0d62460486c356d59bfab809507ba84f.pdf
Media
Part of Spis treści / ETNOGRAFIA POLSKA 1992 t.36 z.1
- extracted text
-
INSTYTUT
ARCHEOLOGII
I
POLSKIEJ
A K A D E M I I
ETNOLOGII
NAUK
E T N O G R A F I A POLSKA
XXXVI
Zeszyt 1
Warszawa
1992
REDAKTOR: WANDA PAPROCKA
SEKRETARZ REDAKCJI: IWONA KABZjNSKA-STAWARZ
Członkowie Rady Redakcyjnej: María Biernacka, Mirosława Drozd-Piasecka,
Zbigniew Jasiewicz, Andrzej Stawarz, Anna Zambrzycka-Kunachowicz
Adres Redakcji: 00-140 Warszawa, AJ. Solidarności 105
Etnografia Polska © Copyright 1992. All Rights Reserved
All Papers and Photos are copyright to their authors and to Etnografia Polska
Printed in Poland
PL ISSN 0071-1861
Skład i druk:
Zakład Wydawniczy Letter Quality
01-026 Warszawa, Anielewicza 25 m. 104, 96, tel. 381488, 38 2627
Zam. nr 49/92. Objętość 18,5 ark. wydawn. Nakład 900 egz. Papier offset 80 g
SPIS TREŚCI
Od Redakcji
5
ARTYKUŁY
Część I
Jolanta W r o ń s k a -Definicje etnografii i etnologii w polskich encyklopediach z drugiej
połowy X I X i początku XX wieku
Definitions of Ethnography and Ethnology in Polish Encyclopaedies from the
second half of 19th and the beginning of 20th с
Po со nam antropologia? - Sławoj Szynkiewicz
7
20
21
Część II
Mirosława D r ozd-Pi a seek a - Konflikt pozytywny Lewisa A. Coserá
Marian Grzegorz G e r l i c h - Współczesne podziały górnośląskiej zbiorowości regional
nej jako problem etnograficzny
Ethnographical Aspects of Contemporary Division of High Silesian Communities
Janusz M u c h a - Konflikt, symbioza, izolacja. Stosunki etniczne na polskim
Podkarpaciu
Conflict, Symbiosis and Isolation. Ethnic Relations in the Polish Part of the
Carpathian Region
Andrzej W o ź n i a k - Z dziejów gruzińskiej diaspory w Polsce
An Outline of the History of Georgian Diaspory in Poland
Dagnosław D e m ski - Niektóre problemy pogranicza kulturowego na przykładzie
społeczności pasterskich z północno-zachodnich Indii
Some Problems of Cultural Frontier in the Case of Pastoral Communities from
North-West India
Danuta Stasik - Wybrane aspekty kontaktu kultur w literaturze hindi
Selected Aspects of Culture Contact in Hindi Literature
25
35
62
65
79
81
97
99
117
119
134
Część III
Iwona K a b z i ń s k a - S t a w a r z - Nic w przyrodzie nie ginie
Nothing Gets Lost in Nature
135
157
RECENZJE I OMÓWIENIA
[Etnologia w rozterkach.] Metodologiczne problemy badań nad kulturą i tradycją, red.
T. Karwicka, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Toruń 1991 - Barbara
Olszewska-Dyonizidk
161
Ewa Nowicka, Świat człowieka - świat kultury. Systematyczny wykład problemów
antropologii kulturowej, Warszawa 1991, PWN - Barbara Olszewska-Dyoniziak
Barbara Olszewska-Dyoniziak, Człowiek - kultura - osobowość. Wstęp do klasycznej
antropologii kultury, Kraków 1991, ss. 297 - Teresa Konvička
Jerzy Damrosz, Rozwój pojęć podstawowych w polskiej nauce o kulturze ludowej do
1939 roku, Wrocław 1988, Ossolineum, ss. 183 - Aleksander Lipski
Andrzej Sakson, Mazurzy - społeczność pogranicza. Przedmowa Jana Szczepańskiego,
Poznań 1990, Wydawnictwo Instytutu Zachodniego Ziemie Zachodnie - Studia
i Materiały Nr 15, ss. 342 - Iwo Nowak
Krzysztof Renik, Podpolnicy. Rozmowy z ludźmi Kościoła na Litwie, Łotwie, Białorusi
i Ukrainie 1990-1991, Warszawa 1991, Oficyna Przeglądu Powszechnego, ss. 350
- Iwona Kabzińska-Stawarz
Zaolzie. Studia i materiały z dziejów społeczności polskiej w Czecho-Słowacji, M.G.
Gerlich, D.K. Kadłubiec (red.), Katowice 1992, ss. 115 - Andrzej Stawarz
J. Ligęza, Dzieła, 1.1, Katowice 1991, ss. 176, t. П, Katowice 1992, ss. 126+96+152+10
nlb. - Andrzej Stawarz
The Conservation of Culture: Folklorists and the Public Sector, Burt Feintuch (ed.),
Lexington: The University Press of Kentucky 1988, ss. 288 - Anna Brzozowska-Krajka, Wiesław Krajka
Vladimir Vaclik, Lidové Betlémy v Cechách a na Moravě, Praha 1988, wyd. Vyšehrad, ss.
127, ilustr. — Mirosława Drozda-Piasecka
P. Salner a kolektiv, Taká bola Bratislava, Bratislava 1991, ss. 199 - Andrzej Stawarz
Svod étnografičeskich ponjatij i terminov. Ětnografija i smežnye discipliny. Ětnografičeskie subdyscypliny. Školy i napravlenija. Metody, Moskva 1988, ss. 223 - Iwona
Kabzińska-Stawarz
Etnologia Europae Centralis. Časopis pro národopis sřední, východní a jihovýchodní
Evropy, Nr 1 :1992, ss. 93
167
175
180
187
191
196
197
199
209
213
215
217
NEKROLOGI
Ion Vládutiu (30.01.1929-11.10.1991) - Zofia Szromba-Rysowa, Danuta Tylkowa . . . .
221
Redakcja pragnie przeprosić dr Olgę Goldbergową za błąd w tytule jej artykułu, zamiesz
czonego w t. 35, z. 2 naszego pisma. Tytuł powinien brzmieć: „Księga pamięci a mit żydowskiego
miasteczka".
Etnografia Polska is regularly listed in the International Current Awareness Service: Anth
ropology. Selected material is indexed in the International Bibliography of Social and Cultural
Anthropology
Szanowni Państwo!
Proponowane Państwu artykuły i recenzje jeszcze wyraźniej niż dotych
czas nawiązują do spraw ważnych dla całego środowiska, wobec których
trudno pozostać obojętnym. Już rzut oka na zawartość Zeszytu wskazuje, iż
znajdujemy się w punkcie zwrotnym, w momencie przełomu, który może
mieć istotne znaczenie dla przyszłości naszej dyscypliny.
Sprawą pierwszorzędną jest trwająca dziś dyskusja nad adekwatnością
nazwy: etnografia, etnologia, antropologia społeczna, kulturowa... do ja
kości, charakteru i zakresu prac prowadzonych w polskich placówkach
mających w nazwie te właśnie terminy. Pociąga to za sobą nie tylko
konieczność samookreślenia się, zdefiniowania uprawianego zawodu, lecz
także usytuowania siebie i swoich prac na peryferiach lub w centrum
nauki światowej, wreszcie - odpowiedzi na pytanie, czy mieszczą się one
w tradycyjnym sposobie pojmowania naszej dyscypliny, czy też wnoszą
coś nowego, inspirującego, choćby propozycje nowatorskiego przedstawienia
dotychczasowych osiągnięć etnologów i reprezentantów innych, bliskich
etnologii dyscyplin.
Zwiastunem zarysowania się nowego obszaru zagadnień jest prezentowa
ny blok artykułów, które łączy wspólny motyw: konflikt, kwestia życia na
pograniczu, współistnienia różnych grup etnicznych. Jesteśmy dziś świad
kami szczególnego zainteresowania tego typu sprawami. Mówi się o nich
jednak głośno przede wszystkim w aspekcie polityczno-ekonomicznym
(kwestia regionów, praw mniejszości, swobód religijnych itp.). Zbyt słabo
słyszalny jest natomiast w Polsce głos etnologów i innych badaczy kultury.
Z jednej strony jest to zapewne wynikiem świadomego unikania spraw
wymagających zagłębienia się w politykę, z drugiej - konieczności prze
prowadzenia badań, nabrania dystansu, odczekania, zanim wyciągnie się
wnioski i ogłosi generalne wyniki prac o nie tylko naukowym znaczeniu.
Redakcja pragnie kontynuować tematykę tzw. pogranicza, interakcji
i konfliktów kulturowych, współżycia różnych grup etnicznych, kultur i sub
kultur, rozmaitych odcieni relacji: swój - obcy. W kwestiach tych nie padły
jeszcze ostatnie słowa, a czas, w którym żyjemy jest wyraźną cezurą od
dzielającą przeszłość od stającej się na naszych oczach przyszłości, wyras
tającej z konkretnego podłoża, nierzadko tak bardzo obrosłego milczeniem.
6
Będziemy Państwu wdzięczni za ewentualne artykuły, komunikaty, in
formacje o konferencjach, recenzje z ukazujących się prac poświęconych
wymienionym zagadnieniom. Nie znaczy to, oczywiście, że rezygnujemy
z innych tematów!
Niestety, musimy też wspomnieć o kolejnym - tym razem bolesnym
- sygnale zmian. Otóż, środki jakie otrzymaliśmy na druk kolejnych rocz
ników nie pozwoliły nam na wypłacenie honorariów autorskich. Zdajemy
sobie sprawę z negatywnych konsekwencji takich decyzji (podjętych poza
Redakcją) dla losu publikacji naukowych i środowiska. Wierząc, że jest to
tylko przejściowy objaw kryzysu - tym goręcej pragniemy podziękować
Autorom, którzy zdecydowali się wydrukować swoje artykuły i recenzje
bezpłatnie.
Redakcja