32cedec9b5d129efa81a51b120415455.pdf
Media
Part of Kronika / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1975 t.29 z.3
- extracted text
-
K
R
O
N
I
K
A
fotogramów
D n . 19.11 w Stoł. D o m u K u l t u r y z a
prezentowano
widowisko
„Opolski
Mięsopust".
I-III 1975
Imprezy folklorystyczne i regionalne
10—12.111 — w K r a k o w i e w D o
m u S z t u k i L u d o w e j o d b y ł się z o r g a n i
z o w a n y p r z e z Copelię p o k a z w y k o n y
wania koronki klockowej.
2 1 . I I I — w Muzeum W s i Opol
s k i e j w B i e r k o w i c a c h o d b y ł o się u r o
czyste o t w a r c i e nowego sezonu t u r y
s t y c z n e g o , połączonego z „ t o p i e n i e m
M a r z a n n y " , „ g a i k i e m " i występami
kapeli ludowej.
22.11 — w e W ł o c ł a w k u , w r a m a c h
o r g a n i z o w a n y c h przez M u z e u m K u
j a w s k i e „ M u z e a l n y c h sobót d l a świata
p r a c y " , odbyła się i m p r e z a p n . „ K u
j a w s k a rzeźba l u d o w a " . W p r o g r a m i o
— m . i n . — spotkanie z twórcami l u d o
w y m i , połączone z p o k a z e m rzeźbie
nia, kiermasz rzeźb, p o g a d a n k a m g r
Romualdy Hankowskiej na tomat roli
p o l i c h r o m i i w z a b y t k o w e j rzeźbie l u
dowej .
2 2 . I I I — w e Włocławku, w r a
m a c h a k c j i „ M u z e a l n e s o b o t y d l a świa
t a p r a c y " , o d b y ł się c y k l i m p r e z z a p o
czątkowany s p o t k a n i e m z r e d . A l e k
sandrem Jackowskim i pokazem fil
m ó w o twórczości a m a t o r ó w . N a s t ę p nio twórcy l u d o w i d e m o n s t r o w a l i swo
j e umiejętności: W ł a d y s ł a w a W ł o d a
r z e w s k a malowała k w i a t y w e wnętrzu
muzealnej
izby
kujawskiej, Maria
Zołnowska — prezentowała sztukę w y
s y p y w a n i a ornamentów p i a s k i e m n a
dziedzińcu m u z e a l n y m , L e o k a d i a W o l
s k a — w y k o n y w a ł a pająki ze słomy,
a Eugenia Adamczewska,
Genowefa
Wodecka i K a z i m i e r a Rzeczkowska —
zdobiły p i s a n k i . Równocześnie trwał
kiermasz wyrobów l u d o w y c h .
Konkursy i wystawy
17.1 —• z o k a z j i „ z i m o w y c h D n i
K r y n i c y " o t w a r t a została w y s t a w a
p r a c N i k i f o r a . W czasie i m p r e z y w y
stępowały t e ż zespoły r e g i o n a l n e m . i n .
Zespoły P i e ś n i i T a ń c a „ S ą d e c c z a n i e "
i „Dolina P o p r a d u " .
18.1 — w Grudziądzu w k l u b i e
„ K i e r u n k i " o t w a r t a została w y s t a w a
malarstwa Teofila Ociepki. N a otwar
cie w y s t a w y z o r g a n i z o w a n o s p o t k a n i e
z artystą.
23.1 — w W a r s z a w i e rozpoczęła
się M a z o w i e c k a P a n o r a m a X X X - l e c i a ,
z o k a z j i której o t w a r t o m . i n . w y s t a w y :
w Muzeum N a r o d o w y m — „Zbiory
M u z e a l n e M a z o w s z a " (głównie rzeźba
z o k o l i c S i e r p c a , t k a n i n a l u d o w a , cera
mika), w Państwowym Muzeum E t n o
graficznym — „Strój l u d o w y n a M a
zowszu" (w granicach w o j . warszaw
skiego), w S t o i . D o m u K u l t u r y — w y
stawa p l a s t y k i nieprofesjonalnej, a w
pawilonie Cepelii — zaprezentowano
rzeźbę l u d o w ą i w y r o b y pamiątkarskie
z t e r e n u województwa.
30.1 — w M u z e u m K u j a w s k i m
w e W ł o c ł a w k u o t w a r t a została w y s t a
w a p n . „ Z a b y t k o w a rzeźba l u d o w a
w fotografii". Autorem
b y ł J a n Świderski.
I — w Gdańsku o t w a r t a została
pokonkursowa wystawa haftu ludo
wego regionów województwa. Z 400
p r a c nadesłanych n a k o n k u r s p o k a z a
no n a w y s t a w i e — 100.
I — w legnickim Muzeum Miedzi
c z y n n a była w y s t a w a p n . „ K o l o r o w o
P o w i ś l e " , n a której p o k a z a n o m a l o
w a n k i i w y c i n a n k i z Zalipia i okolic.
I — w Katowicach, w gmachu
W R Z Z c z y n n a b y ł a ogólnopolska w y
s t a w a r z e ź b y , m a l a r s t w a i g r a f i k i gór
ników. P o k a z a n o t u 110 p r a c w y b r a
n y c h z 3 6 5 , k t ó r e zostały nadesłano.
P r z y z n a n o n a g r o d y i wyróżnienia.
I — w Warszawie w T P S P otwar
t o w y s t a w ę rzeźb Bolesława S u s k i
z Budziska, pow. Łuków.
I — w L u b l i n i e rozstrzygnięty
został k o n k u r s z o r g a n i z o w a n y d l a mło
d y c h artystów w i e j s k i c h przez Żarz.
Gł. S T L , M u z e u m O k i ę g o w e i Z W
Z S M W w L u b l i n i e . N a k o n k u r s wpły
nęło p o n a d 150 p r a c .
l . I I — w Starej
Kordogardzie
w Łazienkach warszawskich o t w a r t a
została w y s t a w a p o k o n k u r s o w a p t .
„ T k a n i n y podwójne i s e j p a k i " , zorga
n i z o w a n a p r z e z Cepelię i T P S P w W a r szawio.
l . I I — w siodzibie Stowarzysze
nia Historyków S z t u k i w K r a k o w i e
o t w a r t a została w y s t a w a p n . „ I m p r o
wizacje fantastyczne Wojciecha G i z y " ,
n a której p o k a z a n o m a l a r s t w o t e g o
oryginalnego p l a s t y k a - a m a t o r a .
7 . I I — w T o r u n i u o t w a r t a została
wystawa p n . „Wielcy Polacy — i c h
ż y c i e i dzieło w rzeźbie l u d o w e j " . N a
wystawie
zaprezentowano
dorobek
k o n k u r s u zorganizowanego przez M K i S
oraz M u z e u m E t n o g r a f i c z n e w T o r u
n i u . W k o n k u r s i e udział b r a l i t y l k o
t w ó r c y z a p r o s z e n i , z k t ó r y c h 143 n a
desłało 653 p r a c e . N a w y s t a w i e p o k a
zano 2 1 0 p r a c 77 autorów. N a g r o d ę
I
otrzymał
Stanisław
Zagajewski
z Włocławka, n a g r o d y I I : M a r i a n
B r u d e k , Szczepan M u c h a , K a z i m i e r z
M a k o w s k i , Władysława P r u c n a l , Jaro
sław F u r g a ł a , S t e f a n G ł o w i a k , S t e f a n
F u s , Stanisław K o r p a , J ó z e f K a c z m a
rek. N a g r o d y I I I o t r z y m a l i : Włady
sław B ą k , W i n c e n t y K r a j e w s k i , G r z e
gorz
Szewczyk,
Tadeusz
Cąkała,
M a r i a n A d a m s k i , J a n i n a Gozdecka,
Stanisław Białos. P r z y z n a n o również
8 w y r ó ż n i e ń . W y d a n o okazały k a t a l o g .
17.11 — w W a r s z a w i e z o k a z j i
Opolskiej
Panoramy
XXX-lecia
o t w a r t o m . i n . wystawę „Twórczość
l u d o w a O p o l a " . N a estradzie występo
wały
zespoły
folklorystyczne, j a k
„ O p o l e " ,,Bierawianie" i „Dziergowice".
18.11 — w M u z o u m A r c h e o l o g i c z
n y m i Etnograficznym w Łodzi otwar
to wystawę p n . „Sztuka l u d o w a Pod
h a l a " , n a której p o k a z a n o 250 e k s p o
n a t ó w pochodzących ze z b i o r ó w M u
z e u m Tatrzańskiego w Z a k o p a n e m .
S c e n a r i u s z w y s t a w y opracowała m g r
H e l e n a Średniawa.
I I — w P ł o c k i m Ośrodku K u l t u r y
i S z t u k i czynna była Wojewódzka
Wystawa
Sztuki
Nieprofesjonalnej
„Płock 7 4 " . Komisarzem wystawy był
Stanisław W o j c i e c h K o s o w s k i z W o j .
Ośrodka K u l t u r y .
I I — w Łopusznej z o r g a n i z o w a n o
k o n k u r s p n . „ P r z ą d k i " , mający n a
c e l u p o d t r z y m a n i e t r a d y c j i przędzenia
w e ł n y i l n u o r a z popularyzację w y r o
bów l u d o w y c h .
I I — w Aleksandrowie K u j .
w P D K o t w a r t a została w o j e w ó d z k a
wystawa sztuki nieprofesjonalnej. Po
k a z a n o t u 131 p r a c w y b r a n y c h spo
śród 207 nadesłanych.
I I — w P D K w T u r k u rozstrzy
g n i ę t y został k o n k u r s d l a p l a s t y k ó w -amatorów W i o l k o p o l s k i . Nadosłano
162 p r a c e 38 autorów, z k t ó r y c h n a
g r o d y o t r z y m a l i : R o m a n Czeski z B u
k u , p o w . N . Tomyśl — nagr. I ;
H e n r y k Kukuć z D a k o w e j , p o w . N .
Tomyśl — nagr. I I ; Zofia M a r c i n i a k
z P r z y s i e k i Starej, p o w . Kościan —
nagr. I I I .
l . I I I — w galerii „Omega" w To
r u n i u o t w a r t o wystawę prac Teofila
Ociepki.
8 . I I I — w Młynie Z a m k o w y m
w Słupsku o t w a r t a została w y s t a w a
p n . „ S z t u k a l u d o w a w s i koszalińskiej
1945—1975".
1 5 . I I I — w T u r k u o t w a r t a zo
stała
pokonkursowa wystawa p n .
„ R z e ź b a plastyków-amatorów W i e l k o
p o l s k i " , n a której p o k a z a n o 7 9 p r a c
25 a u t o r ó w z t e r o n u w o j e w ó d z t w a .
O r g a n i z a t o r a m i w y s t a w y b y l i : Pałac
K u l t u r y w Poznaniu, P D K w T u r k u
oraz miejscowe T o w a r z y s t w o K u l t u
ralne p o d p a t r o n a t e m W y d z . Oświaty,
W y c h o w a n i a i K u l t u r y Urzędu P o
wiatowego.
1 7 — 2 3 . I I I w Warszawie z okazji
Poznańskiej
Panoramy
XXX-lecia
czynne były m . i n . w y s t a w y : wielko
polskich
instrumentów
ludowych
w G a l e r i i M D M oraz m a l a r s t w a Z y g
m u n t a Warczygłowy w Starej Korde
gardzie w Łazienkach.
1 7 . I I I — w Państwowym M u z e u m
Etnograficznym w Warszawie otwarta
została w y s t a w a p n . „ S z t u k a l u d o w a
w Х Х Х - l e c i u P R L " . W części I w y -
191
s t a w y p o k a z a n a została współczesna
s z t u k a l u d o w a , w cz. I I — i n s p i r a c j e .
Szczegółowe omówienie w y s t a w y za
m i e s z c z a m y w n u m e r z e . Scenariusz
opracował r e d . A l e k s a n d e r J a c k o w s k i ,
ekspozycję — K r z y s z t o f B u r n a t o w i c z .
2 0 . I I I — w Państw. M u z e u m E t
nograficznym w Warszawie o t w a r t y
został p o k a z p r a c p r z e z n a c z o n y c h n a
w y s t a w y , które z o r g a n i z o w a n e zostaną
w Belgii z okazji festiwalu p n . „Fol
klor europejski — 7 5 " .
N a w y s t a w i e warszawskiej zgro
m a d z o n o o k . 360 eksponatów, p o c h o
d z ą c y c h z 16 m u z e ó w e t n o g r a f i c z n y c h
z całego k r a j u .
2 6 — 2 8 . I I I — trwały I K r a p k o
w i c k i e T a r g i K r o s z o n k a r s k i e , w któ
r y c h u c z e s t n i c z y l i artyści l u d o w i z t e
renu p o w i a t u . T a r g i poprzedzone były
k o n k u r s e m , w k t ó r y m udział w z i ę ł o
p o n a d 50 artystów l u d o w y c h . N a g r o d y
I o t r z y m a l i : A n n a K o s t k a ze Ścigowa,
Elfryda Siemert z Choruli, Jerzy L i p k a
z G o g o l i n a ; n a g r o d y I I — Elżbieta
P o k u t a i M a r i a Labisz z M a l n i , Gerda
K l i m e k z K a m i e n i a Śl. o r a z E l ż b i e t a
Pazar z Obrowca.
N a g r o d y w wysokości 1.000, 7 0 0 ,
500 zł zostały u f u n d o w a n e p r z e z o p o l
ską Cepelię, U r z ą d W o j . i P o w .
w Krapkowicach.
I I I — w P D K w Kościerzynie
o t w a r t a została w y s t a w a r z e ź b y l u d o
wej i plastyków amatorów. P o k a z a n o
p r a c e 17 a u t o r ó w , m . i n . A d a m a Z w o lakiewicza i Apolinarego Pastwy.
I I I — w Galerii Sztuki Ludowej
„ F o l k l o r " w Białymstoku c z y n n a była
wystawa wycinanki kurpiowskiej arty
s t ó w z k o l n e ń s k i e g o : Stanisławy N i e dźwiedzkiej z B a b y , M a r i a n n y T r z c i n k a
z Serafina i M a r i a n n y K z e b k a z W y żegi.
I I I — w B y d g o s z c z y o d b y ł się
I I Wojewódzki Przegląd amatorskiej
S
U
M
M
twórczości
plastycznej.
Nadesłano
207 p r a c z d z i e d z i n y m a l a r s t w a , r z e ź b y
i grafiki.
I I I — w Muzeum Ceramiki w Bo
lesławcu c z y n n a b y ł a w y s t a w a p n .
„Malowane Powiśle". Pokazano t u
malowanki i wycinanki, malowane
skrzynie i hafty.
a t a k ż e m a l a r s t w o i grafikę plastyków-amatorów.
I — w T r o y e s ( F r a n c j a ) o d b y ł y się
D n i Francusko-Polskie, zorganizowane
przez T o w a r z y s t w o
France-Pologne.
W
sali reprezentacyjnej
merostwa
o t w a r t o z t e j okazji wystawę p n . „ O t o
P o l s k a " , n a której p o k a z a n o m . i n .
sztukę ludową.
I I I — w Słupsku, w M ł y n i e Z a m
k o w y m c z y n n a była w y s t a w a p n .
„Złotogłowie i w i e l o b a r w n y h a f t k a
szubski".
I I I — w P D K w Międzychodzie
c z y n n a była w y s t a w a m a l a r s t w a p l a s t y k ó w - a m a t o r ó w , n a której z a p r e z e n
t o w a n o d o r o b e k k o n k u r s u wojewódz
k i e g o . Spośród 2 4 4 p r a c nadesłanych
n a k o n k u r s p r z e z 65 a u t o r ó w j u r y z a
k w a l i f i k o w a ł o n a w y s t a w ę 110 o b r a
zów.
I I I — w Muzeum Mazowieckim
w P ł o c k u c z y n n a była p o k o n k u r s o w a
wystawa ceramiki artystycznej, na
której p o k a z a n o w y r o b y 15 a r t y s t ó w
z w o j . warszawskiego.
I I I — w T o r u n i u , w r a m a c h zor
ganizowanych przez M u z e u m E t n o
graficzne „Spotkań z f i o l k l o r e m " o d
b y ł a się w y s t a w a - k i e r m a s z a r t y s t ó w
podhalańskich: H e l e n y Roj-Gąsienica
i Zdzisława W a l c z a k a . W y s t ą p i l i t e ż
podhalańscy instrumentaliści i g a w ę
dziarze l u d o w i .
I I I — I V — w Muzeum Ziemi
K ł o d z k i e j c z y n n a była w y s t a w a s z t u k i
ludowej tego regionu.
Polska sztuka ludowa za granicq
17—24.111 w O s t r a w i e (CSRS),
w r a m a c h T y g o d n i a P r z y j a ź n i Czecho
słowacko-Polskiej c z y n n a b y ł a w y s t a
w a p n . „Sztuka l u d o w a n a Śląsku".
P o k a z a n o t u ceramikę, rzeźbę w w ę g l u ,
wyroby
ze s r e b r a , s t r o j e
ludowe,
A R I
E S
•
Inn*
I — z okazji inauguracji nowego
r o k u kulturalno-oświatowego w L u b l i
nie wręczono Medale Х Х Х - l e c i a P R L
t r z e m twórcom l u d o w y m : poecie —
Stanisławowi Buczyńskiemu z R o t o
r o w a , p o w . Hrubieszów, garncarzo
w i — Jerzemu W i t k o w i z Urzędowa,
p o w . Kraśnik oraz k o w a l o w i — E d
wardowi Bychawskiemu z Borowa,
pow. Krasnystaw.
Ministerstwo K u l t u r y i Sztuki
przyznało
odznaczenia
państwowe
czterem
twórcom l u d o w y m : Złoty
K r z y ż Zasługi o t r z y m a ł g a r n c a r z —
Eugeniusz
P i o t r o w s k i z Pułtuska,
S r e b r n e K r z y ż e Zasługi — Stanisław
K o r p a z R u d y , p o w . Sieradz — za
rzeźbę i m a l a r s t w o , Z o f i a
Wiechno
z Wierznowic, pow. Łowicz — za w y
c i n a n k i oraz M a r i a W o j t y ł a z Z a l i p i a ,
p o w . T a r n o w s k i e Góry — za malar
stwo.
15.11 — o d b y ł o się wręczenie d o
rocznych
nagród i m . J a n a
Pocka,
u f u n d o w a n y c h d l a twórców l u d o w y c h .
W
t y m roku nagrody otrzymali:
Stanisław B u c z y ń s k i — p o e t a , R o t o
rów, p o w . Hrubieszów; E d w a r d B y c h a w s k i — a r t . k o w a l , Borów, p o w .
R r a s n y s t a w ; Władysław Kamiński —
rzeźbiarz z B r z o z ó w k i , p o w . R o p
czyce; Jerzy W i t e k — a r t . garncarz,
Urzędów, p o w . K r a s n y s t a w . Nagrodę
zespołową o t r z y m a ł w i e j s k i k a b a r e t
„ R z e p " z Krzczonowa, pow. bychawski.
Р
Е
З
Ю
М
Е
SUMMARY O F A R T I C L E S
K s a w e r y
P i w o c k i — THE REMARKS ON T H E
QUESTION
OF T H E SO-CALLED
CONTEMPORARY
FOLK ART
P i w o c k i is r e m i n d i n g h i s e s s e n t i a l t h e o r e t i c a l p r i n c i p l e s
w h i c h are i n c l u d e d i n t h e p u b l i c a t i o n s : he is i d e n t i f y i n g
tho folk a r t i n Poland w i t h t h e arts a n d crafts, performed
b y t h e p e a s a n t s . H e feels t h i s i s a h i s t o r i c a l p h e n o m e n o n
a n d t h e genesis o f t h a t p h e n o m e n o n — i s r e a c h i n g — i n h i s
o p i n i o n — as f a r b a c k as t h e X V I t h c e n t u r y ; t h e m o s t
i m p o r t a n t c h a r a c t e r i s t i c s i n as f a r as t h e c o n t e n t s a n d t h e
style are concerned, have themselves developped i n t h e
X l X t h c e n t u r y . I t i s o n l y t h e n t h a t t h e class s e l f k n o w l e d g e
o n one h a n d , a n d t h e i m p r o v e m e n t o f t h e m a t e r i a l situa
t i o n — o n t h e other h a n d — allowed for t h e peasantry t o
develop artistic a c t i v i t y o f t h e i r o w n . I n t h e folk a r t o f the
X l X t h c e n t u r y m a n y r e m n a n t s o f t h e e a r l i e r epochs h a v e
been p r e s e r v e d , w h i c h a l l o w e d f o r t h e r o m a n t i c s t o seek f o r
192
the preslavic t r a d i t i o n s i n t h a t folk a r t , a n d t o believe i n
the unchangeable a n d a historical character o f t h a t a r t .
Contemporary folk artists are w o r k i n g for t h e urban
recipient w h i l e those o f earlier times have been satisfying
t h e r e q u i r e m e n t s o f t h e i r o w n m i l i e u a n d these r e q u i r e m e n t s
w e r e l a i d u p o n t h e genesis o f t h e f o l k a r t a c t i v i t y . T h e c h a n g e
o f t h e r e c i p i e n t h a s h a d a n i m p a c t n o t as m u c h o n t h e f o r m
o f t h e f o l k a r t , as o n t h e c o n t e n t s a n d t h e ideas o f t h e c h a
racter o f f o l k a r t ; t h a t already has h a d been visible i n t h e
period between t h e w o r l d wars. A m o n g t h e artistic a c t i v i t y
o f f o l k a r t i s t s , close s t i l l i n t h e e x p r e s s i o n a n d because o f
m e n t a l i t y represented, t o t h e a r t o f the X l X t h century, t h e
f i r s t s i g n o f t h e changes c o m i n g , w a s s t r o n g i n d i v i d u a l i z a
t i o n o f t h e f o r m a n d i t s expressive characteristics — i t s o w n
e n v i r o n m e n t h a s been a l r e a d y n o t p r e s s i n g f o r a n y c o r r e c
t i o n s . A t t h e same t i m e , t h e a r t p e r f o r m e d , b y t h e p e a s a n t r y
for t h e i r o w n purposes begins t o become m o r e a n d m o r e
,,c h e a p " as f a r as a r t i s t i c g o o d t a s t e i s c o n c e r n e d , t e n d s