-
Title
-
Posiedzenia Zarządu (cz.1,2,3) / Lud 1899, t. 5
-
Description
-
Lud 1899, t. 5, cz. 1 s. 89, cz.2, s.195, cz.3, s. 388
-
Creator
-
Towarzystwo Ludoznawcze
-
Date
-
1899
-
Subject
-
ludoznawstwo, Lud 1899, t. 5
-
extracted text
-
89
Id1c za zdaniem wyrdonem w moJeJ ocenie, coby naletało istotnie
jbierać z nazw miejscowych w ustach ludu używanych, jeżeli sio ma przyałużyó nauce, nie wdaj,c się przytem zgoła w wytłómaczenie nazw tak trudne
i nadaj11ce sio tylko
do obrobienia dla specyalistów - podaje ks. Firla
nieco przyczynków, które niżej powtarnm.
W-ieś Wis ł ~ ma.i'ł mieezkańey nazywać w liczbie mnogiej: Wie ł y
i mówi'ł : do W i se ł, n a W ie ł y, n a Wisła c h. Mieszkaniec Wisł1
nazywa sio W i ś I a n, kobieta W i ś l a n a albo W i ś I a n ka, przymiotnik
wi ś l a ń s k i,
M6wi11c już o Wiśle dodam, że byłoby rzecz1 nadzwyczaj ważnił, zebranie podań ludowych o górali wiślańskich, oczywiście najlepiej w ich na.
rzeczu i z możliw'ł wierności'ł, Zwłaszcza chodziłoby o wyśledzenie, czy też
przypadkowo nie dochowały si~ jeszcze tam szczfltki naszych pierwotnych podań
narodowych o Wandzie, Kraku itp.
Dr. St. ElJasz-Radzikowski.
=
SPRAWY TOWARZYSTWA.
I. Posiedzenia Zarządu.
S z 6 st e po siedzenie Zarzą,du odbyło sio dnia 28. grudnia 1898.
Obecni pp. Bal, prof. Dr. Dybowski, Rawita - Gawroński, Dr. Gorzycki,
Ihnatowicz, Dr. Krcek i Dr. Eliasz - R11dzikowski. Przewodniczył prezes
Tow. prof. Dr. A. Kalina.
1) Przyjoto 9 nowych członków.
2) Uchwalono w zasadzie drukować kwes~yonaryusz p. Koskowskiego
,,O żywieniu si~ ludu wiejskiego".
3. Zatwierdzono oddział pow. Tow. w Krakowie, zorganizowany pod
przewodniczę,cym p. Świętkiem.
4) Uchwalono podziokować p. Bołsunowskiemu 1. Kijowa za dar dla
muzeum etnograf„ mianowicie za l:łO plomb drohiczyńskich i zamianowano
go członkiem koresp. Towarzystwa..
5) Podzi~kowano p. Gawrońskiemu za zbiory etnograficzne, ofiarowane
de muzeum.
6) Uchwalono odbyć Walne Zgrom. Tow. w połowie stycznia 1899 r.
7) I. zeszyt "Ludu" za r. 1899 postanowiono drukować w 600 egz.
8) Na najbliższy odczyt wyznaczono prac~ Dr. Eliasza-Radzikowskiego.
9) Uchwalono kontynuować wydawnictwo „Pieśni nabożnych".
10) ,,Zjednoczeniu", stow. młodzieży we Lwowie, zniżono wkładk~ do
2 złr. w. a rocznie.
-
90 --
Siódme po si e dz en i c Zarz1du odbyło się dnia 9. stycznią. 1899.
Obecni pp. Bal, Rawi ta - Gawroński, Dr. Gorzycki, Ihnatowicz i Dr. Krcek.
Przewodniczył prezes Tow. prof. Dr. A. Kalina.
1) Prezes Tow. odczytał list od p. Bołsunowskiego z podzi~kowaniem
za zamianowanie go członkiem koresp. Towarzystwa.
2) Przyj~to 2 członków.
3) Prezes Tow. przedłożył wzory ozdób ludowych, przysłane przez
insp. Udziel~ i przypomniał, że taki~ hr. Anna Potocka udała si~ do Towauystwa z propozycyą, ażeby Towarzystwo wydało zebrane przez Nit1
w wielkiej ilości wzory ornament.acyi ludowE:j. U chwalono :
a) Prezydyum Tow. w porozumieniu z p. Trzemeskim przedłoty Zarziidowi kosztorys cynkograficznego wydawnictwa nadesłanych i majlł~ych
jeszcze nadejść wzorów. •
b) Zam1d powoła z grona członków Tow. komisyę znawców do oceny
wzorów. przeznaczonych dla celów wydawniczych.
c) Ze wzgl~du na ważność wydawnictwa dla przemysłu krajowe~o prezydyum Tow. rozpocznie starania o uzyskanie subwencyi od kraj. komisyi
przemysłowej.
4) Naznaczono Walne Zgrom. Tow. na dzień 18. stycznia.
5) W myśl statutu Tow. zarządził prezes Tow. losowanie 4. członków
Zarz,du, maj1cych wystąpić na r. 1899. Wylosowani zostali: prof. Dr. Dybowski, Dr. Krcek, Dr. Gorzycui i Pierzchała. Ponadto postanowiono przyjl}ć do wiadomości, że p. Rebczyński i pani Wolska z Zarz11idu wystąpili,
a p. Sienicki wyjechał ze Lwowa i także do Zarządu należeć nie może.
Na posiedzeniu taj nem ułożono listę 7 członków, mają,cych być zapropono •
wanymi Walnemu Zgrom. do wyboru do Zarz,du Tow.
6) Uchwalono poruczyć p. Rebczyńskiemu zarz1d muzeum etnograf.
na rok 1899.
7) Uchwalono wypożyczać z biblioteki Tow. ksi1żki także członkom
oddziałowym na prowincyi za rewersem, podpisanym przez wypożyczającego
i przewodnicz,cego oddziału, który jest za zwrot ksi,żki wobec ZarzłJidU
głównego osobiście odpowiedzialnym.
8) Na wniosek skarbni~a wykreślono 20 członków, zalegających z dwuroczni wkładką do Towarzystwa.
9) Polecono prezydyum, ażeby wprowadziło w życie dawną uchwał~
Zarzą,du, odnosz1c1 si~ do umieszczania w "Ludzie" ilustra('yi typów
ludowych.
II. Sprawozdanie z V. Walnego Zgromadzenia.
Pi1te zwyczajne Walne Zgromadzenie Towarzystwa ludoznawczego
w sali rataszowej we Lwowie.
prof. Dr. Kalina, protokołował sekrt,tarz
Tow. Dr. K. J. Gorzycki.
Prof. Kalina, otwierają,e obrady, przedstawił zgromadzonym działalno~ć
Towarzystwa w ogólnych zarysach. Towarzystwo rozwija si~ coraz szybciej
i lepiej, a mianowicie: 1) w kierunku czysto naukowym - przez wydawauie organu swego "Ludu". Pismo to stoi już dzisiaj na wyżynie etnologicznych czasopism zagranicznych, pomimo, że natrafi.a na dość ważne przeodbyło się dnia 18. stycznia b. r.
Przewodniczył prezes Tow.
—
195 —
d erey z naszem i legen d a 1' і о Madeju. Jak z tego widzimy, mnóstwo w ie
rzeń, zabobonów i legend posiada charakter rdzennie polski i może sta n o
wić dla etnografa ciekawy przedm iot badań. Za staranne wydanie teg o
zbiorku opow ieści należy się wdzięczność p. Knoopowi, który już niejed n o
krotnie dał dowody swojej gorliw ości i pracow itości na tem polu.
Stanisław Zdziarski.
в 'Ж '*
SPR
A
W
YT
O
W
A
R
Z
Y
ST
W
A
.
I. Posiedzenia Zarządu.
Pierwsze posiedzenie
odbyło się dnia 2 8 . stycznia b. r.
w ersytecie.
Zarządu Tow. ludoznaw. za rok 1 8 9 9
w sali instytutu b otan iczn ego na uni
Obecni pp. D r. Grorzycki, Dr. L eciejew ski, dyr. Soleski i prof. S ołtys.
P rzew odniczył prezes Tow. Dr. A. K alin a.
1) P rezes tow. zaznajom ił nowych członków Zarządu z tokiem
Towarzystwa.
2) Kooptowano
do
Zarządu
pp.
Jana
spraw
W elichow skiego i Stanisław a
Z dziarskiego.
3) Zarząd ukonstytuował się wybierając ponow nie sekretarzem Dr.
G orzyckiego, skarbnikiem p. P ala, bibliotekarzem Dr. K rčeka. A dm inistracyę „L udu“ poruczono p. W elichow skiem u.
4 ) Utrzym ano kom itet redakcyjny „Ludu“ w dotychczasowym składzie,
tylko w m iejsce pp. K asperowicza, Zachariew icza i pani W olskiej obrauo
pp R ybow skiego, S ok alsk iego, Solesk iego i Z dziarskiego.
5. W nioski, przekazane Zarządowi przez W alne Zgrom adzenie Tow.
odłożono z powodu szczupłego kompletu do następnego posiedzenia, oprócz
uchwalonego dawniej w zasadzie wniosku prof. M łynka o rozszerzenie dzia
ła ln o ści Tow. na prowincyi za pom ocą odczytów prow.
6. W myśl tego wniosku obrano kom isyę dla odczytów prow incyonalnych, w której skład w eszli obok prezesa Tow. i przew odniczących p o szc z e
gólnych Oddziałów pp. prof. G ustaw icz, prof. M łynek, dyr. R otter i p. J ózef
Schnaider. P . Schnaidra zamianowano nadto delegatem Towarzystwa.
7. P rezes Tow. przedstaw ił kosztorys wydawnictwa wzorów haftu b ia
łego i ornam entyki ludowej. P . T rzem esk i zobow iązał się wykonywać od
bicia za 4 ct. od □ cm., co w form acie „L udu“ wyniesie 7 złr. 72 ct.
L icząc do jednego numeru po 2 k lisze — k oszt wydawnictwa „L udu“ p o
dniesie się o 15 złr. 1 4 ct., t. j. rocznie o 6 0 złr. 5 6 ct. J e stto możliwe,
albowiem stan funduszów Tow. pozwala na zw yżkę o 1 0 0 złr. w. a.
8. P rzyjąw szy przedłożony kosztorys za podstawę, postanowiono p rzy
stąpić do wydawnictwa i z czasem p rzedłożyć wydane wzory Sejmowi kraj.,
celem uzyskania subwencyi.
— 196 9.
W myśl uchwały Zarządu z duia 9/1 1 8 9 8 powołano do kom isy i
znawćów pp. Dr. C zołow skiego, H arasym ow icza, K łapkowskiego p-nę K n ee,
R ebezyńskiego i D yr. W ierzbick iego.
1 0 ) P rzyjęto 37 nowych członków .
1 1 ) N a odczyty naznaczono: I. p. Z dziarskiego „O w pływ ie poezyi
ludowej na G oszczyńskiego“, a później rozprawy pp. D r. E . R ad zik ow sk iego
i prof. Dr. K olessy.
II) Zgromadzenie naukowe Towarzystwa.
I. Z g r o m a d z e n i e n a u k o w e
botanicznego na U n iw ersy tecie.
odbyło się 1 9 /2 b. r. w sali in st.
P. S t a n i s ł a w Z d z i a r s k i odczytał część sw ojego o b szern iejszego
studyum o Sew . G oszczyńskim p. n. T ł o 1 u d o w e w . . S o b ó t c e “ G o
s z c z y ń s k i e g o . W u stęp ie tym w yk azał czynniki, jak ie złożyły się na g e
nezę utworu, czynnikam i zaś tym i były : pieśni ludowe, w ierzenia jakoteż
obserw acya bystra, z jak ą poeta przyglądał się życiu górali tatrzańskich
podczas pobytu sw ojego na Podhalu w roku 1 8 3 2 . Nad odczytem wywiązała
się ożyw iona dyskusya, w której oprócz p relegenta w zięli udział prof. Dr.
Kalina, Dr. L eeiejew sk i, D r. K rček i Dr. G orzycki.
III) Sprawozdania Oddziałów.
I. O d d z i a ł b u c z a c k i .
D r u g i e p o s i e d z e n i e Zarządu odbyło się 12. marca b. r. Obecni
w szyscy członkow ie prócz sekretarza, który w yjechał z B u czacza na czas
dłuższy.
1. Dla pozyskania w iększej liczby człon k ów i obudzenia żyw szego
zajęcia sprawami Towarzystwa uchwalono wydrukować 5 0 0 egzem pl. Odezwy,
zawierającej w treściwych słowach prawa i k orzyści członków , warunki przy
jęcia i pouczenie dla zbieraczy m ateryałów , ułożone przez przew odni
czącego.
2. Uchwalono urządzać zw ykłe p o sied zen ia człon k ów oddziału p o łą
czone z odczytam i z zakresu ludoznaw stw a. N ajb liższe posied zen ie w yzna
czono na 16. kw ietnia, na którem przew odniczący odczyta w łasne studyum
z życ:a ludu na podstaw ie zebranych przez sieb ie m a tery a łó w .
3. P rzyjęto do w iadom ości zbip.ry Oddziału a) 2 pieśn i hum orystyczne,
pieśń o pańszczyźnie, 2 pieśni rekruckie, b) P odania o D orze, Jarem czu
i górze H ołow niey. c) Opis zabawy w Pyszkow cach pod Buczaczem , zwanej
„K ołow rot“ z ilustracyą, który przesłano R ed a k cy i „L udu“ .
4. Uchwalono czterech nowych
dowi do przyjęcia.
członków zaproponować Centr. Z a r z ą
5. Wybrano prow izorycznie sekretarza p. Jana Skow rońskiego.
6. Z ałatw iono sprawy bieżące i polecon o p rosić Centr. Zarząd o n ie
które w yjaśnienia.
— 287 —
1 8 9 1 — 111 nrów , w latach następnych 9 7 . 100, 7 3 , 8 2 — ogółem 4 3 9
nrów w 4 6 3 publikacjach, z czego część m niejsza, bo tylko 2 1 0 nrów
w języku polskim *). A przecież tej statystyce przeczy znany i uznany fakt,
że od r. 1 8 9 0 , a zw łaszcza od ostatniej wystawy ruch na polu ludoznaw czem wzmaga się i rośnie stale ; że nadto prace, wydane w jęz. polskim ,
przeważają, należy przyjąć a p r i o r i bez wahania.
N ie
myślę i nie wolno mi
czynić z tego by najm niejszego zarzutu szan. autorowi, bo
w iedział sam najle
piej, że niew yczerpał w szystkiego.. A nie nczynił tego z 2 przyczyn: l ) b i bljografia jego je st przedew szystkiem przyrodniczą i kładzie nacisk li na
prace o wybitnym charakterze przyrodniczym , 2) poza osobnemi publikacjam i
uw zględnił tylko 50 wydawnictw czasowych polskich, a 46 obcych z w yłą
czeniem dzienników. Mimoto j.S p is“ Dra R . ułatwia niepom iernie zapoznanie
się z pracami w zakresie ludoznawstwa
naszego w okresie
1891— 95.
Szkoda tylko, że nie posiada wskaźnika im iennego na końcu, któryby pracy
autora, dokonanej z ogromnym nakładem i pracy i w iedzy, nadał w yższy
jeszcze stąpień i dosk on ałości i praktyczności. W noszę jednak z podniesio
nych w łaśnie zalet autora i z własnego dośw iadczenia, że on chyba byłby
uw ieńczył swe dzieło chętnie wskaźnikiem, gdyby zwykły u nas, nieco k r a
marski wzgląd red a k cji naw et poważnych wydawnictw, rozrzutnych nieraz
aż nadto w najnieodpowiedniejszym kierunku, a skąpych, gdzie nie należy,
owa „szczupłość m iejsca'1 stereotypow a „nie była stanęła na zawadzie, że
się nie stało zadość autorowej ra d zie“ . Miejmy nadzieję poprawy w przy
szłości, a za to, co dano, należy się wdzięczność komu należy.
Dr. Fr. Kresek.
SPRAWY TOWARZYSTWA.
I. Posiedzenia Zarządu.
D r u g i e p o s i e d z e n i e Zarządu Tow. ludoznaw . za r. 1 8 9 9 odbyło
się dnia 31. maja b. r. w sali instytutu botanicznego na U n iw ersytecie.
Obecni: pp. Bal, prof. D r. Dybowski, Dr. S. E lia sz-R a d zik o w sk i, Gaw roński-Raw ita, D r. G orzycki, Dr. L eciejew ski i Zdziarski.
P rzew odniczył prezes Tow. prof. Dr. Kalina.
1. Przyjęto 46 nowych członków.
2. P rzyjęto do w iadom ości ośw iadczenie prezesa Tow ., że c. k. N a
m iestnictw o zatw ierdziło istnienie oddziału Tow. w Krakow ie.
3. Z atw ierdzono nowe oddziały, m ianow icie w Tartarow ie i T ar
now ie.
4 . Po d ł u ż s z e j
dyskusji uchwalono poruszyć w odpo
w i e d n i s p o s ó b s p r a w ę o d m ó w i e n i a s u b w e n c у i To w a r z y s t wu
p r z e z Sejm krajowy.
— 288 —
5. P rzyjęto do wiadomości ośw iadczenie p rezesa T ow ., že uchwalone
na poprzedniem posiedzeniu Zarządu o d czy ty prow incyonalne są już w toku.
6. Uchwalono wydać podręcznik ludoznaw czy w edług przekładu z j.
angielskiego, dokonanego przez W . Szukiew icza w spólnie z Dr. E lia szem
R adzikow skim .
7. Na przedstaw ienie skarbnika p. B ala uchwalono, że stosow nie do
§. 31. R egulam inu skarbnik oddziału od ogólnej sumy w k ł a d e k członków
oddziałowych (a nie wpisow ego) zatrzym uje 5 % od kwoty, którą przesyła
do kasy Centr. Zarządu. N atom iast od wkładek, k tóre członkow ie od d zia
ło w i zapłacili wprost do Centr. Zarządu, kasa centralna zwraca 5 7 0 od d zia
łowi rachunkowo z końcem roku.
8. N a odczyt najbliższy naznaczono rzecz Dra E lia sza R adzikow skiego
II) Zgromadzenie naukowe Towarzystwa.
II .
Zgromadzenie naukowe
in st. botanicznego na U n iw ersy tecie.
odbyło
się
1 0 /V I
b. r.
w
P. Dr. S t a n i s ł a w E l i a s z R a d z i k o w s k i odczytał rzecz p. t.
S k a r b y z a k l ę t e i c z a r o d z i e j e w T a t r a c h . Odczyt ten o p ra co
wany z ca łą znajom ością przedm iotu i obejm ujący cały szereg sp o strzeżeń
i szczegółów ciekaw ych — z o s t a n i e o g ł o s z o n y d r u k i e m w „ L u
d z i e “ ; dlatego nie um ieszczam y go tutaj, odsyłając czytelników n aszych
do tekstu rozprawy.
III) Sprawozdania Oddziałów.
I.
O ddział k rakow ski.
D r u g i e p o s i e d z e n i e Zarządu Oddziału ododbyło się dnia 16.
kw ietnia b. r. o godz. 3 po poł. w sal W yższej szkoły przem ysłow ej.
Obecni pp. Stan. P olaczek ,
Św iętek.
Jan
Jakóbiec,
przew odniczył prezes Jan
1. Przew odniczący odczytał akt zatw ierdzenia i przyjęcia protokołu
z W a ln eg o Z grom adzenia z d. 4 . grudnia przez Z arząd g łó w n y ;
2. W yjaśnił, że sprawa zatw ierdzenia oddziału przez c. k. D y rek cy ę
P olicyi za wdaniem się Zarządu głów n. została załatw iona ;
3. P odaje do w iadom ości uchwałę
stania z b ib liotek i Tew. ;
Zarządu
głów n. o m ożności k orzy
4 . Powiadam ia o darze 4 tomów Ludu do O ddziału;
5.
Mazura,
6.
Odczytał życzenia nadesłane Oddziałowi przez prof.M łynka
który nadesłał rów nocześnie 2 egzem plarze odezwy ;
i prof.
Z głasza w ystąpienie prof. Głustawicza z Zarządu.
7. K ooptow ano
W ałacha.
na
członków Zarządu
pana
A ndrzeja Stopkę
i p.
sali
