7d1c736df346dd019b4242ba7ef20cae.pdf
Media
Part of Współczesny aspekt mitu : Braveheart / Barbarzyńca 2008 nr 1 (11)
- extracted text
-
D o m i n i k
Tyralski
Współczesny aspekt mitu:
Braveheart
F:
'ilm MelaGibsonaBraveheart (tytułpolski:
Waleczne serce) to nakręcona z rozmachem
epicka opowieść nawiązująca do wątków
historycznych, zaczerpniętych ze średniowiecz
nej historii Szkocji. Na pierwszy plan wysuwa
się tu postać głównego bohatera - legendarnego
obrońcy Szkocji Williama Wallace'a. Jednak
pomimo tego, że akcja rozgrywa się u schyłku
X I I I wieku, nie sposób nie zauważyć zupełnie
współczesnej wymowy filmu. Niesie ona ze sobą
wartości, które są priorytetowe dla współczesnej
kultury Zachodu. Wydarzenia sprzed wielu lat,
dotyczące bohatera narodowego Szkocji, zostały
włączone w nowy kontekst nadający im wartość
współczesną i ogólnoludzką. Postać historyczna
została zaadaptowana na potrzeby mitu i jako
heros kulturowy stała się nośnikiem przekazy
wanych przez ów mit wartości. Spróbujmy prze—
śledzić tok opowieści i wydarzenia, jakie zostały
w nim przedstawione aby udowodnić tę tezę
Historia Williama Wallacea i zrywu naro
dowowyzwoleńczego, na którego czele stanął,
jest częścią etosu narodowego Szkocji. Należy
do społecznych wyobrażeń tej grupy o własnej
przeszłości. Jak twierdzi Czesław Robotycki,
„raczej w kręgu literatury, mitu i folkloru n i ż
w historii tworzy się legenda bohaterska naro¬
du. Bohaterzy literaccy i ci żyjący w zbiorowej
FOT. DARIUSZ ŻUKOWSKI
U l i ) EDDa M R H A R Z H C A
Dominik Tyralski
46
wyobraźni - to postacie z różnych epok histo
rycznych, przy czym oceny ich postaw i działań
ulegają nieustannym przekształceniom" . Takie
go przekształcenia dokonali twórcy fdmu Bra¬
veheart, z tym że wykroczyli poza granice etosu
narodowego Szkocji, nadając całej historii walor
ponadnarodowy. Scenarzysta Randall Wallace
nie krył, iż pisząc scenariusz, opierał się nie tylko
na faktach historycznych, ale także na podaniach
i legendach, jakie krążą wśród Szkotów na temat
ich narodowego herosa. Istotną rolę odegrały tu
wątki zapożyczone z XV-wiecznego romansu
opiewającego czyny Williama Wallacea, a na
pisanego przez ówczesnego minstrela zwanego
Ślepym Harrym. Coraz bardziej oddalamy się od
historii na rzecz narodowego mitu.
Już na samym początku fdmu mamy jasną
deklarację narratora opowieści: fakty historyczne
nie są tu istotne, gdyż „historię piszą ci, którzy
wieszają bohaterów". Istotne stają się legenda
i mit. Już samo występowanie narratora opisują
cego wydarzenia nawiązuje do przekazu ustnego
- charakterystycznego dla języka tradycji, a nie
języka nauki.
Czym jednak jest mit? Spośród wielu defini
cji proponowanych przez badaczy kultury po
służę się tutaj definicją Leszka Kołakowskiego:
„[...] mit jest kategorią kulturową organizującą
zbiorową wyobraźnię wokół wartości. Mity sta
nowią pewne konstrukcje nieodzowne i stale
obecne w naszym życiu intelektualnym i afektywnym, pozwalając nam zmienne i warunko
we składniki doświadczenia wiązać w sposób
celowy z realnościami bezwarunkowymi typu
prawda, wartość, sens" . Trzeba tu dodać, że mit
konstruuje rzeczywistość, wyjaśnia ją, umacnia
wiarę w ustalony ład. Jest pozbawiony kategorii
prawdy i fałszu. Jest zawsze ustawiony pomiędzy
1
rzeczywistością a imaginacją, pomiędzy wiarą
a dowodem, pomiędzy kreacją a bytem.
Wykorzystanie bohatera historycznego, ja
kim jest William Wallace, nadaje całej opowieści
charakter prawdy historycznej, oparcia na fak
tach, sprawia, że historia jest dla współczesnego
widza wielce wiarygodna. Jednak zarówno sama
treść, jak i konstrukcja opowieści mają wymiar
mityczny, realizujący pewną wizję świata, czło
wieka i jego wartości.
Mit posługuje się kategoriami absolutnymi,
opowiada o walce ładu z chaosem. Nie pozwala
na formy pośrednie, ostro rysuje granice między
dobrem a złem. Odpowiedź na pytanie „kim
jestem?" zawarta jest w obrazie obcych, jako
nosicieli najgorszych przywar i największego
zła. Przeciwieństwo tych cech to najczęściej po
szczególne wartości kulturowe. Owymi „obcy
mi" w filmie Braveheart są Anglicy - najeźdźcy
Szkocji. Ich król Edward I Długonogi jest uoso
bieniem zła. Warto zauważyć, jak liniowo prze
biega podział cech charakteru między królem
Edwardem a jego rywalem Wallaceem, na zasa
dzie mocnego kontrastowania przeciwieństw.
2
Cz. Robotycki, Etnografia wobec kultury współczesnej, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 1992, s. 34.
1
2
EDWARD I
DŁUGONOGI
WILLIAM
WALLACE
Siła
Rozum
Podstęp
Szczerość
Tchórzostwo
Odwaga
Chciwość
Ofiarność
Nieczułość
Miłość
Stan wysoki
(arystokracja)
Stan niski
(wywodzi się z ludu)
L. Kołakowski, Obecność mitu, Paryż 1972, s. 7, passim.
BARBARZYŃCA
1(111 P B D B
47
Współczesny aspekt mitu: Braveheart
Widać wyraźnie, że w postaci tytułowej skon
centrowały się cechy, które nie są cechami kon
kretnej postaci, nie są nawet cechami całego
narodu, ale reprezentują wartości, na których
opiera się ład świata. Aby je uwypuklić, w postaci
Edwarda I zawarte zostały wszelkie negatyw
ne (a więc przeciwstawne) cechy. Dlatego też
William Wallace staje się herosem kulturowym,
nośnikiem wartości, ich uosobieniem, podczas
gdy król Anglii jest antyherosem negatywnym
odbiciem bohatera.
'
W ten sam sposób potraktowane zostały oby
dwa narody. Wszyscy Anglicy są postaciami
negatywnymi, należą do świata chaosu, świa
ta bez wartości i zasad. Żaden z sojuszników
Wallacea nie jest Anglikiem (sprzymierzeńcami
okazują się Irlandczycy oraz francuska królowa
- synowa Edwarda I). Natomiast Szkoci są róż
ni. Są wśród nich możnowładcy sprzymierzający
się z Anglikami, którzy realizują inny ład niż
ten reprezentowany przez głównego bohatera.
Sprzedają się złu, zdradzają naród w zamian
za osobiste korzyści. Tutaj mit okazuje całą swą
moc Prawdziwym wyzwaniem dla herosa kul
turowego, jego celem i misją będzie zwycięstwo
idei których jest nosicielem których jest aposto
łem' Anglicy są tu złem absolutnym, może ono
być pokonane dzięki wartościom które objawił
(bądź uświadomił) innym W i l l i a m Wallace
Tutaj właśnie zasadza się istota mitu Nasz bo
hater odniesie zwycięstwo wówczas exłv reore
z e n t o w a n e n r z e z niecro w a r t o ś c i i idee z o s t a n ą
z a a k c e n t o w a n e adv onartv na tvch w a r t o ś c i a c h
norzadek ś w i a t a h e d z i e n s t a n o w i o n v W ó w c z a s
zło zostanie pokonane.
Zanim jednak przejdziemy do zwycięstw,
przyjrzyjmy się jeszcze bohaterowi. Dlaczego
właśnie j emu została powierzona ta rola ? W j aki
sposób został do niej przygotowany i dlaczego
potrafił stawić czoła przeciwieństwom?
Ojciec Williama dzięki roli, jaką odgrywa,
również urasta do rangi herosa kulturowego.
Wpoił synowi wartości, którym chłopiec został
m i ) nu uumnn
wierny aż do śmierci. William ich nie wymy
ślił, zostały mu one przekazane drogą tradycji,
spuścizny przekonań. Wkrótce dochodzi też do
pierwszego zetknięcia ze złem, z zaprzeczeniem
tych wartości. Śmierć ojca jest dla Williama prze
życiem traumatycznym, z którego zrodzi się jego
nienawiść do Anglików. Przeżycie to gwarantuje
późniejszą bezkompromisowość herosa w walce
ze złem. William dostaje się pod opiekę swego
wuja - Argylea, który będzie kontynuował edu
kację siostrzeńca. Tym razem jednak William
zdobędzie wiedzę spoza obszaru jego tradycji
wyjedzie z wujem z kraju, nauczy się łaciny, zy
ska ogładę w świecie. Pozna moc rozumu Wy
rzucając bohatera Doza. orbis interior mit nadae
mu cechy nadprzyrodzone pochodzące z obcego
świata. Podczas tei nauki którei przebiegu nie
znamy (edvbvśmv i a poznali sarni wykroczy
hbyśmy p o z a. orbis interior musi być okryta
tajemnica i ak wszystko co jest na zewnątrz")
nasz bohater dorasta do śwei roli "co wiece, staie
sie
ohcvm w ś r ó d swoich" zostaie wvróżnionv
dzięki czemu m o ż e w v r o s n a ć n o n a d i n n v r h
może stać się duchowym przywódcą.
'
Mit, sięgając do dzieciństwa Williama, zdaje
się mówić: to właśnie te wartości, które są pod
stawą ładu świata, były wpajane bohaterowi od
dzieciństwa, to z nich wypłynęła jego późniejsza
siła i to one stworzyły podstawy dla jego osta
tecznego zwycięstwa. W ten sposób podkreśla
się ich ważką rolę. To nie przypadek zadecy
dował o tym, że losy bohatera tak się potoczyły.
Ład świata musi mieć swój początek, a nie może
wywodzić się z przypadku ani chaosu. Ład jest
naturalnym biegiem rzeczy wobec tego tak 772 li"
siało wyglądać dzieciństwo Wallace'a.
Dlatego właśnie pewne wydarzenia znane
z przekazów historycznych zostały całkowi
cie zignorowane. Sir Malcolm Wallace, ojciec
Williama, nie osierocił swego małego syna. M u
siał jednak, za udział w buncie, ukrywać się
i wraz ze starszym bratem Williama uciekać na
północ. Filmowa opowieść nic nie wspomina
Dominik Tyralski
48
również o matce i młodszym bracie później
szego pogromcy Anglików, czyniąc zeń sierotę.
Pominięty został także cały okres nauki, jaką
pobierał młody Wallace w klasztornej szkole be
nedyktynów . Jak j u ż wspomniałem, fakty te nie
mieszczą się w mitycznej wizji porządku rzeczy,
wobec czego zostały z niej wyrugowane na rzecz
fikcyjnych wydarzeń. Z drugiej strony trudno
ocenić, w j akim stopniu rzetelne prace historycz
ne powielają klisze mitologiczne nawarstwiające
się na rzeczywistych źródłach historycznych.
3
Dalszy tok legendarnej opowieści przebiega
drogą utartych schematów: nasz bohater nie
pragnie wojny ani przemocy, dąży do realizacji
swego życia zgodnie z zasadami organizującymi
rzeczywistość. Chce założyć rodzinę, mieszkać
na uboczu wielkich wydarzeń i uprawiać ziemię.
Nasz bohater wcale nie chce być bohaterem.
Kiedy jednak zagrożone zostaną wartości, które
reprezentuje, będzie musiał stanąć w ich obro
nie. Swoim postępowaniem udowodni, że nie
można bez tych prawideł żyć, tak jak nie można
żyć w chaosie bezprawia. Nie można przeoczyć
faktu że idealny ład do którego dąży Wallace
organizują wartości będące oficjalnymi" war
tościami silnie propagowanymi nrzez współczes
na kulturę Zachodu Niewiele mai a wspólnego
z prawdziwym etosem rycerskim rozpowszech
manym przez średniowieczne ballady. Zawarta
w tamtych onowieściach wizia świata odbierała
z n a c z n i e od rei renrezentowanei nrzez bohatera
filmu Brayeheart". Średniowieczny zmitologi
zowan v" rvcerz ni ad v nie Hazvłhv Ho snokoineaó
™
„ li
i wrer. nrleriwnie - r L L
nieustannie zaprzątnięty swoją sławą. [...] Wy
magała ona ciągłego podtrzymywania, ciągłej
próby. Yvain, rycerz z lwem z opowieści Chretien
de Troyes, nie może zostać przy świeżo poślu
bionej żonie. Przyjaciele pilnują, by nie gnuśniał [...]" . Wallace wręcz przeciwnie - gardzi
zaszczytami i choć przyjmuje tytuł, wyraźnie
podkreśla, że nie ma on dla niego najmniejsze
go znaczenia. William realizuje inny porządek
rzeczy wywodzący się ze współczesnego pojmo
wania ładu. W końcu to współczesna opowieść
o wydarzeniach „u zarania dziejów".
4
Dlatego też miłość, poprzez mistyczny, sta
rodawny i tajny rytuał zawarcia ślubu ostatecz
nie przypieczętowująca związek herosa ze spo
łecznością, do której powrócił, musiała zostać
gwałtownie przerwana. Śmiertelny cios zadany
Murron, żonie Wallacea, zmusił bohatera do
interwencji w obronie porządku świata. Tutaj
właśnie znajduje się punkt progowy, od którego
rozpoczyna się bohaterska przygoda herosa. Ta
krucjata przeciw złu ma doprowadzić do prze¬
miany. Jednak nie będzie to przemiana jednej
tylko centralnej postaci Będzie to przemiana
narodu a w szerszym kontekście społeczeń
stwa które dojrzy i zrozumie że to o co walczy
William Wallace, to naturalne, odwieczne i nie¬
zbywalne wartości. Ich przyjęcie przez ludzkość
ostatecznie ie usankcionuie włączy do obiegu
tradycji, do centrum kultury. Bohater nie może
sie iuz wycofać każdy unik bvłbv porażka iego
idei, jego wizji świata i miejsca człowieka w tym
świecie.
się aoKoiejnycn czynów potwierazającycn jego
Oczywiście śmierć Murron obciąża bohatera
- nie sprostał on nałożonemu na siebie obo
wiązkowi ochrony rodziny. Jednak dzięki temu,
Wszystkie podane przeze mnie fakty historyczne pocho
dzą z internetowej strony www.highlander.co.uk/wallace
(rekomendowanej przez BBC Education Web Guide oraz
Encyklopedię Britannica) i oparte są na biograficznej
książce Jamesa MacKaya: William Wallace: Brave Heart.
Swoją drogą nie jestem w stanie ocenić, w jakim stopniu
ta aspirująca do kategorii naukowej pozycja taką jest
w istocie.
M. Ossowska, Ethos rycerski i jego odmiany, PWN, War
szawa 1973, s. 94.
7
3
7
4
BARBARZYŃCA
1(111 P B D B
Współczesny aspekt mitu: Braveheart
że podjął heroiczne wyzwanie i rzucił rękawicę
Złu, wybacza się mu - symboliczny akt oczysz
czenia z grzechu ma miejsce, kiedy ojciec za
mordowanej kładzie Williamowi dłoń na głowie
w geście błogosławieństwa. Jest to jednocześnie
gest poparcia dla bohatera i jego misji.
O niezwykle ważnej roli, jaką heros ma do
odegrania, świadczy także kilka innych ele
mentów charakterystycznych dla mitu. William
Wallace jest chroniony przez Boga, którego
wysłannikiem jest Irlandczyk Steven. Jest to
nieszkodliwy wariat prowadzący nieustanne
rozmowy z Bogiem. Jego pobożność nie ma
żadnych cech fanatycznych, a nienawidzi Angli
ków z tego samego powodu co Szkoci. Jednak
że właśnie dzięki swemu szaleństwu zdobywa
wiarygodność. Jako człowiek nie w pełni zdrowy
psychicznie zyskuje zdolność do kontaktowania
się z innym światem
Wyraża on wy-
49
roki boskie i pilnuje, by Wallace wypełnił swoją
misję. Oczywiście współczesny heros nie może
okazać się fanatykiem religijnym (w przeciwień
stwie do bohaterów średniowiecznych chansons
de gęste) - musi być bardziej liberalny. Niemniej
jednak jego działania muszą być zgodne z naka
zami „instancji najwyższej", ład, który realizuje,
pochodzi bowiem od Boga. Dzięki temu jego
misja zostaje uświęcona.
Do manifestacji niesionych przez bohatera
idei dochodzi tuż przed bitwą pod Stirling. Wo
jownicy szkoccy, widząc przeważające liczebnie
wojska angielskie, postanawiają opuścić pole
boju. Wówczas William Wallace występuje przed
szereg i w gromkim przemówieniu układa hie
rarchię wartości. Wolność, według Wallacea, jest
odwiecznym, niezbywalnym prawem każdego
narodu, na nim opiera się wolność każdego oby
watela, jego prawo do stanowienia o własnym
losie. I jeżeli ktoś teraz zrezygnuje z tego prawa,
by nie zginąć w walce, będzie tego żałował do
końca życia. Gdyż wolność jest wartością nad
rzędną w stosunku do życia. Bez niej egzystencja
traci sens
Z historycznego punktu widzenia przemó
wienie to jest niedorzeczne. Społeczeństwo śred
niowieczne, zorganizowane feudalnie, nie na
dawało pojęciu „wolność" tego samego sensu,
jaki przyzwyczailiśmy się nadawać mu dziś.
0 wiele istotniejszą wartością była lojalność
wobec zwierzchnika, wobec seniora. Uświęceniu
tej wartości sprzyjał cały rytuał hołdu lennego.
Z kolei kategoria narodu była dla ludzi śred
niowiecza znacznie bardziej obca n i ż kategoria
związku klanowego czy zależności feudalnej.
Bohaterzy średniowiecznych mitów, Lancelot
1 Tristan, musieli wybierać między miłością do
ukochanej a lojalnością wobec zwierzchnika.
Decydując się na to pierwsze, tracili nimb ryce
rzy idealnych . Kwestia narodu mogła pojawić
5
Por.: D. de Rougemont, Miłość a świat kultury zaehoJniej, Warszawa 1968.
5
FOT. WERONIKA CHODACZ
m i ) enoe
BARBARZYŃCA
Dominik Tyralski
50
się na drugim planie, natomiast kwestia wol
ności nie pojawiała się w ogóle. Nie zagłębiając
się zbytnio w średniowieczną umysłowość, bez
obaw możemy stwierdzić, że wyznane przez
Wallacea poglądy są ideami na wskroś współ
czesnymi, stanowiącymi fundament nowożytnej
cywilizacji Zachodu.
W jaki sposób udaje się bohaterowi pozyskać
zwolenników? Co powoduje, że jego towarzy
sze decydują się przyjąć przedstawianą przez
Wallacea wizję porządku świata, że akceptują
jego hierarchię wartości? Aby to wyjaśnić, mit
„posłużył się" przypisaniem bohaterowi szaleń
stwa. Spowodowana śmiercią żony, obsesyjna
nienawiść Wallacea do Anglików jest często
podkreślana przez pozostałych Szkotów, mają
cych w końcu nie mniejsze powody ku temu, by
ich tak samo nienawidzić. Ale szaleństwo bo
hatera jest gwarancją odrzucenia racjonalnych
rozwiązań w momencie, kiedy trzeba poświęcić
wszystko w imię dobra. Zachowanie szalone
wyróżnia się tym iż jego nosiciel zyskuje do
datkową swobodę przy naruszaniu zakazów.
Może on dokonywać czynów zabronionych dla
normalnego człowieka Nadaje to jego czynom
aure nienrzewidywalności r 1 Nienrzewidy
walność fest skuteczna dlatego z e wytraca ona
orzeciwnika z rutynowych sytuacii" . W i d a ć
to wvraźnie w scenie n L c J n i z A n d i k a m i
6
nrzed h i l w a
W i l l i a m W a l l a c e z a c h n w n i e sie
wbrew w J l k i m
n ™ r v m
reonłnm
i J
, J
worew wszeiKim przyjętym reguiom, jesi sza
lony bezkompromisowy także poaczas samej
bitwy dzięki nieszablonowym posunięciom tak¬
tycznym odnosi zwycięstwo, I ogrom Angikow
przynosi Williamowi szacunek i zautanie ludu.
to, co uważano za zachowanie szalone zostało
tym zwycięstwem usankcjonowane. Szkoci zro
zumieli, ze można i należy w ten sposób postepowac z Anglikami.
J. Łotman, Kultura i eksplozja, PIW, Warszawa 1999,
s. 73-75.
6
BARBARZYŃCA
1(111 ? 0 D B
Współczesny aspekt mitu: Braveheart
51
FOT. WERONIKA CHODACZ
m u enoa
BARBARZYŃCA
52
Następna bitwa przynosi jednak porażkę.
Przyczyną jest zdrada możnych przywódców
klanów. W zamian za osobiste zaszczyty porzu
cili oni idee Wallacea, odwrócili się od propa
gowanego przez mit porządku świata. „Waszym
obowiązkiem jest stać na straży ich wolności"
- mówi do możnych zwycięzca spod Stirling,
wskazując na prosty lud. To jest wasze miejsce
w świecie, zdaje się mówić heros. Ci, którzy tego
ładu nie zaakceptują, wkrótce zginą.
Robert the Bruce jest uosobieniem przemia
ny, jakiej dokonał William Wallace wśród ludzi.
Bruce jest pretendentem do tronu Szkocji, jednak
do korony dąży według reguł, które są zaprzecze
niem szczytnych ideałów Wallacea. Podatny na
argumentację Williama, Bruce znajduje się wciąż
pod wpływem swojego ojca, pod wpływem starego
porządku, w którym liczy się władza i bogactwo.
Nie mogąc wyzwolić się spod mocy obowiązują
cych w tym świecie zasad postępowania, zdradza
rodaków pod Falkirk. Pod wpływem tej przegranej
przez Szkotów bitwy Robert the Bruce uświada
mia sobie istotę wartości, o które toczy się wojna.
Oni walczyli o coś czeeo ja niedy nie miałem
odebrałem im nadzieje" - przemawia do ojca'
W tym momencie zdrajca przyjmuje punkt wi
dzema Williama Wallacea. Jest to bardzo istotny
moment który uswia.da.mia. odbiorcom ze wizja
świata zawartaw micie iest iedyna p r a w d z i w a
wersia ostatecznego norzadku Nie m a ż a d n e ,
alrernatvwv K a ż d a i n n a n r ó h a urządzenia sie
w ś w i e c i e iesr z a ó r v skazana na nnrazke nrnwa
dzido zła i destrukcji.
Wydany w ręce Anglików Wallace musi zgi
nąć. Jest to ostatni, najmocniejszy akcent opowie
ści mitycznej, która na ołtarzu „nowego świata"
złoży ostateczną ofiarę z życia. Heros nie może
w tym momencie uciec od odpowiedzialności za
idee, o które walczył. To ostatnia szansa Willia
ma Wallacea, aby udowodnić ludziom, że jego
pragnienie wolności jest silniejsze od śmierci, że
nikt nie potrafi mu jej odebrać. Dlatego chce być
w pełni świadomy tego, co się z nim dzieje, i od
Dominik Tyralski
rzuca proponowany mu przez księżniczkę Iza
belę specyfik uśmierzający ból. William dokona
nadludzkiego wysiłku, wzniesie się na szczyty
bohaterstwa, znosząc tortury, aby zamanifesto
wać prawo do stanowienia o sobie. Tak bowiem
rozumiana jest przez ten mit wolność.
Bohaterstwo tytułowej postaci jest realizacją
mitu. Walka Williama Wallacea to walka o umy
sły, o wprowadzenie do nich pewnych założeń
jako niepodważalnych prawd. Zaakceptowa
nie tych wartości, uznanie ich za podstawowe
i niezbywalne pozwala na skonstruowanie pew
nej wizji świata. Wartości te stają się centrami,
punktami orientacyjnymi, wokół których można
orientować rzeczywistość. Tak stworzony po
rządek świata okaże się trwały, jeżeli wejdzie do
transmisji pokoleniowej, czyli zostanie objęty
przez tradycję. Na zakończenie filmu dowia
dujemy się, że narratorem, a więc i strażni
kiem tradycji utrwalającym i a dla potomnych
jest Robert the Bruce To właśnie jego postawa
jest największym sukcesem Williama Wallacea.
Bruce stał się powiernikiem wartości które jak
udowodni!: w bohaterskiej przygodzie William
Wallace znajdują się w centrum świata
Nie ulega wątpliwości, że cała opowieść ma
na celu jedną podstawową rzecz: udowodnić, iż
przekonania, które są centralnymi wartościami
współczesnej cywilizacji Zachodu, są wartościa
mi absolutnymi, niepodważalnie prawdziwymi.
Takie jest bowiem zadanie każdego mitu. Ma on
potwierdzać prawdy kulturowe, aby ich funda
mentalne dla kultury oddziaływanie nie osłabło.
Czasem posługuje się w tym celu faktami histo
rycznymi, które zabarwia emocjonalnie, wyry¬
wa z kontekstu i stawia obok odrębnych treści
kulturowych. Dlatego też, jeżeli oglądając film
Braveheart poczuliśmy wzruszenie odczuliśmy
wewnętrzny zryw do walki
imię wspólnych
wartości to jest to nieomylny znak że jesteśmy
na stałe włączeni w ten krąg cywilizacji Zacho¬
du który u swych podstaw stawia wolność mi
ł o i i równouprawnienie.
BARBARZYŃCA
1(111 F-QDB