-
Title
-
Sprawozdania Oddziałów w Buczaczu, Krakowie, Tarnowie, Tatarowie, Wieliczce ( cz. 1,2,3) / Lud 1899, t.5
-
Description
-
Lud 1899, t.5, Sprawy Towarzystwa, cz.1, s.98; cz.2, s. 196; cz.3, s. 388
-
Creator
-
Towarzystwo Ludoznawcze
-
Date
-
1899
-
Subject
-
Towarzystwo Ludoznawcze
-
extracted text
-
-98 IV. Na wniosek p. Niemca, referenta komisyi kontrolującej, przyjęło
Walne Zgromadzenie sprawozdanie skarbnika do zatwierdzającej wiaiomości
i wyraziło jednomyślnie podziękowanie skarbnikowi za jego niezmordowaną,
i korzystną w skutkach działalnosć;
V. Bibliotekarz Tow. Dr. Kreek przedstawił hietny stosunkowo wzrost
czasopism w bibliotece. Mamy ich dzisiaj 101 i 505 tomów dzieł ludoznawczych. Na wniosek p. Ihnatowicza uchwalono w „Ludzie" wydrukować
katalog czasopism i przyj~to sprawozdanie bibliotekarza do zatwierdzającej
wiadomości.
VI. Po 5-minutowej pauzie przystąpiono do wyboru prezydyum i 7 człon
ków Zarządu. Prezesem wybrano przez aklamacyę ponownie prof. Dra A.
Kalin~. Wiceprezesami zostali wybrani obaj wiceprezesi z r. 1898, t. j. pp.
L. Wierzbicki i J. Ihnatowicz. Do Zarządu weszli pp.: prof. Dr. Dybowski,
Dr. Krćelr, Dr. K. J. Gorzycki i po raz pierwszy wybrani: Dr. J. Leciejewski. Dr. St. Eliasz-Radzikowski, Bronisław Sokalski i dyr. Jan Soleski.
VII. Komisy~ szkontrującą wybrano w dawnym składzie, t. j. pp. ks.
Józefa Krechowicza, Boi. Lewickiego i Dr. J. Niemca.
_
P. Ihnatowicz postawił wniosek, ażeby przystąpić do urządzenia kraj.
wystawy etnograficznej. Prof. Młynek nadesfał wniosek, ażeby z łona Zarządu \\ybrać komisyę osobną, dla zorganizowania odczytów i urzą,dzaoia
orociystości ludowych po prowincyi; a p. Frankowski wniósł, ażeby Towarzystwo przyst,piło jako członek czynny tło Towarsyst\\a uniwersytetów ludowych im. Mickiewicza. Wszystkie te wnioski uchwalono przekazać do
rozpatrzenia i ewęntualnego załatwienia Zarzl}dowi Towarzystwa.
Na tern obrady zakończono.
III) Zgromadzenie miesięczne Towarzyst:vva.
Szóste po siedzenie n a u ko we Tow. odbyło się w pi1tek dnia
18. listopada 1898. Odczyt p. t. "Szkic etnograficzny z Syberyi" czytał
sekretarz Tow. Dr. Gorzycki z rękopisn, nadesłanego z Litwy. Odczyt opierał się na pomnikowej pracy Sieroszewskiego „O Jakutach".
Jakuci, lud wschodnio sybirski w dorzeczu Leny - przedstawiają,
ciekawy typ nietylko etnograficzny, ale i etno- socyologiczny z powodu swego
ustroju społecznego, w którym n ad er wy raz i ś cie o d ź wf er ci adl a ją, się przeżytki ustroju rodowego w walce z niwelacyjnemi d1żnościami inteligentnego absolutyzmu rosyjs k ie go. Ponadto ziemia Jakutów - to jedno z najniegościnniejszych klimatycznych terytoryów, miejsce osiedlenia przymusowego wielu polskich ze~
słańców politycznych. W ożywionej dyskusyi nad odczytem brali udział:
prof. Dr. Kalina, Dr. Allerhand, Dr. Leciejewski i prelegent.
IV) Sprawozdania Oddziałów.
I. Sprawozdanie roc1ne Oddziału buczackiego.
„
W uzupełnieniu sprawozdania za~ieszczonego w Ludzie" IV. str. 342.
i naat. a obejmującego czas od 3. grudnia 1897 do 6. kwietnia 1898. donosimy:
Cz w arte posiedzenie Zarządu odbyło się 18. września 1898., na
którem przewodu. prof. Młynek przedstawił zbiory ludoznawcze z pow. buczackiego i innych i kooptowano prof. Mazura na sekretarza w miejsce p.
Banacha, przeniesionego do Sambora.
-
99 -
• Po odejściu prof Młynka do Tarnowa we wrześniu 1898. odbyło si~
pod przewodnictwem Dr. Hirschlera V. posiedzenie Zarządu 4. Stycznia 1899.
Walne zgromadzenie dnia 13. stycznia 1899. Przewodniczą,cy
dr. Hirschler streszczając działalność Oddziału, zachęcił obecnych w jędrnych
a pi~knych słowach do nieustawania w pra~y prawdziwie szlachetnej, bo mającej na celu poznanie ludn i jego twórczości duchowej i fizycznej, podniósł
i polecił sekretarzowi za zgod4 Zgromadzrnia pisemnie oznajmić prof. Młyn
kowi serdeczne podziękowanie za niezmo1 owaną, praci; i staranność około
założenia i u trzymania Oddziału.
Poczem wybrano jednogłośnie następt.._:ący Wydział na r. 1899 :
Pr ze w od n i czą, cy: prof. Mazur Józef, zast. przewodn. inspektor
Janicki Alexander, skarbnik: Józef Keffermiiller dyrektor szk. ż., sekretarz:
Adam Orzechowski naucz.
Członkowie Wydziału : Zych Franciszek dyrektor gim na z. i J oacbim
Langer dyrektor s1k. f. br. Hirscha.
Odczyt (z zakresu zbiorów oddziału) z powodu pory spóżnionej postanowiono odłożyć do zwyczajnego Zgromadzenia członków.
Zbiory poczynione w r. 1898 Bil: 1, prof. Młynka, obejmnjl}ce około
5000 stronic pisma a zawierające opisy (takie illustracye) miejscowości,
strojów, zwyczajów, zabaw i uroczystości, pieśni, materyały językowe, przysłowia itp. Odnoszą, sit; w połowie do powiatu Buczackiego, druga połowa
zawiera materyały z pow. : Husiatyńskiego, Borszczowskiego, Czortkowskiego,
i Trem bo l\'elskiego i drobniejsze przyczynki z innych powiatów. Zbiory dokonane zabiegami lob pod kierunkiem prof. Młynka, który je ma w posiadaniu w celu opracowania i podania do druku całego tego materyału. 2. Prof.
.Mazura a): Zbiór pieśni, przysłowi, zagadek itp. i słowniczek gwary lud.
z pow. Kolbuszowskiego. b) Zbiór pisanek z Stanisławowa, Kołomyi, Buczacza, przesłany do muzeom Tow. ludoznawczego we Lwowie.
Nowy Wydział odbył 1. posiedzenie bezpośrednio po walnem zgromadzeniu 13. stycznia 1899., na którem przyjęto nowych 4 członków i omówiono sprawy Zarzą,du, prowadzenia kasy i kancelaryi Oddziału.
Członków liczy Oddział 25, ubyło zaś 3 dawniejszych.
Po zainteresowaniu 1 jakie już uczyna budzić Oddział Buczacki u publiczności tutejszej, żywimy nadzieję, że mimo trudności podniesie si~ i liczba
członków i praca na polu ludoznawczem.
W Buczaczu d. 15. stycznia 1899.
Juzef lłlazur
Ada.m, Ol"zechowski
przewodniczący.
sekretarz.
11) Sprawozdanie Oddziału Wielickiego.
Szóste po siedzenie Wydziału Towarzystwa ludoz~wczego odsit w dniu 27. listopada 1898., o godzinie 11. przed południem
w Wieliczce pod przewodnictwem Seweryna Udzieli.
Obecni pp. Stanisław Czerski, \Hadysław Koch, Wawrzyniec Kosiba,
Marcin Rembacz, Józef Śliwiński i Bolesław Tyne.
Odczytano i przyj~to pNtokól z poprzedniego posiedzenia członków
Wydziału Towarzystwa w dniu 9. października b. r.
Józef Śliwiński odczytał wiersze p. n. ,,Przygoda Szymka z Dyabłem"
znalezione w broszurze sprzedawanej dawniej na jarmarkach i targach przez
kramarzy wtdrownych. Uchwalono odesłać wiersze te do Redakcyi Lodu.
było
-
100 -
Nast~pnie Przewodnicz,cy odczytał przyczynek do Ludoznawstwa
., O wcz ar z w Lub or zy cy", opisuj1cy zdarzenie prawdziwe jak
'ftieśniak pewien z pod Wieliczki che dził do niego po lekarstwa na chorob~
ojca.
Nad odczytem tym wywią,zała si~ żywa dyskusya, w której podnoszono, że :
I. nauka szkoły Indowej nie osłabia wiary w czary,
2. Ind nasz wierzy, iż znachorzy, owczarze i czarownicy, czerpi1
wiedzQ swoją, od czarta,
3. kościół katolicki nie zaprzecza igtnienia czarów i czarowników,
a ksi~ża przytAczaj,c odnośne przykłady z pisma św., staraj\ si~ w kazaniach wykazać wielkość grzechu tych, którzy z czartem trzymaj,.
Na tem posiedzenie zakończono.
p. t.
Si ó d m e p os i e d z e n i e Wydziału Towarzystwa ludoznawczego
si~ w dniu 31. grudnia 1898 r. o godzinie 11-tej przed połu:lniem
w Wieliczce pod przewodnictwem Seweryna Udzieli.
Obecni Pp. Maksymilian Guńkicwicz, Władysław Koch, Marcin Rembacz i Bolesław Tyne.
Odczytano i przyj~to protokół z posiedzenia członków Wydziału Towarzystwa w dniu 27. listopada 1898 r.
Przewodniczący odczytał zajmującą prac~ o "Zapadłych miastach, kościołach, dzwon ach i karczmach". W pracy tej zes~awione było 15 podań
miejscowych z powiatu wielickiego i podgórskiego, które prelegent porównał
z podaniami biblijuemi o Sodomie i Gomorze i grecldemi o zapadłem mieście Salmoneusa syna Eola, wyprowadzając wniosek, ze podania te należą
do cyklu najstarszych mitów ludzkości.
Na tem posiedzenie zakończono.
odbyło
Marcin Rembacz
Seweryn Udziela
Sekretarz.
Prezee.
V) Wykaz darów na rzecz Towarzystwa,.
I. Do bibllotekl ofiarowali :
1. Ces. ros. geogr, 'fowarzystwo, Oddział Troickosaw.- kiacht.: Kratkij
obzor diejatelnosti Obszczestwa za pierwyj period jego suszczestwowanija, 1894-1897, Moskwa 1898.
2. Jan Witort dzieło swe: Zarysy prawa pierwotnego. Warszawa 1899.
3. Dr. J. Polivka prac~ swę,: Msgiosnik1H i negovijat ucenik, Sofia 1898.
4. 'fenie: Nachtrage zur Polyphemsage. Freiburg i. B. 1898.
5. Tenże: Rozpravy filologicke venovane Janu Gebauerovi. Praha 1898.
6. Tad. Kudełka swę, rozprawę: Nasze Kółka rolnicze. Kraków 189H.
7. Dr. Cenck Zibrt swą pracę: Literatura kulturnc - historicka a etbnograficka, 1897-1898. I. Praha 1898.
8. Oberlehrer Knoop, Rogoźno: Rogasener F'amilienblatt, roczn. 1898.
9. Krftl. Óeska Spolecnost nauk: Vyrocni zprava za rok 1897.
1O. Anthropologische Gesellscbaft w Wiedniu swój organ: Mittheilungen,
t. 25., 26.,. 27.
2. Do muzeum oftarowall:
1. R. Bołsunowski, Kijów: 123 plomb z Drohiczyna ze znakami
pomi~dzy którymi Bfł także znaki runiczne z w. XIV.
świl}t,
— 196 9.
W myśl uchwały Zarządu z duia 9/1 1 8 9 8 powołano do kom isy i
znawćów pp. Dr. C zołow skiego, H arasym ow icza, K łapkowskiego p-nę K n ee,
R ebezyńskiego i D yr. W ierzbick iego.
1 0 ) P rzyjęto 37 nowych członków .
1 1 ) N a odczyty naznaczono: I. p. Z dziarskiego „O w pływ ie poezyi
ludowej na G oszczyńskiego“, a później rozprawy pp. D r. E . R ad zik ow sk iego
i prof. Dr. K olessy.
II) Zgromadzenie naukowe Towarzystwa.
I. Z g r o m a d z e n i e n a u k o w e
botanicznego na U n iw ersy tecie.
odbyło się 1 9 /2 b. r. w sali in st.
P. S t a n i s ł a w Z d z i a r s k i odczytał część sw ojego o b szern iejszego
studyum o Sew . G oszczyńskim p. n. T ł o 1 u d o w e w . . S o b ó t c e “ G o
s z c z y ń s k i e g o . W u stęp ie tym w yk azał czynniki, jak ie złożyły się na g e
nezę utworu, czynnikam i zaś tym i były : pieśni ludowe, w ierzenia jakoteż
obserw acya bystra, z jak ą poeta przyglądał się życiu górali tatrzańskich
podczas pobytu sw ojego na Podhalu w roku 1 8 3 2 . Nad odczytem wywiązała
się ożyw iona dyskusya, w której oprócz p relegenta w zięli udział prof. Dr.
Kalina, Dr. L eeiejew sk i, D r. K rček i Dr. G orzycki.
III) Sprawozdania Oddziałów.
I. O d d z i a ł b u c z a c k i .
D r u g i e p o s i e d z e n i e Zarządu odbyło się 12. marca b. r. Obecni
w szyscy członkow ie prócz sekretarza, który w yjechał z B u czacza na czas
dłuższy.
1. Dla pozyskania w iększej liczby człon k ów i obudzenia żyw szego
zajęcia sprawami Towarzystwa uchwalono wydrukować 5 0 0 egzem pl. Odezwy,
zawierającej w treściwych słowach prawa i k orzyści członków , warunki przy
jęcia i pouczenie dla zbieraczy m ateryałów , ułożone przez przew odni
czącego.
2. Uchwalono urządzać zw ykłe p o sied zen ia człon k ów oddziału p o łą
czone z odczytam i z zakresu ludoznaw stw a. N ajb liższe posied zen ie w yzna
czono na 16. kw ietnia, na którem przew odniczący odczyta w łasne studyum
z życ:a ludu na podstaw ie zebranych przez sieb ie m a tery a łó w .
3. P rzyjęto do w iadom ości zbip.ry Oddziału a) 2 pieśn i hum orystyczne,
pieśń o pańszczyźnie, 2 pieśni rekruckie, b) P odania o D orze, Jarem czu
i górze H ołow niey. c) Opis zabawy w Pyszkow cach pod Buczaczem , zwanej
„K ołow rot“ z ilustracyą, który przesłano R ed a k cy i „L udu“ .
4. Uchwalono czterech nowych
dowi do przyjęcia.
członków zaproponować Centr. Z a r z ą
5. Wybrano prow izorycznie sekretarza p. Jana Skow rońskiego.
6. Z ałatw iono sprawy bieżące i polecon o p rosić Centr. Zarząd o n ie
które w yjaśnienia.
— І97 W dyskusyi aad w szystkim i punktam i bardzo ożywionej, brali u d zia ł
w szyscy członkow ie, w reszcie zast. przew odniczącego insp. Janicki podniósł
z uznaniem , że Oddział nasz stanął istotn ie na silnej podstawie, a przew o
dniczący podziękow ał dyr. Z ychow i za udzielenie sa li konferencyjnej na
obrady Zarządu.
Buezacz d. 15 marca 1 8 9 9 .
Jó ze f M azur
J a n Skowroński
przew odniczący.
sekretarz.
2.
O ddział krakow ski.
W yciąg z protokołu zgrom adzenia członków Towarzystwa ludoznaw
czego odbytego dnia 4 -g o grudnia 1 8 9 8 . w Krakowie, celem zawiązania
Oddziału.
Obecni : Dr. Jan Baudouin de Courtenay, prof. Szym. M atusiak,
prof. Bron. G ustaw icz, Jan Św iętek, Stan. P olaczek kierown. szk. lu d .,
M ichał W ałach, nancz., F ran c. N owicki, słuch, med., A ntoni Iseppi. naucz.,
À leks. Pająk, dyr. szkoły ludów,, Andrzej Stopka, kurator domu M atejki,
Jakóbiec sł. fiil., Jan Zaucha, słuch, praw., W ład W olny, W iuc. Sikora,
sł. fil., Gustaw Porembski, C zytelnia akad. reprezentow ana przez p. N o
w ickiego, M ich. K apuściński.
P o zagajeniu przez delegata p. Świętka, w którem podniósł znaczenie
i określił zadanie Oddziałów powiatowych, oraz zaznaczył, jaką powinna
być czynność oddziałn krak., zaprosił zgromadzonych, by zech cieli s'ę u k on
stytuow ać w Oddział i wybrać Zarząd oddziałowy.
Uchwalono jed nogłośn ie wnioski p. P olaczk a : Z grom adzenie uchwala
ukonstytuować się w Oddział Towarzystwa ludoznaw czego dla całego W . K s.
K rakow skiego z siedzibą w Krakow ie, dopóki w jednym z powiatów do W.
Ks. Krakowskiego należących nie powstanie osobny oddział.
Przewodniczącym Oddziału wybrano prof. Boudouina de Courtenay,
który ośw iadczył, że z powodu nawału pracy żadną miarą przewodnictwa
przyjąć nie może. W sk u tek tego przystąpiono do ponownego wyboru p rze
w odniczącego, kttórym został J a n Ś w i ę t e k .
Do W ydziału
i Jakóbiec.
wybrani
zostali
pp.
G ustaw icz,
M atusiak,
P olaczek
U chw alono na wniosek p. Z auchy, ażeby posiedzenia naukowe Od
działu krak. odbywały się co m iesiąc i to o ile m ożności w pierw szą n ie
dzielę k ażdego m iesiąca.
Zarząd oddziału ukonstytuował się na tem posiedzeniu dnia 4-go
grudnia 1 8 9 9 ., wybrano przez aklam acyę sekretarzem Jana Jakóbieca, skar
bnikiem Szym ona M atusiaka.
Г
Ja n Jakóbiec
J an fim ętek
Sekretarz.
Przew odniczący
Í9Ô —
-
3.
O ddział w T a ła ro w ie .
P r o t o k ó ł spisany na pierw szem zgrom adzeniu członków Oddziału
Towarzystwa ludoznaw czego w Tatarow ie, założonego staraniem delegata T o
w arzystwa pana Józefa Scłm aidra; które odbyło się dnia 12. marca 1 8 9 9 .
o godzinie 4-tej po południu.
Obecni: pp. K arolina Rozmarynowa, W iktor Parfanowicz, Jan S ta sz
kiew icz, B olesław L u stig, Gustaw Glück i J ó zef Schnaider.
Zebranie zagaił delegat Towarzystwa ludoznaw czego p. Schnaider, okre
ślając cel i zadanie Towarzystwa i zaprosił zebranych członków do wyboru
zarządu oddziałow ego.
P rzez aklam acyę zostali jed n ogłośn ie w ybrani: p rzew odniczącym : pan
E rn est F riedberg, zastępcą przew odniczącego: p, J ó zef Schnaider, sk a rb n i
kiem : p. B olesław B orysiew icz, sekretarzem : p. Tadeusz C hm ielewski.
N adto do W ydziału w szedł p. W iktor Parfanowicz.
Z astępca przew odniczącego p. Schnaider podziękow ał zebraniu
niu w szystkich członków Zarządu
jące w nioski:
za
wybór, a n astępnie
w im ie
p ostaw ił n astęp u
1.
W y s ła iie zaproszeń do osób posiadających m ieszkania letn ie w T a
tarow ie, M ikuliczynie i W orochcie, aby zech cieli p rzystąp ić w charakterze
członków do Oddziału.
2.
Z ebranie adresów w ybitniejszych osób w p ow iecie przez delegata
p. B orysiew icza i p rzesłan ie takowych Towarzystwu celem zap roszen ia na
członków Oddziału.
3. P osiedzen ia w ydziałow e odbywać się będą co m iesiąca, na których
członkow ie kom unikować będą sobie zebrane m ateryały i pouczać się wza
jem nie przez pogadanki, pism a i odczyty z dziedziny ludoznaw stwa.
4. K ażdy członek starać się będzie zjednać O ddziałow i nowyeh człon
ków, tudzież zbierać m ateryały etnograficzne i m uzealne.
5. W szelk ie w kładki,
Oddziału.
dary i prace
w noszone
być
mają
na
ręce
6. Z powodu zbliżających się Świąt W ielkan .cnych zająć się zechcą
członkow ie zbieraniem pisanek dla muzeum etnograficznego.
W n ioski pow yższe przyjęto i uchwalono.
N a tem p osied zen ie zakończono.
Z Oddziału Towarzystwa ludoznaw czego w Tatarow ie d. 14. marca 1 8 9 9 .
J ó z e f S c h n e id e r
E r n e s t F ried b e rg
Zastępca przew odniczącego.
Przew odniczący.
IV) Wykaz ¿Larów na rzecz TowarzystwaI.
11.
Do biblioteki o fiaro w a li :
D r. Reim und K ain d l swą pracę i E thnographische
Ostkarpathen, W ie n 1 8 9 8 .
Streifzüge
in den
— 288 —
5. P rzyjęto do wiadomości ośw iadczenie p rezesa T ow ., že uchwalone
na poprzedniem posiedzeniu Zarządu o d czy ty prow incyonalne są już w toku.
6. Uchwalono wydać podręcznik ludoznaw czy w edług przekładu z j.
angielskiego, dokonanego przez W . Szukiew icza w spólnie z Dr. E lia szem
R adzikow skim .
7. Na przedstaw ienie skarbnika p. B ala uchwalono, że stosow nie do
§. 31. R egulam inu skarbnik oddziału od ogólnej sumy w k ł a d e k członków
oddziałowych (a nie wpisow ego) zatrzym uje 5 % od kwoty, którą przesyła
do kasy Centr. Zarządu. N atom iast od wkładek, k tóre członkow ie od d zia
ło w i zapłacili wprost do Centr. Zarządu, kasa centralna zwraca 5 7 0 od d zia
łowi rachunkowo z końcem roku.
8. N a odczyt najbliższy naznaczono rzecz Dra E lia sza R adzikow skiego
II) Zgromadzenie naukowe Towarzystwa.
II .
Zgromadzenie naukowe
in st. botanicznego na U n iw ersy tecie.
odbyło
się
1 0 /V I
b. r.
w
P. Dr. S t a n i s ł a w E l i a s z R a d z i k o w s k i odczytał rzecz p. t.
S k a r b y z a k l ę t e i c z a r o d z i e j e w T a t r a c h . Odczyt ten o p ra co
wany z ca łą znajom ością przedm iotu i obejm ujący cały szereg sp o strzeżeń
i szczegółów ciekaw ych — z o s t a n i e o g ł o s z o n y d r u k i e m w „ L u
d z i e “ ; dlatego nie um ieszczam y go tutaj, odsyłając czytelników n aszych
do tekstu rozprawy.
III) Sprawozdania Oddziałów.
I.
O ddział k rakow ski.
D r u g i e p o s i e d z e n i e Zarządu Oddziału ododbyło się dnia 16.
kw ietnia b. r. o godz. 3 po poł. w sal W yższej szkoły przem ysłow ej.
Obecni pp. Stan. P olaczek ,
Św iętek.
Jan
Jakóbiec,
przew odniczył prezes Jan
1. Przew odniczący odczytał akt zatw ierdzenia i przyjęcia protokołu
z W a ln eg o Z grom adzenia z d. 4 . grudnia przez Z arząd g łó w n y ;
2. W yjaśnił, że sprawa zatw ierdzenia oddziału przez c. k. D y rek cy ę
P olicyi za wdaniem się Zarządu głów n. została załatw iona ;
3. P odaje do w iadom ości uchwałę
stania z b ib liotek i Tew. ;
Zarządu
głów n. o m ożności k orzy
4 . Powiadam ia o darze 4 tomów Ludu do O ddziału;
5.
Mazura,
6.
Odczytał życzenia nadesłane Oddziałowi przez prof.M łynka
który nadesłał rów nocześnie 2 egzem plarze odezwy ;
i prof.
Z głasza w ystąpienie prof. Głustawicza z Zarządu.
7. K ooptow ano
W ałacha.
na
członków Zarządu
pana
A ndrzeja Stopkę
i p.
sali
— 289 —
8.
Uchwalono w ydać odezwę celem rozbudzenia i zain teresow an ia się
poszukiwaniam i Indoznawczemi w szerszych kolach powiatu, zjednania nowych
członków dla Tow arz., zachęcenia do zbierania okazów do M uzeum pow ia
tow ego.
P i e r w s z e zgrom adzenie n a u k i w e O d d z ia łu .
Obecni pp. Św iętek, Polaczek, W ałach, Jakóbicz, N owicki,
W olny, M agiera, D ąbrowski, W ojdyła, K ie ls k i, B rodacki, Sikora.
U łaszyn,
P rzew odniczący w ygłosił odczyt, w którym podał szczegółow y program
poszukiw ań etnograficznych i wytknął cel i zadanie Oddziała. W szczeg ó l
ności rozw inął cały kw estyonaryusz odnoszący się tak do duchowej jakoteż
i m ateryalnej strony w poszukiwaniach etnograficznych.
Po żywej dyskusyi nad odczytem uchwalono wniosek p.- P olaczka,
ażeby ułożyć kw estyonaryusz podzielony na rozdziały i tenże rozsyłać po
pow iecie celem zebrania szczegółow ych w iadom ości w danej kw estyi.
T r z e c i e p o s i e d z e n i e Zarządu Oddziału odbyło
Obecni pp. Jakóbowiec, W ałach ; przew odniczy p . Św iętek.
się
d. 7. maja.
1. U chwalono pozbierać adresy osób w ybitniejszych m iasta i powiatu
celem przesłania im odezwy i zaproszeń na członków Towarzystwa ;
2. U konstytuow ać kom isyę dla odczytów popularnych ;
3 . Z w rócić uw agę członków na k sięg i grom adzkie.
D ru g ie z g r o m a d z e n i e n a u k o w e O d d z ia łu .
Obecni pp. Baudouin de Courtenay,
biec, Stopka, N owicki, M agiera.
Św iętek,
W ałach, Ł o sik , Jakó-
N a porządku dziennym był odczyt W ałacha : Opis wilii w okolicy
Krakowa z podaniem charakterystyki wilii w ogólności ludu polskiego
a w szczególności w tutejszej okolicy. Część I. P relegen t op isa ł szczegółow o
wilię w W oli D uchackiej, M ogile, Podgórzu i podniósł ich cechy ch a ra k te
rystyczne wspólne jakoteż i różnice. W dyskuyi nader ożywionej zabierali
głos pp. D r. Baudouin de Courtenay, Jakóbiec, M agiera i Stopka.
Jakóbiec
Jan Świętek,
s e k re ta rz
p rzew o d n ic ząc y .
2.
O ddział tarnow ski.
W yciąg z protokołu zgrom adzenia członków Towarzystwa ludoznaw
czego z d. 13. marca b. r. w Tarnowie celem zaw iązania Oddziału.
D n ia 13. marca r. b. pow stał Oddział w Tarnowie za staraniem m iej
scowego delegata Towarzystwa prof. L. M łynka, którego upow ażnił Centr.
Zarząd do założenia oddziału i przy w spółudziale i gorliwem poparciu człon
ków Towarzystwa zam ieszkałych w T arnowie: K s. inf. W alczyńskiego, prof,
gimn. F r. Habury, weter. powiat. N. Sikorskiego, prof. J. K. M ajewskiego,
prof. A . B eerà, F r. W inkow skiego posła do Rady państwa, Ks. A . Frącz-
— 290 kiew ieza, prof. W . D oleżana,
Stefanii N ideckiej.
p. A uny M łynkow ej,
p. M aryi B eerow ej,
p.
I.
Zebranie ogólne O ddziała celera ukonstytuow ania się Zarządu od
było się d. 9 kw ietnia przy licznym w spółudziale członków . Przew odniczący
p. M łynek podziękow ał członkom założycielom za poparcie starań około za
łożenia Oddziału, rozw inął program działalności Towarrystwa ludoznaw czego
i jego oddziałów.
N astępnie przez aklam acyę obrano przew odniczącym Zarządu Oddziału
K s. St. W alczyń sk ieg o , jego zastępcą prof. Fr. Haburę, sekretarzem L.
M łynka, skarbnikiem N. Sikorskiego, członkam i Zarządu J. Jędrzejow skiego
i A. B eerà.
U chw alono w n iosk i: 1) A . M łynkow ej, żeby a) zaprosić na członków
Oddziału w szystką in teligen cyę w pow iecie i okolicy i b) żeby wydać sta
raniem Oddziału „K lucz do zbierania materyałów ludoznaw czych dla m ło
dzieży;
2 ) N . Sikorskiego, aby na najbliższem walnem zgrom adzeniu T o w a
rzystw a Oentr. Zarząd poruszył myśl ustanow ienia Kom isyi, któraby się z a
jęła statystycznem zestaw ieniem w szystkich nazw rodowych w poszczególnych
pow iatach ew entualnie w całym kraju i to zestaw ien ie uw idoczniła g ra
ficznie w formie statystycznej mapy ściennej, gdyż zestaw ienie togo rodzaju
w ielce przyczyni się do wyjaśnienia kolonizacyi naszego kraju, ( — ? A . K .);
3. A B eerà, żeby co m iesiąc odbywać w Oddziale posied zen ia naukowe;
4. L . M łynka: dążyć pow oli do założenia pow iatow ego muzeum lu
doznawczego w Tarnowie, które m ieściłoby w sob ie w szystko, co zostaje
w związku z ludem, jego życiem domowem i społecznem , oraz wytworam i
jeg o duchowej i technicznej pracy.
N a zakończenie odczytał L. M łynek dłuższą pracę o swych ludoznaw
czych zbiorach w pow iecie tarnowskim, dąbrowskim , tarnobrzeskim , ropczyckim , rzeszow skim i in n ych .
W Tarnowie d. 15. kw ietnia 1 8 9 9 .
L . M łynek
F. Habura
s e k re ta rz .
Z a stę p c a p rzew o d n ic ząc eg o .
3. O d d z i a ł w i e l i c k i .
P i e r w s z e p o s i e d z e n i e W yd ziału Oddziału Towarzystwa lu d o
znawczego odbyło się dnia 5 marca w W ielicz c e pod przewodnictwem p.
Seweryna U dzieli. Obecni pp. St. Czerski, Marcin R em bacz, Jan Sm ółka
i Roman Z ieliński.
O dczytano i przyjęto protokół z d. 31 grudnia 1 8 9 8 r.
Uchwalono zaproponować Centr. Zarządowi
wych członków : Rom. Z ieliń sk iego i Jana Sm ółkę.
do przyjęcia dwóch n o
W sprawie uchw ały Centr. Zarządu co do w ypożyczania k siążek z b i
blioteki Towarzystwa przez członków oddziałowych uchwalono, ażeby Zarząd
główny w ypożyczał k siążk i Oddziałowi w większej liczb ie odrazu np. 20
— 291 d zieł na przeciąg czasu półroczny. Członkowie w ypożyczaliby te książki
z Oddziału a po upływie term inu oznaczonego zostałyby książki zwrócone
i wym ienione na inne. W takim tylko razie koszta przesyłki zm niejszyłyby
się do minimum. Z a całość i zwrot książek ręczyłby Oddział solidarnie.
Przew odniczący przedstaw ił drugą uchwałą Zarządu głównego a mia
now icie sprawę urządzania odczytów z zakresu ludoznawstwa na prowincyi.
U znając ważność i doniosłość takich odczytów, uważa jednak W ydział za
konieczne i prowadzące do celu ze względu na stosunki w mniejszych m ia
stach pow iatow ych, ażeby p i e r w s z y o d c z y t miała osob istość ogólnie
znana i poważana na polu naukowem. D alsze wykłady mogą n reć już inni
prelegenci.
N astępnie przewodniczący odczytał swoją pracę: D wanaście legend
i podań z pod Krakowa, przedstawiając do nich odpow iednie i starannie
wykonane ilustracye.
Na wniosek przew odniczącego uchwalono, ażeby każdy z członków
prsynosił na każde posiedzenie choćby tylko drobną notatkę z materyałem
z dziedziny etnograficznej tu tejszego powiatu. Zbiór takich zapisków mógłby
z czasem posłużyć do obszerniejszych opracowań.
W końcu uchwalono odbyć w alne
marca b. r.
zgromadzenie
Drugie Walne zgromadzenie
pod przewodnictwem Seweryna U dzieli.
Oddziału
Oddziału w dniu 29
z d. 2 9 marca b. r.
Obecni St. C zerski, M aksym ilian G-uńkiewicz, W ład. K o ch , Ludwik
M łynek, M arcin Kem baez, Jan Smółka, F elik s Taroni i Roman Z ieliń sk i.
Odczytano i przyjęto protokół z walnego zgrom adzenia
5. kw ietnia 1 8 9 8 .
odbytego dnia
Przewodniczący pow itaw szy prof. M łynka, podziękow ał mu za przybycie
na posiedzenie z odczytem .
M. Rembacz jako sekretarz odczytał sprawozdanie z rocznej czynności
oddziału, który odbył 7 posiedzeń, na których odczytano 1 0 rozpraw. Oddzinł liczy 17 członków przew ażnie ze sfer nauczycieli ludowych.
Ze sprawozdania kasow ego okazało się, że w k asie znajduje się 6 5 ct.
gotów ki jako 5°/0 od w kładek uiszczonych przez członków posłanych do
kasy Zarządu głów nego.
Do W ydziału zostali wybrani : przewodniczącym S. U d ziela, zastępcą
Roman Zieliński, sekretarzem M. R em bacz, skarbnikiem St. C zerski, w y
działow ym i: B oi. Tync i W ład. Koch.
N astępnie odczytał prof. M łynek rozpraw ę p. t. D w ie zabawy paster
skie w zajączki i krycie, dowodząc, że początkiem dzisiejszego dramatu
ludow ego były zabawy pasterskie z czasów najdawniejszych. W dyskusyi za
bierali głos pp. S. U dziela, Z ieliń sk i i Taroni.
W n io sek M łynka o urządzeniu choby tylko w przybliżeniu Sobótki
w edług dawnego zwyczaju w okolicy W ieliczk i celem zainteresow ania szer
szej publiczności upadł jako niem ożliw y do w ykonania.
P rzew odniczący ponawia swój w niosek, ażeby każdy z członków przy
n osił na każde posiedzenie choćby drobną notatkę z m ateryałem z dziedziny
etnograficznej tutejszego powiatu. M . R em bacz popiera te myśli i dodaje,
— 292 —
ażeby członkow ie starali sig usilnie pozyskać dla Towarzystwa p rzed ew szystkiem księży, nauczycieli i te osoby, k tóre dla ludoznaw stwa nie są ob o
jętn e.
Drugie posiedzenie
dnictwem S. U d zieli.
Wydziału
z d. 16 maja br. pod przew o
Obecni pp. St. C zerski, M. G uńkiew icz,
Anna Studnička i R . Z ieliń sk i.
M.
R em bacz,
J. Sm ółka,
Odczytano i przyjęto protokół z posiedzenia d. 5. marca b. r. Zapro ■
ponowano do przyjęcia Zarządowi gł. na członków Annę Studnicką, H enryka
M ichalskiego i Barbarę K atrów nę.
Przew odniczący p ośw ięcił gorące w spom nienie pośm iertne śp. W o jcie
chowi Ozga, członkow i Towarzystwa, który cichy i skromny jako nau czyciel
pełn ił obow iązki stanu sw ego sum iennie i pracow icie i w skutek choroby
piersiow ej zmarł w młodym wieku. Członkowie z szczerym żalem przez p o
w stanie uczcili pam ięć zm arłego.
M. Rębacz odczytał pracę: O wyrabianiu rozm aitych figu rek ze soli
krzyształow ej przez górników w W ie lic z c e , przedstaw iając zarazem k ilk a
naście okazów naturalnych ich wyrobów.
W końcu z ożywieniem om awiano spraw ę, w jaki sposób zachęcić pu
bliczność do przystępow ania do Tow arzystw a i uznano za najodpow iedniejszy
środok, ażeby Zarząd gł. wydrukował broszurkę, om awiającą zadanie, cele
i w ażność badań ludoznaw czych, którąby wraz z statutem za pośrednictw em
Zarządów oddziałowych rozsyłano po p ow ia ta ch .
Marcin Bem bacz
Seweryn Udziela
s e k re ta rz
p rzew o d n ic ząc y .
IV. Stosunki z innemi Towarzystwami i redakeyami pism .
1. A m erican Academ y o f Arts and S cien ces, które przysyła swoje w y
dawnictwo : P roced in gs.
2. T ow arzystw o „M usejní sp olečn ost ve V alašském M eziříčí, k tóre p o
syła swój organ: Sborník.
3. T ow arzystw o A ppalachian
syła swoje wydawnictwa.
M ountain
Club w B o sto n ie, które p r z e
4 . R edakcya: S lovanský přehled red. A d o lf Černý.
5. R edakcya: Živoje słow o red. J. A . Jaworskij, Lwów.
6. R ed ak cya : K ijew skaja Starina. Kijów.
V) Wykaz darów na rzecz Towarzystwa.
I.
Do b i b l i o t e k i o f i a r o w a l i :
2 3 . Dr. Jan B ystroń : Z. M alinow ski.
Ślązku. K raków 1 8 9 9 .
P o w ie śe i4 ludu
polskiego
2 4 . Tow arzystw o P rzyjaciół nauk w Poznaniu R oczniki T. 2 5 .
n.
