3e01b71f3c32928ca9c96598aca880be.pdf
Media
Part of 100-lecie urodzin i 20-lecie śmierci Seweryna Udzieli / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1958 t.12 z.1
-
extracted text
-
'S
100-LECIE U R O D Z I N I 20-LECIE
ŚMIERCI SEWERYNA
UDZIELI
(24. XII. 1857 - 26. IX. 1937)
W r o k u ubiegłym minęło s t u l e c i e u r o d z i n i d w u d z i e
stolecie śmierci S e w e r y n a U d z i e l i , człowieka, którego
n a z w i s k o stało się s y m b o l e m w h i s t o r i i etnografii m i
nionego pokolenia. S k r o m n y n a u c z y c i e l z niezamożnej
mieszczańskiej r o d z i n y tytaniczną pracą i gorącym
umiłowaniem l u d o w e j k u l t u r y wybił się i a k o zasłu
żony etnograf, niestrudzony b a d a c z t e r e n o w y i o r g a
nizator badań autor w i e l u b r a n y c h p r a c etnograficz
n y c h , j e d e n z wspć^ałożycieli P o l s k i e g o
Towarzy
stwa Ludoznawczego
L t 2 » X ^ T a i ^
wieloletai z ^ t ^
alz^^iiz^t^
y
a
"c™ t a S
w K r a k o w i e które obok l i c z n y c h n r a c d r u k o w a n y c h
T b o ^ a t y c h mateHa^
t r w a f y ślad
Zainteresowania
etnograficzne
Seweryna
Udzieli
były szerokie, obejmowały n i e m a l w s z y s t k i e d z i e d z i n y
k u l t u r y l u d o w e j . Z e s p e c j a l n y m j e d n a k zapałem o d
d a w a ł się o n g r o m a d z e n i u materiałów z z a k r e s u s z t u k i
ludowej, a w szczególności p l a s t y k i . O n to po r a z p i e r
w s z y w polskiej l i t e r a t u r z e etnograficznej zajął się r o z
ważaniami n a t e m a t e s t e t y c z n y c h pojęć l u d u ( . P o
c z u c i e piękna l u d u r o p c z y c k i e g o " ) j e m u zawdzięczamy
l i c z n e p r a c e o l u d o w y m nafcie { W z o r y l u d Z e g o h a f
tu białego"
Hafty ludu krakowskiego"
hafty b i a ł e "
Hafty k
S
K
stołu
( S I
s t r o i e krakowskie f i c h k ^ "
GóralebeskidowA
Twycinanki ludu
SoLkiL
^^^M^^r^t^^
tów l u d o w y c h
K f "
riT o S L
w Polsce l i ™ , ™
w '
ri£™£
Kuśnierstwo w S t a r y m Śąc?u™
WeTniane W y r o b y
d r u t o w e w Tyńcu p o d K r a k o w e m " , „Przemysł l u d o
w y w K o s z a r a w i e " i in.).
Sporo materiałów z z a k r e s u l u d o w e j p l a s t y k i z n a j
dziemy w pracach Seweryna Udzieli o charakterze
monografii t e r y t o r i a l n y c h („Lud r o p c z y c k i " , „Kilka
słów B s t a r y c h , l u d o w y c h sprzętach i n a c z y n i a c h w S ą deczyźnie").
Nie w s z y s t k i e materiały z z a k r e s u l u d o w e j p l a s t y k i
z e b r a n e przez siebie l u b p o d s w o i m k i e r u n k i e m z d o
łał S e w e r y n U d z i e l a opracować i ogłosić d r u k i e m .
W zbiorach M u z e u m Etnograficznego w K r a k o w i e
znajdują się bezcennej wartości „Teki U d z i e l i " , z a
wierające r y s u n k i i p l a n s z e z różnych dziedzin z d o b n i
c t w a ludowego, z e b r a n e przed półwieczemi n a t e r e n e
Lasowiaków, Żywiecczyzny i s
S ny Z tych osta
tnich, które są n a j o b f S
ogłosił U d z i e l a b r u k i e m
j e d y n i e niewielką Rozprawkę Pt
A r t y z m w i e ski
w ziemi s ą S i e j " . °
'
'
r
Z
p
r
a
W
R
ę
p t
w ! e
s l c l
Umiłowanie d l a s z t u k i l u d o w e j znalazło najpełniej
szy w y r a z w z b i o r a c h stworzonego przez Udzielę M u
zeum E t n o g r a f i c z n e g o . P r z e d m i o t y z z a k r e s u p l a s t y
k i s t a n o w i ! w n i m trzon całej k o l e k c j i , gromadzone
i e k s p o n o w a n e z największą starannością. Dzięki e n e r
gii i wytrwałości S e w e r y n a U d z i e l i zbiory z g r o m a
dzone przez niego s t a ł y s i ę zalążkiem z ^ t ó r e k o p o
wstało z c z a s e m naj w a n a r d a l s z e T u w u V e t l i w l f i c z n e
w P o l s c e N i c w i ę c d r i m e ś o że M u z e u m
toffi
S e w e r y n a u d z t e l f n o s T I f s ó imię D o p i e r o ^
tóerwsz«hlatachco> ^ ^ ^ 6 ^ ^ y ^ z l a x \ J T ^ - z e u m EtnograffcznerM w K r a k o w i e znikło n a z w i s k o
i l e ^ w ó ? « N a j w y ż s z y d ^ ^ ^ r t e K
cówce^ałożone^i przez
eona zottała d a w r ^ ™ ^ ^ 7 « S S
PtaoSrlSe
im" S e w e r y n a U d z ^ l i ' \
»
Etnograficzne
L
^
ł
M
u
z
e
^
u
^
S
m
a
58
Roman
fleinfuss
l
