070cb47e97db084beedac985434ca702.pdf

Media

Part of Obrzędy ludowe w konkursach, pokazach i w terenie / Polska Sztuka Ludowa - Konteksty 1969 t.23 z.2

extracted text
II.
1. Herod
ciaka,
Poręba

Zofia

i Zyd,
Wielka,

zespół
pow.

Widowiska
zjawiskiem

regionalne

zespoły

często

dorocznych
przez

o tematyce

na

widywało

pieśni

^Świętach

albo

w

opracowanej

raz

wręcz

migawek,

„Świętach

Gór"),

formie

podawanych

n i e będzie

mogła

obrzędu

postaci

W

ostatnich

podjęło

Muzeum

rowane

przez

inicjatywy
bliczne

z

II.

2. Herod

i

śmiałą

m g r Marię

od kilku

pokazy

próbę

Zyd,

się w

zespół

Jana

Rap-

Półrzeczek

tylko

kukiełek

po

zbiorów
którym

muzealnych),
w sposób

kantyczkowe

teksty

że l u d o w a

dziś

co­

jednak
nie­

formie

crudo

(na

publiczność

w

Wielkiej

oglądać

Niewątpliwie
zorganizowany
1968
w

Rabce,
z

i

oraz

najbardziej
przez

r. „Przegląd

konkursie

rocznymi
gły

kie­

Zgłosiło

której

obrzędów.
zespo­

nęło
i

się

Stanisława

(Jana

autentyczne

(Magdaleny

zespołów,

Wójciaka).

z

oraz

nie mogły

atmosferycznych,

Wśród
się c z t e r y

które

wyłącznie

mieszany

(Truty).

z aktualnymi wstawkami,

świadczą­

wiekiem

uczestników.

żywo

niezupełnie

mieszkańców

powia­
instruk­

czego

zawodów

wsi)

występowały

do

Wielkiej
(Marii

z

(Jana
z

Kasinki

Małej
Ponic

(Kazimierza

(z P ó ł r z e c z e k

powodu

sta­

Rapciaka

Madejowicz),

p o d Rabką

zespoły

Wójciaka),

Jana
W

jeden

Szczypki,

zebranej

w

męskie

i

dla

z

n i e zarejestro­

uniemożliwiły

występujących

się stare

„węgrzynów"

do­

i

Łęto-

złych

warunków

i m

przedostanie

się d o R a b k i .

komplety

(nawet

wiejskie
n i e mające

po jednym

przybyć

program,

„miśkarzy",

udział

obrzędami

i nigdzie

i ze S ł o n e g o

D w a zgłoszone

młodzieżowy

z

Poręby

Rdzawki

Truty)

wego)

one

8

ciekawy

zrozumiałych

zespoły

n a scenie

jednak
styczniu

Do konkursu m o ­

i nowotarskiego,

Stożka)

(pow. Lima­

trwa i

był
w

zimowo-wiosennego".

Szczypki),

zakupione

Obok

imprezą
Muzeum

biorących

6: 2 zespoły

zostały

t y m zakresie

udaną

rabczańskie

z

okresu

skup

kosmicznych.

związane

tażu, n i e w y s t ę p u j ą c e

i bogate

w

robiącej
był

zespołów,

się zgłaszać

szopek

rzeczywistość.

tematem

ludowych

mieszały

twórczość

czarownicy

na widowisko

tów: limanowskiego

konkursie
swobodny

obok
której

lotów

j a kse­

czy milicjant, l u b

wane.

Zaprezentowały

ale również

bardzo

n a otaczającą

„olejkarzy",

l u b zagadnienie

konkurs wiejskich

Tałg).

formy

w

reaguje

Nowy

interesujące

do

żywca

t y m względzie

zwyczajów

Rabce

(które

zaraz

zwyczajów

są k o n k u r s y i p u ­

(pow.Limanowa)

i(pow.

szmaty,

progra­

współczesne,

narodowej

scenka,

Lechowską^Bujakową,

szopkarskich, m.in. z Poręby
z Rabki

w

postacie

rady

zabawna

autentycznej.

Orkana

l a t organizowane

tradycyjnych

nowa),

i

piosenkami

gromadzkiej
skupujący

w

in

dowcipnymi



albo

się, że

z

kretarz
handlarz

zainteresowaniem
pełnej

i m . Władysława

zespół

już

w

czasach

1967 r . o d b y ł

cymi,

Limanowa.

masło

i scenicznej,

niemal

obawiając

miejska
scenie

czy

(wesele lubelskie)

jakby

grane

te pokazywano

literackiej

na

nie

pow.

sando­

czy

na organizowanych

G ó r " .O b r z ę d y

krótkich

się wesela

dla urozmaicenia

i tańca

stylizowanej

n i e są

ludowych.

lubelskie

obrzędów

wykorzystywano
zespoły

teatrów

(np.wesele

fragmenty

rocznie

W

Mała,

obrzędowej

scenach

międzywojennym

wiejskie

mierskie),

łów

Kasinka

LUDOWE W KONKURSACH, POKAZACH I W TERENIE

nowym

okresie

przez

mu

Szczypki,
Limanowa.

Cieśla-Reinfussowa

OBRZĘDY

W

Jana

kobiecy
Zespoły

który

k o n k u r s i e zespołów

znalazły

(Rapciaka,

Szczypki

(Madejowicz)

te różniły

Najstarszy

pozostałych

b y ł zespół

zapowiadając

zespołach

wiek

oraz

jeden

się m i ę d z y
występ

publiczności, że „...Najmłodszy

cv g r a n i c a c h

Stożka,

z

sobą

Kasinki

oświadczył

z n a s m a 60 l a t . "

uczestników

od. 18 d a 50 l a t , o c z y w i ś c i e

poza

wahał

się

zespołem

125

młodzieżowym
czyli

od

12

z

do

Rabki-Słonego,
17

względem

wieku

w

występowały

którym

sza

młodzież

i

poziom

mi

był

(około

Podkreślana
członkami

tu

dzieci

dorosłe.

lat

rzutowała

między

widowiska.

starzy,

Najlepszymi

obrzędów

natomiast

c h w i l a m i nieco

okazali

się

ją obecność licznej

publiczności, a m o ż e

zżyci

z

obrzędami

w

dawnych

sztuczna.
niż

przede

uzupełnia­

Może

w

krępo­

mniej

starzy,

tradycjach

części

odtwórca­

młodzież

byli

tkwiący

których

wy­

rośli.
żywą

zespoły

szopką,

męskie

wystąpiły

królu

szopki",
jest

Herodzie,

sjasza

kazał
a diabeł

blijna

stanowi

ny

kozą

Żyd

rych

z

możliwie
dla

W

były

terpretacji

na

konaniu

wsi.

z

liczył

Każdy

wśród

szałków,
dziada,
połu

zespołów

których

powtarzały

aniołów,

pasterzy,

Żyda,

czarownicy

stanowiła

kapela,

basisty. W

kowo

dwaj

muzykanci,
zaś

w

odbywają
ok.

10

osób,

rakter

postacie:

Heroda,

mar­

scenicznych

św.

Józefa,

Matki

Boskiej,

l t d . ( i l . 1). U z u p e ł n i e n i e
składająca

się

jeden

zespole

z

byli

grający

2

skrzypków

jeszcze

na

Stanisława

zes­

dodat­

flecie,

drugi

Stożka

oprócz

obrzędowe

ludów

występował

też

harmonista.

Tylko

kolędniczych,

młodzieżowy

zespół

ze

miał

jedynego

muzy­

nankami,

kanta,

12-letniego

Ponieważ
wieniu

Słonego

chłopca,

grającego

liczba

postaci

występujących

w

była z w y k l e

większa

niż a k t o r ó w

zespole,

poszczególni
potrójne.

W

wykonawcy

mieli role

niektórych

zespołach

mienna

na harmonii.
w

podwójne
role

przedsta­
więc

lub

nawet

kobiece

grali

wśród

gwiazda
„żywej

Pozostałe

II.

3.

Taniec

z „kozą",

zespół

z Rybarzowic,

a

więc

w

wy­

podkreślających

cha­

Wśród

wspomnianych
niekiedy

z

z

się

tu
roz­

humorem

wysuwały

Żydów

przez

doskonałe

czy

dziadów,

głowy

niekiedy

maski

Z

szopki"

papieru
się

Stanisława
zespół

z Ponic

z

rekwizytów
gwiazdach

wykonanymi

wyróżniała

szopki

kobiecym,

innych
z

starannie

zespołu

zespoły

pow.

zewnętrznej,

wykonanych

przedstawienie

Poważ­

sposobie i n ­

przypominające

których
z

drobnymi

w

przyjmowaną

ozdobionych

kierownictwem

mężczyźni.

126

Obok
jeszcze

o

się

kolęd.

dopiero

egzotycznych.

wspomnieć

basisty

śpiewanych

pierwszy

śmierci,

humoru

poszczególnych

Różniły

(traktowanych

ekspresji,

i

skrzypków

plan

czasem

( i l . 2).

występy

można

któ­

przedstawienia

rubasznego

siebie.

bardzo

tradycyj­

postacie,

do

widzów

postaci.

na

należy

dwie

dziad,

i rekwizytów,

naiwnością,

licznych

i

oprawie

brajającą

diabłów,

dla

występuje

zrębie

akcesoriów

pełne

płci

których

do

zauważyć

widownię)
„kóz"

w

tekstu i doborem

poszczególnych

maski

Me­

treść b i ­

pretekst

dawki

kostiumów

przeciętnie

się

noworodki

do piekła. K a n t y c z k o w a

swym

tekstu i

narodzeniu

ucina m u

podobne

różnice

się

zespole z K a s i n k i Małej

trąbce,

one

niejsze

indziej

za co ś m i e r ć

zebranych

zasadniczym

zespołów

synem,

gdzie

biblijnej

wprowadzenie

największej

rozweselenia

jak

się

jest

o



opowieści

wszystkie

(turoniem)

zadaniem

jak

n a wieść

jedynie

intermediów,

czyli po p r o s t u jasełkami, p o k a z a n y m i
tak jak

scenie

zabiera

świeckich

tzw.

autentycznie,

na

który

czyli

fragment

wymordować

głowę

z

najbardziej

na

o

„żywej

„Herodów",

szczegółami

Wszystkie

i

Tematem
nazywają

m ę s k i e j , ł ą c z n i e ze s w o i m

poszczególnymi

zespoły

przedstawianymi

star­

na charakter, a po

jąca

głęboko

Ponfc,

osoby

różnica

pod

z

18 l a t ) i d w i e

wała

jeszcze

była

Truty

szkolnym,

tradycyjnych

ludzie

Magdaleny
wieku

artystyczny

dawnych

zespół

członkowie l i ­

zróżnicowany

w

zespołów

wszystkim

którego

lat. Najbardziej

piękna

Stożka

Kasinki

z

wyci­
20-proPoręby.

Małej

dał

kukiełkowej.
i Rdzawki,

dały

Bielsko-Biała.

program

pozostające

pod

bardziej

uroz-

maicony.

Znalazł

zwyczaj

chodzenia

grupy
czaj

chodzenia

Środę"
od

zespół' z

Ponic

przy

udziale

dużej

zarówno

interesujący

zwy­

publiczność.

Jury,

znany

się

ludzie

gdyż

tzw. Wstępnej

Środy,

we

wsiach

gorczańskich.

Za

się

do

zazwyczaj

domu,

Środy"

mile

gwarantowało

Środa"

bardzo

Zapusty,

domu

„Wstępnej

mężczyzna,

nie

było

ono

otrzymywała

mówiąc

przez

urodzaj

za

swe

pieczywo

lub jajka,

które

drówkach

„Wstępnej

Środy"

zaśpiewała

organizatorka

scenograf
nagród,

Przyjście

kując

zespoły

„Wstępna

mimo



dary,

przyjście

drobne

Publiczność

którą

narną w

swoich

nuje

jedzie,

się

Środa
nocuje,

rody".

Nie

może

ujechać

man,

dyrektor

Środa

nizacyjnego

Już j e s t

na

Najmuje

konisia

parciu

tańculowym

Zespół

z

Ponic

pokazał

ponadto

odbywa

się

rzenie

żuru",

które

kiego

Postu.

Zwyczaj

których

wsiach

Zespół
i

witania

z

małą

scenkę

„Wa­

samym

środku

Wiel­

zachował

się

jeszcze

w

nie­

Rdzawki

Roku

oraz

postaci kukły

dzielę Białą. Prócz

obrzęd

„Smiert-

tronat

lędy, pieśni i przyśpiewki, r o b i o n e
n o ś ć " i często n i e s m a c z n e

II.

4.

w

po w s i w

śpiewał

tzw.

Nie­

uaktualnione ko­

niestety

„pod

publicz­

treści.

Herod

i błagająca

zeum,
ków

to,

objęły

Kultury

tej

pow

stycznia

doko-

pod

imprezy

Zagłębia

jak

Będzinie,
Komitetu

przy

Kultury

różne

Prezydiów

Teatr
Ziemi

Lalek

i

zespoły
ta

świadczy

„Banialuka"
„I
a

i PRN

w

Przegląd
nad

w

na­
fakt,

również
Bielskuludowych

którym

mianowicie:

„Banialuka",

czę­

dwa dni.

zorganizował

afisz,

i

po­

a

«Zapustnicy»",

Bielsko-Bialskiej

którym

czym

jej

Katowicach.

Sztuki. Impreza
trwał

M R N

w

województwa,

zespołów

instytucje,

a

Orga­

równoczesnym

W R N

o

Lalek

„He­

Jan Dor-

w

rozmachu,

głosił

nazwą

jest

współudziale

obrzędów

obrzędowych

de­
kuli­

Będzinie,

z konkursem, na

ludowych

wolało
sztuką

w

ludowych

Kultury

sali,

obiadową.

6-go

funduszów

Był

wiosenny

się

z

s t y c z n i u 1968 r.) T e a t r

zespołów

niż



większego

oklas­

sanatoriach.

Będzinie,

1968 r . p r z e g l ą d

Starego

porę

nagrody

Pokaz

żegnania

obnoszono

w

że

zwyczaj

tego zespół

M R N

Dzieci

się p r z y

Ministerstwa

Białej.

pokazał

zespołów

coraz

(w

i

inicjatorem

biera
w

na

teatralną

odbywają

Teatru

wiele

opuszczając

połączone

otrzymują

gorczańskich.

Nowego

k i " , którą w

ten

w

sztuką

ze s t r o n y W y d z i a ł u

ściowo

nie

od 6 lat rokrocznie

odbywa

Występy
sadzie."

zapałem,

pensjonatach

przeglądu

Wstępna

jedzie

zespołom

wyróżnienia.

wyraz swemu zadowoleniu

dużym

Głównym

realizacja

Zawadzie

przyznało

indywidualne

imprezy

gdzie

najmuje.

Konisia

Stopka),

ludową

Podobne

Rabie

Dejmek,

rabczańskich

pieśń zapustna,

Na

Kazimierz

kuracjuszy

się

„Wstępna

znaleźli

(reżyser

t y m sporo

lektować

Truta:

etnografów

się

W

dniu

zgromadzoną

prócz

przeciągnął

tj.

Magdalena

teatru

entuzjastycznie

licznie

spektakl

wę­

kobiałki.

przyjęty

bardzo

którym

dawała
z

O

do

został

jak i

w

Andrzej

widziane,

karpiele.

jury,

j a k również

nic.

chowała
mówi

cho­

również

gospodarzy

na

zespołu,

„Wstępną
który

przez

Katowice,

W

rabczański

przez

„gwiazdą",

w

przebierał

Przegląd

tu pokazany
z

kolędniczej, j a k również

powszechnie
dził

się

Bielsku-Białej,

Towarzystwo

Związek

pa­

Wydziały
M u ­

Miłośni­

Młodzieży

Wiej­

skiej.

go

żona,

zespół

z Zabrzega,

pow.

Bielsko-Biała.

1й1
1*1....а ,Л

Ш

ШМл

127

Urok

tego

zespołu

wiającym

się

naturalnym
miał ponad

autentyzmie,
jak

poruszania

doborowi

bardzo

barwnym

d w a zespoły:

tel),

drugi

Dały

one znane

się

i

w

na

przeja­

stroju,

scenie,

czy

dzięki

„aktorów",

z których

niejeden

ciekawym

programem

wystą­

z

skonałymi

i

jeden

z Lalik

Żabnicy
za

(kierownik
w

maskami

oprawę

(kierownik

Żywiecczyźnie

i szlachcice",

piękną

na jego
tekstach,

60 l a t .

piły

„Dziady

w

sposobie

odpowiedniemu

Z

polegał

zarówno

i

dla

których

Py­

Marian

Chowaniec).

widowiska

obrzędowe

oryiginalne stroje

różnymi

bardzo

Ludwik

rekwizytami

dobrze

z

do­

stwarzały

wykonanych

tańców

( i l . 5).
Nieco
nim

mniej

był

który
się

jący

ostatnią sobotę

się w

zwanych
zespół

byli

aktorzy Teatru Lalek

w

terenie

kontakt

z

zainteresowali

je

mgr

Jerzy

Zitzmann

udostępnił

na

rozpoczęciem

występów

krótkie

wygłosiła

mgr

Bernadetta

w

Bielsku-Białej,

w

zagadnienie

gólnie

Turno,

zimowych,

i

na

terenie

dyrektor

teatru

ten

cel

teatru.

salę

przemówienie

zebraną

Muzeum

publiczność

ludowych,

szcze­

do

wielu

jeszcze

powiatów:

dziś

w

bielsko-bialskiego

żywieckiego.
Do

stąpił

przeglądu
liczny

stanęło

7 zespołów.

wy

przy

pod

kierunkiem Katarzyny

GRN

dowisko

w

Rybarzowicach

obrzędowe

zwyczajów

z

minacyjnym

„Kolędnicy",

okresu

Bożego

widowiska

dycyjnych

tekstów

dano

zowanych,

wprowadzając

do

Zespół

dawnych,
ten

Drugi

się

z

kolei

rownictwem
Zabrzegu

(pow.

Obok

wspólnego
Od
wością

ze

urozmaice­

(23

osoby),

Distla

przy

wyżej
i

Według

ki"

128

zespoły,

opinii,

Jana

obrzędowe,

(obsypywanie

Łobody.

( i l . 3).

działający

pod

dał

ze

kie­

Rolniczym

( i l . 4),

w

„żywą

ona charakteru

niewiele

mającego

pierwowzorem.
odbijały

pochodzące

pracujący
Zespół

składające
zbożem

najlepszą

„kóz"

Kółku

najbardziej

(pow. Żywiec),

kierunkiem
wisko

wymienionych

dynamiką
ogólnej

z Gilowic

ludowym

szopkowych.

również

przeglądzie

satyrycznego,

swym

tra­

doskonałe

przedstawień

bielsko-bialski)

raczej

szopkowe

starych,

przez to

szopkę", ale t a k p r z e t w o r z o n ą , że nabrała
widowiska

tle
kul­

zaktuali­

na

zespół

Ludwika

na

Punktem

przyśpiewek,

poszczycić

widzianych

on w i ­

opracowane

tu wiele

znanych

może

wszystkich

bielsko-bialski)

przedstawienie

lalkami.

wy­

świetlico­

Przedstawił

Narodzenia.

było

dobrymi

pierwszy

zespół

(pow.

Kubicy.

z r u c h o m y m i , dość

nie

Jako

trzydziestosześcioosobowy

się

n a św.

swoją
z

żywioło­

Żywiecczyzny.

podobał
przy

się

ten przedstawił
z

dwu

zespół

klubie GS,
części:

Szczepana)

i

z

poprzednich

był

który

zwyczaju

też

na

terenie

ten

odszedł

już

Zakończył

Żywca



dość

daleko

on

metalowymi

i

został

też

o

obrzęd

zwyczaj

na

niezwykle

Ostatecznie

jeśli c h o d z i
czy

znalazi

zespoły

nie

często

„Jukacami".
od

trady­

tu

prze­

strzelaniem

z bi­

prawo

życzliwie
w

instruowane

jest

prze­

noworocz­

przykładów,

scenie

ma

Żywca
z

dzwonkami.

przedstawionych

ludowy

z

omawiany

i

zwyczaj

zespół

„dziadów

czów

z

odbywa­

wystąpił

tańcami, głośnym

widać

obrzędowe,

karnawału.

pięknego

dzwonieniem

tańce

kobyłką,

już

tym

obrzęd
obywatel­

przyjęty
nic

przez

dziwnego,

i reżyserowane,
tylko

okazją

do

gdzie
wy-

zespo­

zaś

obrzędów

zachowanych

na­

pracownik

wprowadzając

zwyczajów

miejscowościach
i

imprezą,

którzy

ludowymi

łami,
Przed



„Banialuka",

wieloma

poprzed­
Wojciech

akrobatycznymi

stwa

wiązali

z

(kierownik

stare

pochód

Hercberg),

pierwowzoru.

publiczność.

prezy

porównaniu

gląd

i

i m ­

od

Edward

nych",

Jak

tej

zapustny

różny

dawnego

cyjnego

w

Małej

zademonstrował
na

róbką

Niestety,

organizatorami

Sopotni

składające
Bardzo

inicjatorami i

z

Gruszka),

(kierownik

Bezpośrednimi

atrakcyjnym

zespół

pod

wido­
„obsyp-

„Kolędy".

s

życia
się

się

twórczych

aspiracji

instruktorów,

ów

zwyczaj

„uscenicznić",

choinkę

różnymi

świecidełkami.

O

wiele

bliczność,

bardziej
bez

poprzybierać

jest

jednak

na

środowisko,

pozytywnie

na pozbawiony

dza

istotna ani potrzebna

nie jest

biąca

z

uczestników

rów,

raczej

iwność

czy

ludowy
kilku

ważna

jest

wreszcie

zbliża

reaguje

równie

autentyk. Dla w i ­

tresura sceniczna,

(kiepskich

zwykle),

t u bezpośredniość,

umowność,

do

t o , że p u ­

która

przedstawień

ro­

akto­

szczerość,

nieuczony

na­
teatr

jarmarcznych

sprzed

Gdy

n a scenę
aniołów

wychodzi

mówi

i z twarzą

zachrypniętym
„aż

z

jest

uprzejmością

„Matka

oto­
dry­

składane,

herodowym
Herod

z

się

tronie.

wyszukaną

aby

śmierć

mogła



odciąć

kosą,

a

następnie

stacza

się

„tronu"

i

się

scenie

w

kierunku

kulis,

sposób

po

diabłowi

głowę,

Boskiej,
dzieje

krzesełko

o

kiedy

Matki
samo

( i l . 7),

godnie
turla

wyciąga

świętoszka

To

ubogie

patosem

obrazek,

Boska"

„kwestię"

wrażenia.

wskazując

zabawnym

Śmieszny

z

w

dwudziestoparoletni

obłudnego

basem

zatyka"

„marszałek",

mówi

jako

czy marszałków

blas, płci m ę s k i e j
publiczność

t r a n s p o r t potępionej

z

wy­

ułatwiając w ten

duszy

w

ogień

pie­

kielny.
Patrząc
się

scena

trupa
na

autentyczny

teatr

szekspirowskiego

komediantów

dworze

tylko

na
z

księcia.

dowcipem

i

Snu

że

żartem,

to

ma

jeszcze

pełny

walor

dy.

właśnie

podbija

i

to

ludowy,
nocy

przygotowuje
Tylko

ludowym
I

dowych

przedstawień

żywej,

zarówno

prowizacja
pewne
cych
ne

po

samych
na

w

się

do

co

u

Szekspira

w

autentycznym

swoistej

przekonuje

przedstawienia



dziwie

ludowego.

Równolegle
stylizowanej
wsi.

na

W

pracownicy

własną

k u

okresie

„droby".

W

nym,

jak i

dorosła

rali

się

gromadnie

soło

do

północy.
zebrali

mowlęta,

z

się

na
i

w

rodzaj

rynku,

wpływem

jako
z

Krzywaczce,

napływać
„damy"

czasów

rami

w

w

gdzie

we­

wśród

się

przebierańców,
się

tradycyjne

przedstawiającymi
prócz

dwaj

nich,

nie­

obok

wielu

franciszkańscy b r a ­

przebrań,
o

jak

tym,

niezbyt

pod
z

zabawa
dawny

Dało

odległej

wieczór

do

od

to

Lanc­

gospody

rondami,

Hiszpanie

za­

gita­

Po

zabawie

przeniosło

się

do

świetlicy

strażackiej,

gdzie

na sali spora

gromada

uzbrojonych

Indian w

pióro­

tradycyjnego

cho­

puszach

na głowach.

dzenia

„po

stiumowa.
z sobą,
niż

drobsku"

t e n sposób
zrobiła

się

z

zwyczaj

i

stwarzając

podłoże,

na którym

formy,

i zabaw

ale już

towarzystwo

wiejska

Stary

dotychczas

czajów

W

całe

ułani

z

itp.

już

gospodzie

(Ju-

się

występujących

szerokimi

Poniatowskiego,
w

i
że

miejskich

przebierańców,

kapeluszach

ks. Józefa

zbie­

bawili

charakter.

grupy

sa­

ci ostatni

dawny

jeszcze wyraźniej

częły

i

wzorów

zauważyć

czyli

od

w .wieku szkol­

nowych

zmienił

korony,

swój

dzieci

świadczą

venalia?),

myślenic­

habitach.

niektórych

lanckorońśkim
pod

a

również

autentycznych

w i d z ó w ( i l . 6).

znajdowały

żebraczki,

noworocz­
kukiełkowe

zapustne"

Wieczorem

rynku,

bo­

własnej

czarnymi

GS-u

do­

powiecie

powiatów

twarzami

Lanckoronie

Etno­

zespołów

okresie

„dziady

gospodzie

przebierańców,

zwyczaj

wsiach

z kukłami n a plecach,

Zarówno
na

po

młodzież.

W

w

domach

d r o b s k u " zarówno

żebracy

ciszkowie

w

kon­

terenie

rekwizyty

po

chodziły

w

dwóch

zgromadzonych

przebraniach,
„po

7

uciesze

Zapustów

biegały

„Cyganki"

chodziły

grając

wadowickiego

w

i

na

dokonania

i Niepołomic

i lalki)

lub pod-

Muzeum

możność

zaopatrzone

kapelą,

przedstawienia

i

te

praw­

ludowy

magnetofonowej

z Zabierzowa

słusz­

teatru

różne p o k a z y

(1&08)

i

bez

autentycznej

roku

mieli

już

przyj­

nie

atrybuty

formie

się

publiczność

uważając,

się p o p r z e z

Krakowie

(szopki

innych

które

rodzi

czasem

ubiegłym

z

którzy

wsypki,

sta­

komiczną

sytuacje,

zwyczaj

produkcji

prostych, l u -

mierze

nadal

Zespoły

praw­

dużej

żyje

szopkarskich

teatrze

w

twórczość

scenę,

cheńskim.

dzy,

osobistą

z t y m co w

filmowej

W

czy

nieoczekiwane

przedostaje

kumentacji

kiego

uciesz-

czarownicy

diabła

najistotniejsze

w

nym

jednakże

Żyda,

i

graficznego

że

rękopiśmiennych,

zadowoleniem,

to

i m ­

krążą­

która

że

już

było

umownej
do

której

dużym

teatrowi
Wiadomo,

kantyczek

różne

z

czy

teatru.

ludowemu

wyuczone

najbardziej

potknięcia

z

kursy



dziada,

ności,

przypomina

letniej,

przedstawienia.

Stąd

komiczne

ludzi

dodaje

aktorów,

scenie.

kukiełkowej

i

uroku

w s i , tekstów

zwykle

szopki
jak

trakcie
tekstu

„wygłupy"

nowią

typu

miłośników,

w

części

muje

stuleci.

czeniu

gdy

makijażu

zespołów

jak

Dodatkowego

interesujące

względu

starających

czyli

nowa

harcowała

zabawa

moda

splatają

rozwiną

nie obrzędów,

się

się

inne

tylko

zwy­

dorocznych.

II.
5. Dwaj
jeźdźcy
z widowiska
„Dziady
i
zespół
z Lalik,
pow.
Żywiec.
II. 6. Przebierańcy
rzyszący
szopce
kukiełkowej,
zespół
z Niepołomic,
Bochnia.
II. 7. Matka
Boska
w asyście
żołnierzy,
Jana
Rapciaka,
Poręba
Wielka,
pow.
Limanowa.

Fot.:
Henryk
il. 3, 4; Roman
iL
5.

ko­

Hermanowicz
Reinfuss



— il. 6; Jacek
il. 1, 2, 7; Jan

Szlachcice",
towa­
pow.
zespół

Kubiena
Urbańczyk


•—

129

New Tags

I agree with terms of use and I accept to free my contribution under the licence CC BY-SA.