61dfe631a1937f3dc4f49d840a1d6371.pdf
Media
Part of Kronika / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1977 t.31 z.4
- extracted text
-
K
R
O
N
I
IV-VI
Imprezy folklorystyczne i regionalne
7—9.V — z okazji D n i W r o c ł a w i a
o d b y ł a się w t y m m i e ś c i e I I „ C e p e l i a d a " .
W z i ę ł o w niej u d z i a ł 36 s p ó ł d z i e l n i
cepeliowskich z terenu c a ł e g o
kraju,
a 24 a r t y s t ó w l u d o w y c h d e m o n s t r o w a ł o
swoje u m i e j ę t n o ś c i . N a estradzie kon
certowały
zespoły
ludowe:
„Juhasi"
z Czarnego Dunajca, „ K u r p i a n k a " z K a
d z i d ł a , „ Z l o t y R ó g " z K r a k o w a oraz
„Pilsko".
*
*
15.V — w M P i K w L u b l i n i e o d b y ł y
się t a r g i S z t u k i L u d o w e j , zorganizowane
przez S T L i M u z e u m O k r ę g o w e (Dział
Etnograficzny).
Targom
towarzyszyły
p o k a z y ludowego r ę k o d z i e ł a oraz w y s t ę p y
kapeli ze Skrobowa, z e s p o ł u wokalno-instrumentalnego „ P o c z t y l i o n k i " i zna
nego kowala, a p r z y t y m g a w ę d z i a r z a —
Bronisława Pietraka.
4 — 1 2 . V I — w Ciechocinku o d b y w a ł
się V I F e s t i w a l F o l k l o r u K u j a w . W ra
m a c h imprezy o t w a r t o w y s t a w ę r z e ź b y
ludowej K u j a w , k o n c e r t o w a ł y z e s p o ł y
wokalno-instrumentalne z K o w a l a , Sta
rego B r z e ś c i a , Radziejowa,
Lubania,
P i l i c h o w a , kapele ludowe i g r u p y folk
lorystyczne z L i p n a i Radomie. Zorgani
zowano kiermasz s z t u k i ludowej regionu
i p o k a z y zdobienia fajansu z W ł o c ł a w k a .
*
*
*
16.V — w Bydgoszczy, z okazji
30-lccia d z i a ł a l n o ś c i Robotniczej Spół
dzielni W y d a w n i c z e j „ P r a s a — K s i ą ż k a —
R u c h " , zorganizowano w P a r k u L u d o
w y m festyn, w czasie k t ó r e g o o d b y ł się
m . i n . j a r m a r k s z t u k i ludowej.
*
22.V — w W D K w E l b l ą g u o d b y ł
się I I I W o j e w ó d z k i Kiermasz T w ó r c z o ś c i
Ludowej i Przemyślu
Artystycznego.
W kiermaszu wzięło u d z i a ł ok. 40 t w ó r
c ó w l u d o w y c h z terenu w o j e w ó d z t w a .
Zaprezentowali oni prace z dziedziny
r z e ź b y ludowej, t k a n i n y a r t y s t y c z n e j ,
hafciarstwa, k o r o n k a r s t w a , w y c i n a n k a r
stwa, garncarstwa, m a l a r s t w a i i n .
S p o ś r ó d u c z e s t n i k ó w nagrody o t r z y
mali: Anna Kiertyczak z
Głębocka
i M a r i a J a ś k i e w i c z z K w i d z y n a za h a f t y ,
Stanisław Białczak" z Fromborka
za
r z e ź b ę w drewnie, L u d w i k D m o c h o w s k i
z K w i d z y n a za m a l a r s t w o , M a r i a n n a
K a p k a z Barcic za w y c i n a n k i , H e n r y k
G ó ź d ź z T o l k m i c k a za r z e ź b ę , A d a m
P i o t r o w s k i z Susza za m a l a r s t w o , Jerzy
W i ś n i o r o w s k i z P r a b u t za r z e ź b ę .
W r a m a c h K i e r m a s z u o d b y ł się t e ż
p r z e g l ą d z e s p o ł ó w p i e ś n i i t a ń c a oraz
w y s t ę p y kapel.
29.V — na P I . D e f i l a d w Warszawie
dorocznym j u ż zwyczajem o d b y ł a się
V I „ C e p e l i a d a " . O p r ó c z kiermaszu w y
r o b ó w „ C e p e l i i " oraz prac c z ł o n k ó w S T L
a r t y ś c i l u d o w i d e m o n s t r o w a l i swoje umie
A
1977
j ę t n o ś c i , a s p ó ł d z i e l n i e cepeliowskie „ M o
da i S t y l " oraz „ P o z i o m " p r e z e n t o w a ł y
modele inspirowane w z o r n i c t w e m ludo
w y m . W y s t ę p o w a ł y r ó w n i e ż cepeliowskie
zespoły pieśni i t a ń c a , jak: „ P o d h a l e " ,
„ O p o c z n o " , „ K a m i o n k a " . Po raz pierw
szy wzięły u d z i a ł w „ C e p e l i a d z i e " człon
kinie K ó ł G o s p o d y ń
Wiejskich
(ok.
100 o s ó b ) , d e m o n s t r u j ą c prace z a r ó w n o
ludowe, j a k i t y p o w o amatorskie, nie
j e d n o k r o t n i e na bardzo n i s k i m poziomie
a r t y s t y c z n y m . I s t o t n e wydaje się j e d n a k
t o , że po raz pierwszy obok selekcjono
wanych wyrobów „Cepelii" m o ż n a było
z o b a c z y ć prace r z e c z y w i ś c i e o b s ł u g u j ą c e
ś r o d o w i s k o wiejskie. J e ś l i eksperyment
nie p r z y s ł u ż y ł się u g r u n t o w a n i u r a n g i
s z t u k i ludowej, to b y ł jednak w a ż n y
dla e t n o g r a f ó w i w szystkich, k t ó r y c h
interesuje rzeczywista sytuacja s z t u k i
ludowej w k r a j u .
2 4 . I V — w K a l i s z u o d b y ł się koncert
laureatów I I Woj. Przeglądu Amator
skiego R u c h u A r t y s t y c z n e g o . W y s t ą
p i ł y m . i n . nagrodzone z e s p o ł y folklo
rystyczne i regionalne.
K
4 , 5 . V I — w Z u b r z y c y G ó r n e j na
Orawie o d b y ł o się Pasterskie Ś w i ę t o ,
organizowane corocznie z
inicjatywy
M u z e u m Etnograficznego p r z y współ
pracy
z Woj.
Ośrodkiem
Kultury,
Z W ZSMP w N o w y m Sączu i Gminnym
Ośrodkiem w Jabłonce. Impreza
ta,
m a j ą c a na celu wskrzeszenie i zapre
zentowanie d a w n y c h z w y c z a j ó w , b y ł a
zarazem p r z e g l ą d e m z e s p o ł ó w
folklo
r y s t y c z n y c h regionu.
1 1 — 2 4 . V I — w O s t r o ł ę c e o d b y ł y się
tradycyjne D n i Folkloru Kurpiowskiego,
zorganizowane w ramach a k c j i
pod
hasłem
„Człowiek—Praca.—Twórczość".
O t w a r c i a i m p r e z y d o k o n a ł prezydent
miasta, p o d k r e ś l a j ą c j a k wysokie zna
czenie p r z y w i ą z u j ą w ł a d z e polityczno-administracyjne O s t r o ł ę k i do k u l t y w o
wania t r a d y c j i regionalnych ziemi k u r
piowskiej.
W programie „ D n i " o d b y ł a się
m . i n . defilada k u r p i o w s k i c h z e s p o ł ó w
regionalnych, j a r m a r k s z t u k i l u d o w e j ,
a w Muzeum Okręgowym w Ostrołęce
została otwarta wystawa pn. „ T w ó r
czość l u d o w a K u r p i B i a ł y c h " .
*
17,18.VI - - w P o z n a n i u zorganizo
wano J a r m a r k Ś w i ę t o j a ń s k i , w programie
którego występowały m . in. zespoły
ludowe r e p r e z e n t u j ą c e folklor r ó ż n y c h
r e g i o n ó w . W r a m a c h i m p r e z y o d b y ł a się
również „Cepeliada".
*
19. V I — na d z i e d z i ń c u M u z e u m
Etnograficznego w T o r u n i u o d b y ł się
kiermasz w y r o b ó w l u d o w y c h z r ó ż n y c h
regionów kraju.
*
23,24.VI — na L c d n i c y k . Gniezna
o d b y ł a się impreza f o l k l o r y s t y c z n a „ N o c
K u p a ł y " . W i d o w i s k o o b r z ę d o w o zapre
zentowali a k t o r z y T e a t r u Polskiego w
Poznaniu, w y s t ę p o w a ł y z e s p o ł y i kapele
ludowe, zorganizowano t e ż j a r m a r k w y
robów ludowych.
23— 2 6 . V I — w Ż y w c u i U j s o ł a c h
o d b y ł się kolejny
doroczny F e s t i w a l
F o l k l o r u G ó r a l i Polskich — Ż y w i e c 77,
impreza m a j ą c a na celu k u l t y w o w a n i e
i propagowanie k u l t u r y łudow-ej wszyst
k i c h g ó r a l s k i c h grup e t n i c z n y c h zamiesz
k u j ą c y c h na terenie Polski.
D o u d z i a ł u w tegorocznym Festiwalu
zgłosiło się p o n a d 40 regionalnych zespo
łów p i e ś n i i t a ń c a oraz kapel g ó r a l s k i c h .
J u r y o c e n i a ł o w y s t ę p y w trzech g r u p a c h :
w kategorii zespołów
autentycznych,
a r t y s t y c z n i e opracowanych i stylizowa
nych.
Z okazji F e s t i w a l u zorganizowano
szereg imprez t o w a r z y s z ą c y c h , m . i n .
na jeziorze Ż y w i e c k i m „ F o r u m F o l k l o
r y s t y c z n e " , „ Ś w i ę t o j a n k i " oraz „ W i e
czór zbratania serc g ó r a l s k i c h " . J e d n ą
z dodatkowych atrakcji był „ J a r m a r k
góralski" odbywający
się w
Żywcu.
*
24— 2 6 . V I — w P ł o c k u o d b y ł się X I
Ogólnopolski Festiwal Folkloru i Sztuki
Ludowej.
W programie tej
wielkiej
imprezy, w k t ó r e j u d z i a ł wzięło ok.
1.500
uczestników,
koncertowały
22
z e s p o ł y ludowe, folklorystyczne i regio
nalne oraz kapele l u d o w e ; o d b y ł y się
kiermasze: s z t u k i ludowej,
pierników
żywieckich, ludowych potraw i napojów.
Otwarte zostały wystawy: „ S z t u k a lu
dowa we w s p ó ł c z e s n y m w n ę t r z u " , w y
stawa prac tegorocznych l a u r e a t ó w na
grody
i m . Kolberga
oraz
wystawa
f o t o g r a m ó w Janusza K r i p p e n d o r f a p n .
„ S p o t k a n i e z p ł o c k i m festiwalem".
P o n a d t o zorganizowano spotkanie
z postaciami l u d o w y m i i l a u r e a t a m i
nagrody i m . Kolberga, k t ó r y m uro
czyście w r ę c z o n o na d z i e d z i ń c u M u z e u m
nagrody, a na z a k o ń c z e n i e F e s t i w a l u
zademonstrowano
widowisko
folklo
rystyczne „ N o c K u p a ł y " , po k t ó r y m
o d b y ł y się t r a d y c y j n e
„Wianki"
na
Wiślo z p o k a z a m i
pirotechnicznymi.
W przeglądzie zespołów nagrodę I
(10.000 zł) o t r z y m a ł Z e s p ó ł F o l k l o r y s
t y c z n y „ J a w o r z n i k " z B ę d z i n a , 2 nagro-
24,9
I
w Ł o m ż y i Ostrołęce, Związek
Sp.
R ę k o d z i e ł a Ludowego i Artystycznego.
T o w . M i ł o ś n i k ó w Ziemi
Kurpiowskiej
i Gminny Ośrodek K u l t u r y w Łysych,
N a k o n k u r s z g ł o s z o n o p o n a d 100
p a l m i ok. 200 pisanek w y k o n a n y c h
przez kurpiowskich t w ó r c ó w l u d o w y c h .
N a g r o d y za p a l m / o t r z y m a ł y : Helena
M o ż d ż e ń z Ł y s y c h , K r y s t y n a , Urszula
i L e o k a d i a Szmigiel z Serafina, Elżbieta,
Oślicka, C z e s ł a w a K o n o p k a z K a d z i d ł a ,
J a n i n a Chrostek z T a t a r , Teresa Piankowska i B o l e s ł a w a B a l d y g a z K a d z i d ł a .
Nagrody
za
pisanki
otrzymały:
Maria Spodek z Pniewa, C z e s ł a w a K o
n o p k a z K a d z i d ł a , Barbara B a k u ł a ze
S t r z a ł e k , C z e s ł a w a K a c z y ń s k a z Piasecz
nicy. M a r y l a T y c z B i a ł o u s Lasek.
*
1 2 . I V — w M u z e u m Z i e m i Sochaczewskiej o t w a r t o w y s t a w ę „ W o j s k o
polskie w r z e ź b i e l u d o w e j " , p r z y g o t o w a n ą
przez P a ń s t w o w e M u z e u m Etnograficzne
w Warszawie.
II.
1. Z F e s t i w a l u w K a z i m i e r z u
W i s ł ą , 1977 r.
naci
Fot.: J . blagierski
d y I I (po 7.500 zł) — Regionalny Z e s p ó l
P i e ś n i i T a ń c a „ C e k ó w " z Cekowa, w o j .
kaliskie oraz Zespól R e g i o n a l n y z Kłę
bowa, Moj. z i e l o n o g ó r s k i e . N a g r o d ę I I I
(5.000 zl) o t r z y m a ł Z e s p ó ł F o l k l o r y s
t y c z n y z M ę c i n k i , w o j . legnickie. Pozo
s t a ł e z e s p o ł y o t r z y m a ł y d y p l o m y uczest
nictwa w X I Ogólnopolskim Festiwalu
Folkloru i Sztuki Ludowej w Płocku.
*
V I — w M u z e u m W s i Opolskiej
w B i e r k o w i c a c h o d b y ł się festyn l u d o w y
p n . „ W i e ś opolska w t a ń c u i p r z y ś p i e w
ce". W programie w y s t ą p i ł y z e s p o ł y :
„ D z i ó b k i " z Biestrzennika, „ S i k o r k i " ,
z Chobia, „ D y l a k o w i a n k i " z D y l a k ,
ś p i e w a c y z Osowca, kapela ludowa ze
Starej K u ź n i , m u z y c y z k o m b i n a t u P G R
Namysłów.
*
3 0 . V I — 3 . V I I — w Kazimierzu nad
W i s ł ą o d b y ł się X I O g ó l n o p o l s k i Festi
wal Kapel i Śpiewaków
Ludowych.
Festiwal z o s t a ł zainaugurowany g ł ó w n y m
koncertem p n . „ O d K a s z u b do P o d h a l a " ,
k o n t y n u o w a n y m d n i a n a s t ę p n e g o , po
n a d t o na M a ł y m R y n k u o d b y ł się k o n
kurs „ B o s e j n ó ż k i " i „ D u ż y — M a ł y " ,
a w D o m u Stowarzyszenia A r c h i t e k t ó w
koncert poezji i m u z y k i ludowej oraz
w M D K „Nocne
muzykowanie"
improwizacje m u z y k ó w l u d o w y c h . Z oka
zji Festiwalu otwarto kilka wystaw,
zorganizowano kiermasz sztuki ludowej
i W i e c z ó r G a w ę d L u d o w y c h p r z y ognisku.
O p r a w ę p l a s t y c z n ą F e s t i w a l u i deko
r a c j ę miasta p r o j e k t o w a ł znany sceno
graf A d a m K i l i a n .
Wystawy i konkursy
3 . I V — w M u z e u m W s i Opolskiej
w Bierkowicach otwarta została wystawa
p n . „ P l a s t y k a o b r z ę d o w a regionu nowo
sądeckiego".
3 . I V — we wsi Ł y s e , w o j . ostro
ł ę c k i e , o d b y ł się doroczny k o n k u r s na
p a l m y i pisanki wielkanocne. Organiza
t o r a m i k o n k u r s u b y l i : Muzea O k r ę g o w e
250
I V — w Muzeum w
Pułtusku
o t w a r t a b y ł a w y s t a w a prac ceramicz
n y c h ludowego garncarza Eugeniusza
Piotrowskiego.
I V — w W D K w Bydgoszczy o d b y ł
się p r z e g l ą d p l a s t y k i a m a t o r s k i e j , w k t ó
r y m u c z e s t n i c z y ł o 60 a u t o r ó w , z g ł a s z a j ą c
w sumie 600 prac. J u r y
przyznało
nagrody i w y r ó ż n i e n i a . Najlepsze z nade
s ł a n y c h prac zaprezentowano na wysta
wie zorganizowanej w W D K .
2.V — w K r a k o w s k i m D o m u K u l t u
r y o t w a r t a z o s t a ł a wystawa p r e z e n t u j ą c a
dorobek
Woj.
Przeglądu
Twórczości
Nieprofesjonalnej. W y s t a w i o n o t u ok.
50 r z e ź b i 140 o b r a z ó w — 68 a u t o r ó w
z czego 80 prac w y t y p o w a n o na I I
Triennale S z t u k i Nieprofesjonalnej we
Wrocławiu.
*
*
T
15.IV — w Państw owym Muzeum
E t n o g r a f i c z n y m w Warszawie o t w a r t o
wystawę
„Twórczość
nieprofesjonalna
w grafice i plakacie wdoskim", zorgani
zowaną, p o d p a t r o n a t e m włoskiego I n s t y
t u t u K u l t u r y , a p r z y g o t o w a n ą przez
galerię „ L a F e l u c a " w R z y m i e .
7.V — w M u z e u m w
Gliwicach
otwarto pokonkursową wystawę twór
czości nieprofesjonalnej p n .
„Gliwice
w malarstwie i grafice". Organizatorami
b y l i : W o j . O ś r o d e k K u l t u r y — filia
w Gliwicach, T o w . P r z y j a c i ó ł Gliwic
oraz M u z e u m .
*
*
28. I V — w K l u b i e M P i K w Z d u ń s k i e j
W o l i o t w a r t o w y s t a w ę „ T r o n y i insygnia
wodzowskie dawnej A f r y k i " , p r z y g o t o
w a n ą przez P a ń s t w o w e M u z e u m E t n o
graficzne w Warszawie. W y s t a w ę prze
niesiono w czerwcu do M u z . Archeolo
gicznego w G d a ń s k u .
*
IV
—
w Muzeum
Okręgowym
w Siedlcach zorganizowana z o s t a ł a w y
stawa p n . „ W y c i n a n k a ludowa z regionu
kołbielskiego i Powiśla Garwolińskiego".
Wystawa przygotowana została przy
pomocy K o l a Folklorystycznego stu
d e n t ó w p o l o n i s t y k i W S P w Siedlcach
(pod kier. mgr. Antoniego Ś l e d z i e w s k i e go), k t ó r z y w czasie u b i e g ł o r o c z n y c h
wakacji p r o w a d z i l i p e n e t r a c j ę t e r e n o w ą :
w efekcie doskonale przeprowadzonej
a k c j i M u z e u m o t r z y m a ł o ok. 700 prac
od 20 w y c i n a n k a r e k . W w y n i k u bardzo
wysokiego p o z i o m u w y c i n a n e k , najlep
szym przyznano nagrody.
13. V — w D o m u K u l t u r y w Myśle
nicach o t w a r t a z o s t a ł a I I I w o j e w ó d z k a
w y s t a w a pokonkursowa,
tradycyjnych
o z d ó b b i b u ł k o w y c h p n . „ K w i a t y Pol
skie". Organizatorami b y l i : U r z ą d Miasta
i G m i n y , Miejski D o m K u l t u r y w Myśle
nicach oraz K l u b P l a s t y k ó w A m a t o r ó w
i Twórców Ludowych.
*
14. V — w P a ń s t w o w y m M u z e u m
E t n o g r a f i c z n y m w Warszawie o t w a r t o
w y s t a w ę r z e ź b w drewnie I p o l i t a s a
U ż k u r n i s a . z o r g a n i z o w a n ą p r z y współ
udziale Z G T P P R .
*
20.V — w K i e l c a c h o t w a r t a z o s t a ł a
wystawa,
na
której
zaprezentowano
dorobek P r z e g l ą d u P l a s t y k i A m a t o r ó w
w o j . kieleckiego. N a P r z e g l ą d w p ł y n ę ł o
200 prac 52 a u t o r ó w , z czego j u r y za
k w a l i f i k o w a ł o na w y s t a w ę w o j e w ó d z k ą
113 prac.
*
I V — w parczewskim D o m u K u l t u r y
(woj. bialskopodlaskie) czynna b y ł a po
k o n k u r s o w a w y s t a w a pisanek. W kon
kursie u d z i a ł wzięło 26 o s ó b , z k t ó r y c h
nagrody I o t r z y m a ł y : za p i s a n k i zdobione
woskiem — M a r i a A b r a m i u k o w a z Chmie Iowa, za pisanki drapane —
Maria
K r a b i k z G r ó d k a ; n a g r o d y I I — Stefania
Borzym z Kopiny i Stanisława Karbik
z Gródka.
*
IV
—
w
Galerii
Współczesnej
S z t u k i L u d o w e j w N o w y m T a r g u czynna
b y ł a w y s t a w a h a f t ó w s p ó ł d z i e l n i ,,Makowianka".
*
I V — w M u z e u m Ziemi W i e l u ń s k i e j
w W i e l u n i u czynna b y ł a w y s t a w a p n .
„ H a f t i t k a n i n a sieradzka".
*
26.V — w P a ń s t w o w y m M u z e u m
E t n o g r a f i c z n y m w Warszawie o t w a r t a
została pokonkursowa wystawa pn, „ R o
dzina w polskiej sztuce l u d o w e j " . Orga
n i z a t o r a m i k o n k u r s u b y l i : ,,Gromada—
R o l n i k P o l s k i " , P a ń s t w . M u z . Etnograf,
w Warszawie oraz „ C e p e l i a " , Z a r z ą d
Gł. Z w . Zaw. P r a c o w n i k ó w R o l n y c h ,
STL,
Zarząd
Gł. Z S M P ,
Centralny
Związek Kółek Rolniczych.
N a k o n k u r s n a d e s ł a n o 2.100 prac
240 a u t o r ó w , z czego j u r y , pod przewod
n i c t w e m prof. dr. R o m a n a Reinfussa,
z a k w a l i f i k o w a ł o na w y s t a w ę 174 prace
55 t w ó r c ó w i p r z y z n a ł o n a g r o d y n a s t ę
p u j ą c e : w dziedzinie r z e ź b y — n a g r o d ę I I
o t r z y m a ł E d w a r d K o ł a c z ze Szczecina,
nagrody
III —
Bronisław
Chojęta
z A d a m o w a , w o j . siedleckie,
Maria
Chudoba z B y t o m i a ( r z e ź b a w w ę g l u ) ,
S t a n i s ł a w Majewski ze Sternalic, w o j .
c z ę s t o c h o w s k i e , Szczepan M u c h a ze wsi
Szale, w o j . sieradzkie, Tadeusz Ż a k
ze wsi Ł a z y , w o j . kieleckie.
W dziedzinie r z e ź b y
ceramicznej
n a g r o d ę I I o t r z y m a ł Stefan K w a p i s z
z R ę d o c i n a , w o j . kieleckie, nagrody
III
— Czesław A m b r o ż k i e w i c z , Z y g
f r y d Gajewski i Jerzy W i t e k — wszyscy
z TJrzędowa-Bęczyna.
W dziedzinie m a l a r s t w a na szkle
n a g r o d ę I o t r z y m a ł a E w e l i n a Pęksowa,
z Zakopanego, n a g r o d ę I I — J o l a n t a
P ę k s o w a z Zakopanego.
W dziedzinie t k a n i n y nagrody I I
o t r z y m a ł y : Janina Buraczyk z Korycina,
w o j . b i a ł o s t o c k i e , R o m u a l d a Puzanowska z M a r c h e l ó w k i , w o j . b i a ł o s t o c k i e ,
nagrody I I I — Jadwiga Hniedziejko
z T r o f i m ó w k i , w o j . b i a ł o s t o c k i e , Regina
Maselbas z W a s i l ó w k i , w o j . b i a ł o s t o c k i e ,
A p o l o n i a Michnowicz z S i t a w k i , w o j .
białostockie.
W dziedzinie w y c i n a n k i n a g r o d ę I I I
o t r z y m a ł a Agnieszka Majer ze Z ł a k o w a
Borow ego, w o j . skierniewickie.
Ponadto p r z y z n a n o szereg w y r ó ż
nień.
Scenariusz w y s t a w y opracow-ała m g r
Halina Olędzka, autorem
ekspozycji
byl K r z y s z t o f B u r n a t o w i c z .
Z okazji w y s t a w y w y d a n o k a t a l o g
z a w i e r a j ą c y w s t ę p dr. J a n a K r z y s z t o f a
Makulskiego, r e g u l a m i n k o n k u r s u , listę
nazwisk a u t o r ó w nagrodzonych i w y
r ó ż n i o n y c h oraz ilustracje.
r
t y i Książki, otwarta została wystawa
r z e m i o s ł a artystycznego. Pokazano t u
k o r o n k i , haft, w y r o b y z drewna i ze
s ł o m y oraz c e r a m i k ę u ż y t k o w ą z Ł ą ż k a .
t k a n i n ę , c e r a m i k ę ludową,, s z t u k ę o b r z ę
dową, pająki i bukiety.
*
1 1 . V I — w R a d o m i u , z okazji
I W o j . Z j a z d u o d d z i a ł u radomskiego
S T L , zorganizowana z o s t a ł a w y s t a w a
s z t u k i ludowej.
L V I — w Muzeum Ziemi Wieluń
skiej o t w a r t o w y s t a w ę p n .
„Współ
czesna sztuka l u d o w a regionu w i e l u ń
skiego i sieradzkiego". N a ekspozycji
z n a l a z ł y się m . i n . prace S t a n i s ł a w a
K c r p y i Szczepana M u c h y . W y s t a w a
s t a n o w i ł a etap w s t ę p n y do w y s t a w y
pokonkursowej, k t ó r a ma b y ć zorganizo
wana we w r z e ś n i u w M u z e u m w Sieradzu.
r
*
*
29.V — w K l u b i e , , K a l i n a " w L u b
linie o t w a r t o w y s t a w ę — kiermasz w y c i
nanek i pisanek A l e k s a n d r y N i e d z i a ł e k
z Kalinowszczyzny. A u t o r k a jest zasłu
żonym
członkiem
STL
i niedawno
otrzymała, odznakę Zasłużonego Działa
cza K u l t u r y .
*
V — z okazji D n i K u l t u r y , O ś w i a t y ,
K s i ą ż k i i Prasy o t w a r t o w b r z o z o w s k i m
D o m u K u l t u r y (Rzeszowskie) w y s t a w ę
t w ó r c ó w l u d o w y c h z okolic B r z o z o w a .
*
V — w Muzeum
Etnograficznym
w T o r u n i u czynna b y ł a p o k o n k u r s o w a
w y s t a w a p n . „ P l a s t y k a l u d o w a i ama
torska w o j . t o r u ń s k i e g o " . K o n k u r s z o s t a ł
zorganizowany przez M u z e u m w celu
sprawdzenia „ s t a n u posiadania" regionu.
N a d e s ł a n o 1200 prac z dziedziny r z e ź b y ,
m a l a r s t w a i r ę k o d z i e ł a , z czego ok. 200
prac z o s t a ł o z a k w a l i f i k o w a n y c h n a w y
stawę.
*
r
V — w K l u b i e „ O r i o n " w Warszawie
o t w a r t a z o s t a ł a w y s t a w a ludowego a r t y s
t y i poety Bronisława Pietraka z Gutan o w a , w o j . lubelskie. N a w y s t a w i e poka
zano jego prace z dziedziny k o w a l s t w a
artystycznego, w y c i n a n k i , a t a k ż e p u b l i
kacje k s i ą ż k o w e .
2 . V I — w P a ń s t w o w y m Muzeum
E t n o g r a f i c z n y m w Warszawie o t w a r t o
w y s t a w ę „Współczesne formy obrzędo
wości p o l s k i e j " . K o m i s a r z e m b y ł E . Barcikowski.
r
*
4 . V I — w M u z e u m Pomorza Ś r o d
kowego w S ł u p s k u o t w a r t o w y s t a w ę
„ N a szkle malowane — ludowe obrazy
z P o d h a l a " — ze z b i o r ó w M u z e u m
T a t r z a ń s k i e g o w Zakopanem.
*
r
б.VI — w Zalipiu rozstrzygnięty
z o s t a ł k o n k u r s na zdobione d o m y na
Powiślu Dąbrowskim pn.
„Malowana
c h a t a " . Do k o n k u r s u zgłosiło się 57
o s ó b ze w s i : Zalipie (32), K u z i e (3),
Ć w i k ó w (2), N i w k i (5), K l y ż (4), Gorzyce
(1), Samocice (1), Podlipie (3), B o l e s ł a w ,
(1), O t f i n ó w (1), K a n n a (1), P a w ł ó w (1),
B o r u s o w a (1), Olesno (1).
J u r y w s k ł a d z i e : prof, dr R o m a n
Reinfuss, m g r Teresa K o m o r n i c k a , red.
Aleksander J a c k o w s k i , mgr
Zdzisław
Szewczyk, mgr A d a m Bartosz p r z y z n a ł o
nagrody n a s t ę p u j ą c e : nagrody I o t r z y
m a ł y : z Zalipia — M a r i a
Wojtyto,
E l ż b i e t a B o d u c h , M a r i a Sierak, Zofia
Majchrowska-Owca, J a n i n a L i z a k o w a ,
M o n i k a Szlosek, Stefania
Łączyńska,
Agnieszka Rachmaciej, M a r i a i Felicja
Mosio, K a z i m i e r a B o r e k , M a r i a Chlastawa, Zofia Bochenek, Zofia K a c z ó w k a ,
A n t o n i n a Szczebak, J a n i n a J u r e k , Stani
s ł a w a Stalica, Zofia Janeczek, W a n d a
Boduch, Anna Borek, Janina Lizakówna,
W a n d a Micek, Zofia D y m o n , W a n d a W o j t y t o , Barbara K a c z ó w k a , Maria R u t a ;
z N i w e k — Rozalia T r e l a , Felicja
Janeczek, J a n i n a S z c z y g i e ł ; z K l y ż a Rozalia Z a r ó d , J a n i n a Ł a t a ; z B o l e s ł a w i a — Genowefa K o c h a n e k ; z K a n n e j —
Helena C i e ś l a k ; z K u z i — A d e l a Szlo
sek; z Ć w i k o w a — D a n u t a Szczebak;
z Samocic — A n n a Ś w i ę c h ; z P o d l i p i a —
Aniela M a j k a ; z O t f i n o w a — A d e l a
K r ó l i k o w s k a . Ponadto przyznano
14
nagród I I i 4 nagrody H I .
Fundatorami nagród byli:
Mini
sterstwo K u l t u r y i Sztuki,
Wydział
K u l t u r y TJrz. W o j . w Tarnowie, F u n
dusz
Rozw oju
Twórczości
Ludowej.
V — w d o m u K u l t u r y w Janowie
L u b e l s k i m , z okazji D n i K u l t u r y , O ś w i a
11.VI. — w sali „ T u r n i a " T a t r z a ń
skiego T o w a r z y s t w a K u l t u r a l n e g o ot
w a r t o w y s t a w ę prac A n d r z e j a Gombosa
z J u r g o w a i jego u c z n i ó w , k u l t y w u j ą c y c h
tradycje s z t u k i ludowej tego regionu.
*
16.VI — w Lubelskim Domu K u l t u
ry otwarta została wystawa pn. „Cepelia
na L u b e l s z c z y ź n i e " . Zaprezentowano t u
w y r o b y spółdzielni cepeliowskich: „ W i kliniarka", „ L u d a r t " , „Pamiątka, z Lub
lina", „ A r t y s t y c z n y Przemyśl Drzewny
w Nałęczowie" i „Galanteria Drzewna"
w Puławach.
*
18. V I — w K l u b i e Stowarzyszenia
„Pax"
w Kielcach otwarta
została
pokonkursowa wystawa współczesnej lu
dowej s z t u k i sakralnej Kielecczyzny,
organizowana t r a d y c y j n i e przez O d d z i a ł
W o j . Stowarzyszenia „ P a x " i Z Z G —
Zespól H a n d l u „ V e r i t a s " w Warszawie.
Na, tegoroczny k o n k u r s w p ł y n ę ł o
427 prac 56 t w ó r c ó w . J u r y p r z y z n a ł o
nagrody n a s t ę p u j ą c o : w dziedzinie r z e ź b y
n a g r o d ę I o t r z y m a ł J ó z e f Zganiacz,
n a g r o d ę I I — Tadeusz Ż a k i J ó z e f
K w i e c i e ń , n a g r o d ę U l — M a r i a n Brze
z i ń s k i i Aleksander K u c h a r s k i ; w dzie
dzinie m a l a r s t w a : n a g r o d ę I — M a r i a
Wiśnios, nagrodę
Tli —
Stanisław
Proboszcz. W dziedzinie ceramiki nagro
dę I — Stanisław Seweryński, nagrody
I I — J a n i n a Gozdecka i Stefan S o w i ń s k i ,
n a g r o d ę I I I — Tadeusz Poletek.
Ponadto przyznano w y r ó ż n i e n i a i dy
p l o m y uznania.
Scenariusz w y s t a w y i e k s p o z y c j ę
p r z y g o t o w a ł art. p l a s t y k J e r z y W r o niewski.
Z okazji
wystawy wydano
katalog zawierający w s t ę p Barbary K a
t a r z y n y E r b e r oraz ilustracje.
*
19. V I — w z a b y t k o w y m dworze
z Rdzawy w Sądeckim Parku Etno
graficznym otwarta została
wystawa
s z t u k i ludowej Opolszczyzny, zorgani
zowana w r a m a c h w s p ó ł p r a c y M u z e u m
n o w o s ą d e c k i e g o z M u z e u m W s i Opols
k i e j . Pokazano o b i e k t y p o c h o d z ą c e zc
z b i o r ó w tego M u z e u m oraz z M u z e u m
Ś l ą s k a Opolskiego i opolskiej „ C e p e l i i " .
W d n i u o t w a r c i a w y s t a w y o d b y ł się
kiermasz w y r o b ó w l u d o w y c h .
*
T
*
6 . V I — w Muzeum Regionalnym
w Radomsku otwarta została wystawa
p n . „ S z t u k a L u d o w a Z i e m i Radomsz
c z a ń s k i e j " , p r e z e n t u j ą c a I etap kon
k u r s u na s z t u k ę l u d o w ą w o j . p i o t r k o w
skiego. N a w y s t a w i e pokazano r z e ź b ę ,
T
*
*
r
*
27.V — w O k r ę g o w y m M u z e u m
M i e d z i w Legnicy o t w a r t o
wystawę
d z w o n k ó w z kolekcji E w y Ś l i w i ń s k i e j .
W y s t a w ę zorganizowało Państwowo Mu
zeum Etnograficzne w Warszawie.
*
23.VI — w Muzeum Etnograficznym
w Toruniu otwarta została wystawa pn.
„ K u l t u r a l u d o w a ziemi c h e ł m i ń s k i e j " .
W y s t a w ę zorganizowano w efekcie pro
w a d z o n y c h przez M u z e u m b a d a ń tereno
w y c h i na bazie u z y s k a n y c h t ą d r o g ą
materiałów". Zaprezentowano w y b r a n e
dziedziny k u l t u r y m a t e r i a l n e j , p r z y k ł a d y
o b r z ę d ó w i s z t u k i l u d o w e j , w sumie —
251
o b r a z u j ą c ż y c i e t r a d y c y j n e j wsi cheł
m i ń s k i e j z okresu p r z e ł o m u X I X / X X
wieku.
Pokazane n a w y s t a w i e e k s p o n a t y
p o c h o d z i ł y g ł ó w n i e ze z b i o r ó w w ł a s n y c h
M u z e u m Etnograficznego w
Toruniu,
p o z o s t a ł e — ze z b i o r ó w M u z e ó w : w Gru
d z i ą d z u , N o w y m Mieście L u b a w s k i m
i z k o l e k c j i A n d r z e j a Kzannego z Ł a s i n a ,
woj. toruńskie.
Scenariusz
wystawy
opracowali:
Aleksander B l a c h o w s k i , B o ż e n a D u d a rewicz, H a n n a Muzalowska, A n n a Myśli
wiec, M a r i a Polakiewicz, B a r b a r a Szychowska-Boebel, I w o n a Ś w i ę c h , R o m a n
Tubaja, Irena Wronkowska. Komisa
rzami wystawy b y l i : R. Tubaja i I .
Wronkowska.
E k s p o z y c j ę p r o j e k t o w a ł J ó z e f Piet
rzyk.
*
28.VI
—
w Galerii
Zrzeszenia
„ C e p e l i a " w Warszawie o t w a r t o po
k o n k u r s o w ą w y s t a w ę polskiej w y c i n a n k i
ludowej. O r g a n i z a t o r a m i b y l i : Z w . Sp.
R ę k o d z i e ł a Ludowego i A r t y s t y c z n e g o
„ C e p e l i a " oraz T o w . P r z y j a c i ó ł S z t u k
P i ę k n y c h w Warszawie.
*
.'10.VI — - w salach M u z e u m K a z i
mierza Dolnego o t w a r t o w y s t a w ę „ P o l
skie stroje l u d o w o " , p r z y g o t o w a n ą przez
M u z e u m Etnograficzne w Warszawie.
na, k o n k u r s . D o m i n o w a ł a tkanina,, zapas
k i , pisanki, w y c i n a n k i , r z e ź b a i ple
cionki.
*
V I — w Warszawie w D o m u K u l
t u r y Radzieckiej czynna b y ł a w y s t a w a
pn. „ S z t u k a ludowa i u ż y t k o w a X I X —
X X w i e k u " , na k t ó r e j pokazano ekspo
naty pochodzące z Państwowego Muzeum
Historycznego i A r t y s t y c z n e g o w Za
gorsku ( Z S R R ) .
*
V I — w Muzeum Ziemi Limanow
skiej w L i m a n o w e j r o z s t r z y g n i ę t o kon
k u r s n a h a f t l u d o w y , zorganizowany t u
po raz d r u g i przez M u z e u m w s p ó l n i e
z Miejskim Ośrodkiem K u l t u r y i Towa
r z y s t w e m Miłośników Z i e m i L i m a n o w
skiej. N a k o n k u r s w p ł y n ę ł o 300 prac
75 t w ó r c ó w . J u r y p o d p r z e w o d n i c t w e m
mgr. Z d z i s ł a w a Szewczyka p r z y z n a ł o
dwie n a g r o d y I — S t a n i s ł a w o w i B u
dzyńskiemu z Bukowiny
Tatrzańskiej
i Franciszkowi J a n c o w i z
Zabrzeży
k. Ł ą c k a . Nagrody I I otrzymali: Andrzej
Czernik z B u k o w i n y T a t r z a ń s k i e j , A p o
lonia Ś wierz -Zalewska z K o s t r z y k . J o d
ł o w n i k a , S t a n i s ł a w a Cukier z Zakopa
nego.
Ponadto p r z y z n a n o szereg w y r ó ż
nień.
7
VI
—
w Muzeum
Okręgowym
w Piotrkowie Trybunalskim
otwarto
wystawę
pn.
„Sztuka
ludowa
woj.
p i o t r k o w s k i e g o " . B y ł to d r u g i
etap
k o n k u r s u o g ł o s z o n e g o przez p l a c ó w k i
muzealne ziemi p i o t r k o w s k i e j , m a j ą c e g o
na celu zorientowanie się w
liczbie
t w ó r c ó w l u d o w y c h d z i a ł a j ą c y c h na tere
nie w o j e w ó d z t w a
oraz propagowanie
tradycyjnej sztuki ludowej.
N a w y s t a w i e zgromadzono p o n a d
400 prac w y b r a n y c h s p o ś r ó d n a d e s ł a n y c h
252
*
5 . V I — w Recklinghausen ( R F N )
o t w a r t o w y s t a w ę „ D a w n a polska sztuka
l u d o w a " , z o r g a n i z o w a n ą przez P a ń s t w o
we M u z e u m Etnograficzne w Warszawie.
Komisarzem wystawy była H . Olędzka,
*
V I •— w P o z n a n i u r o z s t r z y g n i ę t y
z o s t a ł I o g ó l n o p o l s k i k o n k u r s na instru
menty
ludowe oraz r z e ź b y
ludowe
0 tematyce muzycznej, organizowany
przez W y d z i a ł K u l t u r y i S z t u k i U r z ę d u
Miejskiego, P o z n a ń s k i e T o w a r z y s t w o M u
zyczne oraz M u z e u m Narodowe w Poz
naniu.
W konkursie wzięło u d z i a ł 84 r z e ź
b i a r z y i t w ó r c ó w i n s t r u m e n t ó w muzycz
n y c h z 35 w o j e w ó d z t w . W sumie nade
s ł a n o 200 r z e ź b i 97
instrumentów.
J u r y pod p r z e w o d n i c t w e m B a r b a r y T ę ż y c k i e j wysoko oceniło s z c z e g ó l n i e instru
m e n t y . P rz yz na no nagrody n a s t ę p u j ą c e :
w dziale i n s t r u m e n t ó w l u d o w y c h nagro
d y I (po 5.000 zl) o t r z y m a l i : F l o r i a n
M o d r z y k ze Z b ą s z y n i a za k o z ł y i siesiońki
oraz A n t o n i Piecha z Pewli Wielkiej za
d u d y ż y w i e c k i e . W dziale r z e ź b y nagrody
1 nie przyznano, nagrody I I o t r z y m a l i :
Jan Dorosz z B i a ł e j Podlaskiej i Stefan
Micchówka z Bielska-Białej.
*
sztuka
ludowa
(i.VI — w Ośrodku
Informacji
i K u l t u r y Polskiej w B r a t y s ł a w i e o t w a r t o
w y s t a w ę „ W s p ó ł c z e s n a sztuka ludowa
w Polsce", p r z y g o t o w a n ą przez P a ń s t w o
we M u z e u m Etnograficzne w Warszawie.
Komisarzem była A. R a c z y ń s k a ,
a u t o r e m scenariusza F r . M i d u r a .
2 6 . V I — w Zagrzebiu o t w a r t o m i ę
dzynarodową wystawę „Naiwni
77".
D z i a ł polski z o r g a n i z o w a ł o P a ń s t w o w e
M u z e u m Etnograficzne w Warszawie.
Komisarzem był A . Jackowski.
*
Inne
2 2 . I V — w Sali Ratuszowej w Ż y w c u
o d b y ł a się u r o c z y s t o ś ć w r ę c z e n i a „ N a g r o
d y Europejskiej Za K u l t y w o w a n i e S z t u k i
L u d o w e j — 1977"
Zespołowi
Pieśni
i T a ń c a „ G r o n i e " z Ż y w c a przez F u n
dację FVS w Hamburgu.
*
V I — w salach M u z e u m O k r ę g o
wego w
Częstochowie
czynna
była
w y s t a w a zapasek l u d o w y c h tego regionu.
Polska
*
L V I — w L i p s k u , z okazji M i ę d z y
narodowego D n i a Dziecka, czynna b y ł a
w y s t a w a z a b a w k i ludowej, zorganizo
wana przez O ś r o d e k I n f o r m a c j i i K u l t u r y
Polskiej. W y s t a w a s k ł a d a ł a się z 3 c z ę ś c i :
w cz. I — zaprezentowano 100 zabawek
nagrodzonych na o g ó l n o p o l s k i m
kon
kursie t w ó r c ó w l u d o w y c h , w cz. I I —
eksponaty P a ń s t w o w e g o M u z e u m E t n o
graficznego w Warszawie, w cz. I I I —
w y s t a w i o n o i sprzedawano w s p ó ł c z e s n ą
p o l s k ą z a b a w k ę ludow ą.
*
za
granicą
*
V I — w W D K w Koszalinie czynna
była
wystawa pn.
„Wielcy
Polacy
w r z e ź b i e l u d o w e j " , zorganizowana stara
niem
M u z e u m Archoologiczno-Historycznego w Koszalinie, M u z e u m E t n o
graficznego w T o r u n i u , k t ó r e w y p o ż y
c z y ł o eksponaty p o c h o d z ą c e z k o n k u r s u
na p o w y ż s z y t e m a t . W y d z i a ł u K u l t u r y
i S z t u k i U r z . W o j . oraz W D K .
*
7
V I — w Gdańsku rozstrzygnięty
z o s t a ł doroczny V I I k o n k u r s p n . „ L u d o
we t a l e n t y " , organizowany przez Zrze
szenie Kuszubsko-Pomorskie wraz z
Woj. Ośrodkiem Kultury. Konkurs miał
na celu r o z w i n i ę c i e z a i n t e r e s o w a ń dla,
sztuki ludowej w ś r ó d m ł o d z i e ż y wiejskiej,
i z r o k u na r o k p r z y c i ą g a coraz w i ę k s z ą
liczbę u c z e s t n i k ó w .
7
*
m . i n . fajans w ł o c ł a w s k i i w y r o b y s z t u k i
ludowej.
1 9 . I V — w ramach D n i L i t e r a t u r y
Polskiej na U k r a i n i e o t w a r t o w K i j o w i e
w y s t a w ę „ P o l s k i e stroje l u d o w e " , p r z y
g o t o w a n ą przez P a ń s t w o w e
Muzeum
Etnograficzne w Warszawie.
17—24.V — w S z a m o t u ł a c h t r w a ł
o g ó l n o p o l s k i plener r z e ź b i a r z y l u d o w y c h ,
organizowany przez Szamotulski O ś r o d e k
K u l t u r y przy współudziale U r z ę d u Miasta
i G m i n y oraz W y d z i a ł u K u l t u r y i S z t u k i
U r z . W o j . P o w s t a ł e na plenerze r z e ź b y
m o n u m e n t a l n e przeznaczono j a k o o z d o b ę
P a r k u Zamkowego, a na
zamknięcie
pleneru o d b y ł się kiermasz, na k t ó r y m
sprzedawano mniejsze r z e ź b y uczestni
c z ą c y c h w plenerze a r t y s t ó w l u d o w y c h .
*
21.V — w Galerii S z t u k i O ś r o d k a
Informacji i K u l t u r y Polskiej w L i p s k u
otwarta została wystawa pn. „ W i o s n a
w naszym
ośrodku",
zorganizowana
przez Sp. Zrzeszenie „ M i l e n i u m " z K r a
k o w a . N a wystawie pokazano ludowe
k w i a t y z b i b u ł y i p r z e d m i o t y zdobione
m o t y w a m i k w i a t o w y m i . W y s t a w a po
ł ą c z o n a b y ł a z pokazem w y k o n a w s t w a ,
demonstrowanego przez m a l a r k ę z Zali
pia — M a r i ę Chlastawa i k w i a c i a r k ę
z Żywca — Katarzynę Motyka.
*
V — na M i ę d z y n a r o d o w y c h Targach
P a r y s k i c h w stoisku p o l s k i m oferowano
20.V — po raz V I przyznane z o s t a ł y
nagrody „Chłopskiej D r o g i " i m . Jana
Pocka dla t w ó r c ó w l u d o w y c h .
W t y m roku otrzymali je: Marian
Adamski — plastyk, założyciel ośrodka
rzeźbiarskiego w Łukowie,
Stanisław
K o r p a — r z e ź b i a r z , malarz i w ycinankarz
z R u d y , w o j . sieradzkie, M a r i a Kozaczkowa — poetka z D ą b r o w y Tarnowskiej,
S t a n i s ł a w a N i e d ź w i e d z k a ze wsi Baba,
woj. ostrołęckie — wycinankarka kur
piowska, M i c h a ł S ł o w i k - D z w o n — poeta
i r z e ź b i a r z ze Szczawnicy, Stefan W i n
n i c k i z Ł o w i c z a — m i s t r z g r y na, wielu
i n s t r u m e n t a c h l u d o w y c h , zbieracz ło
wickiego f o l k l o r u muzycznego.
N a g r o d y w r ę c z y ł r e d a k t o r naczelny
„Chłopskiej D r o g i " , Mieczysław Róg-Świostek.
7
V I — przyznano po raz c z w a r t y
doroczne nagrody i m . Oskara K o l b e r g a .
O t r z y m a l i je w t y m r o k u : p r o f . J ó z e f
B u r s z t a — etnograf, r e d a k t o r naczelny
dzieł K o l b e r g a , J a n B z d ę g a — d z i a ł a c z
z a s ł u ż o n y dla f o l k l o r u b i s k u p i ń s k i e g o ,
J ó z e f a Chaladaj — l u d o w a t k a c z k a ,
h a i c i a r k a , w y c i n a n k a r k a regionu sie
radzkiego, Z y g m u n t Grabarski — t w ó r c a
szopek k r a k o w s k i c h , S t a n i s ł a w Klejnas —
m u z y k l u d o w y spod Skierniewic, E d
w a r d K o ł a c z — r z e ź b i a r z l u d o w y ze
Szczecina, Scholastyka K r u p o w i c z —
twórczyni d y w a n ó w dwuosnowowych z
B i a ł o s t o c c z y z n y , A d a m K u c h t a — me
taloplastyk i twórca ludowych instru
m e n t ó w m u z y c z n y c h z Podhala,
dr
Zofia K w a ś n i c o w a — d z i a ł a c z k a z a s ł u
ż o n a dla polskiego f o l k l o r u tanecznego,
J a n L u b o m i r s k i — zbieracz f o l k l o r u
z W a r m i i i Mazur, Stanisław Seweryński
S
U
M
M
A
R
— garncarz spod I ł ż y , ks. B e r n a r d
Sychta — z a s ł u ż o n y badacz g w a r y
kaszubskiej, J a n Tacina — zbieracz p i e ś n i
beskidzkich, prof. W a n d a 'Polakowska —
organizatorka w z o r n i c t w a opartego na
sztuce l u d o w e j , A n n a U l i c z k a — t w ó r
czyni regionalnego z e s p o ł u p i e ś n i i t a ń c a
z Opolszczyzny, W ł a d y s ł a w W a l c z a k —
malarz na szkle z Podhala. P o n a d t o :
Z e s p ó ł R e g i o n a l n y i m . Jana Malinowskie
go ze Szczawnicy i jego k i e r o w n i c z k a
Aniela K r z e p c z y ń s k a , Zespól i m . Bema
z Budapesztu, Z e s p ó ł , , K r a k u s " z B e l g i i ,
Zespół „ P o d h a l e " z Montrealu, Zespół
„ R z e s z o w i a c y " z Chicago, Z e s p ó ł „ W a r
szawa" z F r a n c j i .
•
E S
*
Poczta Polska w p r o w a d z i ł a do obie
gu serię z n a c z k ó w i l u s t r u j ą c y c h polskie
zwyczaje i o b r z ę d y l u d o w e . P r o j e k t a n t k ą
znaczków , opracowanych na podstawie
X I X - w i c c z n y c h d r z e w o r y t ó w ze z b i o r ó w
P a ń s t w o w e g o M u z e u m Etnograficznego
w Warszawie — b y ł a K r y s t y n a Tar
kowska.
7
V I — z okazji pierwszego z e s p o ł o
wego w y s t ą p i e n i a na
Międzynarodo
w y c h Targach P o z n a ń s k i c h r z ą d Aus
I
t r a l i i p r z e k a z a ł r z ą d o w i p o l s k i e m u bo
gaty zbiór w y r o b ó w rzemiosła dawnych
l u d ó w z a m i e s z k a ł y c h na t y m k o n t y
nencie. K o l e k c j ę , l i c z ą c ą 110 ekspona
t ó w , zaprezentowano na wystawie w M u
zeum A r c h e o l o g i c z n y m w
Poznaniu.
W r a z z k o l e k c j ą dostarczono
bogato
i l u s t r o w a n y k a t a l o g w y s t a w y ze w s t ę p e m
D i c k a Rotghseya, w y b i t n e g o znawcy
australijskiej s z t u k i plemiennej.
•
Р
Е
З
Ю
М
Е
SUMMARY O F A R T I C L E S
A 1 о к s а и d e r J а с к o w s к i — Pictures ( C O N T E M P O
R A R Y F O L K P A I N T I N G A N D ITS F R I N G E AREAS).
C o n t e m p o r a r y folk p a i n t i n g does not c o n s t i t u t e a continua
t i o n o f the s t i l l l i v e l y t r a d i t i o n and i t differs considerably f r o m
the o l d folk p a i n t i n g w h i c h ceased t o exist towards the end o f
the 19th century. S t a t i n g this fact the a u t h o r proceeds to define
the c r i t e r i a which w o u l d allow o f classifying some of the con
t e m p o r a r y paintings as folk a r t . Opening his description Jac
k o w s k i records t h a t there are three different k i n d s o f contempo
r a r y p a i n t i n g i n the Polish r u r a l areas. Group 1 includes religious
pictures p r o m p t e d b y the artist's inner need a n d p a i n t e d m a i n l y
for his o w n use. F o r m a l l y this k i n d o f p a i n t i n g gravitates towards
t h a t usually called „ n a i v e " .
I n group 2 there are paintings consciously s t y l i z e d after
the o l d „ f o l k a r t " fashion, they are i n s p i r e d f r o m the outside
a n d adressed to the town-dwellers. P a i n t i n g on gla.ss belongs
t o group 2.
Group 3 comprises pictures w h i c h come c o m p l e t e l y w i t h i n
the category o f amateur p a i n t i n g . T h e y show no connection
w i t h the t r a d i t i o n a l f u n c t i o n and style of folk p a i n t i n g . T h i s
k i n d o f p a i n t i n g is created on the basis o f a conscious a n d direc
t e d observation of nature. I t is possible t h a t i n future a detailed
analysis w i l l help t o distinguish c e r t a i n features of these paintings
w h i c h are a result of different o r n a m e n t a t i o n a n d colour habits,
the character o f the peasants' w o r k a n d t h e i r b o n d w i t h N a t u r e .
A t present, however, there is no basis for t r e a t i n g this k i n d of
p a i n t i n g as folk a r t and therefore the a u t h o r o m i t s i t i n his
description.
The pictures o f group 1 are p a i n t e d on canvas or on paper
b y a few genuine painters i n various rogions o f the c o u n t r y .
The a u t h o r presents the most o u t s t a n d i n g o f t h e m i n d e t a i l and
uses t h e i r w o r k as an example t o describe the phenomenon o f
c o n t e m p o r a r y folk p a i n t i n g i n Poland.
The painters i n question are D o r o t a L a m p a r t , N i k i f o r ,
M i c h a ł Mazurek, M a r i a W i ś n i o s , K a t a r z y n a G a w ł o w a and J ó z e f
Franusiak. T h e y a l l include sacral themes i n t h e i r w o r k b u t
i t is n o t because t h e y w a n t t o possess a conventional d e v o t i o n a l
p a i n t i n g w h i c h w o u l d serve t h e m d u r i n g prayer because such
pictures can be b o u g h t easily. F o r these people p a i n t i n g is a n
act of p r a y e r a n d m e d i t a t i o n about the most i m p o r t a n t problems
while the p a i n t i n g itself is a m o r a l i t y .
T h e personalities and life stories o f a l l those artists
completely different.
are
Zofia B a r a ń s k a (b. 1907) i n Zalipie used to p a i n t the walls
of cottages when she was a g i r l . She also p a i n t e d h o l y pictures
according to folk t r a d i t i o n s t i l l alive then. W h e n she was f o u n d
a n d v i s i t e d t h i r t y years later i t t u r n e d out t h a t she changed
her style completely. A m o n g other things she h a d made an
unsuccessful copy o f V a n Gogh's ,,Sunflowers". Despite her
efforts she cannot recapture the sincerity o f her early style.
She is a r i c h farmer's wife a n d has t y p i c a l contemporary peasant
taste. She paints for town-dwellers a n d her pictures are carefully
executed ..exercises" on a g i v e n theme.
K a t a r z y n a G a w ł o w a (b. 1895) t o o k t o p a i n t i n g t o adorn
her r o o m when she was already o l d a n d unable to w o r k a n y
more. She p a i n t e d angels, the saints a n d the V i r g i n M a r y on the
plaster walls and on paper. H e r naive pictures have features
o f folk a r t i n respect to composition, colours, s y m e t r y a n d r h y t h m .
T h e y are an expression o f her simple a n d t r u s t i n g p i e t y .
M a r i a W i ś n i o s (b. 1914) has been doing religious pictures
for over t w e n t y years using w a t e r colours, tempera and crayons.
She f i r s t began t o p a i n t to help her school-boy son. H e r w o r k
differs f r o m the o l d folk p a i n t i n g i n dynamics, i n d i v i d u a l treat
m e n t o f themes a n d a lack of decorative o r n a m e n t a t i o n . Y e t
i t is folk i n character a n d t h a t — according to the a u t h o r —
steins f r o m the pamtress's m e n t a l i t y , leading her to i n t e r p r e t
her subjects i n the style d i c t a t e d b y t r a d i t i o n a l religious a n d
aesthetic consciousness o f the peasant. The composition o f her
pictures is synthetic and m o n u m e n t a l a n d she treats colour
i n a decorative w a y .
253