-
Title
-
Przyczynek do oznaczenia granicy Lachów / Lud 1901, t. 7
-
Description
-
Lud 1901, t. 7, s. 256-259
-
Creator
-
Jakóbiec, Jan
-
Date
-
1901
-
Subject
-
Lachy (grupa etnograficzna), grupy etnograficzne, Podkarpacie
-
extracted text
-
-
322
—
wsi Poręmby,1) ze ona podczas iutrznie wielkanocnej za procesją
nosieła wodę w dzbanku mowieła, ze nie tylko ia sama czarownica,
iest ich tu wiele, a nie bierą ich. Po takow ej tedy skardze inqui •
rowana iest Anna Pannowa, dlaczego ten dzbanek nosieła. R. ła s
kawi panowie przytrafieło mi sie tak, ze podczas niedziele poswiącaney bełam w kościele y miałam konewkę na wodę, tę mi porwali
a ze teraz w wielką sobotę przyszłam po wodę z garczkiem y poz
nałam konewkę swoię między garkam i w kruchcie, tez wzięłam
y schowałam w ławkę, kędy państwo siada, zakrełam ią ław ką, na
którey nogi stawiaią, teyze konewki zapomniałam wziąć, a ze kie
dym poszła na iutrznią y wzięłam ią, a toż mię widziały te bia
łogłowy, ale nie ze dzbankiem do tego tylko wodęm w niey miała
a nie co innego, tegom nigdy nie mówieła, zeby beły iakie inae
czarownice, bo o nich nie więm y w niczym sie nie ezuię.
Na tem uryw a się proces. O statnią oskarżoną musiano uwolnić
od zarzutu, uznając jej tłómaczenie za dostateczne, gdyż w dalszym
ciągu książki nie ma już wzmianki o tej sprawie.
Kazimierz Kaczmarczyk.
—
'
ROZMAITOŚCI.
Przyczynek dû „metovrania“. Zanim podam w przyszłości inne
zabawy dzieci i starszych w Słotwinie (powiat Żywiec) ograniczę się
na razie tylko do następujących sposobów „mętowania“ :
I.
Angi, spangi,
kotka gro,
a na ryby koło mo ;
ty k i3), tyki,
grom atyki3),
hoc, kloc,
marne lubne dziatki — sroc !4)
<) Poręba Spytków w ieś przy drodze prow adzącej z W iśnicza do Brzeska,
5 km od tego ostatniego.
a) także: »byki«.
8) także: »do Bartyki« jak o lokalna aluzya do sąsiedzkiego dom u, u żyw ana
tylko przez dzieci sąsiadów .
4) niektóre w ersye op u szczają »m arne« m ożna się także spotkać z niem czyzną
w ostatnim w ie rszu : »majne übe« d z ia tk i...
—
II.
Jes tu jedén
mięndzy nami,
co sie posrał1)
kalinami ;
kopa, ropa, lén,
jesto oto — tén!
323
III.
Chodzi koza po potoku,
nazywo sie fry c 2),
na kogo to słowo trefi,
tén sie musi — skryć.
IV.
Y.
.Anglickí, spanglicki,
cérwone stolicki3);
jedny sie pokryły,
drugi ocka — pomrózyły.
Cicho, cicho,
gówno spi,
kto przegodo
to go zjè;
jo jes pon,
kapiton.
co kce godać,
moge som.
Każdy z tych pięciu sposobów stanowi dla siebie całość Zdarza
się jednakowoż czasem, źe łączą np. I. i IL, I. i I I I , a nawet recy
tują od I. a koiYzą na IV. N ra I. II. III. У. mają w zasadzie rytm
spondaiczny, natomiast ІУ. daktyliczny. Nazwa „mętowanie“ nie
jest znana; formuły zaś samej używają przy kryciu się. Zabawa
odbywa się w następujący sposób:
Liczba bawiących się dowolna, jeden z nich przewodniczy,
siada, wystawia kolano, każdy z uczestników kładzie po jednym
palcu a przewodniczący, recytując jedną lub więcej z powyższych
formuł, dotyka kolejno każdego palca, a na kogo ostatnie słowo
padnie, ten musi zamróżyć oczy. D la większego bezpieczeństwa owija
mu przewodniczący głowę do „burnusa“ lub w kłada do kapelusza.
Reszta się kryje. Kiedy jeden z nich zawoła „jus“ wtedy puszcza
go i woła:
ku mnie, ku mnie,
ni ma pieska u mnie.
Ci co się pokryli, uciekają „piesek“ stara się jednego uchwycić,
któryby go zastąpił. Jeżeli nie chwyci, mruży jeszcze raz oczy.
Jan Jakóbiec.
‘) pew ną odm ianę -znalazłem W sąsiedniej w si Lipow ej :
..^ o o sie chow oł łupinam i;
jesto oto tén,
co m u w yseł
z dupy dym.
a) por. M. U dziela: Gry i zabaw y dzieci w Bośnii, »Lud« V. s. 146. »koza vrec«.
8) także »kónicki«.
