i współczesność
6.06. - 20.07.
Katalog.
Współorgan~ator:
polskiego ruchu ludowego w sztuce ludowej"
Scen-arjuslz: J. Migdał, oprawa plastyc1zna: H. Gałązka, ok. 200 eksponal1:ów. Ekspozycja: 19.06. - 31.08. Folder. WspóŁorganizatorzy: Centralny Zw.iązek Spółdtielni RękodZ<ieła Ludowego i Arty,9tycznego "Cepelia",
Stowarzyszen:ie
Twórców
Ludowych.
"Lima -
wieś Slzwedzka w fotografLi"
Scenariusz:
M. Parnowska,
ok. 100 fotografii.
Współorganizatorzy
MK~S, Insty,tut Szwedzki.
Ekspozycja:
14.10. - 30.11.
Folder.
"Kula"
. Scenariusz
i oprawa
plas.tyczna:
J. Moreno, ok. 100 eksponatów.
~0.11.86 - 30.03.87·. Foler. Współorg.anizator:
Muzeum Azji i Pacyfiku.
"Laureaci
Nagrody
im. Oskara
Bkspozycja:
Kolberg,a"
Scenariusz: M. Orlewicz; oprawa plas!tyczna: K. Michalik, ok. 130 eksponatów. EkspolZycja: 17.12.86 - 20.02.87.
Współo-rgaillzatorzy:
MKiS, "Cepelia", Zarząd GłóWlI1Y
RS\V: "Prasa-Książka-Ruch",
M,aJzowiecik.j,e
Towanzystwo Kulitury.
WOJEWODZTWO
BIALSKOPODLASKIE
MUZEA
Biała Podlaska.
Muzeum Okręgowe
"Malarstwo
i rzeźba Zygmunta
ScenaJ"jusz i oprawa plastyczna:
- 30.06. ·W Muzeum w Łosioach.
Walenciuka"
A MiI1Oniuk, 54 eksponaty.
"SZJtuka ludowa południowego
Ekspozycja:
24..04.-
Podlas'ia '86"
wystawa pokonkursowa
Scenariusz:
A. Mirontuk,
A. Radzikowska,
oprawa
plastyczna:
K. W,i,tkowska, 327 eks.pona,tów. Ekspozycja: 15.05. - 29.06.
A.
Grajewska,
"Zabiegi o czystość"
Scenariusz: A. Miron.iuk, oprawa pl<łstyczna:
zycj.a: 28.08. - 2.11. w Muzeum w Łosicach.
"Podlaska
tkanina
K. Witkowska,
64 eksponaty.
Eks.po-
ludowa"
Scenariusz .i ·oprawa· plastyczna:
A. MirCllI1iuk, 45 eks·ponatów. Ekspozycja: 11.07.w Muzeum Stanisława Staszica w Hrubieszowie; Ekspozycja: 22 paździe,rmk
w Wiejskim Domu Kultury w Sitniku, 22 eksponaty,
- 27.09.
327
IKRONIKA
"Miary ~ wagi"
Sce.nariuSiZ: A. MirOllliuk, oprawa plastyczna: K. W,itkowska,
ponaty. Ekspozycja: 13.11.B6 - 5.0LB7 w MUJzeum w LoSlioach.
WOJEWODZTWO
INSTYTUCJE
A. Gajewska,
n eks-
BIAŁOSTOCKIE
NIEMUZEALNE
Białystok, Wojewódzki Dom KulJtury
"Wojewódzki przegląd pisanki ludowej
wystawa pokonk!ursowa
'B6"
Scenariusz i oprawa plastyczna: A. Orzechowicz, K. Kunicka, M. Konopko, konsultacja: Muzeum Okręgowe w BiałymSJtoku - Z. Cilesiels'kii, 770 ekspOlilll.tów. Ekspozycja 30.03. - 30.04.
WOJEWOOZTWO
BIELSKIE
!VIUZEA
Bielsum-Biala, Muzeum Okręgowre
"Teatr
obrzędowy
w Beskidach
li jego inspiracje"
Scenariusz i oprawa plastyczna: K. Pieronkiewicz, konsultacje: B. Turno, 98 eksponatów. Ekspozycja: 12.05 - 4.06. Wspó~orgaJIllilz,artor:Państwowy
Teatr Lalek "Banialuka"
"Bielsko-Bi,ała
w malar.stwie
twórców nieprofesjonal:nych"
ScenariuSiZ ,i opr,awa plastyozna: K. Pieronikiewicz, konsuHacja: B. Turno, 46 eksponatów. Ekspozycja:
12.06. - 30.06. w Klubie Garnizonowym
w Bielsku Białej.
"Współczesne
Scenariusz:
malarstwo
K. Pieronkiewicz,
na sZ1klei rzeźba ludowa Kar.palt Polskich"
konsultacja:
B. Turno,
168
eksponatów.
Ekspozycja:
23.07. - 30.10.
Cieszyn, MUZieum BeskJidzkie im. A. PoQ'żorskiego w WiśIe
wystawa
"Koroneczki"
twórozości. dziecięcej inspirowanej
twórczością
Oprawa plastyom,a: J. Krop, 150 eksponatów.
Ekspolzycja:
ganizator: M~nisterstwo Oświaty ,i Wychowan'ia, Kuratorium
nia w Bielsku Hi.ałej
"Rzeźba ·i malarstwo
WspółorOśwd.aty li Wychowa-
15.02. -1'5.03.
L. KubaszYlka z KoIl!iaikowa"
eksponatów. Ekspozycja: 20.09. - 1'5.12. Współorganizatorzy:
nie, Oieszyńskie Oentrum Kultury
Żywiec, Muzeum
206
ludową
Muzeum
w Cies'zy-
KRONIKA
328
"I pokonikursowa
wystawa
pIasty/ki obnzędowej województwa
bielskiego"
Scenariusz:
L. Grajny, oprawa plastyczna:
L. Grajny, R. Czader, W. Wilga, 83
eksponaty. EkspO'Zycja: 31.01. - 9.03. Współorganirotor:
Żywiecki Ośrodek Kultury.
"DaWQle ludowe malarstwo
Scenariusz: L. Grajny,
eksponaJty. Ekspozycja:
oprawa
na szkle Beskidów
plastyczna: L. Grajny,
Katalog.
J. Ruśniaczek,
A. San tera. 54
2'5.07. - 25.08.
INSTYTUCJE
NIEMUZEALNE
Bielsko-Biała,
Wojewódzki
Dom Kultury
"Sztuka
ludowa województwa
Scenaniusz: Z. M!icherdziński, oprawa
EkspolZycja: 7 - 12.06. w Wojewódzkim
Sucha Beskidzka,
Zachodnich"
Towarzystwo
bielskiego"
plas.tyozna: B. Wrona, ok. 150 eksponatów.
Ośrodku Ku1tury w Ostrołęce.
MiłoŚJ1,iikówZiemi Suskiej
"Sucha w dawll1:ejfotografi.i"
Scenariusz i oprawa plastyczna: J. Harasimczy-k,
-wrzesaeń w MOK w Suchej BeskidzJkiej.
WOJEWÓDZTWO
138 fotografij.
E,kspozycja:
lipiec-
BYDGOSKIE
MUZEA
Chojnice, Muzeum Hiswryc1Jno-EtnograJiiczme
"Pokonkursowa
wystawa
współcze~;nej sztuki ludowej Kaszub"
Scenariusz: L. Tybol'<ska, L. Bialkowska, oprawa plastyczna: K. LemańclZyk. konsultacja: L Wr,onkowska, 140 ekspona'tów. Ekspozycja: 21.05. - 8.12. Informator.
Tuchola, Muzeum Borów Tucholskich
"HaH kaszubski
Scenariusz:
M. Huryn, 25 eksponatów.
rodziny Betynów"
Ekspozycja:
WOJEWÓDZTWO
18.07. - 20.09.
CHEŁMSKIE
MUZEA
Krasnystaw,
Muzeum Regionalne
"Rzemiosło
ScenariuSlZ: W. Fedorowicz,
Ek.s<pozycja: 6.06. - 17.09.
Scenariusz: W. Fedorowioz,
pozycja: 19.08. - 3·1.12.
ludowe -
oprawa
plecionkarstwo"
plastyczna:
E. Romańc'zuk,
"Praca
w rzeźbie Jiudowej"
oprawa
plastyczna:
E. Romańczuk,
48 eskponatów.
32 eksponaty.
Eks-
329'
,KRONIKA
WOJEWODZTWO
CIECHANOWSKIE
MUZEA
Mława, Muzeum Ziemi Zawknzeńskiej
"KulturH ludowa Zawkrza"
Scenariusz: 1. Borowy, oprawa plastycZilla: 1. Borowy, A. Parrasiuk, ok. il50 eksponatów. Ekspozycja: 2:3.05.- 31.12. Współorgarnlflator: Muzeum Okręgowe w Ciecha~
nowie.
WOJEWODZTWO
ELBLĄSKIE
MUZEA
KwidzyiJ, Muzeum Zamkowe
w Malborku,
Scenar;iusz: II. Sampławska,
cja: 24.03.- 30.04.
oprawa
"Pisanka
"Współczesna
Scenariusz: H. Sampławs.ka,
zycja: 20.05. - 20.09.
Oddział w Kwidzynie
regiOlI1aJlna"
plastycZ'lla: S. OZJerny, 9'3 e.\{sponaty. Ekspozy-
&:duka ludowa Pomor.za Gdańskiego"
oprawa
"Kaszubska
plastyczna:
S. Czerny,
2,20 eksponatów.
Ekspo-
ceramik'a ludowa XX w,ieku"
Scenariusz: T. Przała, komisarz: H. Sampławska,
ok. 200 eksponatów. Ekspozycja: 6.12. - 30.12.
WOJEWODZTWO
oprawa
p1as,tyc,zna: S. Czerny,.
GDAŃSKIE
MUZEA
Wdizydze, Kaszubski
"Ochrona
Scenariusz:
- 15.09.
Park Etnograficzny
tradycyjnego
T. Sadowski,
budownictwa
20 plansz
ludowego na Kaszubach
z rysunkami
i zdjęciami.
i Kociewiu"
Ekspozycja:
1.07.-
,,80 lat Muzeum we Wdzydzach"
Scenariusz: A. Kwaśniewska,
zycja: 29.07.- 30.09.
32 reprodukcje
zdjęć,23
eksponaty,
12 plansz. Ekspo-
"FOiklor ziemi kaszubskiej"
Scenariusz: A. Kwaśni'ewska, 29 eksponatów.
Szkół Zawodowych nr l w KośoicTlzynie
INSTYTUCJE
NIEMUZEALNE
Gd-ańS'k, WojewódZJ!ci Ośrodek Kultury
Ekspozycja:
8 - 12. - 15.12. w Zespole
:330
KRONIKA
"Hafty kaszubskie
hmy
Konkel z Wejherowa"
: Scenariusz: K. Szałaśna, oprawa plastyczna: A Szablewska,
zycja: 5.02. - 7.03;.w Galerii SztukJi Ludowej WOK
"Współczesna
36 eksponatów.
Ekspo-
sztuka ludowa KasZJub"
. Scenariusz: K Srzałaśna, opI1awa plastyczna: Z Chylarecki,
cja: 14.03.- 12.04. w DK w Gdańsku. Katalog.
233 ekspona,ty Ek.spo>zy-
"Hafty kociewskie Mar.ii Wespy z Tczewa"
'Scenariusz i oprawa plastyczna. K. Szałaśna, 49 eksponatów.
w Galerii Sztuiki Ludowej WDK.
"Zabawki
Ekspozycja: 2.05. - 27.05.
ludowe"
Scena.fiiusz: K. SJzałaśna, oprawa plastyczna: A. SZJablewska, 90 eksponatów. Ekspozycja: 30.05.-\1.07. w Galer~i SZJtuki Ludowej WOK Współorganizator:
Reg,iOln-aIne
Biuro Sprzedaży "Cepelia" w Gdyni.
. "Członkowie
Stowarzyszenia Twórców Ludowych
O/Gdańsk prezentują"
Scenariusz: K. Szałaś"il'a, oprawa plastycZJna: A. Szablewska, 90 eksponatów. Elkspozycja: 7.08.- 30.09. w Galerii
Sztuki
Ludowej
WOK. Współorganizator:
STL
O/Gdańsk.
"VII wystawa
haftu kaszubskiego
Klubu Siedmiu Kolorów"
.Scenariuć>z: K. Szałaśna, oprawa plastycZJllia: Z. Chylarecki, 60 eksponatów. Ekspo'zycja: 3.12.86.- 27.01.87. w Galerii Srztuki Ludowej WOK. Współorg,anizator: Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie
w Gdańsku.
WOJEWOOZTWO
GORZOWSKIE
MUZEA
·GorzÓw Wilk.p., Muzeum Okręgowe
"Wi elkopOl1s1kaXIX-wieczna
1
SC'enadusz
- 1.05.
oprawa
plastyczna:
M. Bauman,
I1zeźba ludowa"
40 eksponatów.
Eksporzycja: 8.02.-
"Ubiór ludowy na Podhalu"
'Scenariusz: H. Błaszczyk-Żurowska,
Ekspozycja: 9.03.- 3.06.
Scenariusz
- 15.05.
oprawa
plastyczna:
J. Czech, 137 eksponatów.
"Sztuka zdol:miczo-obrzędowa związana z nadejściem
oraz ze świętami Wuelkanocnymi"
wiosny
oprawa plastyczna:
Ekspozycja:
G. Kostkiewicz,
40 eksponatów.
10.04.-
331
,KRONIKA
"TechU1likidawnej uDok, czar"
Scenariusz: Z. Linkowski, oprawa plastyczna: J. Piechocki,
- 15 e1ksponatów etnogmficznych). Ekspozycja: 18.05. - 23.10.
(w ramach
wystawy
5,2 e\ksponaty. Ekspozycja:
17.11.86-
"Ozwar;ty kon,kurs na Ir,zeźbę ludową"
ScenariuslZ
oprawa plastycZlTIla:G. Kostkiewicz,
- 31.01.87.
WOJEWÓDZTWO
JELENIOGÓRSKIE
MUZEA
Jelenia G6ra, Muzeum Okręgowe
..Dolnośląskie
meble ludowe od końca XVII w. do 'połowy XliX w."
Scen;-;'iu.z: H. Slomska, oprawa plastyczna:
otwaraie 15 paźdz.icrnika. Informator.
Ka;nic"na
Góra, r.'Iuzcum Tkactwa
71 eksponatów.
Ekspozycja:
Dolnoślą::lkieg,o
"Świ::lt bajki Scenariusz i oprawa plastyczna:
cja: 25.04 - 30.06. Folder.
W. Sierka,
M Eckert,
WOJEWÓDZTWO
świat lalki"
A. Woźniak, 150 eksponaltów. Ekspozy-
KALISKIE
Kalisz. Mu:zeum Okręgowe Ziemi Kaliskiej
"Sudan -
ludy rolnicze i plemiona koc2iowniczle płd.-wsch. Kordofanu"
Scenariusz: M. Scisła, oprawa plastyczna:
EkspolZycja: 27.07. - 14.11. Katalog.
"Elementy wnętrza
mieszkalnego
Z. Baranek,
J. Pawlak,
w K,aliSizuw pierwszych
350 ek'sponaltów.
40 latach
XX wieku"
Scenariusz: M. Ścisła, oprawa plastyczna: J. Pawlak, konsultacja: J. P. Dekowski,
50 ekscpbnatów. Ekspozycja:
111.10. - 12.11.
WspóŁorganizator: Towarzy,Jtwo Miłośników Miasta Kalis:za.
Kroit.oszyn, Muzeum Region,aLne PTTK
Wystawa - inscenilzacja obrzędów
"Krotoszyńska wiosna"
Scenariusz
oprawa plastyczna:
H. Ławniczak,
"Indianie
Panare
50 eksponatów.
Ekspozycja:
marzec.
Ekspozyeja:
13.11.-
z Wenezueli"
Scenanius.z i oprawa plaS'tyczna: E. !Namysł, 149 eksponatów.
- 14.12. Współorganizator: MUlZcumEtnograficzne w P02maniu.
"Boże Na1rodzenie w polskiej tmdycji
patrz: Toruń, Muzeum Etnograficzne.
ludowej"
332
KRONIKA
WOJEWODZTWO
KATOWICKIE
MUZEA
Będzin, Muzeum Zagłębia
"Drogi do ,zwycięstwa -
plastyka
nieprofesjonalna"
patrz: Bytom, Muzeum Górnośląskie
Bytom, Muzeum Górnośląskie
"Wiosenne zwyozaje ludowe na Górnym Sląsku
Scenariusz: L Bialas, K. Kaczko, oprawa
natów. Ekspozycja: 26.03. - 24.06. Folder.
"Drogi do izwycięstwa -
i w Zagłębiu
plastyczna:
plastyka
Dąbrowskim"
D, Chmielarska,
316
ekspo-
nieprofesjollalna"
Scenariusz: K, Kaczko, Cz. Haczkiewicz, 58 eksponatów. Ekspozycja: 1.02. - 31.05.
Współorganizator:
MUiZ€UmZagłębia w Będzinie; Ekspozycja: 22.01. - 5.06. w Muzeum w Rybnilku, 69 eksponatów; .Ekspozycja: 10.06. - 30.08. w Muzeum w Kluczborku, 122 eksponaty.
Zabrze, Muzeum
"Pmy chłopskim ,i pańskim
stole"
Scenariusz:
H. Haduch, oprawa plastyczna: C. Cacew, konsultacja:
grafów z woj. katowickiego, bielskiego, opolskiego, 600 eksponatów.
24.01. - 30.11. Przewodnik.
INSTYTUCJE
zespÓl etnoEkspozycja:
NIEMUZEALNE
Ka1towice, W.ojewódzki Ośrodek Kultury
"Od ,gminy do wojewód21twa"
wysltawa pokonkuDsowa
Scenariusz i oprawa plastyczna: Cz. Wieczorek, konsultacja:
Elklspo.zycja: 1.09. - 15.10. w Galerii Plastyki WOK. Katalog.
Lazy, Miejsko-Gminny
E. Syrniacki,
Ośrodek Kultury
"Palmy
i pisanki"
Scenariusz i oprawa plastyczna: Z. Dyszy, konsultacja: A. Szymczak,
ponatów. Ekspozycja: 2q.03 - 15.04. w Domu Kultury w Niegonowicach.
Niegonowice,
T. Bachowska,
rzeźby ludowej
Wiesława
oprawa plastyczna:
Miejsko-Gminny
1.01. - 30.011. WspółorganiJz.ator:
"Wystawa
SoenariuslZ
czerwiec.
ok. lOll eks-
Dom Kultury
"Wystawa
Scenariusz:
275 prac.
oprawa
haf,tów ludowych
plastyozna:
Zembalskiego"
B. Jasna, 23 eksponaty. Ekspozycja:
Ośrodek KultUlrY w Niegonowicach
i uży,tllmwych"
T. BachowsIka,
ok
50
eksponatów.
Ekspozycja:
333
WOJEWOnZTwo
KIELECKIE
INSTYTUCJE NIEMUZEAL4NE
Kielce, Wojewódzki Dom Kultury
"Rzeźba Józefa Kacz.marka"
Scenariusz: M. Wójcik, oprawa plastyc~a:
45 e.ks~onatów. Ekspozycja: 5.05. - 15.05.
"Współczesna
Scenariusz: M. Wójcik, oprawa
zycja 13.09. - 14.09.
szJtuika ludowa
plastyczna:
"Dymarki"
Wspólorganizator:
ropoiskiego.
Towarzystwo
M. Sciwiarska,
konsultacja:
B. Erber,
Kielecczyzny"
K. Sciwiarska,
80
eksponatów.
Ekspo-
w Nowel Slupi
Przyjaciól
Górnictwa,
Przemysłu
Hutnictwa
Sta-
"Garncarstwo Frydel'yka Bąbla,
garncarstwo Aleksandra Krawczyka,
malarstwo Stanisława Bąka"
Scenariusz: M. Wójcik, oprawa plastyozna: K. Sciwiarska, konsultacja:
J. Skotnicka. 70 c.ksponatów. Ekspozycja: 3.10. - 30.10. Katalog.
B. Erber,
"Dawne ozdoby choinkowe"
Scenr>:'iu$z: S. Skwarczyóska,. oprawa plastyoroa:
B. Wysocki.
tów. Eo{spozycja: grudzień w kinie "Gryf" w Miiechowie ..
WOJEWOnZTwo
ok. 100
ekspona-
KOSZALIŃSKIE
:\1UZE:\
Darlo·",·o. Muzeum -
Zamek K!li'Jżąt Pomorskich
..Twórozość ludowa Ziemi Darłows·kiej"
Scen~r:usz: B. Trynda, oprawa plastyolilla: K. Kantowski, konsubtacja: K. Picha,
69 ek..;po.natów. Ekspozycja: 7.03. - 28.03. w Galerii Darłow.skiego Ośrodka Kultury.
Wspólorganizator: Darlowski Ośrodek Kultury; Ekspozycja: 19.04. w Zespole Szkół
Rybo!ów;otwa Mor!>kicgo, 19 eksponatów.
,,1 Ogólnopolskie
Prezentacje
Twórczości Robotniczej"
Scenariusz i oprawa plastyozna: K. Kontowski, 32 eksponaty. Ekspozycja: 25.10.
w Zespole Szkól Rybołówstwa MOr3kiego; Ekspozycja: 3.11. - 29.11. w Galerii Darlowskiego Ośrodka Kultury.
INSTYTUCJE NIEMUZEALNE
Kosza]:;'!, Wojewódzki Dom Kubtury
"RękodziełQ ludowe ,j twórczość pami'1'tkarska"
wysta,wa pokonkursowa
Scenar:usz: R Kozłowska, oprawa plastyczna: H Maciejewski,
ekspona:ów. Ekspozycja: 7.01. - 10.02. w Salonie Wystawowym
R. Kozłowska, 198
WOK. Katalog,
334
KRONIKA
WOJEWOOZTWO
KRAKOWSKIE
MUZEA
Kraików, Muz€um HiJSJtorycz.nem. Krakowa
.,S,zopk'i krakowskie
Scenal1ius,z i opraw.a pla~tyc<Zlna: T.
Ek"polzycja: 7.12.86. - 15.02.87.
Myś.lenice, Muzeum Regionalne
Petryk,
Ekspozycja:
Szal,apa!k, B. Jarosz,
132 e:;;.ipl)naty,
"Dom Grecki"
"Myśleruoki
75 eksponatów
A.
110986"
strój ludowy"
14.02. - 18.03.
WOJEWOOZTWO
KROSNIEŃSKIE
MUZEA
Sanok. Muzeum
Budownictwa
Ludowego
"Dom naszych
Scenar,iusz i oprawa
- 31.09. Katalog.
plastyczIlJa:
"Strój
Scenariusz
oprawa
plastyczna:
dJZJiad!ków"
R. Grządziela,
733
eksponaty.
Ekspozycja:
12.05.-
ludowy na Podkarpaciu"
(clio -}94;5 :r.oku)
M, Marciniak,
733
eksponaty.
Ekspozyc.i~.: 25.0~.-
- 25.10.
"Sz.koła w pI1Z€szlości"
od końca XIX w. do 1945 roku
ScenaT'iuS'Z: W. Sottys, D. Blin-Olbert,
260 eksponatów.
Ekspozycja: otwarcie
"Inni -
oprawa
p1astyczn.a: J. Wójtowicz,
V'. 83ftyS,
25 maja.
mala,nzle-niepr'ofesjonaliści"
Scenariusz:
D. Blin-Marciniak,
oprawa plastyczna:
P. Kolano, 33 eksponaty.
pozycja: 2.07. - 1.09. Katalog. Wspólorganiz.ator:
Sanocki Dom Kultury
WOJEWOOZTWO
MUZEA
Le'szno. Muzeum
Okręgowe
w Lesznie
LESZCZYŃSKIE
Eks-
335i
IKRONIKA
"Typy ludowe w twórczości
H. RQdakows<kiego i K. W. Kidisińskiego"
Scenariusz ,i oprawa plastyclll1!a: A. Chmielewska,
7l eksponaltów. Ekspoilycja: 23.02. - ,13.04 .
konsultJacja:
.,Rzeźbiarze ludowi nas,zego regionu Scenariuslz
S. Chmielows.ki,.
J. Sowij-a'k"
i oprawa pla51tyczna: B. Błaszki.ewicz, ok. 80 eksponatów.
In[ormartJor
Ekspozycja::
12.12.86 - 1.02.87.
WOJEWÓDZTWO
ŁOMZYI"ISKIE
MUZEA
Ciechanowiec, Muzeum Rolniotwa
"Haft i komnka
im. Krzyszlt·ofa Kluka
w reg,ioID'iepólnocnowschodniej
Scenariusz: A. Mosiewicz, oprawa
Ekspozycjo: 9.04. - 9,06. Folder.
plastyczna:
WOJEWOOZTWO
Polski"
W. Bogucki,
ok. 240
eksponatów.
ŁOOZKIE
MUZEA
Łódź, Muzeum Archeolog,iczme i Etnograficzne
"P'ols<kie O'br'azy ludowe
w Zlbiorach Muzeum Archeolog,jcznego
w ł../odzi"
Scenarius,z: B. Wróblewska.
log. Współorgani,zator BWA
Ekspozycja
17.12.85.
- 9.01.86.
Etnograficznego·
w BWA w Łodzi. Kata-
,.Boże N.arodzenie po pol9ku"
Scenariusz:
M. Liberska,
opraw,a plastyczna:
W. Adamiak,
Eksporz.ycja: 2:3.12.85 ....
- 16.03.86,
"Swiat bajkiScenariusz: M. Ekiert. Ekspozycja:
kiego w Kamiennej GóI1ze
świat lalki"
w Muzeum
18.04. - 30.06.
Tkactwa
Dolnośląs--
.,Twórcy ludowi zPaszyna"
patrz: Nowy Sącz, Muzeum Okręgowe
"Bohate'rowiJe f'ilmów latkowych"
ScenariuSlz: M.
w Zgiel1zu
Ekiert,
Ekspozycja:
.,Chiny -
Scenariusz:
W, Nowo5tZ.Ekspozycja:
w
',1>.10.- 30.10.
Mongolia -
Miejskim
Japonia"
12.11.86. - 8.02.87.
Ośrodku
Kultury:
.
336
KRONIKA
"K!imono"
:Scenarius,z: W Nowosz, E~spozyc}a: 22.11. ~ 19.12.
':W,spółorganizaJtor; TowaTzystwQ BolSJko-J,apońskie
"L~ma :Ekspozycja:
16.12.86.
WSlpółorgaJIlJ~zator:Instytut
- 7.0·2.87.
A. Styczyńska,
Nauczyciela
w Łodzi.
wieś s7Jwedzka w fotograf,ii"
"Boże Narodzenie
.Scenariusz:
w Domu
Szwedzki
w Sztokholmie.
w tr,adycji ludowej"
Ekspozycja:
otwarcie:
WOJEWODZTWO
w MDK w Łodzi.
19.12.
NOWOSĄDECKIE
.'MUZEA
Nowy Sącz, Muzeum Okręgowe
"W;ieńce dożynkowe"
.Scenariusz: M. Krah, oprawa plastyczna: pracownicy Działu Etnograficznego
Mu.zeum, 25 aksponatów. Ekspozycja: 24.05. - 20.08. w Sądeckim Par·ku Etnogra.ficZJnym.
\Vs·półolfganizator: Sądecki Park Etnograficzny.
:Rabka Zdrój, Muzeum :im. Wł. Orkana
"Wystawa
gl1afiki rodzeństwa
M. f J. Guzikowie,
.Scena,riusz:
Ekspozycja:
oprawa
Ma.rii i Jakuba
plastyczrna:
Guzi·ków·'
W. KopyJtek, 35 eksponaitów.
1.03. - 7.04.
"R~źby
;ScenariuSlZ: Z. Rak, oprawa
Józefa Wrony"
plastyczna:
W. Kopytek,
eksponatów.
35
:8kspozycja:
14.04. - 28.04.
"Wystawa fotogr.amów JeI1ZJeg.o
Dudy
pl. Orkanowskie Gorce"
Scenari usz: Z. Rak, oprawa plastyczna:
W. Kopytek, ok. 40 fotogramó\,·.
Ekspozycja:
3.05. - 20.05.
,.Malarstwo na szkle
Władysława Walczaka Banieckiego"
Scenar.iusz:
Z. Rak,
oprawa
plas1ycZJl1'a: W Kopytek,
35
ekspona-tów
Ekspozycja:
28.05. - 12.12.
Zakopane,
Muzeum Tatrzańskie
im. Tytusa Chalubińskiego
"Strój łudowy na Podhalu"
Scenariusz:
H Blaszczyk-Żurowska,
oprawa plastyczna:
J. Czech, 137 eksponaiŁów. Ekspozycja: 11.03. - 15.05. w Muzeum Okręgowym w Gollzowie Wlkp. Wspólorganiza,tor: Muzeum Okręgowe w Gorzowie Wllk·p.
"Wspallli'ali zapomniani,
.Scenariusz:
H. Blaszczyk-Żurowska,
ezyli Ma,ria i Bronisław
oprawa
plastyczna:
Dembowscy"
J. Czech, ok. 500
ekspo-
337
IKRONIKA
nató ..v. Ekspozycja:
panem.
28.06.86.
w GaleI'ii
- 28.02.87.
"Podhalański
Sztuki
im. Kulczyckich
w Zako-
rStrój ludowy"
Scenariusz: S. Żurow:>ki, M. Hajnos, oprawa pLastyczna: J. Słowakiewioz, L. Pustówka, konsuLtacja: J. Buńba. 180 ekspolIJla,tów. Ekspozycja: 10.07. - 30.09. w Klubie
Osiedlowym Nowotarskiej Spółdzielni Mieszkaniowej w Nowym Targu. Katalog.
INSTYTUCJE
NIEMUZEALNE
Nowy Sącz, Wojewódzki Ośrodek Kultury
"Plastyka
obrzędowa"
Scenariusz: M. Smoleń, opra\va plastyczna: B Magierowa,
ok. 50 ek9ponatów. Ekspozycja: 8.01. - 10.02. I,nformator.
.,Malanoitwo i rzeźba Ludwika
Stanisława
B. Kafel,
W,ięcka z Wilozysk"
Scenar:usz: M. Smoleń, oprawa plasrtyozna: B. Magierowa,
ok. 50 eksponatów. Ekspozycja: 7.03. - 7.04. Informator.
..Rzeźba w drewnie
konsultacja:
konsultacja:
B. Kafel,
Hołdy z Paszyna"
Scen:ar:usz: M. Smoleń, oprawa plastyczna:
B. Magierowa,
65 eksponatów. Bkspozycja: 15.05. - 311.05. Informator.
konsuLtacja:
B. Kafel.
konsultacja:
B. Kafel,
"Wlieńce dożynkiowe"
Scenariusz: M. Smoleń, oprawa plastyczna: B. MagieI'owa,
15 ehponatów.
Ekspozycja: 23.07. - 5.08. Informator.
"Wystawa zbiorowa twórców ludowych z Bukowiny Tatl1ZJańskiej"
(rzeźba, meblarstwo, snycer>ltwo, meltalopla~tyka)
Scenariusz: S. Węglar,z, opI'awa pla~tyozlna: B. Magierowa.
.tycja: 5.11. - 5.12. Informator.
obrzędowa
okresu Godów"
Scen:1l'iusz: S. Wt;glarz. oprawa plastyczna:
zycja: 13.12.8G. - 5. Ol. 87. Informator.
"Plastyka
B. Magierowa,
WOJEWODZTWO
100 eksponatów.
Ekspo-
50 eksponatów.
Ekspo-
OLSZTYŃSKIE
MUZEA
Mrągowo, Muzeum Ziemi Mrągowskiej
"Ludowa
Scenariusz:
rzeźba oeramiczna Ize zbiorów Walentyny
A. Wierzbioka,
Dermack:iej'
oprawa pla'>ltycZna: T. Juslzkiewicz.Ekspozycja:
22.10.85.-
- 23.088G.
Olsztyn. Muzeum Warmii i Mazur.
"Dawna walrmińskaI1ZJeźba ludowa, kaflarstwo
Scenariusz:
E. Kotlińska,
oprawa
Ekspozycja: otwarcie 16.04.86.
22 Lud,
t. LXXII
plasytczna:
A.
mazurskie"
Dziemidowicz,
284
eksponaty.
338
KRONIKA
Ols;zty,nek, Muzeum Budownictwa
Ludowego. Park Eltnograf.iozny
,,'Dkaotwo ludowe"
Sce,narius.z: E. Kaczmarek, oprawa plaSltyczma: B. Waszelak, 110 eksponató\\', E-kspozycja: 1804. - 30.04. w Izbie HiiS'torii i Tradycji Ziemi Lubaws-kiej w Luba'.v',".
"Wiejski
Scenariusz: E. Kaczmarek,
zycja: 7,05. - 31.05.
i komunikacja"
60 eksponatów.
Ek'ipo-
Scenariusz i oprawa plastyczna: V. Mackiewicz, konsultacja:
A. Wydorski,
ponatów. Ekspozycja: 5.05. - 30.05. w Biskupieckim Domu Kultury.
6" eks-
INSTYTUCJE
oprawa
transport
plastyczna.
B. Waszelak,
NIEMUZEALNE
Ols:ZJtyn,Wojewódzki Dom Kultury.
"Rzeźba ludowa"
wystawa pokonkursowa
"II Triennale
Plastyki
Nieproiesjonalnej"
Scetnarius,z i oprawa plasltyczna: W. Balcewicz, T. Korowaj, konsultacja:
A. Wydorski, 430 eksponatów. Ekspozycja: 11,5.11. - 15.12. w KęŁnzyilS'kim Domu K'-ltitury.
WOJEWODZTWO
OPOLSKIE
MUZEA
Kluczbork,
Muzeum im. Jana
Dzierżona
"Wiano panny mlodej na Sląsku"
Scenariusz:
Ekspozycja:
E. BuoZJańs.ka-Kuhl, oprawa
13.11.86. - 12.01.87. Informator.
WOJEWODZTWO
plastyczna:
R. Kowal,
236
ekspoaatów
OSTROŁl'~CKIE
MUZEA
Ostrołęka,
Muzeum, Okręgowe
"Kurpiowska
sztuka ludowa"
Scenariusz: B. Sokołowska, oprawa plastyczna: A. Olechowski, S. Krzyżewski, 46
eksponatów. Ekspozycja: 22,12.85 - 30.04,86. Informator; Scenariusz: A. Henrykowska,
S. K,rzyżewski, konsultacja:
M. Olszewska, 98 ekspcYn3itów, Ekspozycj'a: :10.01.- 29.03. w Muzeum Historycznym w Przasnyszu.
"Łowicka
Scenariusz:
B. Kaznows'ka,
opmwa
sztuka ludowa"
plastyczna:
S. Krzyżewski,
142
ekspon<:llty. Ek~-
339
!KRONIKA
pozycja:
szawie.
1.06. - 10.08.
W.spółorgani!zator:
Państwowe
"Tk'anina
Scenariusz: M. Samsel,
zycja 10.09.86. - 31.01.87.
oprawa
Muzeum
Etmograficzne
w War-
S. KrzyżewSIki, 60 eksponatów.
Ekspo-
na Kurpiach"
plastyczma:
Wysz.ków, Muzeum Miejs·k.ie
"S:utuka zdobnicza KUlrpi,owszczyzny"
Scenariusz: B. Sr)kołowska, oprawa
Ekspozycja: 110.09.86. - 31.01.87.
INSTYTUCJE
Ostrołęka,
plastyczna:
S. Krzyżewski,
NIEMUZEALNE
Wojewódzki
Ośrodek
Kultury
.,S~-tuka ludowa województwa
150 eksponatów,
Ekspozycja:
7.06. - 22.06.
bielskiego"
Współorganizator:
WOJEWODZTWO
Trzcianka.
eksponatów.
60
WDK w Bielsku
Białej
PILSKIE
Muzeum im. Wik!tora Stachowiaka
.,Kultura
Scenariusz i oprawa
pozycja: 10.03. - 9.05.
w Pile.
ludowa Łemków"
plastyczna: J. Niedżwiecki,. Z. Kowalski, 1t:i5 eksponatów. EksWspółorganizator:
Muzeum Okręgowe im. Stanisława
Staszica
WOJEWODZTWO
PIOTRKOWSKIE
:\WZEA
Piotrków
Tryb., Muzeum Okręgowe.
"Szopka ludowa ze zbiorów Muzeum Narodowego
w Kielcach"
ScenariuSiz i oprawa plastyczna:
G. Szazepaniak, ok. 60 eksponatów.
20.12.85. - 20.01.86. WSlpółorgani~tor:
MU'zeum Narodowe w Kielcach .
.,Ludowa 9:utuka .zdobnicza województwa
SC-€ll1ariusz: G. Szczepaniak, oprawa
Ekspozycja: 7.08. - 24.09. Kaitalog.
Przedbórz,
"Wystawa
Scenarius'z
plastyczna:
piotrkowskiego"
C. Wlaźlak,
ok.
100
eksponatów.
Muz.eum Społeo:une
zdjęć ·z ok<lzH otwarcia
i oprawa
plastyczna:
Społecznego
T. Michals·ki,
Muzeum Ludowego
175
eksponatów.
w Ppzedborzu"
Ekspozycja:
- 1.12.
RadomsKO, Muzeum Regionaline
"Tkan.ina ludowa Ziemi Radomszczańskiej"
Scenariusz
Ekspozycja.
oprawa plastyczna:
K. Filarowsk'a.
Ekspozycja:
17.01 - 3.03.
1.11.-
340
KRONIKA
WOJEWODZTWO
PŁOCKIE
MUZ5:A
Łęczyca,
Muzeum
"Ludowe
rzeźbiarki
z Witoni"
Scenariusz:
A. Dłużewska-Sobczak,
oprawa plastyczna:
tów. Ekspozycja: 3.05. - 31.05. w GOK w Witoni.
M. Żydek.
ok. 80 ekspona-
Plock. Muzeum Mawwiec~ie
,,\\'spólczesny
fajans
wlocławski"
Scenariusz: J. Dąbrows'ka, oprawa plastyczna: T. Zaremba.
zycja: 22.11.85, - 5.01.86. Wspólorganizator:
Muzeum Ziemi
skiej we Wlocław,ku.
"Sztuka
ludowa
Księżaków
3>13 eksponatów.
EkspoDobnyńskiej
i Kujaw-
Łowickich"
Scenariusz
i oprawa plaSityczna: W. Dowlas1zewioz, 135 eksponatów.
Ekspozycja:
w Muzeum i Parku EtnograficzJnym w Siorpcu. Wspólorganizator:
Muzeum i Park Etnografiozny w Sierpcu.
5.09. - 7.12.
Sierpc, Muzeum
i Park
Etnograficzny
..Vlyp.o's<lżenie kuchni
Scenariusz
24.01. - 31.03.
mies'Zczullskiej na przełom~e XIX i XX wieku"
i oprawa plastyozna:
,Informator.
J. Piotrowski.
ok.
300
eksponatów.
Ekspozycja:
"Dziecko na Mazows.zu"
Scenar·iu 7.: G. Czerwińska,
oprawa
EkspJzycja: 14.06. - 30.10. Folder.
"Sztuka
pl'3styczna:
ludowa
T. Bochen.
ok.
500
e.kspon-atóv.·,
KS'ięż.aków Łowickich"
patrz: Plock, Muzeum Ma:wwieckie
,,15 lecie Muzeum
Scenariusz:
T. Czerwiński,
zycja: 12.12.86. - 15.10.87.
i Par,ku Etnograficzneg,o
oprawa
plastyczna:
WOJEWODZTWO
T.
w Sierpcu"
Czerwin . ;ki. T. Bochen.
Ekspo-
POZNAŃSKIE
MUZEA
Szreniawa,
Muzeum
Narodowe
"Kobieta
Rolnictwa
w polu,
W
i Przemysłu
Rolno-Spożywczego
domu i w zagrodzie"
Scemll'iusz: B. Jancz-Kostuch,
oprawa plastyczna:
melska, 31 ekspo.natów. Ekspozycja:
5.02. - 11.02.
dzielczym w Stros2)kach k/Nekli.
K. Halaczyn, konsultacja:
B. Zaw Holnicznym Komblnacie Spół-
341
IKRONIKA
"Wiatraki
w Polsce"
Scenariusz: M. Sierszeńska, oprawa plastyczna: R. Fabianowski, konsultacja. F. Klaczyński, 27 eksponatów. Ekspozycja: 26.03- 21.05. w Oddz'iale Muzeum Narodowego
'N Nowym Tomyślu.
"T,radycja w gospodarstwie
wiejskim"
Scenariusz: Z. Wilke. B. Walkiewicz, oprawa plastyozna: E. Staniszewska, konsultacja: B. Zamelska, ok. 50 eksponatów. Ekspozycja: 21.08.- 23.08. w Szkole Podstawowej w Lubiniu.
"Konkurs
na materiały
dotyczące dziejów wsi i rolnictwa
Scenariusz: M. Sierszeńska, oprawa
tów. Ekspozycja: 10.11.- 30.11.
plastyczna:
WOJEWODZTWO
polskiego"
E. Staniszewska,
ok. 100 ekspona-
PRZEMYSKIE
INSTYTUCJE NIEMUZEALNE
Przemyśl, Wojewódzki Dom Kultury.
"Wystawa prac twórców ludowych gminy Chłopice"
Scenariusz
23.03.
oprawa
plastyczna:
"Wystawa
Scenariusz
27.Q4.
oprawa
pracownicy
WDK, ok. 50 eksponatów.
Ekspozycja:
prac twórców ludowych gminy Gać"
plastyczna:
pracownicy
WOJEWODZTWO
WDK, ok. 50 eksponatów.
Elfspozycja:
RZESZOWSKIE
MUZEA
Rzeszów, Muzeum Okuęgowe w Rzeszowie
.,Sztuka ludowa i folklor w zbiorach muzealnych
i filatelistycznych"
Scenariusz: pracownicy Działu Etnografii, oprawa plasltyoZlne: A. Trzyna, ok 450
eksponatów, Ekspozycja: 15.07- 30.10. Współorganizator:
Połski Związek Filatelistów Oddział w Rzeszowie.
WOJEWODZTWO
MUZEA
Wieluń. Muzeum Ziemi WieluńskieJ
SIERADZKIE
KRONIKA
342
"Wieluńskie
Scenariusz: B. Wiluś. oprawa
zycja: 18.0 l. - 15.03.
"Wieluńska
D.
ludowe"
Holbryd
,ok. 1;\0 eksponatów.
SIZItukaludowa i rękodzieło
Scenariusz: B. WiJuś, oprawa
zycja 13.09. - 21.10,
INSTYTUCJE
samodziały
plastyczna:
plastyczna:
D. Holbryd,
Ekspo-
a,ptystycZlnc"
ok. :300 eksponatów.
Ekspo-
NIEMU2JEALNE
Sieradz, Wojewódzki
Dom Ku1tury
"Płaskorzeźby
Wojciecha Nyziaka'
Scenariusz: J. Matusiak, oprawa plaSltyczna: St. Pok'oniowski, 25 eksponatów. Ekspozycja: wrzesi,eń w kinie "Piast' w Sieradzu, Katalog. WspółOifganizaJtorzy: Towarzystwo Przyjaciół Sieradza, Klub Pracy Twórozej przy WDK w Sieradzu.
WOJEWGDZTWO
SKIERNIEWICKIE
MUZEA
Brzeziny, Muzeum Regionalne
"Sztuka
ludowa w,ojewództwa skierniewiokiego"
Scenariusz: E. Putyńska, opr.awa pLastyczna:
zycja: 26.06 - 21.08. Katalog.
Żyrardów,
B.
Tyr'alska,
220
eksponatów.
Ekspo-
Muzeum Okręgowe
"Sz,tuka ludowa wojew6dtZltwa skierniewickiego"
Scena·riusz: E. Pu,tyńs:k.a, oprawa plastyollna: M. Cąpała, 218 eksponat6w. Ekspozycja: 17.03 -15.05.
Kaltalog. Współorgan~ZJatorzy: Wydział KuUury ,j Sztuki UW
w Skierniewicach
oraz muzea z terenu województwa skierniewickiego.
"Na af,rykańskim
targu"
Scenariusz: J. Koziorowska, oprawa plastyczna: M. Cąpała, 132 oksponaty. Ekspozycja: 11·6.05. - 15.08. Wsp6łorgao@ator: Pańs'twowe Muzeum EAnograficzne w Warszaw;ie.
Lipce
Reymontows'kie,
Muzeum
WI. Reymonta w Zyr.ardoWlie.
"Pannąby~am,
Oddział
Muzeum
Okręgowego
pa,n;ią będę"
Scenariusz
i oprawa plastyczna:
E. Putyńska, konsuLtacja: Państwowe
Muzeum
Etnograficzne
Dział FolkLoru, ok. 90 eksponat6w. ,E)k;spozycja: 7.09. - 30.09.
"J,armaif.k" Scenar.iu!>z: E. Pultyńska, oprawa
pozycja: 27.10 - otwarci'e.
na motywach powieści "Chłopi"
t. 'I - "J€lSl1eń"
plastyczna:
L
Dziuda.
ok. 150 eksponatów.
Eks-
343
KRONIKA
WOJEWÓDZTWO
SŁUPSKIE
MUZEA
Bytow. :\1uzeum Z,achodni,o-Kaszubskie.
,.RJzeźba i malarstwo
Aintoniego Bartona
Scenariusz: J. Kopydłowski, oprawa plastyc2ma:
ekspo.:1atów. Ekspozycja: 3.04. - 16.06. Katalog.
"Zabytki
kultury
J. Kopydłowski,.206
materiaLnej z Kaszub"
Scenariusz: P. Cielecki. oprawa plastyczna:
pana:0w. Ekspozycja: 28.06.86- 22.02.87.
WOJEWÓDZTWO
INSTYTUCJE
z pr:zechle:wa"
P. Cielecki,
P. Ciełecki,J.
Kopydłowski,
185 eks-
SZCZECIŃSKIE
NIEMUZEALNE
Szczec::n, Wojewódz.ki Dom Kultury
"Wojewódzka
wYSltawa plastycznej
twórcz>ośei ludowej
Scenariusz: H. Orska, oprawa plastyczna:
580 eKsponatów (187 autorów). Bkspozycja:
WOJEWÓDZTWO
i amatorskiej"
B. Poludniak, konsultacja:
7.12.86- 11.01.87.
T. Baraniuk,
TARNOBRZESKIE
MUZEA
Sandomierz.
lIfuzeum Okręgowe
"Wieś k.ielecka w rzeźbie i malar,stwie ludowym"
Scenariusz:
B. Erber, oprawa plastyczna:
L Godyń, 80 eksponatów.
24.()3. - 26.05. Współorganizator:
Muzeum Nar-odowe w Kielcach
WOJEWÓDZTWO
Ekspozycja:
TARNOWSKIE
MUZEA
Bocholia. Muzeum im. prof. S. Fischera
"RJzeźba Piotra
Dymurskieg.o"
Scenariusz: L Zawidz'ka, oprawa plastycz,na:
tów Ekspozycja: 13.03. - 4.05. Katalog.
Tarnów, Muzeum Okręgowe
-
Oddział Etnograficzny
"Kolorowe
Scenariusz: A. Bartosz,
23.()5.- 6J11.
oprawa
J. Kęsek,
plastyczna:
L Zawidzka,
1·28 ekspona-
"Zajazd"
Zahpie"
J. Kocoł, 150 eksponatów.'
Ekspozycja
KRONIKA
344
WOJEWOOZTWO
TORUI'lSKIE
MUZEA
Toruń, Muzeum Etnograficzne
"Kultura
materialna
Pałuk"
Scena;r,iuSiZi oprawa plasf,yazma: I. Wronk1owska, 108 eksponatów.
- 31.12 w Muzeum w Bi:skupilncie.
Ekspozycja
L01.-
"Polskie haf,ty luuowe"
Scenariusz: K. TUI1ska-Skowroonek, 37 eksponatów.
w Kowalewie.
"Haft ludowy okręgu
Ekspozycja:
31.01.- 2.05. w '.\lDK
Baranya na Węgnech"
ScenarillS'z: R. Rogovacz, oprawa plastyQ2Jl1Ja:M. HoffIll:a!nn, 81 eksponatów. Ekspozycja: 11.04.- 24.09. W,spół.orgauizaitor: JanUisBannoonius
Museum w Pecs (Węgry).
"Twórczość ludowa Józefa Chełmońskiego"
Scenariusz i oprawa plastyczna: A. Błachowski, 30 eksponatów. Ekspozycja: 10.0515.05 w Bibliotece 'Wojewódzkiej i Książnicy Miejskiej w Toruniu. Ekspozycja 16.05
- 30.05. w Auli UniweI'syJtetu im. M. Kopernika w Tor UII1Ji
u.
,,1,25lat ochrony pI1zeciwpożarowej w BrlOdnicy"
ScenariuSlZ: E. JuchJniewicz, W. Gęsicki, oprawa plaSltyama: S1. Laakowski, 1\12eksponatów.
Ekspozycja:
16.05.- 25.09. w Komendzie
Rejonowej
Straży
Pożannej
w Brodnicy. W9Półor~anizatsor: MUiZeum Re~ionalne w Brodnicy.
"Miala,r;stwo Nikifora"
ScenariuSlZ: A. Błachowski, oprawa
pozycja 26.06.- 14.09. lnformamor.
pla~ty'ozna: M. Hoffmann,
"Twórczość ludowa województwa
120 eksporualtów.Eks-
toruńskiego"
Sce<nariuSJz: A. Błachows'ki, H. Dz.ierebiństka, L. Tyczyńska, opmwa
M. Hoffmann, 105 eksponatów. Ekspozycja: 26.09. - 23.10. IlnDOrmaltior.
plastyczna
"Wojsko po1sJde w ,rze:bbie ludowej"
ScenariUJSiZ:A. Błachow.ski, oprawa .plastyczna: W. Sierka, 28 eksponatów. Ekspozycja: 12.10.86.- 9.01.87. w MUiZeum Wa.lki i Pra,cy w Jeleniej GÓrze-Cieplice.
"Hatit pałUiCki Czesławy Maltwijów"
Scena!I"iusz: K. TUDska-S kOW!r<mek, oprawa p1astyc':M1a: B.
H. MiJkułowska, 128 eksponatów. Ekspozycja: 17.10.86.-15.03.87.
KaLka,
konsuLtacia:
"W.spółczesna ,twórezość ludowa i zabawki obwodu Mohyłewa"
Scenariusz: L. Tyczyńska, oprawa plastyczna: J. Zakrzewski,
pozycja: 6.11.- 13.11. w MDK ,.,Centrum" w IT'orunliu.
"Boże Narodzenie
w tradycji
110 eksponatów.
Eks-
ludowej"
Scenariusz i oprawa plastyczna: J. Oleksy, H. Dzierzbińska, 107 eksponató\\'. Ekspozycja: 20.12.86.- 20.02.'87 w Muzeum w T.rzciaJnce. W,spółorg'aII1iJzator Muzeum
w T:rzciance.
345
KRONIKA
WOJEWODZTWO
WAŁBRZYSKIE
INSTYTUCJE NIEMUZEALNE
Wałbrzych, Wojewódzkie CcnrtJrum Kultury i Sztuki "Zamek-Książ"
ScenariuSlZ: "Ludowe i ar,tystycwe rękodzieło"
Scenariusz: H. Walerek, ok. 120 ekJsponaltów. Ekspozycja: 1.05. - 30.05.
WOJEWODZTWO
WLOCŁA WSKIE
MUZEA
Włocławek. Muzeum Ziemi Kujawskiej
i Dobnzyńskiej
"Wspólczesna SlZtuka ludowa Kujaw i Ziem:i Dobrzyńskiej"
Scenariusz: K. Pawłow,Sika, oprawa plastyczna:
pozycja: 10.10.86. - 8.01.87. Katalog.
WOJEWODZTWO
A. Bisaga, ok. 300 eksiPonatów. Eks--
WROCŁAWSKIE
MUZiEA
Środa Śląska, Muzeum Rzemiosł Drzewnych
"Kołodziej5tw.o"
Scenariusz i oprawa
maj 11986. Katalog.
plastyczna:
Z. Aleksy, 135 eksponatów.
Ekspozycja:
otwarcie·
"PołSikie stroje ludowe"
ScenaTius,z i oprawa plastyczna: J. KoszutSika, 40 eksponatów. Ek,s,porzycja: C'lerwiec - sierpień. Katalog.
Współorganizator:
Państwowe
Muzeum
Etnograficzne
w Warszawie.
Wrocław, Muzeum Etnograficzne
"Sztuka Nigerii"
Scenariusz i oprawa plastyc;ma: E. KosińsJka, 19 eksponatów.
- 10.03. Współorganizator: Muzeum Ślężańskie w Sobótce.
Ekspozycja:
10.02_ ..
"PisanJd ,i pcl'lmy wielika:nocne"
Scenariusz: E. Prus, B80 ekisponatów. ElGpozycj.a: 23.03. - 30.03.
"ad
dymarki
do IkuŹJI1ii"
Scenariusz: E. Kosińska, L. Itman, oprawa plastyczna: E. ,Prus, 288 eksponatów.
E1kspmycja: 4.04. - 16.10. Katalog. WspółlQrganiza,tor: Ml.IIZeum Archeologiczne
we·
Wrocławiu; Ekspozycja. otwarcie 4.12.86 w Muzeum Etnograficznym
w Zielonej
Górze.
-346
KRONIKA
Iinrtenpretacj>e "Scenariusz:
Ekspozycja:
E. Berendt,
18.04. - 30.06.
"Pejzaże
oprawa plastyczna:
Informator.
Interpretacje
-
życia"
E. Berendt,
E. Prus,
96
eksponatów
"Na co dzień i od święta"
: ScenariuLSlz: E. BerendJt, oprawa pla,styc1JIJJa:E. Berendt,
tów. Ekspozycja: 10.10.86. - 5.03.87. Informator.
A. J,arodz-ki. 80 ekspona-
"Ule figuraLne"
.Scenariusz:
.E. Berendt, M. Golubkow,
w Muzeum w Glogowie. KataLog.
15
eksponatów.
WOJEWOOZTWO
ZAMOJSKIE
Ekspozycja:
otwarcie
5.11.
MUZEA
Tomaszów Lub., Muzeum RegionaLne im. J. Petera
"Ryszard
Biel -
twórca
Scenariusz:
J. Gołąb, 60 eksponatów.
tor: Muzeum w Żywcu.
ludowy Ziemi Żywieckiej"
;Ekspozycja : -1.11.86. - 3.01.87.
WOJEWOOZTWO
Wspólorgani'za-
ZtELENlOGORSKIE
MUZEA
Zielona Góra, Muzeum Etnogr.aficzne
"Tkaniny
j
.strój ludowy
w Zielonej Gór.ZJcz siedzibą w Ochli
na 'tle obnzędowości rodzilIJlnej i darocz.nej mies:?;kańców
województwa zielonogórskiego"
Scena'rimlZ:I.
Lew, oprawa plastyczna:
pCYZycja:3.03.86. - 15.02.87. KataJog.
H. Maszkiewicz.
ok. 200 ekspon8ltów. Eks-
WYSTAWY ZAGRANICZNE
CZECHOSŁOW
AC JA
Bratysława
"Ludowe km •.~a1stW1O
w PoLsce"
Scenarius.z j oprawa plasltyczm,a: J. Łukasiewic.z, 128 eksponatów Ekspozycja: 27.08.w OŚf!odku Informacji i Kultury Polsk.iej w Bratysławie. Organizator:
Muzeum Etnograficzne w Toruniu
--12.09.
Brno
347
KRONIKA
"Bolsrk.ie SItroje ludowe"
SCeJ~;;riusz: E. KrólikowSIka, oprar~a plaSltycz.na: C. Marrtinkova. Ekspozycja: ot~arcic 1.2.12.8,1. w Muroum Morawskim w BI1rlJie,Folder. Organiza'tonzy MusZJeumArcłJeobg:cwe i Etnograficzne w La-dzi, Muszeum Morawskie w Brnie.
NIEMIECKA
REPUBLIKA
DEMOKRATYCZNA
Drc::lO
,;Ule figurarLne"
Scę!~ariusz: Johanes Just. opraw,a plarstyrezrna: E. Just, 15 eksponatów.
Ekspozycja:
::lO,Oo;,- 21.09.
w Dreźnie.
Katal'Og. Organizator:
Muzeum Eitnog(afJc'Zrl1e we Wrroclaw:u.
Hagenow
.,SrztUlkaludowa i amatorska
wojewódlZJtwa pilskiego"
Sceu1<uiusz: J. Niedźwiecki, oprawa plastyczna:
M. Kalużna, oIk. 400 eksponatów.
Ek.spozycja: 13.06. - 30.06 w Państwowym
Domu KuLtury w Hagenow okręg Schwerin. Organizator: Muzl'um Okręg)owe w Pile.
Scr::n<llkald~n
"Stwje
ludowe wojewódizltwa leSlzozyńS'kiego"
Sce.nariusz
i ,opr,awa plrasrtycwa: St. Chmielowski, ok. 230 eksponatów. Ekspozycja:
w Muzeum Seklosrs Wilhelmsrburg Schwal-Kalden.
Informator.
OrganilZ;:;otor:~luzeum Okręgowe w Leszmire.
30.G;;. - 30.06
REPUBLIKA
FEDERALNA
NIEMIEC
"SzopkJi i IZlwyC02:aje
ludowe"
Scenariusz: E Waligóra, oprawa plastyczna: J. Trz.ebiatow,srki, H. Raff, 51 eksponatów Elkspo,zycja: 27,11.86. - 8.02.87. w Barwarskim Muzeum Narodowym
w Monachium. Katalog. Org,anizator: Muzeum Eltnog1raficzne w Klrakowie.
WĘGRY
Ke(;;kemc~
"Sztuka
ludowa województwa tarnowskiego"
(rzeźba, malarstwo, malowanki)
Scenariusz: A Barrto'lz, opr.awa pla61tyozna: Ł. JewuŁa, 11ID ek,srponaJtów. Ekspozycja:
12.11. - 23.11.
w Domu KuLtury VI Kecskemet.
Organiizator:
Muzeum Okręgowe
w Tarnowie.
KRONIKA
348
WŁOCHY
TAORMINA
"Boże Narodzenie
w po~s,k,iejtradycji
ludowej"
Scena,riusz: E. AirslZyllska, .J. Oleksy, oprawa plaSltyczna: E. ArszyIiska, 260 E+;:SpOnatów. EkspOlzycja: 13.12.86,-111.01.87. w Bibliotece Miejskiej w Taorminie. Ka~alog.
Organizlatorr: Muzeum Eltnografiozne w Toruniu.
ZSRR
Brześć
"Polska ludowa tkanina
Scena,riuslZ i oprawa plaiSltyazma: A Mimniuk,
- 30.11. W Muzeum w Brześciu. Organizator:
laskiej.
podlaska"
41 eksponatów. Ekspozycja: 19.06.Muzeum Okręgowe w Białej Pod-
Kaliningrad
"Współczesna sztuka ludowa i rękodzieło
wo jewództwa ols:zJtyIiskiego"
ScenariuSlz: J. \Vieoz,erzak-W'ołodŹJko, oprawa pla~tyczna: B. WIszelak, 305 eksp')na<tów. Ekspozycja: 15.07.- 1'8.08. w Okręgowym Muzeum Historii i Sztuki w KaLni.ngradzie. Orgalnizator: Muzeum Budowmiotw,a Ludowego w OlsZ/tynku.